En wat gebeurt daar zoal? Volgens mij vrij weinig. Opdoeken die handel dus!quote:Op donderdag 1 oktober 2009 21:43 schreef teknomist het volgende:
Filosofie is een beetje de God van de gaten. Wat niet tot het terrein van de wetenschap behoort is filosofie.
Belangrijkste werkterreinen van de filosofie zijn volgens mij tegenwoordig ethiek, logica en taalkunde.
De vraag alleen al,.. wat is het nut van filosofie?quote:Op donderdag 1 oktober 2009 21:26 schreef jan_billeman het volgende:
Filosofie, wat heeft de mensheid eraan?
Wat is het nut van Filosofie?
Filosofie heeft geen zin. Waar deze haar vroeger had, is nu alleszins verloren.
Het is nu toch juist filosofie wat je bedrijft? Waarom stel je die vraag als die volgens jouw zinloos is?quote:Op donderdag 1 oktober 2009 21:52 schreef jan_billeman het volgende:
[..]
En wat gebeurt daar zoal? Volgens mij vrij weinig. Opdoeken die handel dus!
Het is nu toch juist filosofie wat je bedrijft? Ohja, is dat zo? En waarom dan wel?quote:Op donderdag 1 oktober 2009 21:54 schreef teknomist het volgende:
[..]
Het is nu toch juist filosofie wat je bedrijft? Waarom stel je die vraag als die volgens jouw zinloos is?
En daarop mag jij antwoorden!quote:Op donderdag 1 oktober 2009 21:54 schreef Symo het volgende:
[..]
De vraag alleen al,.. wat is het nut van filosofie?
Jij vroeg het mequote:Op donderdag 1 oktober 2009 22:02 schreef jan_billeman het volgende:
[..]
Daar hebben we de eerste quasi-uitspraak! Dit is volwassenpraat, dus niet voor kinderen.
Men kan allerlei insinueren. Lees OP, als je je geroepen voelt te reageren prima.quote:Op donderdag 1 oktober 2009 22:08 schreef Zith het volgende:
Wat wil je nou eigenlijk met dit topic, jan-de-nieuwe-kloon? Gewoon een beetje postsgeschiedenis opkrikken zodat je straks als je moslims gaat bashen niet al te veel op een relkloon lijkt?
Mensen hebben altijd schik als ze grapjes maken, dat weet je toch!quote:Op donderdag 1 oktober 2009 22:37 schreef Symo het volgende:
Ik vind ''Wat is de zinloosheid van dit topic'' toch echt betere naam. De vraag alleen al ''wat is filosofie'' .... daar weet je volgens mij dondersgoed het antwoord op.
Het feit dat je je post plaatst onder >index>filosofie & levensbeschouwing, duid hier des te meer op.
Wil je het uitgelegd hebben? Je ontkent welhaast het begrip filosofie, door te zeggen, dat het zinloos is, echter, vervolgens kom je hier vragen naar antwoorden, waar je mij inziens niet eens op zit te wachten.
Ok, stel dat je nu zegt, neeej, ik ontken het nut van filosofie. Dan zeg ik, waarom vraag je het dan?
Wat? omdat je zogenaamd inzicht wil in dat geen wat jij ontkent?
Volgens mij, verkeer jij in een staat van vertwijfeling, al weet je het zelf nog niet.
Ik zou zeggen, probeer het kopje, uhm.. hoe dat ook al weer, relatie & psychologie?
Dan kun je een topic openen ''Wat is de zinloosheid van mijn retoriek''![]()
Hahaha, en schik dat ik heb
quote:Op donderdag 1 oktober 2009 22:56 schreef jan_billeman het volgende:
[..]
Mijn vragen over filosofie bevestigen juist de zinloosheid ervan! Ontken ik het dan? Natuurlijk niet! Ik omarm het juist ten volle, om te concluderen dat het zinloos is.
Buiten vastgestelde kaders en het kader van de wil om te overleven is alles maar dan ook álles zinloos.quote:Op donderdag 1 oktober 2009 22:56 schreef jan_billeman het volgende:
[..]
Mensen hebben altijd schik als ze grapjes maken, dat weet je toch!
Daarentegen ben ik bloedserieus. Ik ken het woord filosofie wel degelijk, zelfs beter dan jij. Daarom vind ik het zinloos. Mijn vragen over filosofie bevestigen juist de zinloosheid ervan! Ontken ik het dan? Natuurlijk niet! Ik omarm het juist ten volle, om te concluderen dat het zinloos is. Kennis en je mening hebben over datgene je weet zijn verschillend. Wel lief dat je wilt weten waarom ik het vraag hoor, nog een aai over je bol dan maar. Ik vraag dit omdat ik wil weten hoe diep ik moet zinken om tot jullie niveau te komen. Kijk, dat is nou psychologie! Laat die sociale vergelijking maar z'n werk doen!
Misschien moet jij eens kijken bij het onzin-forum, ben je opeens wel slim. Handig hè, sociale vergelijking.
Ah, daar hebben we de eerste darwinist te pakken. Gegroet! Altijd leuk om de darwinistische roedel apen te begroeten. Als er een over de dam is volgt de rest. Darwin was de eerste aap. Toch nog een vraagje: hoe kom jij bij die wil tot overleven?quote:Op donderdag 1 oktober 2009 23:10 schreef Fortune_Cookie het volgende:
[..]
Buiten vastgestelde kaders en het kader van de wil om te overleven is alles maar dan ook álles zinloos.
Het leven heeft geen zin. Laten we onze polsen doorsnijden!quote:Op donderdag 1 oktober 2009 21:26 schreef jan_billeman het volgende:
Filosofie, wat heeft de mensheid eraan?
Wat is het nut van Filosofie?
Filosofie heeft geen zin. Waar deze haar vroeger had, is nu alleszins verloren.
Jazeker, wat wil je weten?quote:Op donderdag 1 oktober 2009 23:27 schreef hardromacore het volgende:
Jan.. kan je jouw kritiek iets beter verwoorden,
het lijkt net alsof je jezelf beter voordoet zonder een haar beter te zijn
Vroeger was de filosofie de moeder der wetenschappen. Zoals Descartes mooi zei: "Ainsi toute la philosophie est comme un arbre, dont les racines sont la métaphysique, le tronc est la physique, et les branches qui sortent de ce tronc sont toutes les autres sciences, qui se réduisent à trois principales, à savoir la médicine, la mécanique, et la morale."quote:Op vrijdag 2 oktober 2009 11:59 schreef Blokhut het volgende:
Waarom heeft de filosofie vroeger wel een functie gehad maar die nu verloren?
Maar hoe zit het dan met de geesteswetenschappen? En wie heeft de functie van de filosofie als zodanig ("wetgever" voor de natuurwetenschappen) gedefinieerd?quote:Op vrijdag 2 oktober 2009 12:29 schreef jan_billeman het volgende:
[..]
Vroeger was de filosofie de moeder der wetenschappen. Zoals Descartes mooi zei: "Ainsi toute la philosophie est comme un arbre, dont les racines sont la métaphysique, le tronc est la physique, et les branches qui sortent de ce tronc sont toutes les autres sciences, qui se réduisent à trois principales, à savoir la médicine, la mécanique, et la morale."
Maar de moderne wetenschappen hebben deze metafysische wortels helemaal niet nodig!
Descartes vervolgt: "Or comme ce n'est pas des racines, n'y du tronc des arbres, qu'on cueille les fruits, mais seulement des extremitez de leurs branches, ainsi la principale utilité de la Philosophie dépend de celles de ses parties qu'on ne peut apprendre que les dernières."
Het is de vruchtbaarheid van de wortels die volstaat als criterium voor wetenschap, niet de wortels waaruit deze zijn herrezen. Geen enkele natuurwetenschapper klopt bij de filosoof aan om de grondslagen onder hun wetenschap te vragen. De natuurwetenschapper doet aannames en gaat vervolgens fluitend aan de slag. Filosofie heeft haar functie verloren!
Goeie grap.quote:Op vrijdag 2 oktober 2009 12:56 schreef Blokhut het volgende:
[..]
Maar hoe zit het dan met de geesteswetenschappen?
Wie? Waar heb je het over?quote:En wie heeft de functie van de filosofie als zodanig ("wetgever" voor de natuurwetenschappen) gedefinieerd?
Simpel. Schrappen uit het lijstje van academische studies.quote:Op vrijdag 2 oktober 2009 14:26 schreef waht het volgende:
Opdoeken? Hoe zie je het voor je om 'filosofie' op te doeken?
Als ik het over het leven wil hebben ga ik wel naar me tante. Het betreft hier andere zaken.quote:Op vrijdag 2 oktober 2009 14:24 schreef heartz het volgende:
Ach ja, wat is nou het nut van cultuur, kunst, het leven..........
Maak er dan meteen een einde aan, als het leven zo nutteloos volgens jou is.
Taalkunde is wetenschap hoor. Buiten de taalkundevakken in taal- en cultuurstudies heet het dan ook taalwetenschap.quote:Op donderdag 1 oktober 2009 21:43 schreef teknomist het volgende:
Filosofie is een beetje de God van de gaten. Wat niet tot het terrein van de wetenschap behoort is filosofie.
Belangrijkste werkterreinen van de filosofie zijn volgens mij tegenwoordig ethiek, logica en taalkunde.
*zucht*quote:Op vrijdag 2 oktober 2009 14:35 schreef vaarsuvius het volgende:
Billeman gebruikt een drogreden. Dat filosofie geen nut heeft als fundament onder de natuurwetenschap betekent niet dat filosofie dus geen enkel nut heeft.
Ik heb nu al een nut gevonden. Filosofie bestudeert de logica, en de logica helpt mij om deze drogreden te herkennen
Goh, iemand die het begrijpt. Ik heb de dingen op kleuterniveau moeten uitleggen, maar ziehier het resultaat!quote:Op vrijdag 2 oktober 2009 15:15 schreef CoiLive het volgende:
Ik denk dat ik de TS snap, maar hij brengt het, vind ik, nogal ongelukkig.
Filosofie is de moeder van vele wetenschappen. Nu wel al deze wetenschappen hebben lijkt er geen plek meer te zijn voor filosofische werken waar we iets mee kunnen, tenzij je het over metafysche zaken gaat hebben, maar zijn die echt relevant?
Wat heeft de filosofie tegenwoordig nog teweeg gebracht? Ik weet zeker dat er een aantal knappe koppen hier zitten die er prima antwoord op kunnen geven
Een kleine suggestie, en dan ga ik me niet meer met je geneuzel bezig houden: misschien moet je eens op een normale manier leren discussiëren en je een breder perspectief eigen maken in plaats van je door tunnelvisie geplaagde "provocerende" stellinkjes te poneren.quote:Op vrijdag 2 oktober 2009 15:22 schreef jan_billeman het volgende:
[..]
Goh, iemand die het begrijpt. Ik heb de dingen op kleuterniveau moeten uitleggen, maar ziehier het resultaat!
Weer zo'n emoquote:Op vrijdag 2 oktober 2009 16:06 schreef Blokhut het volgende:
[..]
Een kleine suggestie, en dan ga ik me niet meer met je geneuzel bezig houden: misschien moet je eens op een normale manier leren discussiëren en je een breder perspectief eigen maken in plaats van je door tunnelvisie geplaagde "provocerende" stellinkjes te poneren.
Insinueer je nou dat ik alleen kleuter-niveau begrijp?quote:Op vrijdag 2 oktober 2009 15:22 schreef jan_billeman het volgende:
[..]
Goh, iemand die het begrijpt. Ik heb de dingen op kleuterniveau moeten uitleggen, maar ziehier het resultaat!
Niet de gehoopte knappe kop, maar vooruit.quote:Op vrijdag 2 oktober 2009 16:39 schreef Immorthalia het volgende:
Een aantal mensen in het topic argumenteert dat het nut van filosofie was dat het de wetenschappen die we nu kennen mogelijk maakte, maar nu overbodig is.
Daar ben ik het niet mee eens.
Het mag dan zo zijn dat de metingen en observaties, met behulp van steeds verfijndere technieken, steeds meer wetmatigheden bevestigen en theorieen ontkrachten of bevestigen. Maar dan gaan we voorbij aan het feit dat die metingen en observaties op zichzelf helemaal niets betekenen. Pas als een bewustzijn die zaken interpreteert en integreert in een consistent wereldbeeld, dan krijgt de 'data' betekenis. En bovendien worden wetenschappelijke activiteiten gestuurd door theoretische uitgangpunten (hypothesen). Zonder die hypothesen weet je niet wat je zoekt (wat je wilt bevestigen of weerleggen). En hoe komen we aan die hypothesen? Mensen hebben een wereldbeeld, tal van vooroordelen en een bewustzijn dat we niet zelf hebben bedacht maar meegekregen met onze 'schepping'. Ons bewustzijn IS onze wereld, verder dan wat zich daarin afspeelt (of aan gegevens doordringen uit de wereld erbuiten) kunnen we niet zien. Dus dat bewustzijn bepaalt wat we (middels wetenschap of niet) te weten kunnen komen over de wereld. En aangezien geen wetenschap het bewustzijn nog volledig kan beschrijven, welke andere tak van sport dan de filosofie kan haar dan het beste aanpakken (gecombineerd met wetenschappelijke kennis die WEL beschikbaar is erover)?
Als ons bewustzijn het meest fundamentele is om wetenschappelijke data te kunnen interpreteren en dat bewustzijn zelf nog steeds het terrein van filosofen (onder andere) is, dan is filosofie toch behoorlijk fundamenteel? Alle omvattende theorieen die geopperd worden om wetenschappelijke theorieen die verenigd moeten worden en lancunes kent (Grote Unificatie Theory bijv) zijn bovendien ware filosofie!
Jammer van die misser..quote:Op vrijdag 2 oktober 2009 16:20 schreef CoiLive het volgende:
[..]
Insinueer je nou dat ik alleen kleuter-niveau begrijp?
Voornamelijk via de realiteit van alledag.quote:Op donderdag 1 oktober 2009 23:17 schreef jan_billeman het volgende:
[..]
Ah, daar hebben we de eerste darwinist te pakken. Gegroet! Altijd leuk om de darwinistische roedel apen te begroeten. Als er een over de dam is volgt de rest. Darwin was de eerste aap. Toch nog een vraagje: hoe kom jij bij die wil tot overleven?
Dus het bestaat niet? Vreemd dat ik dan toch een bewustzijn ervaar.quote:Op vrijdag 2 oktober 2009 17:03 schreef jan_billeman het volgende:
Zoiets als bewustzijn bestaat helemaal niet! Het is een metafysische term.
Laat jij het even weten zodra de natuurwetenschappers een ethische calculator hebben ontdekt? Of als ze weten hoe je een perfect mens bouwt? Een gevoel zelf kunnen uitleggen, ipv gewoon de oorzaken ervan te beschrijven?quote:Of heb je toevallig God ook nog gezien? Laat het me ook even weten als je Leibniz' monade bent tegengekomen...
quote:Op vrijdag 2 oktober 2009 15:22 schreef jan_billeman het volgende:
[..]
Goh, iemand die het begrijpt. Ik heb de dingen op kleuterniveau moeten uitleggen, maar ziehier het resultaat!
Zo te zien ben jij al helemaal verbouwd in die kop. Maar ik zal de puin wel weer opruimen.quote:Op vrijdag 2 oktober 2009 17:52 schreef sneakypete het volgende:
[..]
Dus het bestaat niet? Vreemd dat ik dan toch een bewustzijn ervaar.
Misschien bewijst het bewustzijn nu net eerder de grenzen van de natuurwetenschap, dan de grenzen van de filosofie.
Een vaag begrip? Integendeel, het fundament waarop al onze andere gewaarwordingen, doelen, middelen, ontdekkingen enz. gebouwd zijn.
[..]
Laat jij het even weten zodra de natuurwetenschappers een ethische calculator hebben ontdekt? Of als ze weten hoe je een perfect mens bouwt? Een gevoel zelf kunnen uitleggen, ipv gewoon de oorzaken ervan te beschrijven?
De filosofie is er idd niet meer om de zwaartekracht te bestuderen, evenmin vele andere fenomenen. Wat dat aangaat overtreft de leerling hier de meester (want de meester van de wetenschappen is nog steeds de filosofie natuurlijk). Maar als het gaan om ons mens-zijn, en de vraag wat we daar van moeten vinden en we daar mee aan moeten, heeft de wetenschap helemaal geen enkel antwoord, en die vragen zijn eigenlijk veel fundamenteler dan de vraag welke ster zich op afstand X bevindt.
Bovendien mag je, als iemand wie zich een groot denker waant, wel iets beter je best doen als het gaat om de correctheid van je taalgebruik.
Weer zo'n jankerdquote:Op vrijdag 2 oktober 2009 18:12 schreef waht het volgende:
[..]
Help vooral je eigen topic naar de klote.
Waar is jouw empirische bewijs dat het bewustzijn niet bestaat dan wel?quote:Op vrijdag 2 oktober 2009 18:35 schreef jan_billeman het volgende:
[..]
Zo te zien ben jij al helemaal verbouwd in die kop. Maar ik zal de puin wel weer opruimen.
De grenzen tussen de wetenschap en de Filosofie heb ik reeds verteld: empirie. Wanneer je zegt iets als bewustzijn te ervaren, moet je niet overmoedig worden en denken dat zoiets bestaat. Je weet niet eens waar je over praat!
Als mensen geen bewustzijn zouden hebben, waren ze ook niet in staat geweest überhaupt wetenschap te bedrijven. Of bedrijft een bergketen ook wetenschap?quote:Leuk hoor, zo'n fundament. Het hele zooitje staat op losse schroeven... Bovendien, zit daar iemand op de wachten? De teneur is nu juist dat de wetenschappen een dergelijk scheef fundament niet nodig hebben, en dat is maar goed ook!
Wat schrijft de wetenschap nu zoal over ethiek en politieke theorie? Zijn er al fysici geweest die het begrotingstekort hebben opgelost, rekeninghoudend met ieders individuele belang?quote:Wat rest nu nog van de Filosofie? De Filosofie is geen meester meer, dat was in de tijd van Descartes. Je blijft hangen in die kop! Vroeger zijn leuke theorietjes bedacht over ethiek, politiek en nog veel meer. Het gaat mij juist om het Nu.
Ik heb ook helemaal niet beweerd dat de filosoof het mens-zijn (dwz, zijn fysieke zijn dus) adequater beschrijft dan de wetenschapper, integendeel. Jij vraagt wat rest in de filosofie. Antwoord: De vraag van het zullen, niet die van het zijn. Vragen over goed en kwaad, mooi en lelijk, enz.quote:Als het gaat om het mens-zijn moet je niet bij de Filosofie zijn jongeman. Wat gaat zij je voor antwoord geven? Hoe denk jij volgens de Filosofische Methode iets te zeggen over de mens, zonder onherroepelijk te worden gebonden aan het subject? Kant zag dit al. Dit schuift weer de aandacht naar het Nu.
En ja ik mag heel veel, net zoveel als jij! Leuk hè?
Zoals gezegd: het is een metafysische term. Het is zinloos daarover te discussiëren; ik kan net zo goed beweren dat bewustzijn niet bestaat.quote:Waar is jouw empirische bewijs dat het bewustzijn niet bestaat dan wel?
Op de vraag 'wat is bewustzijn dan?' kun je geen antwoord geven. Een bergketen is niet empirisch.quote:Als mensen geen bewustzijn zouden hebben, waren ze ook niet in staat geweest überhaupt wetenschap te bedrijven. Of bedrijft een bergketen ook wetenschap?
quote:Wat schrijft de wetenschap nu zoal over ethiek en politieke theorie? Zijn er al fysici geweest die het begrotingstekort hebben opgelost, rekeninghoudend met ieders individuele belang?
Als voor mij de Filosofie zinloos is, is dan het leven zinloos? Natuurlijk niet!quote:Ik heb ook helemaal niet beweerd dat de filosoof het mens-zijn (dwz, zijn fysieke zijn dus) adequater beschrijft dan de wetenschapper, integendeel. Jij vraagt wat rest in de filosofie. Antwoord: De vraag van het zullen, niet die van het zijn. Vragen over goed en kwaad, mooi en lelijk, enz.
Dat zinloos noemen is min of meer hetzelfde als het bestaan zinloos noemen. Tja.
Zo te zien ben jij een beetjequote:Op vrijdag 2 oktober 2009 18:35 schreef jan_billeman het volgende:
[..]
Zo te zien ben jij al helemaal verbouwd in die kop. Maar ik zal de puin wel weer opruimen.
De grenzen tussen de wetenschap en de Filosofie heb ik reeds verteld: empirie. Wanneer je zegt iets als bewustzijn te ervaren, moet je niet overmoedig worden en denken dat zoiets bestaat. Je weet niet eens waar je over praat! Leuk hoor, zo'n fundament. Het hele zooitje staat op losse schroeven... Bovendien, zit daar iemand op de wachten? De teneur is nu juist dat de wetenschappen een dergelijk scheef fundament niet nodig hebben, en dat is maar goed ook!
Wat rest nu nog van de Filosofie? De Filosofie is geen meester meer, dat was in de tijd van Descartes. Je blijft hangen in die kop! Vroeger zijn leuke theorietjes bedacht over ethiek, politiek en nog veel meer. Het gaat mij juist om het Nu.
Als het gaat om het mens-zijn moet je niet bij de Filosofie zijn jongeman. Wat gaat zij je voor antwoord geven? Hoe denk jij volgens de Filosofische Methode iets te zeggen over de mens, zonder onherroepelijk te worden gebonden aan het subject? Kant zag dit al. Dit schuift weer de aandacht naar het Nu.
En ja ik mag heel veel, net zoveel als jij! Leuk hè?
Voor de vierde keer: het gaat niet om de etymologische invulling van de filosofie maar om de Filosofische Methode. Blijkbaar weet niemand hier wat dat is... *zucht*quote:Op vrijdag 2 oktober 2009 19:54 schreef AbsurdHero het volgende:
Wat is het nut van 'de liefde voor wijsheid' ? Geen idee. Wat is het nou van jou bestaan ? Laten we daar eens over filosoferen.
Ik kan ook zeggen gewoon dat jij dom bent en niet begrijpt wat ik zeg. Kom je ver mee hè?quote:Op vrijdag 2 oktober 2009 20:38 schreef heartz het volgende:
We kunnen toch gewoon vaststellen dat alle (gezonde?) mensen bewustzijn ervaren, daarnaast hebben dieren ook een bewustzijn. Zijn we niet gewoon een soort ontwikkelde en slimmedieren.
En dit:
[..]
Zo te zien ben jij een beetje![]()
Volgens mij weet jij niet waar je over praat. Het hele zooitje?? De hele filosofie??
Volgens mij ben ik de enige aanwezige die in zijn recht staat om *zucht* te typen. Welicht is het handig om deze stelling in je openingspost te plaatsen.quote:Op vrijdag 2 oktober 2009 20:38 schreef jan_billeman het volgende:
[..]
Voor de vierde keer: het gaat niet om de etymologische invulling van de filosofie maar om de Filosofische Methode. Blijkbaar weet niemand hier wat dat is... *zucht*
En ditquote:Op vrijdag 2 oktober 2009 18:35 schreef jan_billeman het volgende:
[..]
Zo te zien ben jij al helemaal verbouwd in die kop. Maar ik zal de puin wel weer opruimen.
Dat jij dit zo ervaart, wil niet zeggen dat anderen het ook zo ervaren. Of iemand Filosofie nou nutteloos vindt of niet, maakt niet dat het zo is. Jij kan wel heel hard roepen dat Filosofie zinloos is, maar een ander kan zijn leven verrijken door Filosofie. Niet iedereen is hetzelfde, weet je.quote:Als het gaat om het mens-zijn moet je niet bij de Filosofie zijn jongeman. Wat gaat zij je voor antwoord geven?
Eindelijk iemand met een zinvolle vraag. Het duurde ff...quote:Op vrijdag 2 oktober 2009 20:44 schreef AbsurdHero het volgende:
[..]
Volgens mij ben ik de enige aanwezige die in zijn recht staat om *zucht* te typen. Welicht is het handig om deze stelling in je openingspost te plaatsen.
Aanpassing: Op welke methode doel je wanneer je spreekt over de ''Filosofische Methode'' ? Naar mijn inzien is er geen sprake van één enkele methode...
Nu nog een zinvol antwoord...quote:Op vrijdag 2 oktober 2009 20:52 schreef jan_billeman het volgende:
[..]
Eindelijk iemand met een zinvolle vraag. Het duurde ff...
En net sprak je nog net over de Filosofische methoden i.t.t. meerdere methodes.quote:Op vrijdag 2 oktober 2009 20:56 schreef jan_billeman het volgende:
Ik laat het onderwerp maar varen.
Gooi die tent maar dicht.
Het duurt nog zeker 2 jaar voordat jullie begrijpen wat hier gezegd is, en dat is nog maar het begin.
Besef dat Filosofie en haar methoden veel groter zijn dan op dit forum te vinden is.
Dit is eigenlijk de reden waarom ik een dergelijk onderwerp op controversiële en persoonlijke wijze heb aangediend.
Veel geluk in uw leven
quote:Op vrijdag 2 oktober 2009 20:56 schreef jan_billeman het volgende:
Ik laat het onderwerp maar varen.
Gooi die tent maar dicht.
Het duurt nog zeker 2 jaar voordat jullie begrijpen wat hier gezegd is, en dat is nog maar het begin.
Besef dat Filosofie en haar methoden veel groter zijn dan op dit forum te vinden is.
Dit is eigenlijk de reden waarom ik een dergelijk onderwerp op controversiële en persoonlijke wijze heb aangediend.
Veel geluk in uw leven
Toppie,quote:Op vrijdag 2 oktober 2009 20:56 schreef jan_billeman het volgende:
Ik laat het onderwerp maar varen.
Gooi die tent maar dicht.
Het duurt nog zeker 2 jaar voordat jullie begrijpen wat hier gezegd is, en dat is nog maar het begin.
Besef dat Filosofie en haar methoden veel groter zijn dan op dit forum te vinden is.
Dit is eigenlijk de reden waarom ik een dergelijk onderwerp op controversiële en persoonlijke wijze heb aangediend.
Veel geluk in uw leven
Je hebt natuurlijk je geloofwaardigheid (een beetjequote:Op vrijdag 2 oktober 2009 22:40 schreef jan_billeman het volgende:
Voor alle belangstellenden voor dit onderwerp raad ik aan het volgende artikel grondig te bestuderen.
Carnap, R. (1950). Empiricism, Semantics, and Ontology.
http://www.ditext.com/carnap/carnap.html
Als je dit stuk echt begrijpt kun je zeggen: vaarwel 'Bewustzijn', vaarwel 'Zijn', vaarwel 'God', etc.
En vaarwel Filosofie?quote:Op vrijdag 2 oktober 2009 22:40 schreef jan_billeman het volgende:
Voor alle belangstellenden voor dit onderwerp raad ik aan het volgende artikel grondig te bestuderen.
Carnap, R. (1950). Empiricism, Semantics, and Ontology.
http://www.ditext.com/carnap/carnap.html
Als je dit stuk echt begrijpt kun je zeggen: vaarwel 'Bewustzijn', vaarwel 'Zijn', vaarwel 'God', etc.
''Absolute zekerheid is er niet meer, maar wel maximale zekerheid binnen het kader van een objectieve wetenschapstaal.'' van wiki, denk dat ie dat bedoelt.. wetenschap heeft het enige logische antwoord en de rest is niet relevant.quote:Op vrijdag 2 oktober 2009 23:53 schreef heartz het volgende:
[..]
En vaarwel Filosofie?
Volgens mij origineel door Rudolp Carnap?
http://nl.wikipedia.org/wiki/Rudolf_Carnap
En die Chrucky heeft er een soort transcriptie van gemaakt?
http://www.ditext.com/chrucky/chrucky.html
Allebei filosofen toch? Ik snap je punt niet...........
Aha, dan heeft ie op zich wel een punt en dat is idd een discussie op zich. Maar dan moet ie het wel anders verwoorden om er een goede discussie van te kunnen maken.quote:Op vrijdag 2 oktober 2009 23:56 schreef Symo het volgende:
[..]
''Absolute zekerheid is er niet meer, maar wel maximale zekerheid binnen het kader van een objectieve wetenschapstaal.'' van wiki, denk dat ie dat bedoelt.. wetenschap heeft het enige logische antwoord en de rest is niet relevant.
En filosofie is voor mensen wél emotioneel ontwikkeld zijn. Emotie is zeker niet altijd onlogisch.quote:Op zaterdag 3 oktober 2009 00:24 schreef ikhouvannoodles het volgende:
Wiskunde is logica gedefinieerd.
Filosofie is voor mensen die dat te moeilijk vinden.
Dat de energie gelijk is aan de massa maal de lichtsnelheid in het kwadraat. Vind iemand dat logisch? Ik niet hoor, pas als je de wiskundige vergelijkingen er bij pakt dan begint het pas duidelijker te worden.
Waar filosofie wel voor gebruikt kan worden zijn dingen die bij voorbaat al onlogisch zijn, zoals ethiek en emotie.
Ben het wel aardig eens met dat artikel, filosofie en wetenschap hebben elkaar nodigquote:Op zaterdag 3 oktober 2009 12:45 schreef AbsurdHero het volgende:
http://www.studentandthecity.com/archive.php?article_id=16
Njaa misschien is mijn beeld over filosofen een beetje vertekend, omdat ik net van een topic over William Lane Craig las. Een filosoof die zich met dingen zoals de Big Bang te gaat bemoeien zonder enige berekening of experiment.quote:Op zaterdag 3 oktober 2009 12:23 schreef heartz het volgende:
[..]
En filosofie is voor mensen wél emotioneel ontwikkeld zijn. Emotie is zeker niet altijd onlogisch.
Emotie kan wel belangrijk zijn. De meeste mensen handelen uit levenservaring, dus ieders mening is gevormd door omstandigheden en omgeving. De ene wordt zodanig beïnvloed dat hij meer rationeel is, de ander wordt zodanig beïnvloed dat hij meer emotioneel is. Dat heb je zelf niet in de hand. Het is natuurlijk belangrijk om rationeel te zijn en je ogen niet te sluiten voor de werkelijkheid, maar je emoties kunnen ook belangrijk zijn. Misschien een soort instinct. Natuurlijk is té emotioneel ook niet goed, maar volgens mij heb je ook zoiets als te rationeel? Filosofie is idd voor mensen met wat meer ontwikkelde emotie. Maar dat je het ook daadwerkelijk moet afkraken omdat jij meer rationeel ontwikkeld bent.
Emotie en motivatie
Het is lastig een scheidslijn aan te brengen tussen emoties en drijfveren, ook motivatie genoemd, die ons gedrag bepalen. Emoties zijn namelijk niet alleen passieve belevingen, maar kunnen ook worden opgevat als actie-tendenties: een drijfveer om een bepaald doel te bereiken.Uit dieronderzoek is gebleken dat leergedrag van dieren gestuurd wordt door beloning en straf, ook reinforcers of 'bekrachtigers' genoemd.
Dieren zullen straf (negatieve bekrachtigers) vermijden en beloning (positieve bekrachtigers) nastreven. Voedsel en een mannetje (wijfje) waarmee gepaard kan worden, zijn voorbeelden van positieve bekrachtigers. Pijnlijke stimulatie is een voorbeeld van een negatieve bekrachtiger. Ook in het gedrag van mensen spelen drijfveren als het willen vermijden van pijn en zoeken naar genot of plezier een belangrijke rol. Zij fungeren kort gezegd als de motor van ons gedrag. Naast deze primaire drijfveren bestaan er ook secundaire drijfveren. De voetballer streeft bijvoorbeeld naar het maken van een doelpunt; de zakenman naar het afsluiten van een gunstig contract, en een scholiere naar de verovering van een aardige jongen. Het bereiken van het doel gaat gepaard met een gevoel van blijdschap, het niet bereiken daarvan met een gevoel van frustratie, teleurstelling of verdriet. Deze voorbeelden laten zien dat emoties c.q. gevoelens niet alleen passieve belevingen zijn, maar ook een belangrijke rol spelen in het sturen en activeren van menselijk gedrag.
Bron: http://nl.wikipedia.org/wiki/Emotie
Ik weet dat ik bij mijn dochtertje precies aanvoel in watvoor bui ze is en wat ze nodig heeft, wat best logisch is. Maar als ik geen gehoor zou geven aan deze gevoelens, zou ik haar verwaarlozen wat een negatief effect heeft. Misschien omdat ik een vrouw ben laat ik me wat meer leiden door me emoties, al vind ik dat ik best rationeel ben. Hormonen…. Pfff.
Ik vind het nogal een statement: ‘Filosofie is voor mensen die wiskunde te moeilijk vinden’. Dus alle wiskundigen (ook natuurkundigen?) hebben totaal geen interesse in filosofie of filosoferen helemaal niet?
De vraag wat is de doel van het leven is natuurlijk zo'n beetje de meest clichématige filosofische vraag die je kunt stellen.quote:Op zaterdag 3 oktober 2009 17:44 schreef ikhouvannoodles het volgende:
[..]
Njaa misschien is mijn beeld over filosofen een beetje vertekend, omdat ik net van een topic over William Lane Craig las. Een filosoof die zich met dingen zoals de Big Bang te gaat bemoeien zonder enige berekening of experiment.
Veel mensen associëren filosofie met logica, maar het is absoluut geen zuiver logica, omdat het vaak subjectief is. Wat is het doel van het leven? Iedereen heeft daar een ander antwoord op en je kan het niet echt fout hebben.
Filosofen kunnen overal wel een uitspraak over doen, maar ik weet niet in hoeverre het zinnig is. Voor zuiver logica moet je de wiskunde in, als je wilt weten over het universum kan je beter de natuurkunde in, heb je interesse in menselijk gedrag, dan moet je iets met psychologie doen, interesse in politiek kan je beter iets met politicologie of geschiedenis doen etc.
Ik geloof best dat filosofie de basis was van de moderne wetenschap, maar tegenwoordig wordt het bij elk maatschappelijk of wetenschappelijk onderwerp afgetroefd door de gespecialiseerde studie.
Dan ontken je iets dat je min of meer 24/7 ervaart, en niet alleen jij maar miljarden individuen.quote:Op vrijdag 2 oktober 2009 20:37 schreef jan_billeman het volgende:
[..]
Zoals gezegd: het is een metafysische term. Het is zinloos daarover te discussiëren; ik kan net zo goed beweren dat bewustzijn niet bestaat.
Er zijn sowieso heel veel vragen waarop ik het antwoord niet direct kan geven; maar dat maakt de vraagstelling nog niet zinloos.quote:Op de vraag 'wat is bewustzijn dan?' kun je geen antwoord geven. Een bergketen is niet empirisch.
Wat een lachwekkend slechte opvatting. Wat is politiek zonder filosofie? Ten allerhoogste zou het een pure realpolitik zijn, maar zelfs dan is het eigenlijk onmogelijk. Zelfs Machiavelli had -verscholen achter zijn droge beschrijvingen- een gepassioneerd verlangen naar orde en stabiliteit. Politiek kan dus niet zonder 'subjectieve' idealen.quote:
Voor het begrotingstekort hebben we onder anderen economen en politici nodig, geen Filosofen. De bijzin in je slotopmerking is natuurlijk een illusie in een democratie -- overigens in elke staatsvorm als je het mij vraagt.
Jij weet niet wat ik bedoel en ik moet heen gaan? Vreemd. Wat ik bedoel is dat de filosofische methode (die van rationaliseren en dialogen aangaan) de enige mogelijkheid is om een antwoord te vinden (zelfs als dat onvolmaakt en tijdelijk is) op morele vraagstukken.quote:Als voor mij de Filosofie zinloos is, is dan het leven zinloos? Natuurlijk niet!
Je antwoord is ook weer hopeloos; totaal verbouwd. Wat bedoel je nou weer met de vraag van het 'zullen', niet die van het zijn? Gaat heen als je het niet weet!
quote:Vragen over ethiek kan de Filosoof niet beantwoorden, simpelweg omdat de Filosofische Methode zinloos is! Het vervalt in metafysische termen die onherroepelijk tot aporieën leiden.
quote:Op dinsdag 6 oktober 2009 09:29 schreef Frollo het volgende:
Hoi,
Is het moslimbashen al begonnen?
groetjes,
Frollo
Ik vind het apart dat jullie in dit topic doorgaan terwijl TS al heeft laten blijken dat het klaar is met de discussie - de mensen op Fok, al was hij nog geen discussie aan gegaan.quote:Op dinsdag 6 oktober 2009 20:33 schreef Black_Tulip het volgende:
Ik blijf het apart vinden dat de TS filosofie zinloos zegt te vinden en vervolgens met behulp van filosofie (Wittgenstein, anyone?) probeert zijn mening kracht bij te zetten.
Logica bij filosofie, dat komt inderdaad niet verder dan wat basis syllogismen, de filosofie is wat dat betreft al lang voorbijgestreefd door Wiskunde en Informatica.quote:Op vrijdag 2 oktober 2009 14:35 schreef vaarsuvius het volgende:
Billeman gebruikt een drogreden. Dat filosofie geen nut heeft als fundament onder de natuurwetenschap betekent niet dat filosofie dus geen enkel nut heeft.
Ik heb nu al een nut gevonden. Filosofie bestudeert de logica, en de logica helpt mij om deze drogreden te herkennen
Ook als de TS niet meer reageert kan de discussie die teweeg is gebracht door zijn standpunten nog doorgaan. Al zou het dan wel handig zijn als er iemand is die de functie van de TS op zich neemtquote:Op dinsdag 6 oktober 2009 20:35 schreef AbsurdHero het volgende:
[..]
Ik vind het apart dat jullie in dit topic doorgaan terwijl TS al heeft laten blijken dat het klaar is met de discussie - de mensen op Fok, al was hij nog geen discussie aan gegaan.
Ach wat verwacht je van een janbillemanquote:Op dinsdag 6 oktober 2009 20:55 schreef Black_Tulip het volgende:
[..]
Ook als de TS niet meer reageert kan de discussie die teweeg is gebracht door zijn standpunten nog doorgaan.
quote:Op maandag 2 januari 2006 22:05 schreef Koekepan het volgende:
Ik vind ethiek en politiek wel goede voorbeelden van terreinen waar filosofie z'n nut kan hebben. Het gaat er m.i. niet zozeer over dat je met behulp van filosofie systemen kunt opbouwen ten behoeve van het ene of het andere standpunt, maar dat je meerdere standpunten doorlicht en beter leert begrijpen. En kijkt wat de relatie is tussen bijvoorbeeld de ethiek en de andere sferen van het leven.
Het mag dan zo zijn dat je vaak je hoofd tegen het ethisch relativisme stoot, maar misschien is dat gewoon een ziekte van onze tijd en niet zozeer van de filosofie. En als we ons vervolgens afvragen wat we aanmoeten met het gebrek aan filosofische fundering voor onze overtuigingen, zijn we dan al niet aan het filosoferen? Dan lijkt me dat toch een uiterst nuttige activiteit.
Deze post gaat ook nergens overquote:Op dinsdag 6 oktober 2009 21:16 schreef iP0wn het volgende:
Meten is weten.
Filosofie gaat over wat niet gemeten kan worden.
--> Filosofie is een verzameling van non-kennis
Filosofie gaat nergens over.
QED
Het geet zijn mening weer, altijd belangrijk op weg naar een beetre samenleving....quote:
goed punt. ik denk dat mensen die vrij weinig van filosofie afweten alleen kijken naar 'waarover gefilosofeerd' werd en dat dit volgens hen vrij weinig nut heeft. het punt is echter dat filosofie een bepaalde invalshoek kan creeeren voor complexe problemen. wanneer je kijkt naar de verschillende filosofen, zie je dat ze allemaal een eigen manier hebben om dieper tot het probleem te komen, bijvoorbeeld door het stellen van bepaalde vragen, zoals bijv. socrates dat deed. het gaat er niet om waarover ze gefilosofeerd hebben. dat is slechts een voorbeeld van hen zelf. maar het gaat meer over de manier waarop zij tot een antwoord komen.quote:Op vrijdag 2 oktober 2009 21:07 schreef Horloge het volgende:
[..]
Wat een koningstopic zeg. Je maakt een klassieke fout door ergens vol tegen te zijn, maar niet te definiëren wat dat precies is. Tegen 'de filosofische methode' zijn kan, maar omschrijf dan eens wat precies het probleem er van is?
Aangezien jij stelt dat 'de filosofie en haar methoden veel groter zijn dan op dit forum te vinden is', weet jij er blijkbaar veel meer van, dus verlicht ons zou ik zeggen.
En daar biedt ( alleen) filosofie de oplossing voor?quote:Op donderdag 8 oktober 2009 14:41 schreef Immorthalia het volgende:
(Met een wiskundige berekening, een meting, een 3d plaatje van een DNA string of een ander modelletje heb je het nog niet over uiteindelijke 'kennis').
Hij heeft het over kennis als epistemologisch concept als ik het wel heb, en in dat geval heeft inderdaad alleen filosofie daar de theorieën (niet noodzakelijk 'de oplossing') voor.quote:Op donderdag 8 oktober 2009 16:58 schreef hardromacore het volgende:
[..]
En daar biedt ( alleen) filosofie de oplossing voor?
Wiskunde is meer dan alleen getallen. Wiskunde is een instrument om zeer complexe fenomenen te logisch beschrijven. Wanneer woorden en gedachtekronkels te kort komen. Zelfs bij chaos en onzekerheden kan men met kansrekening een vrij nauwkeurig beeld creëren. In de huidige samenleving zijn cijfers en statistieken vaak cruciaal om politieke beslissingen te nemen. Om te zien bijvoorbeeld of het drugsbeleid een goede beslissing was, kan men beroep doen op criminaliteitscijfers en cijfers van afkickklinieken. Het CBS is er niet voor niets.quote:Op donderdag 8 oktober 2009 11:04 schreef Immorthalia het volgende:
Hhmmpff..
Vanuit het kamp van degenen die filosofie verdedigen zie ik nog altijd zinvollere argumenten komen dan vanuit het andere kamp.
Wiskunde en informatica de Filosofie voorbijgestreefd? Hoe groot acht men het beschrijvingsgebied van wiskunde en informatica al niet? De mensen die zich in het verleden schuldig maakten aan het veralgemeniseren van wiskundige logica naar de beschrijving van het hele bestaan, waren in de regel juist filosofen. Pythagoras de ergste onder hen. Zij die de wiskunde verheerlijken omwille van de logica en symmetrische en absolute kloppendheid (zonder te beweren dat de lieden in deze Topic dat doen), zijn 1. perfectionistisch tegen het Dwangneurotische of Autistische aan, of in ieder geval 2.: gaan voorbij aan modernere wiskunde waarbij er ook onzekerheid (noem het chaos zo je wilt) voortvloeit uit, of onderdeel is van de modellen en vergelijkingen. Je kunt nu eenmaal niet alles systematiseren en berekenen en verwachten dat alles voorspelbaar en verklaarbaar is met alleen maar cijfertjes.
En bovendien, wie vertaalt die 'cijfertjes' naar samenhangende theorieen? Wie incorporeert samenhangende theorieen in paradigma's en wie vertaalt complexe theoretische uitgangspunten voor de 95% van de mensen die het niet begrijpen? En aangezien we in een democratie leven bepaalt niet een intellectuele elite van wiskundigen, maar een meerderheid van in de regel 'beta-beten' hoe onze samenleving ingericht wordt. Daarbij laten ze zich adviseren door in de regel mensen die meer aansluiten bij hun affiniteiten: politicologen, psychologen en soms ook filosofen. Wiskundigen en natuurkundigen komen pas aanbod als het over sterrenkundige fenomenen gaat of de kredietcrisis (maar zelfs dan spreken ze eerder semi-wiskundige economen).
Niet dat ik wiskunde zinloos acht, integendeel, maar ieder vakgebied moet zn plaats kennen!
Dat is waar, maar je zegt het goed: een instrument. Dat je cijfers kunt gebruiken om de kanswaarde van bepaalde uitgangspunten te bepalen. Maar de uitgangspunten op zich en de theorieen op zich, daar kan de wiskunde ons niet van voorzien. Wiskunde komt niet zelf met omvattende realiteitsbeleving, die zit nog altijd in dat bewustzijn dat mijnheer Billemans ontkende. En dat niet bestaande fenomeen levert ons ideeen, creatieve ideeen. Einsteins wiskundige talenten waren zinloos geweest als hij niet tevens een hele rijke kinderlijke fantasie had gehad (alle saaie conservatief logisch positivistische rationalisten draaien zich om in hun graf).quote:Op donderdag 8 oktober 2009 18:41 schreef ikhouvannoodles het volgende:
Wiskunde is meer dan alleen getallen. Wiskunde is een instrument om zeer complexe fenomenen te logisch beschrijven. Wanneer woorden en gedachtekronkels te kort komen. Zelfs bij chaos en onzekerheden kan men met kansrekening een vrij nauwkeurig beeld creëren. In de huidige samenleving zijn cijfers en statistieken vaak cruciaal om politieke beslissingen te nemen. Om te zien bijvoorbeeld of het drugsbeleid een goede beslissing was, kan men beroep doen op criminaliteitscijfers en cijfers van afkickklinieken. Het CBS is er niet voor niets.
FIlosofie biedt niet noodzakelijk oplossingen, maar helpt ons de manier hoe we tot kennis komen (niet cijfers, maar uiteindelijke theorieen geintegreerd in een consistent beeld van de werkelijkheid) te onderzoeken en waar nodig aan te scherpen. Wiskundigen moeten uiteindelijk ook aan paper schrijven als ze iets 'bevestigd' hebben. In die paper gebruiken ze niet alleen formules en cijfers, maar ook 'taal'. Het moet namelijk een begrijpelijk verhaal opleveren dat bijdraagt aan kennis over de uiterlijke wereld, niet alleen kennis over de kanswaarden in die wereld. En taal is een manier om kennis uit te drukken die zeer, maar dan ook zeer gevoelig is voor contextuele verschillen, interpretatieverschillen, etc. Zeer nauwkeurige definities moeten worden opgesteld om te zorgen dat iedere lezer van een essay ook exact dezelfde betekenis eruit haalt, maar daar wordt weinig vorming meer in gegeven. (heel) Vroeger had je Scholastiek, of Sofisten, die mensen leerden hoe ze precies moeten communiceren en definieren (niet in dezelfde trant uiteraard, daar van beide groepen het doel anders was). Tegenwoordig draait communicatietraining er alleen maar om dat je de doelgroep geinteresseerd houdt, dat het kort genoeg is en of het al dan niet politiek correct is. Maar epistemilogisch bezien, boeit het menigeen niet hoe ze iets formuleren (afgezien van wat standaard definities die verplicht zijn).quote:Op donderdag 8 oktober 2009 16:58 schreef hardromacore het volgende:
[..]
En daar biedt ( alleen) filosofie de oplossing voor?
dat is wel erg veel tegenstrijdigheid bij elkaarquote:Op vrijdag 9 oktober 2009 08:23 schreef Immorthalia het volgende:
(alle saaie conservatief logisch positivistische rationalisten draaien zich om in hun graf).
Tegenstrijdig? Ja een beetje wel hehe. Maar aangezien de houding van het logisch positivisme al wat langer meegaat en zich eerder ook al geconfronteerd zag met onzekerheden, vind ik het dan toch een beetje conservatief (foute woordkeuze, misschien 'koppig'?) om dan toch weer zo'n zelfde vooringenomen optimisme aan de dag te leggen.quote:Op vrijdag 9 oktober 2009 19:17 schreef sneakypete het volgende:
dat is wel erg veel tegenstrijdigheid bij elkaar. Los daarvan heb je een punt.
De gehele wetenschap steunt op een filosofisch paradigma. Zonder het filosofische fundament kan de wetenschap niet bestaan.quote:Op donderdag 1 oktober 2009 21:43 schreef teknomist het volgende:
Filosofie is een beetje de God van de gaten. Wat niet tot het terrein van de wetenschap behoort is filosofie.
Belangrijkste werkterreinen van de filosofie zijn volgens mij tegenwoordig ethiek, logica en taalkunde.
Conservatisme wordt nu juist getypeerd door een bij uitstek pessimistisch mens- en wereldbeeld. Ik vind het wat te makkelijk om alles wat met 'behoudzucht' te maken heeft gelijk te stellen aan 'conservatief'. Maar goed het was dan ook slechts een kanttekeningquote:Op maandag 12 oktober 2009 12:39 schreef Immorthalia het volgende:
[..]
Tegenstrijdig? Ja een beetje wel hehe. Maar aangezien de houding van het logisch positivisme al wat langer meegaat en zich eerder ook al geconfronteerd zag met onzekerheden, vind ik het dan toch een beetje conservatief (foute woordkeuze, misschien 'koppig'?) om dan toch weer zo'n zelfde vooringenomen optimisme aan de dag te leggen.
Geheel zwart-wit mag je zo'n onderscheid niet maken. Het existentialisme van Kierkegaard kun je niet even los koppelen van het denken van Nietzsche, Heidegger en Sartre. Aquino's godsbewijzen, alsook die van bijv. Descartes en Spinoza, zijn niet langer houdbaar, maar de denkwijzen van deze mensen hebben nog steeds grote invloed; niet omwille van hun religiositeit, althans niet per se. Maar wel is het MI te simpel om dus een onderscheid te maken, daar er continue wederzijdse beïnvloeding is geweest.quote:Op maandag 12 oktober 2009 15:26 schreef servus_universitas het volgende:
Overigens denk ik dat er een onderscheid kan worden gemaakt tussen door theïsme ingegeven filosofie en, laten we zeggen, seculiere filosofie. Want laten we eerlijk zijn, beste mensen, wat voor praktische waarde hebben de vijf godsbewijzen van Thomas van Aquino vandaag de dag nog?
Eigenlijk zou ik daar nog aan willen toevoegen: in de tijden van Aquino was de filosofie nog niet op dezelfde wijze gemarginaliseerd als tegenwoordig. Natuurlijk werd zij in het geval van Thomas wel beperkt door het feit dat de uitkomst van iedere filosofische redenering bij voorbaat al door vaststaande veronderstellingen mbt de godsleer werd gestuurd. Je kon (als Scholast) niet aankomen met een bewijs dat god niet bestaat bijvoorbeeld. Maar als filosoof mocht je je tenminste wel wagen aan metafysische onderwerpen en wezenlijke zaken, van ethiek tot wetenschap tot religie. Als filosoof kon je nog dingen 'bewijzen', daar de experimentele methode nog niet ingeburgerd was. En je kon op alle vlakken van de levensbeschouwing uitspraken doen. Tegenwoordig leven we in een saaie tijd eigenlijk MI. Zoeken naar de waarheid doe je of in de rechtzaal of bij TNO, maar daar hangen allemaal zware maatschappelijke verplichtingen aan. En filosofen komen ook alleen maar aan de bak als hun vaardigheden en ideeen nuttig kunnen zijn voor een praktisch maatschappelijk probleem of een goed gefinancierd wetenschappelijk project. Of misschien als leraar geschiedenis. Maar een eigen school stichten of zoals in het oude Griekenland tot een elite behoren en daarom geen arbeid hoeven verrichten, dat lukt alleen Paris Hilton (maar die zal hoogstens een heel ander type school stichtenquote:Op maandag 12 oktober 2009 23:53 schreef sneakypete het volgende:
Aquino's godsbewijzen, alsook die van bijv. Descartes en Spinoza, zijn niet langer houdbaar, maar de denkwijzen van deze mensen hebben nog steeds grote invloed;
Je stelt dezelfde vragen die elke nitwit bij alles wat hij niet kent ofquote:Op donderdag 1 oktober 2009 21:26 schreef jan_billeman het volgende:
Filosofie, wat heeft de mensheid eraan?
Wat is het nut van Filosofie?
Filosofie heeft geen zin. Waar deze haar vroeger had, is nu alleszins verloren.
Goeie postquote:Op donderdag 8 oktober 2009 14:41 schreef Immorthalia het volgende:
En de geest, het bewustzijn, de logica, de ratio, de mentale krachten, of hoe je het ook wilt noemen, begrenzen, definieren, blijft nu eenmaal noodzakelijk om:
1. de juiste vragen te stellen die de wetenschap kan 'beantwoorden' en
2. de antwoorden die de wetenschap vindt aan theoretische systemen te linken en te interpreteren (met een wiskundige berekening, een meting, een 3d plaatje van een DNA string of een ander modelletje heb je het nog niet over uiteindelijke 'kennis'). En filosofen kijken nu eenmaal kritischer naar dat meest fundamentele instrument van de wetenschap, dan zij die er vanuit gaan dat observaties en een gebruik van logica op zich voldoende is zonder te weten hoe logica en observaties samen uiteindelijke kennisbeelden tot stand brengen.
Ken jezelf alvorens je beweert een kenner van de werkelijkheid te zijn, want kennen, dat is nog altijd iets (inter)subjectiefs, hoe objectief en waarheidsnauwkeurig de gebruiksmiddelen die je ter hande neemt ook mogen meten.
Daar heb je natuurlijk gelijk in. Het subject van de filosofie kan dan mogelijk worden onderscheiden, maar het principe is inderdaad nog altijd waardevol. En als het dat dan op zichzelf niet is, dan is het dat in ieder geval als een essentieel fundament waarop de latere filosofische systemen zijn voort gebouwd.quote:Op maandag 12 oktober 2009 23:53 schreef sneakypete het volgende:
[..]
Geheel zwart-wit mag je zo'n onderscheid niet maken. Het existentialisme van Kierkegaard kun je niet even los koppelen van het denken van Nietzsche, Heidegger en Sartre. Aquino's godsbewijzen, alsook die van bijv. Descartes en Spinoza, zijn niet langer houdbaar, maar de denkwijzen van deze mensen hebben nog steeds grote invloed; niet omwille van hun religiositeit, althans niet per se. Maar wel is het MI te simpel om dus een onderscheid te maken, daar er continue wederzijdse beïnvloeding is geweest.
Dat is inderdaad een naam die mij ook aanspreekt, maar ik heb er nog weinig van/over gelezen.quote:Op donderdag 15 oktober 2009 08:41 schreef servus_universitas het volgende:
Ook zou ik willen aanvoeren dat onze eigentijdse filosofen (of filosofie) aantoonbaar waardevol zijn. Ze bieden ons paradigma's vanuit welke wij actuele (maatschappelijke) problemen kunnen beschouwen en zo mogelijk oplossen. In dit licht zou ik onder anderen Peter Sloterdijk willen noemen. Een filosoof die poogt soelaas te bieden in een tijd van falende humanisme.
Idd en ik denk dus ook dat we niet moeten vergeten, dat veel ideeën van ook seculiere denkers (of in elk geval opzichzelf non-theïstische opvattingen) indirect beïnvloed zijn door ons relieuze erfgoed; net zoals bijv. het christendom in Europa enorm beïnvloed is door de Griekse en Romeinse cultuur.quote:Daar heb je natuurlijk gelijk in. Het subject van de filosofie kan dan mogelijk worden onderscheiden, maar het principe is inderdaad nog altijd waardevol. En als het dat dan op zichzelf niet is, dan is het dat in ieder geval als een essentieel fundament waarop de latere filosofische systemen zijn voort gebouwd.
Waarom doen ze het dan?quote:Op vrijdag 23 oktober 2009 17:27 schreef evastikker1 het volgende:
Volgens mij maken filosofen zich nooit druk om de vraag of filosofie zin heeft.
Een eenvoudige analyse van de vraag geeft het antwoord.quote:Op donderdag 1 oktober 2009 21:26 schreef jan_billeman het volgende:
Filosofie, wat heeft de mensheid eraan?
Wat is het nut van Filosofie?
Filosofie heeft geen zin. Waar deze haar vroeger had, is nu alleszins verloren.
Gefeliciteerd, je bent filosoof van het jaar!quote:Op donderdag 1 oktober 2009 21:26 schreef jan_billeman het volgende:
Filosofie, wat heeft de mensheid eraan?
Wat is het nut van Filosofie?
Filosofie heeft geen zin. Waar deze haar vroeger had, is nu alleszins verloren.
Ja, nee, les geven in filosofie, ja, onzin, nog grotere onzin. In die volgorde.quote:Op maandag 12 december 2011 15:27 schreef declassering het volgende:
''Vanaf 21 minuten en 50 seconden geeft Michael Sandel een heel aardig antwoord op deze vraag. ''
Doet hij dat ? Is het niet de zoveelste Amerikaan die uit zijn nek aan het lullen is ? Wat doet hij daar anders dan businessman spelen ? Spreekt hij daar als filosoof ? Hij draait een beetje om de zaak van de filosofie heen zonder binnen de vraagstelling te kunnen treden. De zoveelste walgelijke amerikaanse tv dominee.
Dus de nutteloosheid van de filosofie is een voorwaarde voor haar bestaan?quote:Op maandag 12 december 2011 15:14 schreef declassering het volgende:
en als wij nu pas kunnen filosoferen als wij het nut van de filosofie prima kunnen ontberen?
Hij beantwoordt idd de vraag niet, het zou zeer verbaasinwekkend zijn als hij dat wel zou doen en wrs. zou het antwoord noodzakelijkerwiijs incorrect zijn (IMO)quote:Op maandag 12 december 2011 15:27 schreef declassering het volgende:
''Vanaf 21 minuten en 50 seconden geeft Michael Sandel een heel aardig antwoord op deze vraag. ''
Doet hij dat ? Is het niet de zoveelste Amerikaan die uit zijn nek aan het lullen is ? Wat doet hij daar anders dan businessman spelen ? Spreekt hij daar als filosoof ? Hij draait een beetje om de zaak van de filosofie heen zonder binnen de vraagstelling te kunnen treden. De zoveelste walgelijke amerikaanse tv dominee.
Dan is dat toch een antwoord op de vraag? De vraagstukken die de filosofie behandelt krijgen welliswaar geen van allen ooit een definitief antwoord, maar er lijkt wel een zekere consensus te bestaan over het nut van het denkproces op zich: We vergroten ons inzicht in de vraagstukken in de hoop in het dagelijks bestaan verstandiger beslissingen te nemen.quote:Op maandag 12 december 2011 17:00 schreef Oud_student het volgende:
[..]
Hij beantwoordt idd de vraag niet, het zou zeer verbaasinwekkend zijn als hij dat wel zou doen en wrs. zou het antwoord noodzakelijkerwiijs incorrect zijn (IMO)
Wat hij wel zegt, is dat sceptisisme nooit het eindpunt kan zijn van het denkproces (de filosofie)
Dus de sceptische stelling: "filosofie is onzin" mag best in de filosofische discussie voorkomen en bij sommige filosofien en filosofen zijn idd vraagtekens te plaatsen (Hegel, Heidegger)
In de filosofie is er wel degelijk sprake van voortschrijdend inzicht. Soms gedreven door ontdekkingen in de wetenschap (evolutie heeft enorme implicaties), soms gewoon voortbouwend op het werk van oudere filosofen. No offense, maar wellicht loont het de moeite om je te verdiepen in de geschiedenis van de filosofie.quote:Op maandag 12 december 2011 17:10 schreef declassering het volgende:
In de wetenschap is er vooruitgang, in de filosofie niet
De wetenschap is een voorbeeld van vooruitgang die in de filosofie is gerealiseerd.quote:Op maandag 12 december 2011 17:10 schreef declassering het volgende:
In de wetenschap is er vooruitgang, in de filosofie niet
Voorwaarde is niet hetzelfde als oorzaak. Je hebt het hier over stoffelijke zaken, zoals een stoel.quote:Op maandag 12 december 2011 17:03 schreef declassering het volgende:
en wat is dat 'een voorwaarde voor haar bestaan' ?
Is dat hetzelfde als een oorzaak ? Want dan was het zeker niet nutteloos geweest.
Of is dat een reclame uitspraak: mede mogelijk gemaakt door de uitspraak 'voorwaarde voor het bestaan ervan' . Daarbij 'bestaan' hoe zie ik dat ? De stoel bestaat. Alles aan die stoel is nuttig, behalve het bestaan ervan. Want het bestaan zelf is nooit nuttig alles wat je er verder misschien over zegt wel, maar dan moet hij er wel eerst zijn. Eb hoe is hij er ? Door dat volkomen nutteloze woorjde STOEL, wat je even nutteloos niet kunt inwisselen voor een ander woord want dan versta ik je niet meer. Beter nog, wissel het eens in voor de woordeloze stoel en vergelijk dat eens met voorwaarde daarvoor, namelijk dat ik dit hier nu schrijf, dat is de voorwaarde daarvoor
Stel dat er in de toekomst nog iets uit de filosofie voortkomt (zeg XXX). En men zegt daarna dat filosofie waardeloos geworden is, want je hebt wel iets aan wetenschap en XXX, maar het restant bevat niets meer dat van waarde is.quote:Op maandag 12 december 2011 17:18 schreef declassering het volgende:
de wetenschappen zijn voortgekomen uit de filosofie, zeker. Maar vooruitgang is een begrip uit de wetenschap en niet uit de filosofie.
Het is een moraal filosoof die een inleiding in de ethiek geeft. Het is wel de Anglo-amerikaanse - Ivory League versie van de ethiek. Zie bijvoorbeeld dit deel.quote:Op maandag 12 december 2011 15:27 schreef declassering het volgende:
''Vanaf 21 minuten en 50 seconden geeft Michael Sandel een heel aardig antwoord op deze vraag. ''
Is het niet de zoveelste Amerikaan die uit zijn nek aan het lullen is ?
Om onszelf er zeker van te stellen dat het kortzichtig is om ervan uit te gaan dat puur omdat je bepaalde dingen niet waarneemt, ze er niet zijn. De mogelijkheid moet altijd opengehouden worden voor andere werkelijkheden.quote:Op maandag 12 december 2011 23:33 schreef jan_billeman het volgende:
Het gaat mij juist om de pretenties die de filosofie zelf heeft gesteld, namelijk het vaststellen van metafysische beginselen op basis waarvan wij uitspraken doen over de werkelijkheid (op het gebied van wetenschap, ethiek, etc.). Deze pretenties zijn echter helemaal niet nuttig: wat levert het ons op om die metafysische beginselen aan te halen?
Ik heb mijn standpunt gewijzigd en ik ben het met je eens. Ik heb naar de volgende video gekeken:quote:Op maandag 12 december 2011 23:33 schreef jan_billeman het volgende:
Het gaat mij juist om de pretenties die de filosofie zelf heeft gesteld, namelijk het vaststellen van metafysische beginselen op basis waarvan wij uitspraken doen over de werkelijkheid (op het gebied van wetenschap, ethiek, etc.). Deze pretenties zijn echter helemaal niet nuttig: wat levert het ons op om die metafysische beginselen aan te halen?
Een tegenvraag: Wat is het nut van een baby?quote:Op donderdag 1 oktober 2009 21:26 schreef jan_billeman het volgende:
Filosofie, wat heeft de mensheid eraan?
Wat is het nut van Filosofie?
Filosofie heeft geen zin. Waar deze haar vroeger had, is nu alleszins verloren.
Het is niet de enige visie die eerst heel scherp wordt neergezet en vervolgens keihard onderuit wordt geschopt. Welke tegenargumenten had je graag willen horen die niet aan bod zijn gekomen? Wellicht is deel 4 (en verder) ook de moeite waard.quote:Op maandag 12 december 2011 20:49 schreef deelnemer het volgende:
De libertarische visie wordt door Sandel zo scherp mogelijk neergezet. De tegenargumenten moeten de studenten zelf zien te formuleren, komen niet van de grond, en Sandel helpt ze niet. Dit verhaal is zeker niet evenwichtig. In het begin van de 1e lezing zie je dat maar weinig studenten voor het libertaristische standpunt zijn. Sandel dendert er als een tank overheen. Het is dus propagandistisch.
Filosofie is sowieso potentieel gevaarlijk, aangezien je eerst loslaat wat vanzelfsprekend is en eigenlijk niet op voorhand weet of datgene wat je ervoor in de plaats zet wel een verbetering is.quote:Op dinsdag 13 december 2011 03:34 schreef deelnemer het volgende:
[..]
Het is beter om de filosofie af te schaffen, want het is gevaarlijk. Je kunt jonge mensen teveel wijs maken.
Hij behandeld één lijn in filosofie en niet de kritiek daarop. Het begrip 'keuze' is problematisch (gezien vanuit de wetenschap). Je identiteit is geen keuze.quote:Op dinsdag 13 december 2011 13:03 schreef Molurus het volgende:
[..]
Het is niet de enige visie die eerst heel scherp wordt neergezet en vervolgens keihard onderuit wordt geschopt. Welke tegenargumenten had je graag willen horen die niet aan bod zijn gekomen? Wellicht is deel 4 (en verder) ook de moeite waard.
Ik was gekomen tot deel 3 en struikelde over de voorstelling, dat de ethiek voornamelijk gebaseerd is op het idee van privé bezit. Het kan zijn dat de andere zienswijze (die van de vorming van een waarde gemeenschap van mensen) nog uitgebreidt aan de orde komt.quote:Op dinsdag 13 december 2011 18:43 schreef Molurus het volgende:
Hm, ik krijg nu toch een beetje het gevoel dat je ieg niet de gehele serie hebt gezien. Aristoteles en John Stuart Mill komen beide in elk geval uitgebreid aan bod. Ook de discussie over door geboorte bepaalde kansen, positieve discriminatie, etc komen later in de serie uitgebreid aan bod.
Ik zal nog een paar delen bekijken en mogelijk mijn voorbarige conclusie moeten herzien. Het zijn overigens geen filosofieen in bredere zin. Een filosofie is een wereldbeeld, en omvat minimaal een metafysica / ontologie, kennisleer en ethiek. Bijvoorbeeld, in deel 4 blijkt dat Locke's idee van onvervreembare natuurlijke rechten gebaseerd zijn op God (d.i. zijn metafysische basis).quote:Op dinsdag 13 december 2011 19:00 schreef Molurus het volgende:
Klopt, bij Nozack was dat geloof ik.. had ik ook sterk het gevoel: Dat is nu waar amerikaans rechts vandaan komt. Maar verwacht niet dat Sandel het daarbij laat, of dat dat uberhaupt *zijn* visie is.Hij zet de filosofie sterk neer, maar dat doet hij bij elke filosofie die de revu passeert. Dat wil niet zeggen dat hij m niet later weer onderuit schopt.
Als je daarna nog steeds het gevoel hebt dat hij een specifieke visie probeert te promoten of zich zelfs schuldig maakt aan een bepaalde vorm van propaganda dan zou me dat eigenlijk nogal verbazen. Ik zou dan in elk geval niet precies weten welke visie dat dan zou zijn.quote:Op dinsdag 13 december 2011 19:22 schreef deelnemer het volgende:
[..]
Ik zal nog een paar delen bekijken en mogelijk mijn voorbarige conclusie moeten herzien.
Deze serie moet je denk ik ook zien als een inleiding in de filosofie, een overzicht in vogelvlucht. Voor zover ik weet zijn dit ook eerstejaars studenten.quote:Op dinsdag 13 december 2011 19:22 schreef deelnemer het volgende:
Het zijn overigens geen filosofieen in bredere zin. Een filosofie is een wereldbeeld, en omvat minimaal een metafysica / ontologie, kennisleer en ethiek. Bijvoorbeeld, in deel 4 blijkt dat Locke's idee van onvervreembare natuurlijke rechten gebaseerd zijn op God (d.i. zijn metafysische basis).
Het idee dat je opgenomen bent in een allesomvattende darwinisme is een objectieve voorstelling van zaken.quote:Op dinsdag 13 december 2011 20:16 schreef jan_billeman het volgende:
Het is wel even belangrijk een verschil op te merken tussen filosofen van nu en die van toen. In deze tijd zijn onze visies helemaal opgenomen in het darwinisme, dat was niet zo in tijden van Aristoteles en Descartes.
Wil filosofie in deze tijd enig nut hebben dan moet dat liggen in het opmerken van verschil in gedachtegoed. Specifieker, in de manier waarop wij betekenis geven aan woorden. Hierbij moet zij zich weerhouden van propositionele uitspraken (d.w.z. uitspraken met een subject-predicaat structuur), omdat deze gaan over 'wat is' in de werkelijkheid. Antwoorden op deze vragen zijn overbodig, daar doen we toch niks mee.
Het vreemde van dit verhaal is dat ik ook opgenomen ben in het allesomvattende darwinisme. Mijn taal en woordgebruik stromen hierin mee, dat is onvermijdelijk. Dus als filosoof kan ik helemaal niks nuttigs zeggen zolang ik mij niet kan ontdoen van propositionele uitspraken -- die ik zojuist veelvuldig heb gebruikt.
Wanneer je mijn uitspraken leest als proposities is het direct onzin, want niet toetsbaar. Wanneer je deze uitspraken anders probeert te lezen, als zijnde prosodisch dissonant (vgl. de filosofie van Oudemans), lijkt het nog zinnig om aan filosofie te doen. Maargoed, dit voorstel is natuurlijk volkomen metafysisch en daarmee onzin: ik zie geen prosodische dissonantie en kan deze niet toetsen, of -- als deze er al zou zijn -- ben ik niet voldoende geëquipeerd.
Je kunt geen buitenstaander zijn. Je kunt wel een reconstructie maken van de wereld door te puzzelen met logica en feiten.quote:Op dinsdag 13 december 2011 21:43 schreef jan_billeman het volgende:
Hoe kan ik een buitenstaander zijn? Ik speel mee in het taalspel, een pion in het systeem, daar ontkom ik toch niet aan? Wanneer ik binnen mijn taalkader uitspraken doe over het taalkader zelf houd ik mezelf voor de gek (vgl. Rudolph Carnap), omdat ik dan ontologische uitspraken doe -- en dat is metafysica en dus zinloos.
Waarom zou je meelopen met de meute. In het platgetreden spoor is de competitie het felst.quote:De toekomst ligt altijd nog open, zolang je nog in leven bent ga je mee met de meute en zodra je dood bent niet meer; dan word je niet meer herhaald.
Door te leren denken in termen beide perspectieven, en daartussen naar believen te kunnen switchen, kun je werken aan een meer evenwichtige levenshouding.quote:Zolang ik leef heb ik geen filosofie nodig om fundamenten te geven voor mijn bestaan.
Het probleem is niet nieuw. Hoe kan een mens iets waarnemen als de waarneming onderworpen is aan zijn eigen zintuigen? Je vertrouwt erop dat je zintuigen je niet misleiden. Hoe kan een mens iets denken als de gedachte onderworpen is aan de mechanica van zijn eigen hersenen? Je vertrouwt op je natuurlijk inzicht. Alleen als je absolute waarheidsgaranties wil, voordat je uberhaupt poging onderneemt, blijf je met legen handen achter.quote:Op dinsdag 13 december 2011 23:46 schreef jan_billeman het volgende:
Hoe kan een subject een objectieve voorstelling van de wereld hebben wanneer deze voorstelling onderworpen is aan zijn eigen taalkader?
'Dingen an sich' zijn het wezen der dingen achter de waarneming. De wetenschap heeft het zoeken naar 'het wezen der dingen' vervangen door het zoeken naar 'de samenhang der dingen'. Daarmee is het probleem opgelost.quote:Het kan niet zo zijn dat buiten het 'subjectum' (=ondergeworpene) getreden wordt om vervolgens zijn eigen relatie met de werkelijkheid te aanschouwen. Kants fenomenologie is hiervan een voorbeeld: wat wij waarnemen zijn fenomenen en niet de 'Dingen an Sich'.
Je zit niet gevangen in een conceptueel kader. Toen mensen nog in God geloofden, waren er ook die dat niet deden. Met het idee van het bestaan van God is er ook het idee van het niet bestaan van God. Er is zelden volledige overeenstemming over de juiste voorstelling van zaken. Je zit hooguit gevangen in enkele fundamentele logische concepten.quote:Het darwinisme is niets meer dan ontologie, het is metafysica en daardoor nonsens. Desalniettemin wordt ons taalgebruik er wel door gestuurd. Net zoals dat was in de tijd dat mensen in God geloofden en allerlei uitspraken deden over hemel, het vagevuur, de hel, etc. God is inmiddels binnen ons taalkader gereduceerd tot idee (vgl. Kant) en heeft geen existentieel predicaat. Nietzsche daarop volgend heeft met zijn ontologische uitspraak verteld dat God dood is; het onderscheid tussen het boven- en ondermaanse is vervallen. Dergelijke reducties gaan alsmaar door binnen een tijd van economische en technologische ontwikkelingen. Ander voorbeeld, de ratio (c.q. verhouding) zoals deze werd geschetst door Plato en Aristoteles is gereduceerd tot een economische kosten-baten analyse -- binnen het darwinisme.
We herinterpreteren metafysische begrippen voortdurend. Tegenover 'zijn' staat 'worden'. Hoe komt men daarop? Doordat de wereld ons dat laat zien. We hebben meer ingangen tot de wereld dan de bestaande taalkaders alleen.quote:Het grote probleem ligt erin dat ons taalkader zelf allerlei metafysica in zich draagt (het gebruik van het woord 'zijn' alleen al brengt allerlei metafysica brengt zich mee, vgl. Heidegger). Filosofie zou daarom niet in proposities gevangen moeten worden en wordt, als zij dit wel doet, dus -- binnen het darwinisme -- beschouwd als zinloos.
Dit topic gaat nu juist over de status van filosofie. Wanneer je aan filosofie doet blijf je inderdaad met lege handen achter omdat je pretendeert fundamentele waarheden te kunnen blootleggen, dat is juist het punt. Het is allang duidelijk dat de wetenschap antwoorden poogt te geven op vragen over de werking van taal in het brein. Zij vertrouwen inderdaad op de zintuiglijke waarneming en een 'natuurlijk inzicht', maar dat heeft niets te maken met filosofie.quote:Het probleem is niet nieuw. Hoe kan een mens iets waarnemen als de waarneming onderworpen is aan zijn eigen zintuigen? Je vertrouwt erop dat je zintuigen je niet misleiden. Hoe kan een mens iets denken als de gedachte onderworpen is aan de mechanica van zijn eigen hersenen? Je vertrouwt op je natuurlijk inzicht. Alleen als je absolute waarheidsgaranties wil, voordat je uberhaupt poging onderneemt, blijf je met legen handen achter.
Het taalkader is volgens mij geen in zichzelf gesloten universum, daar het berust op bewuste gewaarwordingen, die als de primaire taal kan worden beschouwd. De ordening van elementen in voorstellingen ontstaat na je geboorte en is in hoge mate een autonoom proces. Begrip en taal vormen zich in de hersenen van baby's, op een manier die je later niet meer kunt herhalen, maar nooit helemaal gesloten is.
Juist. De wetenschap trekt zich helemaal niets aan van filosofische problemen, dat maakt deze problemen ook zinloos.quote:'Dingen an sich' zijn het wezen der dingen achter de waarneming. De wetenschap heeft het zoeken naar 'het wezen der dingen' vervangen door het zoeken naar 'de samenhang der dingen'. Daarmee is het probleem opgelost.
De filosoof zit wel gevangen in dit kader omdat zijn uitspraken niet empirisch toetsbaar zijn; hij heeft alleen maar taal. Realiseer je dat de filosoof een antwoord poogt te geven op de 'wat is'-vraag. Bijvoorbeeld, wat is wetenschap? Wat is het goede? Wat is een boom? Wat is de werkelijkheid? Een filosoof beschikt bij het beantwoorden van deze vragen niet over een botanicustrommeltje met meetinstrumenten. De enige manier waarmee hij iets duidelijk kan maken is met taal.quote:Je zit niet gevangen in een conceptueel kader. Toen mensen nog in God geloofden, waren er ook die dat niet deden. Met het idee van het bestaan van God is er ook het idee van het niet bestaan van God. Er is zelden volledige overeenstemming over de juiste voorstelling van zaken. Je zit hooguit gevangen in enkele fundamentele logische concepten.
Laat mij nog even de filosoof uithangen. Ik weet niet of ik in een taalkader zit. Een filosoof weet niks, die uit alleen maar. Om die reden moeten mijn uitspraken niet gelezen worden als proposities, waarin ik iets zou zeggen over wat is. Of kun jij mij misschien vertellen wat een filosoof kan weten? De volgende vraag zou direct zijn: hoe weet je dat dan? Je komt dan als filosoof onherroepelijk in de problemen.quote:Zoals jij over taalkaders praat, is onmogelijk, volgens je eigen uiteenzetting. Je kunt niet weten waarin je gevangen zit, dus hoe weten jij of je ergens in gevangen zit?
Deze vragen zijn niet aan de orde in dit topic. Het gaat mij hier om filosofie, niet om wetenschap.quote:Waar komen de hypotheses vandaan? Hoe bedenk je slimme manieren om een hypothese te testen? Hoe pas je een bevestigde of ontkrachte hypothese in het grotere geheel van kennis?
Ik zeg in dit topic dat het spreken over deze dingen zinloos is wanneer het filosofie betreft (zie eerdere posts).quote:En los van de wetenschap: er zijn veel zaken van belang voor mensen waar de wetenschap (nog) niet zoveel over kan zeggen. Ethiek, sociale filosofie, etc.
De wetenschappelijke methodes en de vraag wat wetenschap oplevert is weldegelijk filosofie. Dat heet wetenschapsfilosofie en als je op de uni les krijgt in statistiek danwel kwalitatief onderzoek dan begint de docent niet voor niets met een filosofische onderbouwing.quote:Op woensdag 14 december 2011 10:01 schreef jan_billeman het volgende:
[..]
Deze vragen zijn niet aan de orde in dit topic. Het gaat mij hier om filosofie, niet om wetenschap.
[..]
Ik zeg in dit topic dat het spreken over deze dingen zinloos is wanneer het filosofie betreft (zie eerdere posts).
Dit inderdaad. Maar dat strookt natuurlijk niet met jan_billeman's idee dat filosofie per definitie zinloos is.quote:Op woensdag 14 december 2011 10:05 schreef WJMW het volgende:
[..]
De wetenschappelijke methodes en de vraag wat wetenschap oplevert is weldegelijk filosofie. Dat heet wetenschapsfilosofie en als je op de uni les krijgt in statistiek danwel kwalitatief onderzoek dan begint de docent niet voor niets met een filosofische onderbouwing.
Wetenschap is slechts een deelgebied van de filosofie, de empirische filosofie.. Je kunt die twee niet los van elkaar knippen, vanwege genoemde redenen. (waar komen hypotheses vandaan? hoe bedenk je de testmethodiek? hoe interpreteer je de resultaten?)quote:Op woensdag 14 december 2011 10:01 schreef jan_billeman het volgende:
[..]
Deze vragen zijn niet aan de orde in dit topic. Het gaat mij hier om filosofie, niet om wetenschap.
Kun je dat wat uitgebreider uitleggen?quote:Op woensdag 14 december 2011 10:34 schreef sneakypete het volgende:
Maar wordt het gelijk van wetenschap door filosofen getoetst of kunnen ze dat zelf wel doen middels bijv. meta-analyses (die uiteraard niet filosofisch zijn)?
Als de pretentie dat je fundamentele waarheden kunt blootleggen geen haalbare kaart is, moet je een andere doelstelling kiezen. Suggesties:quote:Op woensdag 14 december 2011 03:18 schreef jan_billeman het volgende:
[..]
Dit topic gaat nu juist over de status van filosofie. Wanneer je aan filosofie doet blijf je inderdaad met lege handen achter omdat je pretendeert fundamentele waarheden te kunnen blootleggen, dat is juist het punt. Het is allang duidelijk dat de wetenschap antwoorden poogt te geven op vragen over de werking van taal in het brein. Zij vertrouwen inderdaad op de zintuiglijke waarneming en een 'natuurlijk inzicht', maar dat heeft niets te maken met filosofie.
Een filosoof heeft meer tot zijn beschikking dan alleen taal. Hij kan zijn eigen alledaagse ervaringen gebruiken en hij kan gebruik maken van de kennis uit de wetenschap.quote:Juist. De wetenschap trekt zich helemaal niets aan van filosofische problemen, dat maakt deze problemen ook zinloos.
[..]
De filosoof zit wel gevangen in dit kader omdat zijn uitspraken niet empirisch toetsbaar zijn; hij heeft alleen maar taal. Realiseer je dat de filosoof een antwoord poogt te geven op de 'wat is'-vraag. Bijvoorbeeld, wat is wetenschap? Wat is het goede? Wat is een boom? Wat is de werkelijkheid? Een filosoof beschikt bij het beantwoorden van deze vragen niet over een botanicustrommeltje met meetinstrumenten. De enige manier waarmee hij iets duidelijk kan maken is met taal.
Het conceptuele spel van een filosoof is eerder bedoeld om onduidelijkheden te verhelderen, een idee aannemelijk te maken, of iets aan te kaarten, of een nieuwe voorstelling creeren. Iets bewijzen kan niemand, ook een wetenschapper niet.quote:Laat mij nog even de filosoof uithangen. Ik weet niet of ik in een taalkader zit. Een filosoof weet niks, die uit alleen maar. Om die reden moeten mijn uitspraken niet gelezen worden als proposities, waarin ik iets zou zeggen over wat is. Of kun jij mij misschien vertellen wat een filosoof kan weten? De volgende vraag zou direct zijn: hoe weet je dat dan? Je komt dan als filosoof onherroepelijk in de problemen.
Is dit tekort aan objectiviteit te corrigeren? Zo nee, wat verwacht je dan van wetenschappers?quote:De wetenschap bezit zijn eigen methoden van onderzoek en trekt zich niets aan van filosofische problemen. Zelfs het filosofische probleem dat wetenschap niet objectief is -- wat leidt tot een andere discussie -- maakt geen moer uit voor de wetenschappers. Die gaan toch wel aan de slag. Dus waarom nog filosoferen? Dat is volkomen zinloos.
Dan is het geen filosofie meer.quote:Als de pretentie dat je fundamentele waarheden kunt blootleggen geen haalbare kaart is, moet je een andere doelstelling kiezen
Zijn ervaringen en kennis vallen binnen het taalkader waarin hij zich bevindt.quote:Een filosoof heeft meer tot zijn beschikking dan alleen taal. Hij kan zijn eigen alledaagse ervaringen gebruiken en hij kan gebruik maken van de kennis uit de wetenschap.
Dat is leuk, maar wetenschappers trekken zich daar niets van aan. Zij hebben wel degelijk bewijzen.quote:Het conceptuele spel van een filosoof is eerder bedoeld om onduidelijkheden te verhelderen, een idee aannemelijk te maken, of iets aan te kaarten, of een nieuwe voorstelling creeren. Iets bewijzen kan niemand, ook een wetenschapper niet.
Filosofisch gezien is dit niet te corrigeren; het is een onoplosbaar probleem. Het subject is altijd onderworpen aan zijn taalkader.quote:Is dit tekort aan objectiviteit te corrigeren? Zo nee, wat verwacht je dan van wetenschappers?
Wat heeft de wetenschap daar nu aan? Een filosoof hoeft hen niet te vertellen dat ze niet aan objectief onderzoek doen. Immers, de filosofie zelf heeft het probleem van vermeende objectiviteit gecreëerd, dat zal de wetenschappers een worst wezen.quote:Als filosofen de vermeende objectiviteit van de wetenschap kunnen aantonen, dan is dat toch een mooi resultaat.
Dan zijn we klaar. Als filosofie niets anders kan betekenen dan het waarheid aanschouwen, dan is het spelletje uit.quote:Op woensdag 14 december 2011 14:50 schreef jan_billeman het volgende:
[..]
Dan is het geen filosofie meer.
Nee. Ervaringen kunnen aanleiding geven tot het munten van nieuwe begrippen. Als je jezelf opgeknoopt voelt in een taalkader, dan leer je toch een andere taal, zoals sanskriet, chinees of wiskunde. Volgens mij is taal een fenomeen dat open is voor verandering, door de onderlinge interactie in de wereld. Jij zou het taalkader kunnen vernieuwen, verruimen.quote:Zijn ervaringen en kennis vallen binnen het taalkader waarin hij zich bevindt.
Je bent niet de meester van de wetenschappers en net zo min als het schoothondje. Zij hebben geen bewijzen, maar theorieen die (tot op zekere hoogte) de samenhang der dingen representeert. Alles onder het voorbehoud dat later onderzoek er een ander licht op werpt.quote:Dat is leuk, maar wetenschappers trekken zich daar niets van aan. Zij hebben wel degelijk bewijzen.
Dat is een dogma van taalfilosofen. Snap out of it.quote:Filosofisch gezien is dit niet te corrigeren; het is een onoplosbaar probleem. Het subject is altijd onderworpen aan zijn taalkader.
Een beperkter idee van objectiviteit is mogelijk. Niet de claim dat je jezelf in een positie kan manouvreren, van waaruit je de waarheid ziet. Wie gelooft daar nog in? Maar de meer bescheiden claim, dat de wereld onafhankelijk van jezelf bestaat en zijn eigen patronen kent (als werkhypothese).quote:Wat heeft de wetenschap daar nu aan? Een filosoof hoeft hen niet te vertellen dat ze niet aan objectief onderzoek doen. Immers, de filosofie zelf heeft het probleem van vermeende objectiviteit gecreëerd, dat zal de wetenschappers een worst wezen.
Dit topic gaat juist over de pretentie van de filosofie en dat is het antwoord geven op de 'wat is'-vraag om daarmee fundamenten te leggen voor de dingen in de werkelijkheid. Deze pretentie is voorbehouden aan de filosofie en dat maakt haar zinloos.quote:Dan zijn we klaar. Als filosofie niets anders kan betekenen dan het waarheid aanschouwen, dan is het spelletje uit.
Een taalkader verruimen lost het probleem niet op, ik blijf omringd door taal. Taal stuurt mijn gedachten, mijn ideeën, mijn waarnemingen, etc.quote:Nee. Ervaringen kunnen aanleiding geven tot het munten van nieuwe begrippen. Als je jezelf opgeknoopt voelt in een taalkader, dan leer je toch een andere taal, zoals sanskriet, chinees of wiskunde. Volgens mij is taal een fenomeen dat open is voor verandering, door de onderlinge interactie in de wereld. Jij zou het taalkader kunnen vernieuwen, verruimen.
Dat is wetenschap. Maar je moet dan niet de filosoof uit gaan hangen binnen de wetenschap, dan word je keihard uitgelachen; je uitspraken zijn niet meer toetsbaar (c.q. bewijsbaar) zodra je over filosofie begint.quote:Je bent niet de meester van de wetenschappers en net zo min als het schoothondje. Zij hebben geen bewijzen, maar theorieen die (tot op zekere hoogte) de samenhang der dingen representeert. Alles onder het voorbehoud dat later onderzoek er een ander licht op werpt.
Als het topic over deze pretentie gaat dan is het vrij onbenullig. Alleen hele naieve mensen geloven in hetgeen je wilt ontmaskeren.quote:Op woensdag 14 december 2011 16:32 schreef jan_billeman het volgende:
[..]
Dit topic gaat juist over de pretentie van de filosofie en dat is het antwoord geven op de 'wat is'-vraag om daarmee fundamenten te leggen voor de dingen in de werkelijkheid. Deze pretentie is voorbehouden aan de filosofie en dat maakt haar zinloos.
Inderdaad, einde filosofie -- tenzij filosofie nog iets anders kan.
Dat lijkt me onjuist. Als je alleen al kijkt naar taalkaders voor deelgebieden. Juristen gebruiken een juridisch taalkader en natuurkundigen een natuurkundig taalkader, etc. Taalkaders van verschillende disciplines kunnen botsen in een bepaalde situatie. Dat kan al voldoende zijn om je op het spoor te zetten om één of meer taalkaders te herzien.quote:Een taalkader verruimen lost het probleem niet op, ik blijf omringd door taal. Taal stuurt mijn gedachten, mijn ideeën, mijn waarnemingen, etc.
Dat is wetenschap. Maar net zoals de indeling in wetenschappelijke disciplines kunstmatig is, zo ook het onderscheidt tussen filosofie en wetenschap. Filosofische speculatie kan in de wetenschap vruchtbaar zijn, en wetenschappers mogen zich erover beklagen dat dit soort speculaties vaak niet publiceerbaar zijn binnen de wetenschap. Tegenwoordig wordt er in de natuurkunde heel wat af gespeculeerd, maar er zijn genoeg wetenschappers die dat ongepast vinden. Dus je kunt het verschil tussen wetenschap en filosofie ook zien als een accent verschil.quote:Dat is wetenschap. Maar je moet dan niet de filosoof uit gaan hangen binnen de wetenschap, dan word je keihard uitgelachen; je uitspraken zijn niet meer toetsbaar (c.q. bewijsbaar) zodra je over filosofie begint.
Waarom zijn reducties van tallige aard? De meeste reducties in de wetenschap zijn prima te formuleren met de bestaande taalkaders. De overgang van het Ptolemeïsche wereldbeeld kan vervangen worden door een Copernicaans, zonder dat je concepten tekort komt. Het basis concept in het Copernicaanse stelsel is: de beweging van objecten in cirkels rond het middelpunt (en dat concept bestaat ook in het Ptolemeïsche stelsel). Waarom kon Conpernicus het wel herinterpeteren, terwijl het volgens jou menselijkerwijs onmogelijk is.quote:NB. later onderzoek 'werpt niet ander licht op' fenomenen, maar fenomenen 'schijnen ons op een andere manier toe'. Onze kijk op dingen verandert vanwege de reducties in de taal.
Dat is eerder een reductie van de wetenschap tot economie of darwinisme. Ik vind dat wetenschap meer weg heeft van filosofie. Het is speculatief, omdat het onbekende terreinen betreedt. De reductie van waarheid tot succes is pragmatistisch. De meeste wetenschappers hangen nog altijd (een vorm van) een correspondentie theorie van de waarheid aan. Ze snappen de kritiek van filosofen wel (correspondentie met wat?), maar Rorty heeft ze niet overtuigd. Rorty snapt overigens niets van wetenschap.quote:Mijn punt is juist dat het geen zin heeft om filosofie te betrekken bij wetenschap. Filosofie is iets totaal anders dan wat wetenschappers doen. Wetenschappers stoelen op succes. De theorie die het langst overleeft is 'the fittest'. Het succes ligt in de voorspellingskracht. Dit levert de mens allerlei gemakken op, denk aan de technologie van nu.
Je moet ook niet zomaar wat taalkreten uiten, maar in contact blijven met de problemen / vragen in de samenleving.quote:Filosofie heeft niets van dit alles; het levert geen moer op om taalkreten te uiten. À la, het is leuk voor zinzoekers die de 'zin van het leven' proberen te ontdekken, laat filosofie voor hen dan een bezigheidstherapie zijn. Maar begin niet over filosofische methoden om de structuur van de werkelijkheid te achterhalen. Doe je dat wel, zoals een echte filosoof betaamt, lever je niks op en word je een uitkeringstrekker.
Spreken over het taalkader is zinloos wanneer je er zelf in zit (lees het artikel 'Semantics, Empiricism, Ontology' van Carnap maar eens). De uitspraken over dit taalkader kunnen worden gereduceerd tot semantiek.quote:Dat lijkt me onjuist. Als je alleen al kijkt naar taalkaders voor deelgebieden. Juristen gebruiken een juridisch taalkader en natuurkundigen een natuurkundig taalkader, etc. Taalkaders van verschillende disciplines kunnen botsen in een bepaalde situatie. Dat kan al voldoende zijn om je op het spoor te zetten om één of meer taalkaders te herzien.
Het antwoord op deze speculatie is altijd empirisch toetsbaar en niet filosofisch van aard. Natuurlijk trachten de filosofen aan te kloppen bij de wetenschappen, ze moeten toch wat om hun boterham te verdienen. Het is alleszins duidelijk dat filosofische speculatie niet wordt toegelaten in de wetenschap; filosofie doet metafysische uitspraken die niet toetsbaar zijn en dus zinloos. Zou de wetenschap dit wel doen zou het haar eigen doodvonnis tekenen, dan begaat zij dezelfde fout als de filosofie.quote:Filosofische speculatie kan in de wetenschap vruchtbaar zijn, en wetenschappers mogen zich erover beklagen dat dit soort speculaties vaak niet publiceerbaar zijn binnen de wetenschap.
Een reductie duidt juist aan dat andere woorden worden gebruikt zonder verlies van betekenis. Wanneer deze woorden worden herhaald verschuift het 'wereldbeeld'.quote:Waarom zijn reducties van tallige aard? De meeste reducties in de wetenschap zijn prima te formuleren met de bestaande taalkaders. De overgang van het Ptolemeïsche wereldbeeld kan vervangen worden door een Copernicaans, zonder dat je concepten tekort komt. Het basis concept in het Copernicaanse stelsel is: de beweging van objecten in cirkels rond het middelpunt (en dat concept bestaat ook in het Ptolemeïsche stelsel). Waarom kon Conpernicus het wel herinterpeteren, terwijl het volgens jou menselijkerwijs onmogelijk is.
Alles wordt opgenomen in de reductie omdat deze plaatsvindt binnen de taal. Pragmatisme ligt besloten in het darwinisme, simpelweg omdat het in dienst staat van de overleving; wat vruchten afwerpt bevordert de overleving. Datgene dat wordt herhaald blijft bestaan, zodra dit niet meer gebeurt is het dood. Dat is ook zo met taal, als woorden niet meer worden herhaald is de taal dood.quote:Dat is eerder een reductie van de wetenschap tot economie of darwinisme. Ik vind dat wetenschap meer weg heeft van filosofie. Het is speculatief, omdat het onbekende terreinen betreedt. De reductie van waarheid tot succes is pragmatistisch. De meeste wetenschappers hangen nog altijd (een vorm van) een correspondentie theorie van de waarheid aan. Ze snappen de kritiek van filosofen wel (correspondentie met wat?), maar Rorty heeft ze niet overtuigd. Rorty snapt overigens niets van wetenschap.
Leg dat eens uit? Het kennende subject (en dan hebben we het al per definitie over het talig uitdrukbare) zit voor zover ik weet weldegelijk "gevangen" binnen de perken van de beschikbare (en op dat moment vormbare) taal.quote:Op woensdag 14 december 2011 15:24 schreef deelnemer het volgende:
[..]
Dat is een dogma van taalfilosofen. Snap out of it.
Kun je dat wetenschappelijk bewijzen?quote:Op donderdag 15 december 2011 01:55 schreef Frith het volgende:
[..]
Leg dat eens uit? Het kennende subject (en dan hebben we het al per definitie over het talig uitdrukbare) zit voor zover ik weet weldegelijk "gevangen" binnen de perken van de beschikbare (en op dat moment vormbare) taal.
Het is logisch tautologisch en daarmee 'altijd al waar', maar wat is het alternatief hiervoor?
- Schopenhauer.quote:''De filosofie is een hoge alpenweg. Daarheen voert slechts een steil pad over scherpe steen en stekelige doornen. Het is eenzaam en wordt steeds woester hoe hoger men komt, en wie het bewandelt mag niet bang zijn, maar moet alles achter zich laten en zich rustig door de koude sneeuw zelf een weg banen. Vaak staat hij plotseling aan de afgrond en ziet beneden zich het groene dal. Duizeligheid trekt hem met geweld naar beneden, maar hij moet zich staande houden, al zou hij met zijn eigen bloed zijn voetzolen aan de rots moeten vastkleven. Als tegenprestatie ziet hij spoedig de wereld met haar zandwoestijnen en moerassen onder zich verdwijnen, haar oneffenheden heffen elkaar op, haar wanklanken dringen niet tot boven door, haar ronding manifesteert zich. Hijzelf staat steeds in de zuivere koele alpenlucht en ziet reeds de zon, wanneer het beneden nog donker is.''
Het leven is zinvol zolang wij worden gerepliceerd. Als er geen replicatie meer is dan leef ik niet meer. Wij hebben maar een doel en dat is overleving. Nu kan dat natuurlijk geen doel zijn, want ik overleef of ik ben dood.quote:Als TS van ook van mening is dat het leven in essentie zinloos is, vanwaar dan de aanval op één van die vertakkingen ervan?
De sterkeren hebben meer succes dus een grotere overlevingskans. Datgene dat succes heeft is zinvol voor de overleving; het zal blijven worden herhaald en als zodanig blijven bestaan.quote:Als die vertakkingen ervan uberhaupt in gradaties van zinloosheid in te delen zijn, dan staat hetgeen TS de filosofie mee vergelijkt, bijvoorbeeld iets 'nuttigs' als de economie of elk ander kunstmatige invulling die de mens bedacht heeft om de onverschillige wereld tegemoet te treden, wat mij betreft aan de hoogste ladder der zinloosheid.
Je geeft hiermee een invulling aan het waarheidsperspectief, en het deelnemersperspectief ontbreekt. Daarom houd je alleen over wat eigen is aan het waarheidsperspectief en is er geen zin, waarde, vrijheid, etc. Voor deze zaken heb je een deelnemersperspectief nodig. Als je een deelnemer bent in de wereld, dan ben je ermee verweven. Deze wereld, waarmee je verweven bent, is niet beperkt tot een taalkader en voert je erbuiten, als je maar deelneemt.quote:Op donderdag 15 december 2011 01:55 schreef Frith het volgende:
[..]
Leg dat eens uit? Het kennende subject (en dan hebben we het al per definitie over het talig uitdrukbare) zit voor zover ik weet weldegelijk "gevangen" binnen de perken van de beschikbare (en op dat moment vormbare) taal.
Het is logisch tautologisch en daarmee 'altijd al waar', maar wat is het alternatief hiervoor?
Ja. Het probleem is algemener. Aan ieder waarheidsperspectief dat eerlijk is, ontbreekt ieder idee van zin. Hetzelfde probleem zie ook in de natuurkunde. Als je alles reduceert tot natuurkundige mechanica, is ook geen sprake meer van zin. Als je alles reduceert tot marktwerking, of tot een taalkader, al evenmin.quote:Op donderdag 15 december 2011 09:31 schreef AryaMehr het volgende:
Een lange tijd hier in afwezigheid geschitterd en meteen een topic naar mijn hart, wat leuk. Om mezelf niet meteen op de voorgrond te gooien bij dezen mijn bescheiden mening over de zinloosheid der filosofie. Als die zinloosheid wel ergens uit blijkt dan is dat wel het feit dat het leven in irrationeel is en niet vatbaar is voor menselijke logica. Een correlatie tussen de vragen van de mens en het zwijgen van de wereld, perfect weergegeven in De mythe van Sisyphus. Als TS van ook van mening is dat het leven in essentie zinloos is, vanwaar dan de aanval op één van die vertakkingen ervan? Als die vertakkingen ervan uberhaupt in gradaties van zinloosheid in te delen zijn, dan staat hetgeen TS de filosofie mee vergelijkt, bijvoorbeeld iets 'nuttigs' als de economie of elk ander kunstmatige invulling die de mens bedacht heeft om de onverschillige wereld tegemoet te treden, wat mij betreft aan de hoogste ladder der zinloosheid.
[..]
- Schopenhauer.
Je redeneert net als Yarnamc in het topic wordt de wereld beter als we altruïstisch worden. Blijkbaar is deze filosofie heel hardnekking onder de jeugd. Eerst wordt het waarheidsperspectief uitgekleed. Je kunt eigenlijk niets weten. Vervolgens wordt deze leegte ingevuld door er een machtsfilosofie op te projecteren (dat is een bepaalde waarheid over het goede: iets met de sterkeren en de zwakkeren).quote:Op donderdag 15 december 2011 12:42 schreef jan_billeman het volgende:
[..]
Het leven is zinvol zolang wij worden gerepliceerd. Als er geen replicatie meer is dan leef ik niet meer. Wij hebben maar een doel en dat is overleving. Nu kan dat natuurlijk geen doel zijn, want ik overleef of ik ben dood.
De aanval op de filosofie is makkelijk. Filosofie is zwak (c.q. heeft weinig succes) en wetenschap is sterk. Het is altijd zo dat de zwakkeren het onderspit delven. Je kunt mijn verhaal lezen als een advies aan de filosofen, namelijk dat als ze nog iets zinvols willen doen dat ze het anders moeten aanpakken. Eigenlijk ben ik heel lief.
[..]
De sterkeren hebben meer succes dus een grotere overlevingskans. Datgene dat succes heeft is zinvol voor de overleving; het zal blijven worden herhaald en als zodanig blijven bestaan.
Een mooie taak voor filosofen om hier eens kritisch naar te kijken, ipv dom achter politieke ideologen aan te lopen.quote:Poverty and Rising Social Inequality, Interrogating Democracy in America
A Note on ideology
Why did socialist and social democratic movements, critical in shaping the effective democracies discussed above, fail to take any deep root in America? A recent article about Obamas supposed plan to foist social democracy upon Americans was interestingly titled: It Can't Happen Here: Why Obama won't bring European social democracy to America (Weisberg, 2009). The author argues that European style social democracy cant happen here because Americans are defined by a history of immigration in pursuit of freedom and opportunity and an ethos (of laissez-faire) too ingrained in culture and tradition to imagine trading places. That history, of course, is a complex one, and the immigrants who shaped it were of classes ranging from slave traders and slave masters, cow boys and robber barons, speculators, fortune makers and adventurers to slaves, wage labourers, traders and independent farmers on the other. The historical weakness of lower class movements and parties has many causes, institutional and cultural. Scholars such as Lipset have especially noted the highly differentiated and heterogeneous (ethnic, religious, linguistic, etc) character of Americas lower classes and the ingrained ideology that Weisberg refers to. The following observations about this ideology, it is hoped, will shed some light on the kind of political debate in America and the fierce opposition from the right to the provisioning of health care and other public goods that they see as socialist.
This ideology has many strands, and a benign side as well as a not-so benign one. Its benign side is underscored by the ideal of attracting and rewarding innovators and inventors and the story, both real and legendary ( eg., Horatio Alger), of the many who have followed the call to the land of opportunity for the pursuit of excellence in so many business, academic, scientific and artistic fields. This idea was best described to me by the late Indian philosopher and writer A.K Ramanujam at a private lunch I was privileged to have with him in the mid 1970s. There was no country like America, he said, where a bright, ambitious and enterprising researcher and scholar (like himself) could find the best opportunity to pursue his scholarly work with practically unlimited resources and encouragement and with almost complete freedom and non-interference from jealous superiors in the bureaucratic hierarchy, a pattern he knew very well from his Indian past.
The other, not so benign side of this ideology also has different strands. One of these celebrates the pursuit of self-interest (in less charitable terms, greed ) as the necessary engine of development with a paradoxical promise that this will eventually converge in the common good (by the invisible hand , but also through the trickling down effect). As Lipset (2000) aptly puts it, at best, it holds out the promise of a lottery, but like all such awards, the jackpots go to a relatively small minority of players. Another, more invidious strand of this ideology legitimises the deprivations of the disadvantaged classes as their due. It may have historical roots in the Social Darwinism that was widely prevalent among the robber barons of the 19th century, an ideology that sees the world as an arena in which each person must fend for herself, a world in which the fittest survive and the winner takes it all. Social Darwinism was also closely linked to a religious ethos that Max Weber labelled the protestant ethic. The latter not only promoted the ethic of hard work, thrift and asceticism among the entrepreneurial and working classes, but in a more insidious manner also disparaged the do- gooders and bleeding hearts who sympathised with the plight of the deprived classes. Compassion for the poor was seen as both futile and counterproductive as their suffering was seen as natural and inevitable. As noted by Weber, such an ethos may have been linked to the Calvinist doctrine of predestination, which, though unintended by Calvin, nevertheless contributed to the belief that the suffering of the poor is their desert (much like the way the theory of karma legitimized the social disabilities of Indias low castes). It devalued the earlier Christian virtue of charity as well as the ethical ideal that the state ( sovereign) must look after the public good. Admittedly, this is an oversimplification since ideologies are always contested, and since there were counter movements and the ideal of philanthropy by the rich (who, for example, contributed much to the promotion of education). But I believe it helps to make some sense of the otherwise bewildering beliefs held by the Christian right in America.
Ideologies, as masks obscuring and mystifying social reality, take on the garb of science or of religious dogma. The current dogma that bankers get bail-out (too big to fail) while the poor get cutbacks of their social safety nets is also presented in the garb of an immutable scientific law governing the health of a countrys economy. That the scientists (in this case neoliberal economists) who propound these laws enjoy certain credibility among the policy makers and chattering classes shows the dominant (if not hegemonic) status of this ideology in todays capitalist societies. But the very fact that the OWS movement has spontaneously spread across America and across the world and may even be sustained, albeit in mutated forms , (just as the public enthusiasm generated by the promise of change held out earlier by Obamas yes we can campaign) is evidence that the current form of capitalism and the ideology that buttresses it are not uncontested, and that both social criticism and oppositional movements are alive. The extent to which these have the ability to exert greater redistributive pressures on the system is still an open question.
Je zit in de wereld, dus spreken over de wereld is zinloos?quote:Op donderdag 15 december 2011 01:26 schreef jan_billeman het volgende:
[..]
Spreken over het taalkader is zinloos wanneer je er zelf in zit (lees het artikel 'Semantics, Empiricism, Ontology' van Carnap maar eens). De uitspraken over dit taalkader kunnen worden gereduceerd tot semantiek.
In de hedendaagse natuurkunde worstelt met met vragen en theorieen die zich nauwelijks meer laten toetsen. Bij gebrek aan mogelijkheden voor emprische toetsing speculeert men zich tegenwoordig suf.quote:Het antwoord op deze speculatie is altijd empirisch toetsbaar en niet filosofisch van aard. Natuurlijk trachten de filosofen aan te kloppen bij de wetenschappen, ze moeten toch wat om hun boterham te verdienen. Het is alleszins duidelijk dat filosofische speculatie niet wordt toegelaten in de wetenschap; filosofie doet metafysische uitspraken die niet toetsbaar zijn en dus zinloos. Zou de wetenschap dit wel doen zou het haar eigen doodvonnis tekenen, dan begaat zij dezelfde fout als de filosofie.
Waarom werpt iets vruchten af? Dat voert je buiten de taal. Inhoeverre verschilt het pragmatische waarheidscriterium "als iets werkt is het waar" van het klassieke waarheidscriterium "iets werkt alleen als het waar is"? Geen verschil. In het ene geval formuleert men het vanuit het deelnemersperspectief (een instrumentele visie op de waarheid, in termen van het belang van de mens of nut) en in het andere geval formuleert men het vanuit het waarheidsperspectief (als een objectieve voorstelling van de wereld die de mens en zijn nut overstijgt).quote:Een reductie duidt juist aan dat andere woorden worden gebruikt zonder verlies van betekenis. Wanneer deze woorden worden herhaald verschuift het 'wereldbeeld'.
[..]
Alles wordt opgenomen in de reductie omdat deze plaatsvindt binnen de taal. Pragmatisme ligt besloten in het darwinisme, simpelweg omdat het in dienst staat van de overleving; wat vruchten afwerpt bevordert de overleving. Datgene dat wordt herhaald blijft bestaan, zodra dit niet meer gebeurt is het dood. Dat is ook zo met taal, als woorden niet meer worden herhaald is de taal dood.
quote:Op donderdag 15 december 2011 01:55 schreef Frith het volgende:
Het is logisch tautologisch en daarmee 'altijd al waar'.
Blijft het probleem aanwezig dat deze ervaringen geen talige equivalent in het bewustzijn hebben en daarmee in feite "onuitdrukbaar" zoals we (tenminste, dat willen we graag geloven) met stomheid geslagen zijn bij onvoorspelbare reacties en bij het aanzien van schoonheid.quote:Op donderdag 15 december 2011 13:25 schreef deelnemer het volgende:
[..]
Je geeft hiermee een invulling aan het waarheidsperspectief, en het deelnemersperspectief ontbreekt. Daarom houd je alleen over wat eigen is aan het waarheidsperspectief en is er geen zin, waarde, vrijheid, etc. Voor deze zaken heb je een deelnemersperspectief nodig. Als je een deelnemer bent in de wereld, dan ben je ermee verweven. Deze wereld, waarmee je verweven bent, is niet beperkt tot een taalkader en voert je erbuiten, als je maar deelneemt.
In de taalfilosofie komt het deelnemersperspectief alleen voor in het begrip 'semantiek' en geeft daar onvoldoende invulling aan. Ik heb eerder een topic geopend over betekenis (Betekenis). Daaruit bleek dat gewone ervaringen van mensen erbuiten vallen (volgens de mensen die het taalfilosofisch benaderen). Dat is raar. Semantiek is volgens taalfilosofen moeilijk, moeilijk, moeilijk, ...... Als je over gewone ervaringen begint dan beweren ze, dat het niets met betekenis te maken heeft. Een meer wetenschappelijk benadering van het begrip 'semantiek' is en voor taalfilosofen onherkenbaar.
Verdergaand op de sofistische tour of duty:quote:Het gaat volgens mij om de verhouding tussen het deelnemersperspectief en het waarheidsperspectief. Als je alles reduceert tot het waarheidsperspectief, wordt alles zinloos (bv het taalkader). Als je alles reduceert tot het deelnemersperspectief, wordt alles een machtstrijd (bv Nietzsche: alles is de wil tot macht).
Dat kan ik onderschrijven. Ik herhaal hier een paragraaf uit het OP van het topic "Betekenis":quote:Op donderdag 15 december 2011 17:34 schreef Frith het volgende:
[..]
Blijft het probleem aanwezig dat deze ervaringen geen talige equivalent in het bewustzijn hebben en daarmee in feite "onuitdrukbaar" zoals we (tenminste, dat willen we graag geloven) met stomheid geslagen zijn bij onvoorspelbare reacties en bij het aanzien van schoonheid.
In geen zin ben ik van van mening dat de mens enkel en alleen een talig, kennend subject is, maar dat let mij nog niet om me er bewust van te zijn dat ik me enkel kan indrukken in de taal die ik kan vormen, zelfs al moet en kan (!) ik daarvoor per direct nieuwe woorden uitvinden. Toch blijven dan de niet uit te drukken ervaringen over, die zich blijkbaar niet binnen de grenzen van mijn talige subject laten kennen.
Even een mooie sofistische afsluiter daarvoor:
Dit is in feite slechts een erkenning van het stuklopen van het filosofische project op de klippen van de Cartesiaanse reductie op het sceptische humanisme van de Renaissance. (dit is min of meer wat Stephen Toulmin beweerd in zijn boek Cosmopolis ).
Het persoonlijke, het tijdelijke, het lokale en onuitdrukbare verdwijnt met Descartes inderdaad in een soort gij-zult-deze-niet-openen doofpot. Je zou dat een schande kunnen noemen, maar ik denk dat we daarmee het probleem van de talige grenzen van het subject eerder proberen te vermijden dan op te lossen.
Tenminste, dat is mijn huidige en uiterst sofistische opvatting. Ik ben immers geen filosoof, ik benadruk dat nog maar even.
Onze woorden lijken op marktwaarden.quote:Wat is de betekenis alledaagse woorden zoals eten, sneeuw, muziek of liefde in de hoofden van verschillende mensen? Dat is afhankelijk van hun individuele ervaringen. Daarom hebben de gemeenschappelijke woorden voor iedere deelnemer hun eigen betekenissen (hoezo een gemeenschappelijke taal?). Door de communicatie tussen de deelnemers hebben de woorden ook een min of meer objectieve betekenis. Deze objectieve betekenissen zijn een eigenschap van het collectief. Maar betekenissen zijn nooit eenduidig of simpel, maar altijd persoonlijk, meervoudig en veranderlijk.
Ze zijn complementair. Het is niet de uitdrukbaarheid die de kern van de zaak is, maar de identificatie.quote:Verdergaand op de sofistische tour of duty:
Wat mij betreft zijn jouw concepten van deelnemer- en waarheidsperspectief juist complementair. Het is het talige subject en haar creatie van (absolute) waarheden die de wereld van haar zin berooft, maar onze deelname aan de wereld (het ding op zichzelf) hebben wij nooit kunnen of zelfs maar hoeven bedenken (ze is niet uitdrukbaar).
Bij een perspectief hoort een gezichtspunt. Het gezichtspunt van waaruit je het deelnemerspectief ziet, ben je zelf. Het is er vanzelf en onontkoombaar. Het gezichtspunt van waaruit je het waarheidsperspectief ziet, bestaat niet. Het waarheidsperspectief is een reconstructie dmv de even onontkoombare samenhang der dingen.quote:De epistemologische status daarvan even ten spijt, is het "de irrationele Wil van de Wereld" die alles wat daar aan deelneemt automatisch van scherpe betekenis en machtsstrijd voorziet. Immers: Ik besta, en ik kan mijzelf niet wegdenken. En ik besta, terwijl alle andere contingentie niet bestaat. In geen zin ben ik dus in de wereldlijke zin onschuldig (dat is hier: het christelijke concept van een essentie van onschuld die men simpelweg bezit) of gespeend van een gebrek aan betekenis. Mijn bestaan is op zichzelf al significant, en laat zich niet wegdenken. ( ik stel me graag voor dat dit het probleem is achter Augustinius' zijn Bekentenissen. "Kan God de mens weer de onschuld geven?" Het antwoord van Augustinius is uiteindelijk 'Nee' , voor zover ik heb begrepen)
Ja.quote:Het is het subject wat zich de vrij lavenloze missie stelt om de zin van dat alles te achterhalen en daarmee alles juist van haar zin beroofd. Maar we kunnen niet ontkennen dat dit subject wat de wereld wilt onttoveren, juist uit deze zinvolle wereld voortkomt.
De beide perspectieven moeten denk ik zelfs wel complementair worden opgevat, omdat er anders geen antwoorden binnen een wetenschappelijk monisme (voor het wetenschappelijk domein dan he) laten formuleren.
Nee, nu doe je alsof de filosofie genoodzaakt is om het waarheidsperspectief tot de soeverein te benoemen. Hegel doet zoiets, Kierkegaard niet.quote:Samenvattend voor het topic: de zinloosheid van de filosofie is uiteindelijk gegeven door het besef dat het de filosofie zelf is die de zin van de vraag naar de zin van het leven wegneemt.
Geniet, maar filosofeer met mate, zullen we dan maar denken.
En dat kan het.quote:Op woensdag 14 december 2011 16:32 schreef jan_billeman het volgende:
Dit topic gaat juist over de pretentie van de filosofie en dat is het antwoord geven op de 'wat is'-vraag om daarmee fundamenten te leggen voor de dingen in de werkelijkheid. Deze pretentie is voorbehouden aan de filosofie en dat maakt haar zinloos.
Inderdaad, einde filosofie -- tenzij filosofie nog iets anders kan.
Goede punten. Maar zonder filosofie is wetenschap slechts een set meetgegevens en nog-niet-verworpen hypotheses. Zonder filosofie is het erg lastig iets samenhangends over ethiek of sociologische verhoudingen te zeggen.quote:Op vrijdag 16 december 2011 14:08 schreef Haushofer het volgende:
Grappige TT.
Ikzelf lees nog wel es artikelen die collega's van mij als "wetenschapsfilosofisch" zouden bestempelen. Wat me daar in opvalt is dat zaken vaak nogal ingewikkeld geformuleerd worden op een manier die imo helemaal niet nodig is om de kern van de zaak duidelijk te maken. Ik vraag me dan ook wel es af wat het nut van dat soort artikelen is.
Verder zie je ook wel es dat wetenschappers filosofische detours maken. Iemand als Richard Dawkins is in mijn ogen daar een mooi voorbeeld van: hij schrijft een heel boek over de Godsvraag, waarin hij een niet-wetenschappelijk vraagstuk ("bestaat God?") met een wetenschappelijke stelligheid tracht te beantwoorden ("we kunnen met grote zekerheid zeggen dat...") Waarin hij in mijn ogen wetenschap en logica misbruikt om zijn frustratie jegens religie een intellectueel fundament te geven.
Dat soort zaken maakt dat ik nogal wantrouwend tegenover "filosofie" ben geworden
Natuurlijk. Maar daar zijn (goede) wetenschappers zich ook van bewust; naar mijn idee heb je daar niet persé wetenschapsfilosofen voor nodig.quote:Op vrijdag 16 december 2011 14:16 schreef Perrin het volgende:
[..]
Goede punten. Maar zonder filosofie is wetenschap slechts een set meetgegevens en nog-niet-verworpen hypotheses.
Jaquote:En, jouw argumentatie volgend, misbruikt Dawkins niet eerder wetenschap dan filosofie?
Je zou je daarentegen ook af kunnen vragen of de ethiek en de sociologische verhoudingen wel zonder meer tot het domein van de wetenschap behoren.quote:Op vrijdag 16 december 2011 14:16 schreef Perrin het volgende:
Zonder filosofie is het erg lastig iets samenhangends over ethiek of sociologische verhoudingen te zeggen.
Helemaal juist / mee eens.quote:Op vrijdag 16 december 2011 14:08 schreef Haushofer het volgende:
Grappige TT.
Ikzelf lees nog wel es artikelen die collega's van mij als "wetenschapsfilosofisch" zouden bestempelen. Wat me daar in opvalt is dat zaken vaak nogal ingewikkeld geformuleerd worden op een manier die imo helemaal niet nodig is om de kern van de zaak duidelijk te maken. Ik vraag me dan ook wel es af wat het nut van dat soort artikelen is.
Verder zie je ook wel es dat wetenschappers filosofische detours maken. Iemand als Richard Dawkins is in mijn ogen daar een mooi voorbeeld van: hij schrijft een heel boek over de Godsvraag, waarin hij een niet-wetenschappelijk vraagstuk ("bestaat God?") met een wetenschappelijke stelligheid tracht te beantwoorden ("we kunnen met grote zekerheid zeggen dat...") Waarin hij in mijn ogen wetenschap en logica misbruikt om zijn frustratie jegens religie een intellectueel fundament te geven.
Dat soort zaken maakt dat ik nogal wantrouwend tegenover "filosofie" ben gewordenEen houding die ik ook wel es bij collega's bespeur, trouwens. Zo ken ik onder collega's weinig mensen die enthousiast waren over Dawkin's "The God delusion", terwijl ik buiten wetenschappelijke kringen nogal es mensen erg enthousiast hoor zijn. Opvallend
Klopt. En dat is maar goed ook.quote:Op vrijdag 16 december 2011 15:43 schreef Perrin het volgende:
Veel concepten laten zich bar moeilijk in taal vangen trouwens. Probeer maar eens de smaak van een bepaalde wijn te communiceren, of de geur van een bepaalde bloem, of complexe abstracte concepten (zoals filosofie) en alle impliciete/taciete/stille kennis.
Maar daarom snap ik de stelling dat taal een soort kader is waar je als mens conceptueel in gevangen zou zitten niet zo.quote:Op vrijdag 16 december 2011 15:53 schreef RolloGreb het volgende:
[..]
Klopt. En dat is maar goed ook.
Laat de ervaring de ervaring.
Ik ook niet. Ik kan me wel voorstellen dat je in een bepaald model / wereldbeeld gevangen zit. Maar dat is iets anders. Taal heeft wel een structuur, die tot op zekere hoogte een bepaalde voorstelling van zaken opdringt. Bijvoorbeeld het object-eigenschap model. In de natuurkunde is dat tot het extreme doorgetrokken. Een object is niets meer dan een bundeltje eigenschappen.quote:Op vrijdag 16 december 2011 16:04 schreef Perrin het volgende:
[..]
Maar daarom snap ik de stelling dat taal een soort kader is waar je als mens conceptueel in gevangen zou zitten niet zo.
Het waarheidsbegrip heeft een functie. Het dient om aan te duiden dat iets zo is. Het belang ervan wordt duidelijk als er misstanden plaatsvinden. Want voorafgaande aan de vraag of het misstanden zijn of niet, is er een feitelijk voorstelling van zaken nodig. Dat kan niet zomaar een literaire uitdrukking zijn.quote:Op vrijdag 16 december 2011 10:30 schreef RolloGreb het volgende:
[..]
Daarmee wordt nu juist via de achterdeur toch weer vastgehouden aan dat foeilelijke waarheidsbegrip.
Die common sense opvatting had ik nu juist niet voor ogen. Het ging mij enkel om een Rortyaanse opvatting van het waarheidsbegrip, namelijk de pretentie van de filosofie om onze werkelijkheid van een diepere (meer 'ware') fundament te voorzien. Het gaat hier om niets minder dan de belofte van de kentheorie.quote:Op vrijdag 16 december 2011 17:55 schreef deelnemer het volgende:
[..]
Het waarheidsbegrip heeft een functie. Het dient om aan te duiden dat iets zo is. Het belang ervan wordt duidelijk als er misstanden plaatsvinden. Want voorafgaande aan de vraag of het misstanden zijn of niet, is er een feitelijk voorstelling van zaken nodig. Dat kan niet zomaar een literaire uitdrukking zijn.
Het waarheidsbegrip is ook van belang om te ontsnappen aan de neiging alleen je eigen situatie, en je beleving daarbij, serieus te nemen. Dat zie je gebeuren in de filosofische lijn Kant --> Schopenhauwer --> Nietzsche. Als je met Schopenhauwer zegt: "De wereld is mijn voorstelling", dan neem je je omgeving niet meer zo serieus. Het is maar een voorstelling.
Je ontkomt ook niet aan het waarheidsbegrip. Je kunt niet zeggen dat de stelling "De waarheid bestaat niet" waar is.
De ironie wil dat beide mogelijkheden het geval kunnen zijn. Enerzijds heb je de gevangenis van de taal waarin wij inderdaad in conceptuele kaders opgeborgen zijn en anderzijds kun je evengoed volhouden dat juist de taal ook een belofte van onderwerping van de natuurlijke wereld (en daarmee vrijheid) inhoudt. Het voorziet ons zogezegd van een gereedschap.quote:Op vrijdag 16 december 2011 16:04 schreef Perrin het volgende:
[..]
Maar daarom snap ik de stelling dat taal een soort kader is waar je als mens conceptueel in gevangen zou zitten niet zo.
Daarmee is tevens gezegd dat iedere alternatieve zienswijze evenmin kan claimen waar te zijn.quote:Op vrijdag 16 december 2011 19:20 schreef RolloGreb het volgende:
[..]
Die common sense opvatting had ik nu juist niet voor ogen. Het ging mij enkel om een Rortyaanse opvatting van het waarheidsbegrip, namelijk de pretentie van de filosofie om onze werkelijkheid van een diepere (meer 'ware') fundament te voorzien. Het gaat hier om niets minder dan de belofte van de kentheorie.
Waarheid zoals we dat gebruiken is nu eenmaal een talig project en als zodanig staat het een absolute opvatting daarvan in de weg. Illustratief in dit verband is toevalligerwijs bij uitstek je laatste opmerking:
"Je kunt niet zeggen dat de stelling "De waarheid bestaat niet" waar is."
Omgekeerd kun je namelijk evenmin stellen dat 'De waarheid bestaat' waar is. Althans, je kunt dat niet uit de stelling zelf afleiden. Overigens zou ik ook niet weten hoe je deze stelling uit de werkelijkheid zou kunnen afleiden. Maw. we hebben hier met een zelf-referentiële uitspraak van doen. Oftewel, we hebben hier een door en door talig probleem aan de haak geslagen.
Door de waarheid louter instrumenteel op te vatten ipv objectief, doe je het tekort. Want daarmee maak je de inhoud ervan ondergeschikt aan je eigen doelstellingen.quote:Om het kort te houden, waarheid kan zeker een nuttig (pragmatisch) concept zijn maar waak er tevens voor het op een voetstuk te plaatsen.
Een waarheidsperspectief op taal.quote:Op vrijdag 16 december 2011 19:36 schreef RolloGreb het volgende:
[..]
De ironie wil dat beide mogelijkheden het geval kunnen zijn. Enerzijds heb je de gevangenis van de taal waarin wij inderdaad in conceptuele kaders opgeborgen zijn
Een deelnemersperspectief op taal.quote:en anderzijds kun je evengoed volhouden dat juist de taal ook een belofte van onderwerping van de natuurlijke wereld (en daarmee vrijheid) inhoudt. Het voorziet ons zogezegd van een gereedschap.
Dat is zeker een probleem voor een gelovige (in waarheid) en ook zeker voor de goede verstaander van het relativisme maar in het geheel niet voor degene die de waarheid uit zijn of haar vocabulaire geschrapt heeft.quote:Op vrijdag 16 december 2011 21:27 schreef deelnemer het volgende:
Daarmee is tevens gezegd dat iedere alternatieve zienswijze evenmin kan claimen waar te zijn.
Juist die ontmaskering heeft wellicht zo bevrijdend gewerkt voor de filosofie!quote:Op vrijdag 16 december 2011 21:27 schreef deelnemer het volgende:
De commen sense opvatting is te belangrijk om te worden ondermijnt door de ontmaskering van meer lichtzinnige opvattingen over de waarheid.
Wanneer ik iets ondergeschikt maak aan mijn doelstellingen doe ik het zeker niet tekort. Integendeel, mits de doelstellingen mij ten voordele zijn. Of zelfs als nobel beschouwd kunnen worden natuurlijk!quote:Op vrijdag 16 december 2011 21:27 schreef deelnemer het volgende:
Door de waarheid louter instrumenteel op te vatten ipv objectief, doe je het tekort. Want daarmee maak je de inhoud ervan ondergeschikt aan je eigen doelstellingen.
Welnee, voor beiden geldt dat het visies op taal zijn.quote:Op vrijdag 16 december 2011 21:51 schreef deelnemer het volgende:
[..]
Een waarheidsperspectief op taal.
[..]
Een deelnemersperspectief op taal.
"Het" doe je niet tekort, maar je houdt zo geen rekening met hetgeen je voordeel niet raakt of verlaagd.quote:Op vrijdag 16 december 2011 21:52 schreef RolloGreb het volgende:
[..]
Dat is zeker een probleem voor een gelovige (in waarheid) en ook zeker voor de goede verstaander van het relativisme maar in het geheel niet voor degene die de waarheid uit zijn of haar vocabulaire geschrapt heeft.
[..]
Juist die ontmaskering heeft wellicht zo bevrijdend gewerkt voor de filosofie!
En om te constateren dat 'dit een hand is' hebben we natuurlijk geen filosofie nodig.
Waarheid wordt doorgaans juist buiten de filosofie gemaakt. Daar heeft het zijn nut.
In de rechtszaal, op school, in het debat, de wetenschap, enzovoorts.
Binnen de filosofie is het maar al te snel een retorisch trucje waar je al snel doorheen prikt.
[..]
Wanneer ik iets ondergeschikt maak aan mijn doelstellingen doe ik het zeker niet tekort. Integendeel, mits de doelstellingen mij ten voordele zijn. Of zelfs als nobel beschouwd kunnen worden natuurlijk!
Perspectieven zijn manieren van kijken. Ben ik onduidelijk geweest? Het is niet toevallig dat je met deze twee zienswijzen op de proppen komt. Dit zijn de twee fundamentele manieren van kijken. Die zie overal terug.quote:Op vrijdag 16 december 2011 21:57 schreef RolloGreb het volgende:
[..]
Welnee, voor beiden geldt dat het visies op taal zijn.
Nergens in de wereld valt het onomstotelijke feit vast te stellen dat wij of in de gevangenis van de taal leven of dat wij onszelf door middel van taal bevrijd zouden hebben van ons dier-zijn.
Daar valt geen empirisch bewijs voor aan te dragen.
Beschouw het gerust als een manier van kijken.
Waar het Jan_billeman om te doen is, is dat filosofie uiteindelijk als hoofdtaak heeft het fundamenteel benoemen en categoriseren van wat er is. Het vaststellen van wat er is en wat daarvan het wezen is is de kern van de filosofie. Wat nu als blijkt dat je daar geen eenduidige antwoorden op kunt geven omdat de vraag onbeantwoordbaar is?quote:Op zaterdag 17 december 2011 17:49 schreef AmaninFull het volgende:
Filosofie (Liefde voor de wijsheid/kennis) heeft zeker zin. Ongetwijfeld. Het nadenken over het leven, het stellen van simpele en complexe vragen ontwikkelt de mentale capaciteiten en retorische vaardigheden van mensen. Het helpt je beter verbanden te leggen, over abstracte concepten spreken, begrippen helderder te begrijpen, you name it. Maar het hoeft niet! Filosofie is ook simpelweg geweldig interessant. Het geeft een ongelooflijke kick om bijv. meegevoerd te worden in de denkwijze van Plato, de strijd tussen de rationalisten en de empiristen. Fascinerend.
Voor mensen die twijfelen aan het nut van filosofie, lees a.u.b. het boek "The consolations of philosophy van Alain de Botton. Schitterend. Aan de hand van zes filosofen (Socrates, Seneca, Nietzsche, Schopenhauer en De Montaigne laat hij hij helder zien hoe zeer filosofie van invloed is op je leven en hoeveel handige tips en vooral INZICHT- in de meest pure zin van het woord- het je kan verschaffen. Hoe ga je om met teleurstelling? Met frustratie? Met hartzeer en een onbereikbare liefde? Met armoede? Met impopulariteit?
Goed, een voorproefje dan, Socrates legt uit hoe je moet omgaan met impopulariteit. Als je standpunten, gedrag of visies hebt die, hoewel degelijk onderbouwd, impopulair in de maatschappij waarin je leeft, hoe ga je dan om met kritiek? Socrates haalt een metafoor aan. De sporter die traint en traint voor een belangrijk toernooi, naar wiens advies luistert hij? naar de gewone man in de straat? Nee. Hij luistert alleen naar zijn coach en z'n arts, alleen die meningen zijn 'onderbouwd' en doen er toe. Zo gaat het ook met meningen van de massa die slecht onderbouwd zijn. Niet alle meningen en verhalen zijn het luisteren waard, ze moeten worden beoordeeld op basis van de fundering, de logica die erachter schuilt.
Ik hoop dat mijn verhaal het lezen waard was.Zonder filosofie is de mens slechts een doofstom dier, radeloos en bewusteloos. Jammer genoeg is dit de meerderheid van de mensheid op het moment.
Vrij simpel: hoeveel filosofen zijn er nodig om het bestaan van zwaartekracht te bevestigen?quote:Op woensdag 14 december 2011 10:39 schreef Perrin het volgende:
[..]
Kun je dat wat uitgebreider uitleggen?
Die volg ik niet.quote:Op vrijdag 16 december 2011 22:10 schreef deelnemer het volgende:
"Het" doe je niet tekort, maar je houdt zo geen rekening met hetgeen je voordeel niet raakt of verlaagd.
Nee, de vraag is heel eenvoudig: welke wet zou mij dwingen om voor het bereiken van mijn doelstellingen, rekenschap af te leggen aan een louter theoretisch-filosofische notie van de waarheid?quote:Op vrijdag 16 december 2011 22:10 schreef deelnemer het volgende:
Na de ontmaskering van de waarheid, schakel je ineens over op de vrijheid je eigen doelstellingen te kunnen nastreven, voor eigen voordeel, onbelast door enige gezaghebbend idee om ergens rekening mee te hoeven houden. Daarin schuilt een groot gevaar. Vergeet de commen sense opvatting van waarheid niet. Het gaat over de samenhang der dingen.
Het was mij dan ook in de eerste plaats te doen om het begrip 'waarheid' in het woord 'waarheidsperspectief'. Ik zie er weinig heil in om me zo goedkoop in een hoekje te laten drukken.quote:Op vrijdag 16 december 2011 22:10 schreef deelnemer het volgende:
Perspectieven zijn manieren van kijken. Ben ik onduidelijk geweest? Het is niet toevallig dat je met deze twee zienswijzen op de proppen komt. Dit zijn de twee fundamentele manieren van kijken. Die zie overal terug.
Goed opnieuw dan. Ik zei:quote:Op zaterdag 17 december 2011 20:30 schreef RolloGreb het volgende:
[..]
Die volg ik niet.
Helaas.
Ik wil hier nog wel opmerken dat ik met 'het' beslist geen mensen voor ogen heb!
Jouw antwoord:quote:Op vrijdag 16 december 2011 19:20 schreef RolloGreb het volgende:
Door de waarheid louter instrumenteel op te vatten ipv objectief, doe je het tekort. Want daarmee maak je de inhoud ervan ondergeschikt aan je eigen doelstellingen.
Het enige wat je niet tekort doet, is jezelf want het zijn jouw doelstellingen. Zonder objectiviteit is daaraan geen grens.quote:Op vrijdag 16 december 2011 21:52 schreef RolloGreb het volgende:
Wanneer ik iets ondergeschikt maak aan mijn doelstellingen doe ik het zeker niet tekort. Integendeel, mits de doelstellingen mij ten voordele zijn. Of zelfs als nobel beschouwd kunnen worden natuurlijk!
Niets dwingt je. Daarom kun je het ook verkloten.quote:Nee, de vraag is heel eenvoudig: welke wet zou mij dwingen om voor het bereiken van mijn doelstellingen, rekenschap af te leggen aan een louter theoretisch-filosofische notie van de waarheid?
Nogmaals, over een common sense opvatting van de waarheid heeft de filosofie volgens mij bitter weinig te zeggen. Een dergelijke opvatting gaat toch vooral over de praktijk van het alledaagse samenleven. En dat is als zodanig prima maar kom daarentegen niet aan met zgn. 'diepere waarheden' die 'ergens' zouden bestaan.
Daar is niets goedkoops aan. De term 'waarheidsperspectief' werkt als een rode lap op een stier, omdat het begrip 'waarheid' erin zit. Maar de wetenschap is een waarheidsperspectief en spreekt van objectiviteit. Daar kun je alleen onderuit, door een radicaal scepticisme dat leidt tot de gedachte dat je niets kunt weten. Je kunt niets absoluut weten. Dat is juist. Het zou jammer zijn als deze neiging tot absolutisme leidt tot het verwerpen van gewone objectieve kennis.quote:Het was mij dan ook in de eerste plaats te doen om het begrip 'waarheid' in het woord 'waarheidsperspectief'. Ik zie er weinig heil in om me zo goedkoop in een hoekje te laten drukken.
Als de natuurkundige mechanica ten grondslag ligt aan het darwinisme heeft het darwinisme geen poot om op te staan, wat, als men het darwinisme opvat als een materialistisch wereldbeeld, volgens mij inderdaad het geval is (dat het geen poot heeft om op te staan dus in dat kader)quote:Op dinsdag 13 december 2011 21:02 schreef deelnemer het volgende:
[..]
(Het darwinisme is overigens niet het ruimste kader, want de natuurkundige mechanica ligt ten grondslag aan het darwinisme....
Nee, als de embryologische ontwikkeling in strijdt is met de huidige wetenschappelijke inzichten, dan dienen deze inzichten te worden herzien. De wetenschap claimt ook niet klaar te zijn.quote:Op zaterdag 17 december 2011 23:40 schreef kleinduimpje3 het volgende:
[..]
Als de natuurkundige mechanica ten grondslag ligt aan het darwinisme heeft het darwinisme geen poot om op te staan, wat, als men het darwinisme opvat als een materialistisch wereldbeeld, volgens mij inderdaad het geval is (dat het geen poot heeft om op te staan dus in dat kader)
Binnen een mechanische context is namelijk ook de embryologische ontwikkeling van essentieel belang, dus de ontwikkeling van bevruchte eicel tot volwassen wezen.
In een mechanische context bestaat daar geen aannemelijke verklaring voor.
Gemakshalve stapt men daar maar over heen, is men te lui om er over na te denken, en redeneert men dat hier geen problemen kunnen liggen, omdat dit het materialistische wereldbeeld omver zou gooien, wat volgens hun niet kan, want het wereldbeeld is (volgens hen) darwinistisch materialistisch. Een cirkelredenering.
Wat kan iemand daar nog tegen inbrengen?quote:Op zondag 18 december 2011 15:16 schreef declassering het volgende:
Ik heb een levensbeschouwelijke filosofie ontwikkelt die Sadisme heet, en ik stel voor omdat ik dat als zinvol beschouw, vanuit mijn allereigenste ego cogito, Amaninfull in stukken te snijden, op te eten, en op te offeren aan de god van de algehele universe humanistische wereldvrede om zo de zuiverheid van het universele wezen mens te behouden. Ik vind dat een aantrekkelijke voorstelling.
Nee nee beste Deelnemer, jij leest er jouw conceptie van waarheid in. Althans, het lijkt erop dat je dat er in wilt lezen. Nu begrijp ik uit uit je verdere tekst dat je waarheid lokaliseert in een 'objectieve samenhang der dingen' welke we middels de wetenschap zouden kunnen ontsluiten.quote:Op zaterdag 17 december 2011 23:16 schreef deelnemer het volgende:
Niets dwingt je. Daarom kun je het ook verkloten.
Het bereiken van je eigen doelstelling lijkt op de conceptie van waarheid die je verwerpt. Want je handelen wordt bepaald door een innerlijk gevoelde zingeving, die iedere rechtvaardiging ontbeert. Het is onaantasbaar voor kritiek van anderen, want de kritiek van anderen kan alleen gezaghebbend zijn, als er gedeelde waarheden zijn.
Ga je voorbij de common sense opvatting van waarheid dan betreed je al snel het rijk van de Platoons-Cartesiaanse filosofie. Echter om een misvatting ten aanzien van een common sense waarheid te verhelderen hebben we geen filosofie nodig. Een goede empirische kijk op de zaak, een juiste wetenschappelijke analyse en bovenal een besef van het gebruik van het begrip waarheid zou al snel volstaan om helderheid te verschaffen. Een doordringen in het wezen van de samenhang is daarvoor volstrekt overbodig.quote:Op zaterdag 17 december 2011 23:16 schreef deelnemer het volgende:
De filosofie zou wel iets moeten zeggen over de common sense opvatting van waarheid, want volgens deze opvatting niet alles mogelijk is. Je doelstellingen kunnen gebaseerd zijn op een onjuiste voorstelling van zaken. Misvattingen over de samenhang der dingen.
'Jullie filosofen'.quote:Op zaterdag 17 december 2011 23:16 schreef deelnemer het volgende:
Maar jullie filosofen doen net alsof de pre-wetenschappelijk platonische opvatting van de waarheid de filosofie gevangen houdt (en misschien wel iedereen), en dat jullie nu hebben ontdekt dat het onjuist is. Rorty is een literaire criticus, die in zijn kritiek deze stropop aanvalt. Van de wetenschap begrijpt hij niets. Met zijn ontmaskering van de waarheid, stapt hij over de wetenschap heen. De hele waarheid heeft afgedaan. Ook wetenschappelijke kennis is slechts een instrument en vormt geen objectief wereldbeeld.
Wetenschap is slechts één manier om betekenis aan de wereld te geven te midden van andere disciplines.quote:Op zaterdag 17 december 2011 23:16 schreef deelnemer het volgende:
De wetenschap houdt zich niet bezig met het wezen der dingen (zgn. 'diepere waarheden' die 'ergens' zouden bestaan), maar met de samenhang der dingen. Deze samenhang is alles omvattend, zodat je zelf onder deze beschrijving valt (daarom is het niet louter een instrument). En op die wijze heeft het iets over jezelf te zeggen (in samenhang met de rest van de wereld). Dat perspectief is één kant van de medaille, en deze verlies je uit het oog door op te gaan in de Rortyaanse bevrijding.
Ik vraag me zo langzamerhand wel af wat jij nu precies onder waarheid verstaat. Hoe verhoudt zich dat tot de vermeende samenhang der dingen?quote:Op zaterdag 17 december 2011 23:16 schreef deelnemer het volgende:
Door het wetenschap te noemen, hoef je er geen rekening mee te houden, want het valt buiten de filosofie. Houdt de filosofie dan geen rekening met feiten? Jullie zuigen of de waarheid uit je platonische duim of verwerpen het totaal. Beide keren sla je plank mis.
Er bestaan meerdere opvattingen over het begrip waarheid. Zo vraag ik me af welke jij voor ogen hebt wanneer je spreekt over wetenschappelijke objectiviteit.quote:Op zaterdag 17 december 2011 23:16 schreef deelnemer het volgende:
Daar is niets goedkoops aan. De term 'waarheidsperspectief' werkt als een rode lap op een stier, omdat het begrip 'waarheid' erin zit. Maar de wetenschap is een waarheidsperspectief en spreekt van objectiviteit. Daar kun je alleen onderuit, door een radicaal scepticisme dat leidt tot de gedachte dat je niets kunt weten. Je kunt niets absoluut weten. Dat is juist. Het zou jammer zijn als deze neiging tot absolutisme leidt tot het verwerpen van gewone objectieve kennis.
Dat is juist.quote:Op zondag 18 december 2011 16:00 schreef RolloGreb het volgende:
[..]
Nee nee beste Deelnemer, jij leest er jouw conceptie van waarheid in. Althans, het lijkt erop dat je dat er in wilt lezen. Nu begrijp ik uit uit je verdere tekst dat je waarheid lokaliseert in een 'objectieve samenhang der dingen' welke we middels de wetenschap zouden kunnen ontsluiten.
Nee, doelstellingen vallen onder het deelnemersperspectief. Het verschil is, dat je jezelf daarvoor eerst moet identificeren met iets in de wereld, en door de ogen daarvan naar de wereld kijkt. Hoewel dat de natuurlijke situatie is waarin we ons allemaal bevinden, bestaat de andere zienswijze ook.quote:Het is, als reeds eerder gezegd, niet mijn conceptie van waarheid. Bovendien zou het betekenen dat we met een wetenschappelijke trefzekerheid onze doelstellingen kunnen onderzoeken, analyseren en openbaren. Ik zie dat niet gebeuren omdat het mij voorkomt als een onmogelijke opgave voor de wetenschap. En dat niet alleen, het is tevens een gevaarlijke overschatting van de rol van wetenschap binnen onze samenleving.
Klopt. Maar ik vecht hier tegen een andere vijand dan jij. Mijn vijand is niet de misconceptie dat ´De Waarheid´ bestaat. Mijn vijand is het idee van een meritocratie, die zich in een vrije markt economie zou uitkristalliseren. Door het idee van waarheid volledig af te breken, bevorder je de gedachte dat er geen ander criterium is om je gelijk te halen dan macht.quote:Wanneer je deze opvatting ten aanzien van onze doelstellingen daarentegen wel zou huldigen dan zou je inderdaad terecht kunnen stellen een gedeelde waarheid een noodzakelijke voorwaarde is voor wederzijds begrip en de mogelijkheid tot kritiek. Maar een dergelijk primaat komt de waarheid (voorgesteld als een wetenschappelijk uitgelegde samenhang der dingen) niet toe. Er zijn immers vele manieren waarop wij onze doelstellingen rechtvaardigen. Vanuit de traditie, vanuit het vooroordeel, de ethiek, de interpretatie van feiten, de esthetica, enzovoorts. Geen van deze criteria ter beoordeling van onze doelstellingen zou je kunnen herleiden tot een 'samenhang der dingen'. Want daarmee haal je toch weer een Platoonse opvatting van de waarheid van stal. En juist daar legde Rorty, op basis van het denken van mensen als Nietzsche, Dewey, Heidegger, Wittgenstein en Oakeshot, terecht de vinger op.
De filosofie ondermijnt de commen sense opvatting van waarheid voordurend. Vertrouw niet op je zintuigen of je natuurlijke inzicht. Je zit opgesloten in een taalkader die jouw gedachten bepaald. Objectiviteit is onmogelijk. Alles is de wil tot macht.quote:Ga je voorbij de common sense opvatting van waarheid dan betreed je al snel het rijk van de Platoons-Cartesiaanse filosofie. Echter om een misvatting ten aanzien van een common sense waarheid te verhelderen hebben we geen filosofie nodig. Een goede empirische kijk op de zaak, een juiste wetenschappelijke analyse en bovenal een besef van het gebruik van het begrip waarheid zou al snel volstaan om helderheid te verschaffen. Een doordringen in het wezen van de samenhang is daarvoor volstrekt overbodig.
Het werkt toe naar een objectief wereldbeeld waar je zelf in zit. Het verheldert daarmee wie deze mens is, die dit instrument ter hand neemt. In die zin is het meer dan een instrument.quote:'Jullie filosofen'.
Waarom nu zo'n pejoratieve duiding van je opponent(en)?
Inhoudelijk:
Inderdaad, wetenschap is een instrument. Een instrument om verklaringsmodellen aan te reiken.
Rorty en Kuhn zijn in de natuurkunde niet onbekend, maar worden daar minder overtuigend gevonden dan in de menswetenschappen. Het zijn visies van mensen met een slecht ontwikkeld gevoel voor objectiviteit. Als je nog nooit een werkende theorie hebt gezien of uitgeprobeerd, maar alleen stromingen in de filosofie of de psychologie, dan lijkt het evident. Kuhn heeft later gesteld dat hij de objectiviteit van de natuurwetenschappen onderkent.quote:Ik begrijp echter niet waarom Rorty een stropop zou aanvallen. Zijn kritiek op de correspondentietheorie van de waarheid als geformuleerd in Philosophy and The Mirror of Nature houdt namelijk steek. Zijn filosofie is een boeiende synthese van onder andere de filosofen die ik even hiervoor al genoemd heb. In dit verband -zeker wanneer jij spreekt over het over de wetenschap heenstappen- mag ook zeker Kuhn niet ontbreken.
Nee. Niet een diepere orde. In de wetenschap bestaat alles op hetzelfde werkelijkheidsniveau. Het gaat niet om betekenis te geven. Nogmaals het gaat erom dat je iets niet vernield, omdat je niet weet welke consequenties het heeft. Zoals volwassen kinderen vertellen dat je niet alleen maar snoep kunt eten.quote:Wetenschap is slechts één manier om betekenis aan de wereld te geven te midden van andere disciplines. Wanneer je stelt dat er een allesomvattende samenhang der dingen bestaat die middels de wetenschap geopenbaard kan worden dan lijkt het wat mij betreft er sterk op dat je daarmee toch iets probeert te zeggen over het wezen der dingen. Immers: het is hier 'de wereld daarbuiten' die zich in een eigen taal hult en die door voldoende onderzoek en overpeinzing vertaalt zou kunnen worden in een objectieve menselijke taal. Je vooronderstelt hier dus een diepere natuurlijke orde. Sterker nog, het suggereert zelfs dat er een goddelijke orde aan de wereld ten grondslag zou liggen en dat de wetenschap bij uitstek het middel is om deze te openbaren. Een gevaarlijke illusie.
Je moet niet kiezen tussen beide perspectieven, want beide hebben hun waarde. De middenweg bestaat uit het kunnen switchen tussen beide perspectieven op iedere moment dat het zich aandient.quote:Rorty pleit echter voor solidariteit en niet voor objectiviteit. Het gaat hem er juist om tot een directe relatie met de (eigen) gemeenschap te komen terwijl de realist zich terugtrekt op een relatie met een niet-menselijke wereld. De realist wenst afscheid te nemen van zichzelf en zijn gemeenschap vanuit een aandrang om het geheel te overzien (het waarheidsperspectief).
De vraag is nu wat er mee is opgelost?
Verwijderen we onszelf juist niet van de problemen en de mogelijke oplossingen wanneer we onszelf terugtrekken op die ijle Platoonse hoogten?
Of valt een solidaire houding eerder te prefereren boven een objectieve verwijdering van onszelf?
Het is de samenhang der dingen.quote:Ik vraag me zo langzamerhand wel af wat jij nu precies onder waarheid verstaat. Hoe verhoudt zich dat tot de vermeende samenhang der dingen?
Begin je weer over het wezen der dingen of de vraag naar het 'grotere verband der dingen'. Niet een groter verband, maar gewoon een verband.quote:Er bestaan meerdere opvattingen over het begrip waarheid. Zo vraag ik me af welke jij voor ogen hebt wanneer je spreekt over wetenschappelijke objectiviteit. Rekening houdend met de geschiedenis en ontwikkeling van de wetenschap kun je een krachtig pleidooi houden voor de opvatting van coherentie binnen de wetenschap. De conclusie die jij trekt dat we enkel met een radicaal scepticisme onder het waarheidsperspectief uit kunnen komen lijkt mij onjuist. De opvatting dat wetenschap een coherent geheel van uitspraken is laat namelijk wel degelijk ruimte voor kennis zonder dat we ons daarbij moeten inlaten met de vraag naar het wezen der dingen of de vraag naar het 'grotere verband der dingen'. Iets wat de filosofie tijdens het grootste gedeelte van haar bestaan wel voor ogen heeft gehad. Dat project is ten einde en heeft een bevrijding ingeluid.
Als je andere vragen aan de orde stelt, houd dan rekening met de bestaande wetenschappelijk kennis. Als je daarmee in strijdt bent, heb je iets uit te leggen.quote:Vragen en visies die veel belangwekkender zijn krijgen zo in onze tijd de ruimte die ze verdienen.
ArminFull geeft een mooie opsomming:
"Maar de filosofie heeft wel degelijk nog grote gebieden die nog stand houden, levensbeschouwing, 'geluks'-filosofie, ethiek, politieke filosofie etc."
Ik ben het er echter niet zonder meer mee eens dat deze vragen wel eenduidig te beantwoorden zijn. Maar dat is weer een andere discussie.
Geloof mij, dat is ook mijn vijand (bedoel je trouwens niet een ochlocratie?).quote:Op zondag 18 december 2011 17:12 schreef deelnemer het volgende:
Klopt. Maar ik vecht hier tegen een andere vijand dan jij. Mijn vijand is niet de misconceptie dat ´De Waarheid´ bestaat. Mijn vijand is het idee van een meritocratie, die in vrije markt economie zichzelf uitkristalliseerd. Door het idee van waarheid volledig af te breken, bevorder je de gedachte dat er geen ander criterium is om je gelijk te halen dan macht.
Dat is evenzeer mijn vrees.quote:Op zondag 18 december 2011 17:12 schreef deelnemer het volgende:
Mijn vrees is dat mensen helemaal geen boodschap meer hebben aan enig inzicht behalve om hun eigen voordeel na te jagen. Bijvoorbeeld: Tegenwoordig wordt de wetenschap steeds meer horig gemaakt aan het bedrijfsleven.
In ons alledaagse bestaan waarin we telkens keuze maken is het ondoenlijk om niet te vertrouwen op onze zintuigen en natuurlijk inzicht.quote:Op zondag 18 december 2011 17:12 schreef deelnemer het volgende:
De filosofie ondermijnt de commen sense opvatting van waarheid voordurend. Vertrouw niet op je zintuigen of je natuurlijke inzicht. Je zit opgesloten in een taalkader die jouw gedachten bepaald. Objectiviteit is onmogelijk.
Maar zonet wist je te melden dat die objectiviteit onmogelijk is? Hoe dat te rijmen?quote:Op zondag 18 december 2011 17:12 schreef deelnemer het volgende:
Het werkt toe naar een objectief weredbeeld waar je zelf inzit. Het verhelderen daarmee wie deze mens is, die dit instrument ter hand neemt. In die zin is het meer dan een instrument.
Hoe en op basis van wat kun je dat nu zomaar geheel roekeloos stellen?quote:Op zondag 18 december 2011 17:12 schreef deelnemer het volgende:
Het zijn visies van mensen [Rorty en Kuhn] met een slecht ontwikkeld gevoel voor objectiviteit.
Is dat zo?quote:Op zondag 18 december 2011 17:12 schreef deelnemer het volgende:
Nee. Niet een diepere orde. In de wetenschap bestaat alles op hetzelfde werkelijkheidsniveau. Het gaat niet om betekenis te geven.
Dat is een geheel andere opvatting dan wat er gebruikelijk onder waarheid verstaan wordt.quote:Op zondag 18 december 2011 17:12 schreef deelnemer het volgende:
Het is de samenhang der dingen.
(...)
Begin je weer over het wezen der dingen of de vraag naar het 'grotere verband der dingen'. Niet een groter verband, maar gewoon een verband.
Dat lijkt te raken aan de zeer actuele discussie over fact free politics.quote:Op zondag 18 december 2011 17:12 schreef deelnemer het volgende:
De juiste doelstelling bepalen kan de wetenschap niet. Maar door een beter idee van de feitelijke samenhang der dingen, krijg je wel een beter idee van de werkelijke keuze mogelijkheden. Wat is goed, zonder een goede voorstelling van zaken? Zolang je voorkeur nog verandert, met het aandragen van meer kennis over de samenhang der dingen, is er wat te winnen met meer inzicht.
(...)
Als je ander vragen aan de orde stelt, houd dan rekening met de bestaande wetenschappelijk kennis. Als je daarmee in strijdt bent, heb je iets uit te leggen.
Een politieke ideologie vermengt waarheden met voorkeuren en metafysica. Dat is niet ingegeven door een wetenschappelijke instelling, maar een streven naar ...... (persoonlijk succes of de ideale samenleven, etc). Kortom, een vermenging van het waarheidsperspectief en het deelnemersperspectief, waarbij de eigen voorkeuren ten onrechte onderdeel gaan uitmaken van het waarheidsperspectief. In de politiek moet men beide perspectieven wel combineren, maar niet door er één waarheid uit te koken. Het resultaat is geen waarheidsperspectief, maar een ethisch perspectief.quote:Op zondag 18 december 2011 17:57 schreef RolloGreb het volgende:
[..]
Geloof mij, dat is ook mijn vijand (bedoel je trouwens niet een ochlocratie?).
Wel bestrijd ik de gedachte dat de waarheid ons als enige kan voorzien van een criterium om te bepalen wat goed is en wat slecht. Juist het neoliberalisme is zegevierend binnengekomen onder de banier van de waarheid en bepaalde metafysische vooronderstellingen.
Ik moet hier ook direct denken aan het boek '1984' en de wijze waarop 'waarheid' daar gebruikt wordt.
Een afschrikwekkend beeld en ik denk dat we het daar wel over eens zijn.
Dit heb je verkeerd gelezen. Ik gaf voorbeelden waaruit blijkt dat in de filosofie de common sense opvatting van de waarheid steeds wordt ondermijnt. De filosofie behoort de common sense opvatting van de waarheid eens goed neer te zetten, door de neiging absolute garanties te zoeken aan de kant te schuiven, en in plaats daarvan te identificeren wat de meest betrouwbare uitgangspunten zijn.quote:In ons alledaagse bestaan waarin we telkens keuze maken is het ondoenlijk om niet te vertrouwen op onze zintuigen en natuurlijk inzicht.
Los daarvan heb je natuurlijk volstrekt gelijk dat we opgesloten zitten in onze taal wanneer we iets zeggen over de wereld.
Frappant vind ik het wel dat je nu de onmogelijkheid van objectiviteit bepleit.
Voor de rest ben ik geheel akkoord.
Wetenschap gaat niet over het diepere wezen doorgronden. Je DNA is niet iets diepers dan je neus, maar minder gemakkelijk vast te stellen. Dat mensen een neus hebben weten we allang. De bloedsomloop weten we sinds de 17e eeuw. En DNA sinds de 20e eeuw. Er is wel sprake van een verdergaande opheldering, maar niet van iets diepers. Het bestaat allemaal op hetzelfde werkelijkheidsniveau.quote:Maar zonet wist je te melden dat die objectiviteit onmogelijk is? Hoe dat te rijmen?
En iets verhelderen is zoiets als de waas op een raam wegzemen. Daarmee lijkt het toch dat we onszelf een blik verschaffen op een buiten onszelf gelegen wereld (maar ook 'zelf') die we kunnen kennen. Oftewel, waarvan we een diepere wezen kunnen doorgronden. Je begrijpt al wel dat ik in het bestaan van zo'n wereld niet geloof.
Rorty heb ik 20 jaar geleden gelezen. Hij heeft geen exacte / wetenschappelijke achtergrond. Zijn liefde is literaire kritiek.quote:Hoe en op basis van wat kun je dat nu zomaar geheel roekeloos stellen?
Ja, net zoals bakstenen en een muurtje zich op hetzelfde werkelijkheidsniveau bevinden.quote:Is dat zo? Bevindt de snaartheorie zich op hetzelfde werkelijkheidsniveau als dat water uit twee waterstofatomen en één zuurstofatoom bestaat?
Nee, gewoon de samenhang der dingen. Neem de bolvorm van de aarde. Als je alleen maar naar het oosten reist kom je weer op het beginpunt uit. Of neem het zonnestelsel. De planeten draaien om de zon. Of neem de evolutietheorie. Het leven op deze aarde kent een gemeenschappelijke ontwikkeling en de soorten zijn niet los van elkaar geschapen. Geen hokus spokes, maar gewoon een voortschreidend inzicht in de samenhang.quote:Dat is een geheel andere opvatting dan wat er gebruikelijk onder waarheid verstaan wordt.
Maar goed, je zult moeten erkennen dat een samenhang zelden eenduidig is en dat er vele visies en interpretaties mogelijk zijn. Nog los van de historische ontwikkeling van het duiden van de werkelijkheid. De wijze waarop je het begrip 'samenhang der dingen' hanteert doet mij toch vermoeden dat je een soort natuurlijke orde voor ogen hebt die dwingend en dominant is tav. de manieren waarop wij daar over kunnen spreken. Een diepere waarheid die spreekt uit het Boek der Natuur. Zie ik dat juist?
Als je richting wil bepalen dan moet je rekening houden met de samenhang der dingen (het waarheidsperspectief) en met wenselijkheden (deelnemersperspectieven van betrokkenen).quote:Dat lijkt te raken aan de zeer actuele discussie over fact free politics.
Binnen die discussie zijn vele standpunten mogelijk waar ik nu niet uitvoeriger op in wil gaan.
Overigens is dat wel een zeer interessante en bovenal relevante discussie!
In deze tijd is overleving het antwoord op al je vragen. Vroeger gebruikte men andere woorden. Deze antwoorden zijn nuttig in zoverre het je kans op overleving vergroot. Je kan inderdaad ook gaan timmeren en op die manier geld verdienen en eten kopen. Je kan ook gewoon zelfmoord plegen, dan ben je een genetische fout en is het maar beter dat je dood bent.quote:Jezus, ik heb geen zin om dit topic te gaan doorlezen.
Maar, TS; (deze vraag is vermoedelijk al gesteld)
Wat is het nut van het leven? Wat heeft het überhaupt voor nut om adem te halen. Het slaat sowieso allemaal nergens op. Waarom zouden we ons vermaken, daar hebben we toch ook niets aan. Waarom FOK! ? Waarom ben je hier geboren en niet in Nigeria?
Allemaal nutteloze vragen, waar we toch over na denken. So who cares.
Deprimerend. Wat krijgt je als je als je de werkelijkheid reduceert tot een waarheidsperspectief (een blind mechanisme)? Zinloosheid.quote:Op maandag 19 december 2011 01:23 schreef jan_billeman het volgende:
[..]
In deze tijd is overleving het antwoord op al je vragen. Vroeger gebruikte men andere woorden. Deze antwoorden zijn nuttig in zoverre het je kans op overleving vergroot. Je kan inderdaad ook gaan timmeren en op die manier geld verdienen en eten kopen. Je kan ook gewoon zelfmoord plegen, dan ben je een genetische fout en is het maar beter dat je dood bent.
Not.quote:Op maandag 19 december 2011 03:18 schreef declassering het volgende:
Ja Jezus, gewoon fuck like rabbits, lekker naar de paus luisteren en jezelf zo veel mogelijk vermeerderen, veel chlorella vreten en daar ook aandelen in kopen, net doen alsof liefde bestaat, lid worden van de plaatselijke toneelvereniging, en je dood heel goed ensceneren zoals het een ethische wegwerprobot onbeschaamd betaamt. I like it!
Slaap maar verder met alles te herleiden tot genen, en ik hoop dat je uitgerust wakker wordt.quote:Op maandag 19 december 2011 01:23 schreef jan_billeman het volgende:
[..]
In deze tijd is overleving het antwoord op al je vragen. Vroeger gebruikte men andere woorden. Deze antwoorden zijn nuttig in zoverre het je kans op overleving vergroot. Je kan inderdaad ook gaan timmeren en op die manier geld verdienen en eten kopen. Je kan ook gewoon zelfmoord plegen, dan ben je een genetische fout en is het maar beter dat je dood bent.
Ik onderken hem ook niet.quote:Op maandag 19 december 2011 17:45 schreef RolloGreb het volgende:
Beste deelnemer,
Met alle respect voor je uitvoerige reactie ga ik niet meer stapsgewijs jouw punten becommentariëren. Dat is niet om jou maar om juist om de dicussie niet al te zeer te laten versnipperen.
Ik zal van mijn kant de boel enigszins bondig willen samenvatten en ik hoop daarbij aan jouw positie recht te doen.
Mogelijk zijn we het over heel wat dingen eens maar het punt waarover we duidelijk van mening verschillen is de gedachte dat we een diepere waarheid nodig zouden hebben als achtergrond voor onze gedeelde waarden en overtuigingen. Ik bestrijd deze zienswijze en jij onderkent het daarentegen.
Waarheid is niet een eigenschap van de werkelijkheid, maar van de relatie tussen onze uitspraken en de werkelijkheid. Als uitspraken alleen maar naar elkaar verwijzen, dan wordt het een eigen universum. Vanuit een taalfilosofie is dat een aantrekkelijk idee. Ieder waarheidsperspectief begint met het definieren van een volledig universum, waarbinnen alles plaatsvindt. In de taalfilosofie wordt dat het taalkader. Dit is de manier om uitspraken te ontkoppelen van de wereld. Geef maar eens een beschrijving van de interactie tussen het taalkader en de niet-tallige werkelijkheid. Voor jou blijft het altijd taal.quote:Waarheid beschouw ik niet als een eigenschap van de werkelijkheid maar als een eigenschap van de uitspraken die wij daarover doen. Wanneer jij spreekt over de samenhang der dingen dan wil ik daar alleen in meegaan indien we in plaats van 'dingen' uitspraken lezen. Alleen binnen een coherent geheel van uitspraken kan m.i. zoiets als waarheid bestaan. Aangezien kennis noodzakelijkerwijs een waarheidsclaim impliceert is het streven van wetenschap gericht op coherentie van en binnen de modellen. Alleen daar kunnen we spreken van een samenhang en eo ipso van waarheid. In dit licht valt ook gemakkelijk in te zien dat hier de incommensurabiliteitsthese van Kuhn geldigheid heeft
Inderdaad: in het spreken over de dingen. De waarheid zit niet in de dingen en de waarheid zit niet in de taal. Het zit in de relatie tussen beide. En wil je de volgende vraag beantwoorden:quote:Nogmaals, die samenhang vinden we niet in de dingen zelf, maar die maken wij door over de dingen te spreken. Waarheid is daardoor in de eerste plaats mensenwerk. Het prettige effect daarvan is dat het ruimte laat voor een vorm van solidariteit waar Rorty zich hard voor maakte.
quote:Op zondag 18 december 2011 17:12 schreef deelnemer het volgende:
In Afrika zetten ouders een kind met zijn blote kont op een gloeiende kachel. Hen is wijsgemaakt dat het kind een heks is en het moet bekennen. Wat is nu solidariteit?
1. Dit kind beschermen
2. De samenleving beschermen tegen heksen
Wat is solidariteit zonder objectiviteit?
De neoliberalen baseren hun marktfundamentalisme op modellen die de werkelijkheid niet beschrijven. Ze geven de wereld actief vorm door het in te richten naar hun model. Dat is geen wetenschap maar politiek. In de politiek is het noodzakelijk om het waarheidsperspectief en het deelnemerspectief te combineren. Mijn punt is nu juist: "Hoe doe je dat eigenlijk?". Stel je bent alwetend (d.w.z. je hebt geen beperkingen in kennis), hoe combineer je deze twee perspectieven?quote:Ik wil tenslotte nog opmerken dat je vaak het deelnemersperspectief en het waarheidsperspectief aanhaalt in je bijdragen. Eerlijk gezegd kan ik dat allemaal niet zo goed volgen. Laten we het er maar op houden dat dat wellicht aan mijzelf ligt. Jammer vind ik het dan ook dat ik een uitspraak als: 'Een politieke ideologie vermengt waarheden met ideologie en metafysica.' klaarblijkelijk niet op de juiste waarde kan schatten en/of kan plaatsen. Ik ben zonder meer van mening dat over de rol van waarheid en (wetenschappelijke) objectiviteit in relatie tot de politiek heel zinvolle filosofie mogelijk is. Waar jij bijv. stelt dat een wetenschappelijke objectiviteit dat streeft naar waarheid (jouw 'samenhang der dingen') ons kan bevrijden van bijv. de door jou genoemde meritocratie (ochlocratie?) wil ik daar toch wel kanttekeningen bij plaatsen. Ik vermoed juist dat een te wetenschappelijke, technocratische visie op de politiek en economie een neoliberale samenleving mede mogelijk heeft gemaakt.
Dat geldt misschien wel voor de zin van het leven, maar niet voor de zin van filosofie.quote:Op maandag 19 december 2011 23:37 schreef MarioBalotelli het volgende:
Filosofie is een gesprek met jezelf over het leven. Meestal komt dat in mijn ogen bij mensen die met psychische problemen hebben gespeelt en nu alles willen analyseren en conclussies willen vinden en verbanden over het leven. Afhankelijk van de persoon zelf natuurlijk of je alles positief of negatief wil zien. In mijn ogen is filosofisch denken nooit goed je kunt beter genieten van het leven dat je leeft.
Ook dat is een filosofisch oordeel, Epicurus kwam hier al lang geleden mee.quote:Op maandag 19 december 2011 23:37 schreef MarioBalotelli het volgende:
Filosofie is een gesprek met jezelf over het leven. Meestal komt dat in mijn ogen bij mensen die met psychische problemen hebben gespeelt en nu alles willen analyseren en conclussies willen vinden en verbanden over het leven. Afhankelijk van de persoon zelf natuurlijk of je alles positief of negatief wil zien. In mijn ogen is filosofisch denken nooit goed je kunt beter genieten van het leven dat je leeft.
Zin is een positieve beleving bij de dingen die je doet (er zin in hebben).quote:Op dinsdag 20 december 2011 11:36 schreef Oud_student het volgende:
Voortdurend wordt hier betoogd dat filosofie geen zin heeft met filosofische argumenten, zonder natuurlijk eerst na te gaan wat we bedoelen met "zin" of nut. (dat zou dan weer een filosofische discussie vereisen)
Dat is jouw invulling, ik ben meer geinterresseerd in de definitie die de aanhangers van de "zinloosheid der filosofie" hebben.quote:Op dinsdag 20 december 2011 11:48 schreef deelnemer het volgende:
Zin is een positieve beleving bij de dingen die je doet (er zin in hebben).
Iets heeft nut is een constructive bijdrage levert aan gegeven doelstelling.
Beide staan in het teken van de belangen van de deelnemer.
IMO is alles wat de filosofie te berde brengt voorlopig, wanneer mensen absolute uitspraken gaan doen, dan wordt het een religie. Ook methoden in de filosofie zijn niet absoluut, maar bijv. logica lijkt onontbeerlijk.quote:In dit topic gaat het over de vraag, of alles wat filosofie te berde brengt, ongefundeeerd is (d.w.z. dat de doelstelling en werkwijze slechts één grote misvatting is). Zoals het geval zou zijn, als iemand zijn hele leven opoffert aan het behagen van niet-bestaande kaboutertjes.
De relevante logica in deze:quote:Op dinsdag 20 december 2011 12:26 schreef Oud_student het volgende:
IMO is alles wat de filosofie te berde brengt voorlopig, wanneer mensen absolute uitspraken gaan doen, dan wordt het een religie. Ook methoden in de filosofie zijn niet absoluut, maar bijv. logica lijkt onontbeerlijk.
Dat is het idee van een taalkader dan ook.quote:IMO is alles wat de filosofie te berde brengt voorlopig, wanneer mensen absolute uitspraken gaan doen, dan wordt het een religie.
Eens. Hier wordt beweerd dat filosofie het wezen der dingen achterhaald, en anders noemen ze het geen filosofiequote:Ook methoden in de filosofie zijn niet absoluut, maar bijv. logica lijkt onontbeerlijk. De rol die de filosofie moet spelen is ook niet bepaald.
Gezien als therapie is filosofie een middel (een vorm van cognitieve therapie). Nuttig inzover het werkt. In dat geval is filosofie een vorm van toegepaste psychologie.quote:Voor Wittgenstein is de filosofie bijv. therapeutisch, het wegwerken van misverstanden, het wijzen op ongefundeerde (metafysische) uitspraken. En om nog een begrip van Wittgenstein te gebruiken: de filosofie zelf is een familiebegrip (vgl. spel).
Geheel mee eens en ik vermoed dat ook Rorty een dergelijke zienswijze niet zou bestrijden. Het enige voorbehoud dat ik zou willen maken -nogmaals- is de gedachte dat er een vooraf gegeven samenhang in de natuurlijke wereld zou bestaan die we middels de wetenschappelijke methode zouden kunnen ontsluiten. Wellicht bedoel je dat nu juist niet maar dan is de door jou gekozen terminologie voor mij althans verwarrend.quote:Op maandag 19 december 2011 18:51 schreef deelnemer het volgende:
Maar zo kijkt men er in de wetenschap niet tegen aan. Merk op, dat licht welliswaar nodig is om te kunnen zien, maar daarom is het object nog niet van een andere orde (een ding an sich). De wetenschap kijkt alleen naar de verbanden tussen dingen en uitspraken daarover zijn falsificeerbaar. Uitspraken over het wezen der dingen zijn niet falsificeerbaar.
In aanvulling op het vorige geldt ook hier dat je verwarring schept door te stellen dat er zoiets als een relatie zou bestaan tussen onze uitspraken en de werkelijkheid. De gedachte dus dat onze taal de werkelijkheid zou weerspiegelen. Daarnaast is de jouw conclusie dat wanneer uitspraken alleen maar naar elkaar verwijzen het een eigen universum wordt een vals dilemma. Het is namelijk heel wel mogelijk om een alternatief te formuleren. Zo had Rorty de genaturaliseerde semantiek voor ogen. Deze visie komt erop neer dat taal en werkelijkheid niet opgevat moeten worden als vijandig aan elkaar maar juist complementair zijn. Er bestaat een interactie tussen beiden. Oftewel, taal is juist onderdeel van de werkelijkheid en kan daarmee een rol vervullen als gereedschap om bijvoorbeeld bepaalde doelstellingen te verwezenlijken. Een pragmatische kijk op de relatie taal-werkelijkheid. Wel vallen er ook bij de 'genaturaliseerde semantiek' zeker wel kanttekeningen te plaatsen. Het lijkt mij echter verstandig om daar maar niet dieper op in te gaan.quote:Op maandag 19 december 2011 18:51 schreef deelnemer het volgende:
Waarheid is niet een eigenschap van de werkelijkheid, maar van de relatie tussen onze uitspraken en de werkelijkheid. Als uitspraken alleen maar naar elkaar verwijzen, dan wordt het een eigen universum. Vanuit een taalfilosofie is dat een aantrekkelijk idee. Ieder waarheidsperspectief begint met het definieren van een volledig universum, waarbinnen alles plaatsvindt. In de taalfilosofie wordt dat het taalkader. Dit is de manier om uitspraken te ontkoppelen van de wereld. Geef maar eens een beschrijving van de interactie tussen het taalkader en de niet-tallige werkelijkheid. Voor jou blijft het altijd taal.
Daarvan is alleen sprake wanneer je uitgaat van de plausibiliteit van de correspondentietheorie van de waarheid. En Rorty had nu net aangetoond waar zich de achilleshiel van die theorie bevindt. Waarheid is een eigenschap van taal. Verstandiger is het om de coherentietheorie serieus te nemen. Rorty heeft het hier over het construeren door de realist -die uitgaat van de mogelijkheid tot overeenstemming van uitspraak en werkelijkheid- van een metafysica die 'ruimte biedt voor een speciale relatie tussen overtuiging en object, opdat ware van onware overtuigingen te onderscheiden zijn'quote:Op maandag 19 december 2011 18:51 schreef deelnemer het volgende:Inderdaad: in het spreken over de dingen. De waarheid zit niet in de dingen en de waarheid zit niet in de taal. Het zit in de relatie tussen beide. En wil je de volgende vraag beantwoorden:
'Echte' wetenschap is op het niveau van politiek, economie en maatschappelijke samenhang in het algemeen, ook in het geheel niet mogelijk. Alwetendheid is op dat gebied in het geheel niet mogelijk omdat de uitkomst van onderzoek en analyse (voor zover überhaupt al mogelijk is) onwillekeurig inzet zal zijn voor de verdere ontwikkeling daarvan. Pas wanneer we op dit punt aan de mogelijkheden die de wetenschap biedt voorbijgaan wordt het werkelijk interessant, want dan wordt het politiek!quote:Op maandag 19 december 2011 18:51 schreef deelnemer het volgende:De neoliberalen baseren hun marktfundamentalisme op modellen die de werkelijkheid niet beschrijven. Ze geven de wereld actief vorm door het in te richten naar hun model. Dat is geen wetenschap maar politiek. In de politiek is het noodzakelijk om het waarheidsperspectief en het deelnemerspectief te combineren. Mijn punt is nu juist: "Hoe doe je dat eigenlijk?". Stel je bent alwetend (d.w.z. je hebt geen beperkingen in kennis), hoe combineer je deze twee perspectieven?
Naast het vraagteken die ik hier plaats bij het ongedefinieerde 'feitelijke ontwikkeling' (wat is dat eigenlijk?) kan ik me heel goed vinden in het eerste gedeelte van het bovenstaande stukje. Lees niet 'der dingen' maar 'van uitspraken' en ik zou werkelijk menen hier van doen te hebben met een pragmatist.quote:Op maandag 19 december 2011 18:51 schreef deelnemer het volgende:
Tot slot. De samenhang der dingen is niet een nieuwe aanduiding voor het wezen ervan. Het is slechts het in kaart brengen van de feitelijke ontwikkeling, beperkt en voor herziening vatbaar als er betere alternatieven zijn. Noch pin ik mijzelf vast op deze invulling van het waarheidsperspectief; het is slechts een voorbeeld. 'Het waarheidsperpectief' is een heel abstract begrip. Het is de manier van kijken, als je in dit soort termen gaat denken, namelijk: zelfoverstijgend / objectief. Wat jij wilt doen (en nu leg ik woorden in jouw mond) is je richten op het deelnemersperpectief (van jezelf uitgaan, je voorkeuren, je idealen en dat vorm geven). Deze manier van kijken is zelfidentificerend / subjectief (ook al is het bv communitair).
Ja. En ik ken en begrijp de filosofie van Rorty. Jij kan echter je niet voorstellen dat hij ongelijk heeft. De band tussen de natuurlijke wereld en de patronen die wij erin zien, is veel sterker dan jij kan verklaren. Je zult zeggen dat deze vergelijking niet te maken is, omdat je maar een kant van de vergelijking kent. Maar dat komt omdat je begint bij de taal.quote:Op dinsdag 20 december 2011 21:25 schreef RolloGreb het volgende:
[..]
Geheel mee eens en ik vermoed dat ook Rorty een dergelijke zienswijze niet zou bestrijden. Het enige voorbehoud dat ik zou willen maken -nogmaals- is de gedachte dat er een vooraf gegeven samenhang in de natuurlijke wereld zou bestaan die we middels de wetenschappelijke methode zouden kunnen ontsluiten. Wellicht bedoel je dat nu juist niet maar dan is de door jou gekozen terminologie voor mij althans verwarrend.
Je praat er zo bedachtzaam over, omdat vanuit jouw idee over taal dit helemaal niet uit te leggen is. Hoe kom je nu nog van taal naar de werkelijkheid?quote:In aanvulling op het vorige geldt ook hier dat je verwarring schept door te stellen dat er zoiets als een relatie zou bestaan tussen onze uitspraken en de werkelijkheid. De gedachte dus dat onze taal de werkelijkheid zou weerspiegelen. Daarnaast is de jouw conclusie dat wanneer uitspraken alleen maar naar elkaar verwijzen het een eigen universum wordt een vals dilemma. Het is namelijk heel wel mogelijk om een alternatief te formuleren. Zo had Rorty de genaturaliseerde semantiek voor ogen. Deze visie komt erop neer dat taal en werkelijkheid niet opgevat moeten worden als vijandig aan elkaar maar juist complementair zijn. Er bestaat een interactie tussen beiden. Oftewel, taal is juist onderdeel van de werkelijkheid en kan daarmee een rol vervullen als gereedschap om bijvoorbeeld bepaalde doelstellingen te verwezenlijken. Een pragmatische kijk op de relatie taal-werkelijkheid. Wel vallen er ook bij de 'genaturaliseerde semantiek' zeker wel kanttekeningen te plaatsen. Het lijkt mij echter verstandig om daar maar niet dieper op in te gaan.
De semantic ascent is gebaseerd op uitspraken binnen de taal. Daarom blijft het taal en het wordt nooit meer. Waar gaat die talige conversatie dan over?quote:Wat mij niet duidelijk wordt is wat je nu precies voor ogen hebt met 'uitspraken ontkoppelen van de wereld'. Ik denk dat je met je vraag naar een beschrijving van de interactie tussen 'taalkader' (?) en de niet-talige werkelijkheid voorbijgaat aan de semantic ascent. Je kunt natuurlijk uitspraken doen over de werkelijkheid en tegelijkertijd doorschakelen naar een spreken over dat spreken. In die zin zou je wel degelijk een beschrijving kunnen geven van die interactie.
Je hebt wel taal nodig, maar de basis van de inhoud is ervaring. Waarom niet bij de ervaring beginnen. Moeilijk, want het begint in de jonge kinderjaren, buiten de taal om.quote:Ik vraag me wel af hoe jij een beschrijving (niet-talig!) zou willen geven van de interactie tussen taal en werkelijkheid. Ik zie de mogelijkheid daartoe in elk geval niet.
Je zou zelfs nog verder kunnen gaan door te wijzen op het door de filosofie nog nauwelijks ontgonnen terrein van de ervaring. Ervaring is hier iets dat zich niet laat oplossen in ofwel de taal, ofwel de werkelijkheid maar als iets wat daarbuiten bestaat. Het gaat vooraf aan taal maar biedt wel een opening om een directe en particuliere relatie aan met de werkelijkheid.
Zinvolle filosofie lijkt mij hier mogelijk.
Ik geloof best dat het moeilijk van elkaar te scheiden is. De wereld is een proces. Begrippen als 'taal' en 'natuurlijke wereld' hakken dat in kunstmatige stukken (die vervolgens diepgaand verweven blijken te zijn).quote:Daarvan is alleen sprake wanneer je uitgaat van de plausibiliteit van de correspondentietheorie van de waarheid. En Rorty had nu net aangetoond waar zich de achilleshiel van die theorie bevindt. Waarheid is een eigenschap van taal. Verstandiger is het om de coherentietheorie serieus te nemen. Rorty heeft het hier over het construeren door de realist -die uitgaat van de mogelijkheid tot overeenstemming van uitspraak en werkelijkheid- van een metafysica die 'ruimte biedt voor een speciale relatie tussen overtuiging en object, opdat ware van onware overtuigingen te onderscheiden zijn'
(in: Solidariteit of Objectiviteit).
Zo'n metafysisch project heet de epistemologie. De ontmaskering daarvan is één van zijn grootste verdiensten en heeft hem bovendien tot een berucht filosoof gemaakt.
Doe maar geen moeite.quote:'Echte' wetenschap is op het niveau van politiek, economie en maatschappelijke samenhang in het algemeen, ook in het geheel niet mogelijk. Alwetendheid is op dat gebied in het geheel niet mogelijk omdat de uitkomst van onderzoek en analyse (voor zover überhaupt al mogelijk is) onwillekeurig inzet zal zijn voor de verdere ontwikkeling daarvan. Pas wanneer we op dit punt aan de mogelijkheden die de wetenschap biedt voorbijgaan wordt het werkelijk interessant, want dan wordt het politiek!
Het gedeelte over waarheidsperspectief en deelnemersperspectief volg ik niet. Mij lijkt ten enenmale uitgesloten dat er iets gecombineerd kan worden.
Je moeite met het begrip 'feitelijke ontwikkeling' berust op dezelfde verschuiving van waarneming naar taal. De waarneming is niet koud 'data'. Het is gestructureerd en geinterpreteerd. Maar wat daarin tallig is, en wat niet, lijkt mij moeilijk te zeggen.quote:Naast het vraagteken die ik hier plaats bij het ongedefinieerde 'feitelijke ontwikkeling' (wat is dat eigenlijk?) kan ik me heel goed vinden in het eerste gedeelte van het bovenstaande stukje. Lees niet 'der dingen' maar 'van uitspraken' en ik zou werkelijk menen hier van doen te hebben met een pragmatist.
Het hangt ervan af in hoeverre je in jouw filosofie een relatie met de niet-tallige wereld aanbrengt. Zo niet, dan is het waarheidsperspectief te leeg en biedt het weinig tegenwicht voor het deelnemersperspectief. Dat perspectief hoef niet egocentrisch te zijn, maar het is wel jou gezichtspunt.quote:Het tweede gedeelte is helaas wederom een vals dilemma. Dat ik waarheid een overschat en tamelijk zinloos begrip vind wil niet zeggen dat ik mezelf als persoon centraal stel in een betekenisvol spreken over de wereld. Je kunt daarentegen ook een etnocentrisch standpunt huldigen. En daar hoeft op zich niets mis mee te zijn!
Kijk hoe zwak je connectie met de wereld is (nu je de grens hebt verlegd van waarneming naar taal). Heksen bestaan niet.quote:Tenslotte wil ik nog even ingaan op jouw vraag aan mij:
"In Afrika zetten ouders een kind met zijn blote kont op een gloeiende kachel. Hen is wijsgemaakt dat het kind een heks is en het moet bekennen. Wat is nu solidariteit?
1. Dit kind beschermen
2. De samenleving beschermen tegen heksen
Wat is solidariteit zonder objectiviteit?"
[quote]Ik kan hier alleen voor mijzelf vanuit mijn eigen achtergrond spreken. Hier valt geen absoluut standpunt te maken die beide mogelijkheden afdoende weet te grondvesten in een objectief standpunt. Zo'n vergelijkende 'derde grond' (een tertium comparationis) bestaat nu eenmaal niet.
Dat is proberen het ethisch persperspectief in te vullen (maar zonder steun vanuit het waarheidsperspectief omdat het hierover niets te melden heeft).quote:Wat ik dus kan zeggen is het volgende:
Vanuit onze gedeelde liberale overtuiging zal ik zeggen dat optie twee (bescherming tegen heksen) een wrede consequentie inhoudt voor het kind. Het zou daarom een opdracht kunnen inluiden, ervan uitgaande dat wij onze eigen overtuigingen aan het hart gaan, om vanuit solidariteit onze overtuigingen zo te presenteren dat ze een uitnodiging betekenen voor de 'ander' (in dit geval ouders die een kind willen branden) om tot onze 'wij-groep' te willen behoren. Dit heet ook wel de 'wij-intentie'. Daarvoor hoeven wij geen beroep te doen op een ahistorische morele categorie. Moraal is iets dat wijzelf creëren, een moedertaal die wij onszelf eigen maken veeleer dan iets dat 'buiten' gevonden wordt. En natuurlijk kun je objectief vaststellen dat het kind pijn lijdt maar dat feit alleen nodigt nog niet uit om solidair te zijn.
Dat doet het ook (in het waarheidsperspectief). Maar niet in het deelnemersperspectief. Want dat perspectief vertelt het verhaal van het leven van binnenuit beleefd. En zo weet ik wat het betekent. Ik kom tot een ethisch oordeel door beide perspectieven te combineren. Uit mijn invulling van het waarheidsperspectief concludeer ik dat heksen niet bestaan. De gemartelde is dus geen heks, maar een gewoon kind. Uit mijn deelnemersperspectief weet ik dat dit kind zal lijden door fysieke pijn, sociale uitsluiting en blijvend letsel. Daarom kies ik de kant van het kind.quote:Immers, als dat het criterium voor solidariteit zou zijn dan zal het door jou geschetste dilemma, juist in die objectiviteit, als vanzelf oplossen.
Daar kan ik me wel in vinden.quote:Op woensdag 21 december 2011 19:10 schreef declassering het volgende:
Als de vraag naar de zin opgevat als een verwijzingsrelatie tussen iets taligs en iets niet taligs de filosofie lange tijd heeft beziggehouden als het zogenaamde probleem van het bestaan van de buitenwereld dan kan dat waarschijnlijk het beste worden samengevat onder de vraag: bestaan er sense data ? Bestaan deze niet dan valt er al heel wat onzin weg, want dan blijft er aleen nog maar talige zin over. Dan kan je in de ethiek bijvoorbeeld binnen een framework nog wel spreken over goede bedoelingen die dan te grondslag liggen (als zin) maar je weet dan dat zonder de betekenis je daar helemaal niet van kunt spreken. Echter het probleem is dat betekenis zonder intenties geen zin heeft als het om de vrije wl gaat. De betekenis van het menselijke gedrag kan alleen worden beoordeeld vanuit de vrijheid. De vrijheid is zelf niet aan te treffen in de betekenis omdat deze constitutief is voor de beoordeling daarvan. Zou de vrijheid dan een sense datum zijn, dat zou niet kunnen want dan zou de vreiheid iets causaals zijn en daarmee onvrij.
WIKIpedia:
Sense and Sensibilia
In the posthumously published Sense and Sensibilia[11] Austin criticises sense-data theories of perception, particularly that of A. J. Ayer in The Foundations of Empirical Knowledge. Central to his case is an attack on a common argument from illusion (i.e., that cases of perceptual illusion show that on such occasions what we are directly aware of are mental images) and the "further bit of argument intended to establish that ...[we] always perceive sense-data."[12] Austin argues that Ayer fails to understand the proper function of such words as "illusion", "delusion", "hallucination", "looks", "appears" and "seems", and uses them instead in a "special way...invented by philosophers."[13] According to Austin, normally these words allow us to express reservations about our commitment to the truth of what we are saying, and that the introduction of sense-data adds nothing to our understanding of or ability to talk about what we see. Ayer responded to this critique in the essay "Has Austin refuted the sense-data theory?".[citation needed]
G. J. Warnock's Foreword – Having taken a course from Austin on this topic at Oxford in 1947, Sir Geoffrey Warnock (1923-95) says he put Austin's fragmentary lecture notes into sentence form, with the help of class notes from later students of the course, and claims to relate faithfully Austin's "argument" though not his exact wording.
Chapter 1 – Austin intends to debunk a theory of sense perception that dates back thousands of years (to Heraclitus) and picks recent expressions of it by Ayer, H. H. Price, and Warnock, because they express it fairly clearly.[14] The theory states that we never see or directly perceive material objects but only sense-data or sense perceptions.
Thru.quote:Rather than start with the varied things we see — say, pens, rainbows, and after-images — philosophers tend to ask facilely for a general kind of thing and wind up unfair to the facts and to language while using "a certain special, happy style of blinkering philosophical English," Austin says.
Doorgaans is het nogal onverstandig om uitspraken te doen over wat een ander zich wel en niet kan voorstellen. Je kunt het maar beter achterwege laten.quote:Op dinsdag 20 december 2011 23:30 schreef deelnemer het volgende:
Jij kan echter je niet voorstellen dat hij ongelijk heeft.
Klaarblijkelijk ben ik niet in staat een verklaring te geven voor datgene wat jou zo helder voor ogen staat dus zou ik jou vriendelijk willen vragen dat te doen.quote:Op dinsdag 20 december 2011 23:30 schreef deelnemer het volgende:
De band tussen de natuurlijke wereld en de patronen die wij erin zien, is veel sterker dan jij kan verklaren. Je zult zeggen dat deze vergelijking niet te maken is, omdat je maar een kant van de vergelijking kent. Maar dat komt omdat je begint bij de taal.
Hoe sterk is deze en hoe verklaar jij het dan?
Leuk die constatering over bedachtzaamheid van mijn kant, maar ipv. een slag in de lege ruimte te maken zou je ook inhoudelijk in kunnen gaan op het stukje waar je hierboven op reageert.quote:Op dinsdag 20 december 2011 23:30 schreef deelnemer het volgende:
Je praat er zo bedachtzaam over, omdat vanuit jouw idee over taal dit helemaal niet uit te leggen is. Hoe kom je nu nog van taal naar de werkelijkheid?
Semantic ascent wil zoiets zeggen als een spreken over het spreken. Wellicht zouden we het er over eens kunnen zijn dat dit een onderscheidend criterium is tussen de menswetenschappen en de natuurwetenschappen.quote:Op dinsdag 20 december 2011 23:30 schreef deelnemer het volgende:
De semantic ascent is gebaseerd op uitspraken binnen de taal. Daarom blijft het taal en het wordt nooit meer. Waar gaat die talige conversatie dan over?
Probleem van de ervaring -of misschien juist het interessante- is dat het niet tot zowel de taal als de werkelijkheid te herleiden is. Het vormt een dimensie op zich. Ziehier, naast een genaturaliseerde semantiek (Rorty/Davidson), een mogelijke oplossing voor jouw vraag naar de connectie tussen taal en werkelijkheid.quote:Op dinsdag 20 december 2011 23:30 schreef deelnemer het volgende:
Je hebt wel taal nodig, maar de basis van de inhoud is ervaring. Waarom niet bij de ervaring beginnen. Moeilijk, want het begint in jonge kinderjaren, buiten de taal om.
Dat heeft hij vermoedelijk alleen maar gedaan voor degenen die de epistemologie trouw wensen te blijven. En voor zover er al een kloof is stapt een pragmaticus met alle gemak over die kloof heen. Het is voor hem niet iets om eindeloos in te blijven staren omdat hij er niet al teveel waarde of betekenis aan wenst te hechten.quote:Op dinsdag 20 december 2011 23:30 schreef deelnemer het volgende:
Rorty heeft de kloof alleen maar verlegt: van de epistomologie (de grens tussen waarneming en de rest) naar de grens tussen taal en de rest.
Bedankt voor de tip.quote:
Ik kan dit moeilijk volgen. Zou je het bovenstaande kunnen toelichten?quote:Op dinsdag 20 december 2011 23:30 schreef deelnemer het volgende:
Je moeite met het begrip 'feitelijke ontwikkeling' berust op dezelfde verschuiving van waarneming naar taal. De waarneming is niet koud 'data'. Het is gestructureerd en geinterpreteerd. Maar wat daarin tallig is, en wat niet, lijkt mij moeilijk te zeggen.
Idem.quote:Op dinsdag 20 december 2011 23:30 schreef deelnemer het volgende:
Dat je het kunt herkennen verbaast me niet. De filosfie van Rorty is een voorbeeld van de invulling van het waarheidsperspectief. Een abstacte invulling, die zelf nog in hoge mate flexibel is. Zelf kies ik altijd de wetenschap als invulling.
Nee, voor jou bestaan heksen niet. Voor mij overigens evenmin.quote:Op dinsdag 20 december 2011 23:30 schreef deelnemer het volgende:
Het hangt ervan af in hoeverre je in jouw filosofie een relatie met de niet-tallige wereld aanbrengt. Zo niet, dan is het waarheidsperspectief te leeg en biedt het weinig tegenwicht voor het deelnemersperspectief. Dat perspectief hoef niet egocentrisch te zijn, maar het is wel jou gezichtspunt.
(...)
Kijk hoe zwak je connectie met de wereld is (nu je de grens hebt verlegd van waarneming naar taal). Heksen bestaan niet.
(...)
Dat doet het ook (in het waarheidsperspectief). Maar niet in het deelnemersperspectief. Want dat perspectief vertelt het verhaal van het leven van binnenuit beleefd. En zo weet ik wat het betekend. Ik kom tot een ethisch oordeel door beide perspectieven te combineren. Uit mijn invulling van het waarheidsperspectief concludeer ik dat heksen niet bestaan. De gemartelde is dus geen heks, maar een gewoon kind. Uit mijn deelnemersperspectief weet ik dat dit kind zal lijden door fysieke pijn, sociale uitsluiting en blijvend letsel. Daarom kies ik de kant van het kind.
Probleem voor de logisch positivist is nu hoe te beslissen valt dat deze stelling over waarheidsaanspraken zelf waar is. De claim van de logisch positivist valt immers moeilijk als een feit te beschouwen.quote:Op woensdag 21 december 2011 21:06 schreef deelnemer het volgende:
Het logisch positivisme kwam op en stelde dat alleen verifieerbare feiten aanspraak kunnen maken op waarheid.
Wat mij helder voor ogen staat, is dat er in ieder experiment een tegenspeler is van het formuleren van verbanden. De verifieerbare uitspraken moeten ook nog worden getoest. Verbanden worden getoetst en eenmaal 'established' blijven deze in de natuurkunde meestal overeind (ook al verandert de interpretatie).quote:Op woensdag 21 december 2011 21:33 schreef RolloGreb het volgende:
[quote]Klaarblijkelijk ben ik niet in staat een verklaring te geven voor datgene wat jou zo helder voor ogen staat dus zou ik jou vriendelijk willen vragen dat te doen.
Ik zou zeggen: onderwijs mij op het gebied van de connectie tussen taal en werkelijkheid.
Nee, dat is eerder het onderscheidt tussen wetenschap en luchtfietserij.quote:Semantic ascent wil zoiets zeggen als een spreken over het spreken. Wellicht zouden we het er over eens kunnen zijn dat dit een onderscheidend criterium is tussen de menswetenschappen en de natuurwetenschappen.
Je heb de werkelijkheid nu al in drieen gesplitst: taal, ervaring en werkelijkheid. Drie bestaanscategorieen. Een wetenschapper wil weten hoe deze drie met elkaar samenhangen. Hij is geinteresseerd in de 'samenhang der dingen'.quote:Probleem van de ervaring -of misschien juist het interessante- is dat het niet tot zowel de taal als de werkelijkheid te herleiden is. Het vormt een dimensie op zich. Ziehier, naast een genaturaliseerde semantiek (Rorty/Davidson), een mogelijke oplossing voor jouw vraag naar de connectie tussen taal en werkelijkheid.
Als pragmeticus kun je overal overheen stappen omdat er geen consistentie meer wordt verlangt. Dat maakt het ook slap.quote:Dat heeft hij vermoedelijk alleen maar gedaan voor degenen die de epistemologie trouw wensen te blijven. En voor zover er al een kloof is stapt een pragmaticus met alle gemak over die kloof heen. Het is voor hem niet iets om eindeloos in te blijven staren omdat hij er niet al teveel waarde of betekenis aan wenst te hechten.
Deelnemer:quote:Ik kan dit moeilijk volgen. Zou je het bovenstaande kunnen toelichten?
Het probleem van de bewuste waarneming / ervaring is door Rorty vertaald in het probleem van de taal.quote:Je moeite met het begrip 'feitelijke ontwikkeling' berust op dezelfde verschuiving van waarneming naar taal. De waarneming is niet koud 'data'. Het is gestructureerd en geinterpreteerd. Maar wat daarin tallig is, en wat niet, lijkt mij moeilijk te zeggen.
Deelnemer:quote:Idem.
Jouw taalfilosofie is zelf ook een 'waarheid' / 'een voorstelling van zaken', die zichzelf niet kan verklaren. De kritiek van Rorty op de epistemologie is een geval van 'de pot verwijt de ketel dat ie zwart ziet'quote:Dat je het kunt herkennen verbaast me niet. De filosfie van Rorty is een voorbeeld van de invulling van het waarheidsperspectief. Een abstacte invulling, die zelf nog in hoge mate flexibel is. Zelf kies ik altijd de wetenschap als invulling.
De wetenschap heeft veel bijgedrage aan het ondermijnen van bijgeloof. Op de lange termijn is het de beste route.quote:Nee, voor jou bestaan heksen niet. Voor mij overigens evenmin.
Echter, ik vermoed dat het voor jou een heilloze weg zal zijn om degenen die wel uitgaan van het bestaan van heksen, te overtuigen van hun ongelijk door een beroep te doen op jouw waarheidsperspectief. Je zult met andere middelen moeten komen. Mensen moreel prikkelen op basis van louter een (westerse en wetenschappelijke) objectiviteit zet naar alle waarschijnlijkheid weinig zoden aan de dijk.
Het voorstel om je eigen overtuigingen ('heksen bestaan niet' en 'je doet kinderen geen pijn') zo te verwoorden dat je de 'wij-groep', de eigen gemeenschap, uitbreidt lijkt mij zinvoller. Dat is namelijk een echte liberale opdracht. Een film of een goed verhaal zullen daarin effectiever blijken te zijn dan een standpunt dat uit het laboratorium lijkt te komen.
De invulling van het waarheidsperspectief verstrekt alleen de objectieve informatie (het kent geen waardeoordelen). Het is alleen van belang, inzoverre deze informatie relevant is bij de vorming van een waardeoordeel. Zoals in het voorbeeld; informatie over de aannemelijkheid of heksen bestaan.quote:Tenslotte:
Je zou de vraag ook zo kunnen stellen:
Zijn mensen die zicht hebben op jouw waarheidsperspectief beter in staat om het goede en juiste te doen? En zijn zij om die reden dan ook een beter (of meer ware) mens?
Nee, jij vindt dat het mijn probleem is.quote:Op woensdag 21 december 2011 22:19 schreef deelnemer het volgende:
De connectie tussen taal en werklijkheid is jouw probleem. Je kunt moeilijk volhouden dat taal alles is wat wij kunnen denken en alleen gaat over taal.
Ik begrijp niet waar je met deze opmerking heen wilt. Bedoel je nu dat er geen onderscheid bestaat tussen de geesteswetenschappen en natuurwetenschappen? Of dat één van deze twee vormen van wetenschap eigenlijk luchtfietserij is? Of dat er niet zoiets als semantic ascent bestaat?quote:Op woensdag 21 december 2011 22:19 schreef deelnemer het volgende:
Nee, dat is eerder het onderscheidt tussen wetenschap en luchtfietserij.
Beste Deelnemer, het is de wetenschapper die deze samenhang aanbrengt. Wetenschap is een actie van de geest.quote:Op woensdag 21 december 2011 22:19 schreef deelnemer het volgende:
Je heb de werkelijkheid nu al in drieen gesplitst: taal, ervaring en werkelijkheid. Drie bestaanscategorieen. Een wetenschapper wil weten hoe deze drie met elkaar samenhangen. Hij is geinteresseerd in de 'samenhang der dingen'.
Welnee, dan heb je niet goed begrepen wat ik bedoel. Een pragmaticus zoekt naar rechtvaardigingen voor zijn overtuigingen. Waar hij zich echter van bewust is is dat hij nooit in staat zal zijn om de rechtvaardigingen die hij aanhangt in een diepere orde of waarheid zal kunnen funderen. Een pragmaticus hangt een anti-funderingsdenken aan. Hij ziet daarentegen zijn overtuigingen in een coherent geheel van uitspraken opgenomen.quote:Op woensdag 21 december 2011 22:19 schreef deelnemer het volgende:
Als pragmeticus kun je overal overheen stappen omdat er geen consistentie meer wordt verlangt. Dat maakt het ook slap.
Met eerste zin kan ik instemmen. Waarheid kun je inderdaad niet vanuit- en in zichzelf verklaren. Daarom moeten we waarheid ook eerder beschouwen als -zoals Rorty het mooi zegt- een schouderklopje die we een uitspraak meegeven.quote:Op woensdag 21 december 2011 22:19 schreef deelnemer het volgende:
Jouw taalfilosofie is zelf ook een 'waarheid' / 'een voorstelling van zaken', die zichzelf niet kan verklaren. De kritiek van Rorty op de epistemologie is een geval van 'de pot verwijt de ketel dat ie zwart ziet'
Zou het niet eerder zo zijn dat we veel zaken bijgeloof noemen omdat ze niet consistent zijn binnen een wetenschappelijk wereldbeeld?quote:Op woensdag 21 december 2011 22:19 schreef deelnemer het volgende:
De wetenschap heeft veel bijgedrage aan het ondermijnen van bijgeloof. Op de lange termijn is het de beste route.
Een dergelijke objectiviteit kan enkel binnen een gegeven paradigma (bijv. jouw waarheidsperspectief) gevonden worden. Niet daarbuiten. Ik vermoed (en ik heb dat al eerder zo gesteld) dat jij niet in staat zult zijn om de ander te overtuigen van de geldigheid van jouw overtuiging op basis van enkel jouw invulling van objectiviteit. Daarom is het ook zo lastig om iemand die in God gelooft te overtuigen dat God niet bestaat. Het is niet enkel zo dat er twee stellingen met elkaar strijdig zijn maar dat er twee wereldbeelden (die van de gelovige en van de atheïst) conflicteren. Er bestaat geen vaste grond daarbuiten op basis waarvan we kunnen besluiten wie er gelijk heeft.quote:Op woensdag 21 december 2011 22:19 schreef deelnemer het volgende:
De invulling van het waarheidsperspectief verstrekt alleen de objectieve informatie (het kent geen waardeoordelen). Het is alleen van belang, inzoverre deze informatie relevant is bij de vorming van een waardeoordeel. Zoals in het voorbeeld; informatie over de aannemelijkheid of heksen bestaan.
Zonder meer een gedurfde stelling.quote:Op woensdag 21 december 2011 22:19 schreef deelnemer het volgende:
Ja, omdat de kwaliteit van de invulling van het waarheidsperspectief ertoe doet. Dat houdt in dat er onderscheidt gemaakt kan worden tussen voorstellingen van zaken.
Als je taal definieert als het het universum (taalspelen binnen een taalkader) dan zijn er veel dingen moeilijk te begrijpen. Bijvoorbeeld: hoe ben je zelf ontstaan? Het is aan de criticus om deze problemen aan te kaarten, en het is aan degene die dit universum definieert om deze problemen op te lossen.quote:Op donderdag 22 december 2011 14:30 schreef RolloGreb het volgende:
[..]
Nee, jij vindt dat het mijn probleem is.
Je uitspraak dat het moeilijk vol te houden is dat taal alles is wat wij kunnen denken kun je m.i. niet hard maken. Voor het denken is taal in hoge mate constitutief. Daarnaast bestaat er nog zoiets als beelddenken, muzikaliteit en rekenen. Maar dat zijn hooguit variaties op een zelfde grondaanname, namelijk dat het denken een proces van de geest is. Wanneer wij denken gaat het dus wel degelijk om taal, muziek en beelddenken en is er niet iets dat als het ware van buitenaf zich interfereert met het denken. Wanneer jij stelt dat er meer is dan taal, muziek, etc (die typisch geestelijke vermogens) dan zou ik graag willen weten wat ik me daarbij voor moet stellen.
Als taal slechts een fenomeen is binnen de werkelijkheid, dan is het niet het universum. Dan ontstaat de vraag naar de verhouding / interactie tussen beide (epistomologie?).quote:En nog steeds ga je voorbij aan de notie van een genaturaliseerde semantiek. Deze theorie stelt dat we taal moeten beschouwen als deel van de werkelijkheid. Een begrip of woord is op een soortgelijke wijze opgenomen in een causale interactie als (fysieke) dingen. Zo kunnen zaken een gevolg bewerkstelligen in het spreken als dat ons spreken dat kan op de zaken.
De menswetenschap en de natuurwetenschap zijn soortgelijk. De 'semantic ascent' definieeert niet het onderscheid tussen beiden. Het onderscheid bestaat slecht uit het gekozen onderzoeksterrein en het feit dat de menswetenschappen een moeilijker terrein hebben gekozen (alles is daar complex). De 'semantic ascent' is slechts een ander woord voor abstraheren.quote:Ik begrijp niet waar je met deze opmerking heen wilt. Bedoel je nu dat er geen onderscheid bestaat tussen de geesteswetenschappen en natuurwetenschappen? Of dat één van deze twee vormen van wetenschap eigenlijk luchtfietserij is? Of dat er niet zoiets als semantic ascent bestaat?
Of iets geheel anders?
Het is natuurlijk geen één-op-één vertaling. Dan maak je er een stropop van.quote:Beste Deelnemer, het is de wetenschapper die deze samenhang aanbrengt. Wetenschap is een actie van de geest.
Telkens weer ga je voorbij aan het punt dat ik maak met betrekking tot die 'samenhang der dingen'. Namelijk dat de wijze waarop jij je van deze term bedient op zijn minst suggereert dat er een diepere (redelijke?) orde in de werkelijkheid zelf zou liggen. Een orde die zich bij uitstek laat vertalen naar onze menselijke geest aan de hand van de exacte wetenschappen. De natuurlijke werkelijkheid spreekt in deze veronderstelde visie een eigen taal. En dit Boek de Natuur kunnen wij lezen met de bril van de wetenschap. Maar het bestaan van een dergelijke orde (jouw 'waarheidsperspectief'?) die te spiegelen zou zijn aan de hand van de wetenschappelijke taal is een illusie. Het is daarmee overigens niet gezegd dat er in het geheel niet een orde zou bestaan maar het punt is nu juist dat deze één op één te vertalen zou zijn naar ons begrip. We zijn simpelweg niet in staat om een diepere wezen, essentie of waarheid te ontdekken in de werkelijkheid. Met onze taal zijn wij niet in staat om te zeggen hoe de werkelijkheid nu 'werkelijk' is. De samenhang der dingen is daarmee in de eerste plaats een prettige constructie om een wetenschappelijk bouwwerk op te funderen. Het is een handig hulpmiddel waar ikzelf -begrijp me goed- ook niet vies van ben. Het staat je natuurlijk vrij om dat een waarheidsperspectief te noemen. Zelf vind ik een enigszins misleidende karakterisering van dat handige gereedschap. Het doet het namelijk voorkomen dat wij wel degelijk in staat zouden zijn om de werkelijkheid an sich te kennen. En dat terwijl jouw waarheidsperspectief uiteindelijk een aanname is. Ik vermoed dat jij om die reden dan ook niet in staat staat bent om jouw waarheidsperspectief in zichzelf te funderen. Op dat kritieke punt gaat jouw pleidooi voor het bestaan ervan mank.
De invuling van mijn waarheidsperspectief is het wetenschappelijk wereldbeeld, inzoverre en in de mate waarin men daar tot conclusies is gekomen. Is dat een correspondentietheorie of een coherentietheorie? Het heeft duidelijk kenmerken van beiden.quote:Welnee, dan heb je niet goed begrepen wat ik bedoel. Een pragmaticus zoekt naar rechtvaardigingen voor zijn overtuigingen. Waar hij zich echter van bewust is is dat hij nooit in staat zal zijn om de rechtvaardigingen die hij aanhangt in een diepere orde of waarheid zal kunnen funderen. Een pragmaticus hangt een anti-funderingsdenken aan. Hij ziet daarentegen zijn overtuigingen in een coherent geheel van uitspraken opgenomen.
Het feit dat jij hier een beroep doet op consistentie laat inderdaad zien dat je aan enkele belangrijke overwegingen in mijn vorige reacties voorbijgaat. Meerdere keren heb ik namelijk gewezen op het belang van coherentie voor de pragmaticus om tot een weloverwogen rechtvaardigingscriterium te komen voor zijn overtuigingen. Ik vermoed dat jij consistentie (=coherentie of samenhang) verwart met correspondentie (met de werkelijkheid). Ik vraag me daarbij af welke waarheidstheorie je nu eigenlijk aanhangt. Kun je daar misschien eens op ingaan?
Het probleem van de 'vrije wil' is groter dan dat. Er is een hele collectie begrippen die bij elkaar horen en samenhangen met het andere perspectief, namelijk het deelnemerperspectief (het perspectief van iemand die zich in de wereld bevindt en het van binnenuit meemaakt). Alleen vanuit dat perspectief zijn begrippen te duiden als: belang, voorkeur, doel, vrijheid, keuze, waarde, zin, betekenis, ervaring, etc.quote:Met eerste zin kan ik instemmen. Waarheid kun je inderdaad niet vanuit- en in zichzelf verklaren. Daarom moeten we waarheid ook eerder beschouwen als -zoals Rorty het mooi zegt- een schouderklopje die we een uitspraak meegeven.
De tweede zin lijkt mij niet meer dan het gevolg van een onjuiste redenering.
[..]
Zou het niet eerder zo zijn dat we veel zaken bijgeloof noemen omdat ze niet consistent zijn binnen een wetenschappelijk wereldbeeld?
Is bijv. de vrije wil voorgesteld als bijgeloof nu zoveel meer te prefereren boven een vrije wil die we ons als werkelijk voorstellen?
Bijgeloof heeft misschien zelfs wel meer met politieke keuzes te maken dan met wetenschappelijke onderzoek.
De wetenschap streeft naar objectiviteit en is slechts een voorzetting van de alledaagse objectiviteit (dus geen diepere lagen hier). Het is een beweging die gewone zintuiglijke waarneming en bijbehorende logica serieus neemt. D.w.z. dat men de sceptische gedachte onderkent, maar vervolgens hier begint met zijn aannamens. Ik ken geen beter vertrektpunt.quote:Een dergelijke objectiviteit kan enkel binnen een gegeven paradigma (bijv. jouw waarheidsperspectief) gevonden worden. Niet daarbuiten. Ik vermoed (en ik heb dat al eerder zo gesteld) dat jij niet in staat zult zijn om de ander te overtuigen van de geldigheid van jouw overtuiging op basis van enkel jouw invulling van objectiviteit. Daarom is het ook zo lastig om iemand die in God gelooft te overtuigen dat God niet bestaat. Het is niet enkel zo dat er twee stellingen met elkaar strijdig zijn maar dat er twee wereldbeelden (die van de gelovige en van de atheïst) conflicteren. Er bestaat geen vaste grond daarbuiten op basis waarvan we kunnen besluiten wie er gelijk heeft.
Deze kwestie van solidariteit vs. objectiviteit vind ik persoonlijk niet alleen het meest interessant maar ook het meest relevant.
Mijn punt is, dat ik niet zo licht denk over objectiviteit. Kijk naar een dominante groep, die vanuit zijn wereldbeeld, verschikkelijk huishoudt. Dan kun je dat ondermijnen door het te relativeren en humaniteit / solidariteit voorop te stellen. Maar ook dan word je gewoon weggelachen door deze dominante groep. Ik vertrouw er liever op, dat we komen tot een redelijke invulling van de objectiviteit, dmv de wetenschap, als een randvoorwaarde.quote:Zonder meer een gedurfde stelling.
Je stelt hier eigenlijk dat een mens die jouw waarheidsperspectief aanhangt een beter mens zal worden. Ik vind dat op zijn minst nogal aanmatigend. Onder meer naar mij toe, maar ook naar een ieder ander die van mening is dat jouw waarheidsperspectief niet de beste papieren heeft.
Beste RolloGrep,quote:Op donderdag 22 december 2011 17:19 schreef RolloGreb het volgende:
Beste Deelnemer,
Ik zal kijken of ik morgen toekom aan een reactie op je bovenstaande bijdrage.
Dat klinkt heel pragmatisch.quote:Er is gelukkig meer dan alleen maar filosofie.![]()
Een goed overzicht.quote:Maar deze wil ik je toch niet onthouden:
http://vorige.nrc.nl/opinie/article1668398.ece
De titel luidt oorspronkelijk: 'Waarheid is een aantrekkelijke constructie -meer niet.'
Het vat wat mij betreft mooi samen hoe we tegenwoordig in grote lijnen tegen het waarheidsbegrip aankijken. Misschien heb je er wat aan, misschien ook niet.
Oordeel zelf.
Dat valt samen met mijn standpunt, dat de verbanden er toe doen en de interpretatie daarvan sterk kan verschillen. Ik ben dus geen militante realist.quote:Dit soort opvattingen brengt Rorty tevens dicht bij het huidige antirealisme, een actuele stroming die wetenschappelijke theorieën als modellen ziet die niet waar of onwaar zijn, maar die wel een adequate voorspelling en verklaring van de verschijnselen geven. Ze verhouden zich tot de werkelijkheid zoals een kaart zich verhoudt tot een gebied. Kaarten zijn er in soorten, en met zo’n kaart kunnen we ons succesvol door de wereld bewegen. Je kunt geloven in het succes van wetenschap, zonder te hoeven geloven dat wetenschappelijke kaarten de onderliggende werkelijkheid exact weergeven zoals die is. Belangrijker is dat een theorie werkt, dat er voorspellingen uit af te leiden zijn die kloppen.
Als militante realisten desondanks willen volhouden dat de wereld ‘eigenlijk’ uit protonen, quarks en neutrino’s bestaat in plaats van uit bijvoorbeeld kleuren, vormen en geuren, mogen ze dat best blijven doen. Ze moeten alleen bedenken dat er niet een enkele ware beschrijving van de wereld is, maar dat er meer voortreffelijke kaarten in omloop zijn, binnen en buiten de wetenschap.
Ik ben al aan dit project begonnen. Wat mij opvalt in de hele verzameling wereldbeelden, is de hardnekkige aanwezigheid van twee verschillende begrippenkaders (ieder op zich samenhangend). Het ene begrippenkader geef ik aan met het label: 'waarheidsperspectief' en het andere met het label 'deelnemersperspectief'. (Ik noem het ook wel eens het externe en interne perspectief. Hoe ik ze het beste kan noemen weet ik nog niet.) De twee laten zich moeilijk onder één noemer brengen. Het is iedere wereldburger bekent, maar men staat er onvoldoende bij stil, mijns inziens.quote:Pluralisme is de erkenning dat er in het leven meerdere waarheden en diverse, ook incompatibele doeleinden naast elkaar kunnen bestaan, zonder dat die elkaar hoeven te bijten. De problemen beginnen pas als een daarvan zichzelf als uniek presenteert en alle andere de hoek in dringt. In plaats van de oude absolute waarheid te rehabiliteren, zoals Blackburn en andere waarheidszoekers willen, kunnen we haar dan ook maar beter aan hernieuwde kritische reflectie blootstellen, en laten zien dat het om een menselijke constructie gaat, die tegemoet komt aan typisch menselijke behoeften.
En het is dan ook zinloos als voorgesteld door Rorty. Er bestaat geen onafhankelijke grond van waaruit we onpartijdig en objectief de verschillende vocabulaires (jouw universums?) kunnen vergelijken en beoordelen om daar vervolgens de meest juiste en correcte uit te lichten. Zo'n onafhankelijke vocabulaire zou zelf al snel op zijn beurt weer 'verdacht' zijn en een bescheiden plaats temidden van die andere dienen in te nemen.quote:Op donderdag 22 december 2011 16:21 schreef deelnemer het volgende:
Als iedereen op zijn strepen gaat staan, als het gaat om zijn definitie van het universum, is iedere communicatie daarover zinloos. Want niemand kan boven jouw definitie van het universum gaan staan, omdat hij dan, naar jou idee, buiten het universum treedt.
Zoiets zegt Foucault immers ook. Kennis impliceert altijd een machtsaanspraak zo leert hij ons.quote:Op donderdag 22 december 2011 16:21 schreef deelnemer het volgende:
De enige resterende oplossing is macht. Als je de andersdenkende doodschiet, is het opgelost. Volgens Nietzsche is alles is de wil tot macht (de wil tot macht is het universum).
Is het je daar uiteindelijk om te doen? Het relativeren van je eigen wereldbeeld en die van de ander?quote:Op donderdag 22 december 2011 16:21 schreef deelnemer het volgende:
Mijn suggestie is om eens een tijdje al deze verschillende universums in elkaar te vertalen. Je eigen universum te interpreteren in de termen van het universum van de ander, kan relativerend werken.
Dat is -althans volgens Rorty en Davidson- slechts een causale verhouding. Ik laat het in het midden (gezien mijn onwetendheid op dat punt) of ik het daar mee eens ben.quote:Op donderdag 22 december 2011 16:21 schreef deelnemer het volgende:
Als taal slechts een fenomeen is binnen de werkelijkheid, dan is het niet het universum. Dan ontstaat de vraag naar de verhouding / interactie tussen beide (epistomologie?).
Sedert de negentiende eeuw zijn de geleerden er over het algemeen wel over eens dat er een wezenlijk verschil bestaat tussen de geesteswetenschappen en de natuurwetenschappen. Denk bijv. aan de methodenstrijd (Dilthey, Rickert) en aan de latere uitleg van de hermeneutici. Wel is het natuurlijk zo dat gaandeweg de twintigste eeuw de twee wetenschapsdomeinen met elkaar zijn gaan interfereren. Zo vormde met de opkomst van het logisch positivisme de natuurwetenschap een aanlokkelijk perspectief voor de meer 'softe' wetenschappen. En momenteel zou je kunnen spreken van een drang tot reductionisme vanuit de exacte wetenschappen om de kwesties die binnen de geesteswetenschappen spelen te ondermijnen en zich toe te eigenen. Hoe dan ook, één constante staat nog immer overeeind en dat is dat we binnen het gegeven paradigma kunnen spreken van een vooruitgang binnen de exacte wetenschappen terwijl de geesteswetenschappen een sterk interpretatief karakter hebben en zo in sterke mate op zichzelf teruggrijpen.quote:Op donderdag 22 december 2011 16:21 schreef deelnemer het volgende:
De menswetenschap en de natuurwetenschap zijn soortgelijk. De 'semantic ascent' definieeert niet het onderscheid tussen beiden. Het onderscheid bestaat slecht uit het gekozen onderzoeksterrein en het feit dat de menswetenschappen een moeilijker terrein hebben gekozen (alles is daar complex). De 'semantic ascent' is slechts een ander woord voor abstraheren.
Volgens mij heb ik al eens eerder uitgelegd waarom een dergelijk recoil argument Rorty niet deert.quote:Op donderdag 22 december 2011 16:21 schreef deelnemer het volgende:
Niemand kan de invulling van het waarheidsperspectief bewijzen. Zoals het scepticisme aantoont, kun je niets absoluut bewijzen. Je begint altijd met het aannemen van iets. Mensen die verschillende invullingen van het waarheidsperspectief kiezen, kunnen elkaar daarom altijd voor de voeten werpen dat de ander zijn uitgangspunten niet kan bewijzen. Het gaat uiteindelijk om de verklaringskracht van de gekozen aannamens. In Rorty's filosofie wordt alles weggeabstraheerd en er valt niets concreets te zeggen met enige objectiviteit. Dat vind ik een zwakte.
Ik haalde de vrije wil slechts aan als een tamelijk willekeurig voorbeeld om iets te illustreren.quote:Op donderdag 22 december 2011 16:21 schreef deelnemer het volgende:Het probleem van de 'vrije wil' is groter dan dat. Er is een hele collectie begrippen die bij elkaar horen en samenhangen met het andere perspectief, namelijk het deelnemerperspectief (het perspectief van iemand die zich in de wereld bevindt en het van binnenuit meemaakt). Alleen vanuit dat perspectief zijn begrippen te duiden als: belang, voorkeur, doel, vrijheid, keuze, waarde, zin, betekenis, ervaring, etc.
Niet zolang je opereert binnen een gegeven vocabulaire. Dan is het niet zonder meer een private keuze maar in de eerste plaats een publieke keuze. We kunnen er dan wel voor kiezen om te werken aan een vocabulaire die ons beter past. Daar kunnen echter geen objectieve (derde grond) criteria aan te pas komen.quote:Op donderdag 22 december 2011 16:21 schreef deelnemer het volgende:De wetenschap streeft naar objectiviteit en is slechts een voorzetting van de alledaagse objectiviteit (dus geen diepere lagen hier). Het is een beweging die gewone zintuiglijke waarneming en bijbehorende logica serieus neemt. D.w.z. dat men de sceptische gedachte onderkent, maar vervolgens hier begint met zijn aannamens. Ik ken geen beter vertrektpunt.
Met solidariteit stel je jezelf op het standpunt, dat het slechts een mogelijke keuze is, zonder speciale credentials. Wat is het verschil met Nietzsche?
Waarom zou de wetenschap niet weggehoond worden door een dominante groep?quote:Op donderdag 22 december 2011 16:21 schreef deelnemer het volgende:
Mijn punt is, dat ik niet zo licht denk over objectiviteit. Kijk naar een dominante groep, die vanuit zijn wereldbeeld, verschikkelijk huishoudt. Dan kun je dat ondermijnen door het te relativeren en humaniteit / solidariteit voorop te stellen. Maar ook dan word je gewoon weggelachen door deze dominante groep. Ik vertrouw er liever op, dat we komen tot een redelijke invulling van de objectiviteit, dmv de wetenschap, als een randvoorwaarde.
Je bedoelt dus eigenlijk dat je Rortyaan bent?quote:Op donderdag 22 december 2011 20:09 schreef deelnemer het volgende:
Dat valt samen met mijn standpunt, dat de verbanden er toe doen en de interpretatie daarvan sterk kan verschillen. Ik ben dus geen militante realist.
Ik vermoed dat ze daarmee bedoelen dat taal een onderdeel is van een causaal geheel, waar waarneming / ervaring ook deel vanuit maken. Dat is namelijk mijn bezwaar tegen een taalfilosofie die van taal een universum maakt.quote:Op woensdag 28 december 2011 21:26 schreef RolloGreb het volgende:
Dat is -althans volgens Rorty en Davidson- slechts een causale verhouding. Ik laat het in het midden (gezien mijn onwetendheid op dat punt) of ik het daar mee eens ben.
Het enige verschil dat ik kan bedenken, is dat een theorie over menselijk gedrag weerlegd wordt, door je er niet aan te houden. Als je de theorie kent, en je bent dwars, dan moet dat al snel lukken.quote:Sedert de negentiende eeuw zijn de geleerden er over het algemeen wel over eens dat er een wezenlijk verschil bestaat tussen de geesteswetenschappen en de natuurwetenschappen. Denk bijv. aan de methodenstrijd (Dilthey, Rickert) en aan de latere uitleg van de hermeneutici. Wel is het natuurlijk zo dat gaandeweg de twintigste eeuw de twee wetenschapsdomeinen met elkaar zijn gaan interfereren. Zo vormde met de opkomst van het logisch positivisme de natuurwetenschap een aanlokkelijk perspectief voor de meer 'softe' wetenschappen. En momenteel zou je kunnen spreken van een drang tot reductionisme vanuit de exacte wetenschappen om de kwesties die binnen de geesteswetenschappen spelen te ondermijnen en zich toe te eigenen. Hoe dan ook, één constante staat nog immer overeeind en dat is dat we binnen het gegeven paradigma kunnen spreken van een vooruitgang binnen de exacte wetenschappen terwijl de geesteswetenschappen een sterk interpretatief karakter hebben en zo in sterke mate op zichzelf teruggrijpen.
Ik ook nietquote:Daarnaast begrijp ik niet goed waarom jij meent te kunnen stellen dat semantic ascent slechts een ander woord voor abstraheren is.
Kan wel als je de macht hebt, maar zonder objectiviteit is heb je uberhaupt geen poot om op te staan.quote:Waarom zou de wetenschap niet weggehoond worden door een dominante groep?
Een nogal naïeve veronderstelling maak je hier. De geschiedenis staaft dat maar al te vaak.
Nogmaals. Wat is het verschil tussen:quote:Dit soort opvattingen brengt Rorty tevens dicht bij het huidige antirealisme, een actuele stroming die wetenschappelijke theorieën als modellen ziet die niet waar of onwaar zijn, maar die wel een adequate voorspelling en verklaring van de verschijnselen geven. Ze verhouden zich tot de werkelijkheid zoals een kaart zich verhoudt tot een gebied. Kaarten zijn er in soorten, en met zo’n kaart kunnen we ons succesvol door de wereld bewegen. Je kunt geloven in het succes van wetenschap, zonder te hoeven geloven dat wetenschappelijke kaarten de onderliggende werkelijkheid exact weergeven zoals die is. Belangrijker is dat een theorie werkt, dat er voorspellingen uit af te leiden zijn die kloppen.
Ik vraag me af of Heleen Pott weet dat beide beschrijvingen voor een militante realist ook tegelijk waar zijn. Je kunt inzoemen en uitzoemen. Op iedere schaalgrote ziet de wereld er anders uit. Welke daarvan is nu de 'echte werkelijkheid'? Allemaal natuurlijk: ze corresponderen. Hetzelfde geldt voor bovengenoemde beschrijvingen: ze corresponderen.quote:Als militante realisten desondanks willen volhouden dat de wereld ‘eigenlijk’ uit protonen, quarks en neutrino’s bestaat in plaats van uit bijvoorbeeld kleuren, vormen en geuren, mogen ze dat best blijven doen. Ze moeten alleen bedenken dat er niet een enkele ware beschrijving van de wereld is, maar dat er meer voortreffelijke kaarten in omloop zijn, binnen en buiten de wetenschap.[/i]"
Heleen Pott in nrc.
Het komt dicht bij het wetenschappelijke wereldbeeld.quote:Je bedoelt dus eigenlijk dat je Rortyaan bent?![]()
Ik denk bij objectiviteit aan:quote:Over de metafoor van de kaart valt in dit verband overigens wel heel veel interessants te zeggen.
Misschien dat ik nog 's een topic daarover open. Iets met wetenschappelijk realisme, de kaart en het gebied (en waarom de laatste interessanter -of juist niet- zou zijn), representatie en de mogelijkheid van objectiviteit.
In ieder geval mijn dank.quote:Voor mij is deze discussie onderhand wel genoeg uitgemolken.
Oftewel, ik laat het hier voorlopig bij.
|
|
| Forum Opties | |
|---|---|
| Forumhop: | |
| Hop naar: | |