Kabinet Jetten I
Bewindspersonen
Regeringsverklaring en coalitieakkoord kabinet Jetten
Regeringsverklaring
Coalitieakkoord "Aan de slag" van D66, VVD en CDA
Doorrekening coalitieakkoord door het CPB
Doorrekening coalitieakkoord door het PBL
Formatie
Bureau woordvoering kabinetsformatie
Website Tweede Kamer over de formatie
Eindverslag verkenner Koolmees
Tussenverslag informateur Buma met D66 en CDA
Eindverslag informateur Buma
Eindverslag informateur Letschert
Website Tweede Kamer
Tweede Kamer
Website Eerste Kamer
Eerste Kamer
Huidige zetelverdeling Tweede Kamer
Peilingen
Alle peilingen van Nederland
Maar welke route is er over rechts? BBB is duidelijk, iets doen aan stikstof is geen steun van ons.quote:Op maandag 12 oktober 2026 14:01 schreef Halcon het volgende:
Die route over rechts was toch wat Dilan insinueerde of minimaal over het midden. Nu gaat het alsnog via links. Maar blijkbaar was Pro alleen uitgesloten om postjes te verdelen, maar niet om plannetjes mee te smeden.
Geen idee, maar daar zal Dilan ongetwijfeld een idee bij hebben gehad toen ze Pro zo stellig uitsloot. Ik denk zelf dat ze had gehoopt op een groot midden en dat ze het dan wel af zouden kunnen met een vierde partij die tekent bij het kruisje.quote:
[..]
Maar welke route is er over rechts? BBB is duidelijk, iets doen aan stikstof is geen steun van ons.
In feite is Pro ook gewoon het redelijke midden hé. Ik weet dat het in de mode is om Pro van allerlei extreem gedachtengoed te betichten, maar iedereen die de moeite neemt om verder te kijken dan de populistische loopgraven ziet gewoon een degelijk PvdA programma waar in de jaren 90 niks mis mee was, in de jaren '00 niks mis mee was, en waar in de jaren '10 niks mis mee was (en talloze malen betrouwbare coalitiepartner van de VVD is geweest notabene).quote:
Die route over rechts was toch wat Dilan insinueerde of minimaal over het midden. Nu gaat het alsnog via links. Maar blijkbaar was Pro alleen uitgesloten om postjes te verdelen, maar niet om plannetjes mee te smeden.
De 15 jaar Rutte/VVD heeft heel veel gesloopt.quote:
[..]
In feite is Pro ook gewoon het redelijke midden hé. Ik weet dat het in de mode is om Pro van allerlei extreem gedachtengoed te betichten, maar iedereen die de moeite neemt om verder te kijken dan de populistische loopgraven ziet gewoon een degelijk PvdA programma waar in de jaren 90 niks mis mee was, in de jaren '00 niks mis mee was, en waar in de jaren '10 niks mis mee was (en talloze malen betrouwbare coalitiepartner van de VVD is geweest notabene).
De PVV heeft het mogen proberen en is keihard door het ijs gezakt.
Rechts heeft het heel lang mogen proberen, en die hebben gefaald.
Misschien is het nu tijd dat links het eens mag proberen.
En voor de "Ja maar de migratie 😱" roepers, daar hebben ook de rechtse kabinetten weinig effectiefs tegen gedaan.
Met de toevoeging van GL vind ik dat niet echt midden meer. Door Dilan werden ze in elk geval uitgesloten, maar nu gaat/moet ze er toch mee in zee.quote:
[..]
In feite is Pro ook gewoon het redelijke midden hé. Ik weet dat het in de mode is om Pro van allerlei extreem gedachtengoed te betichten, maar iedereen die de moeite neemt om verder te kijken dan de populistische loopgraven ziet gewoon een degelijk PvdA programma waar in de jaren 90 niks mis mee was, in de jaren '00 niks mis mee was, en waar in de jaren '10 niks mis mee was (en talloze malen betrouwbare coalitiepartner van de VVD is geweest notabene).
In een regeerakkoord had Klaver vroeg kleur moeten bekennen. Nu kan hij het veel harder spelen en hoeft hij zich niet druk te maken over ministerposten.
GroenLinks en PvdA leken beleidsmatig al jaren als twee druppels water op elkaar. Het was dan ook Rutte's voorstel om ze te laten fuseren zodat ze samen als 1 partij met de VVD in een kabinet zouden kunnen.quote:
[..]
Met de toevoeging van GL vind ik dat niet echt midden meer. Door Dilan werden ze in elk geval uitgesloten, maar nu gaat/moet ze er toch mee in zee.
Dat klopt en dat zag iedereen van tevoren al in behalve de VVD. Het is ook niet alsof daar niet al duizend keer voor was gewaarschuwd.quote:In een regeerakkoord had Klaver vroeg kleur moeten bekennen. Nu kan hij het veel harder spelen en hoeft hij zich niet druk te maken over ministerposten.
[ Bericht 3% gewijzigd door -XOR- op 12-10-2026 14:40:58 ]
Hij is meer een FDP-stemmer volgens mij.quote:
Lees: ik ben een zure oude lul die uiteindelijk met mijn portemonnee lekker VVD is gaan stemmen, maar ook dat is heus de schuld van de PvdA.
Uit de OP:quote:
In feite is Pro ook gewoon het redelijke midden hé.
PRO zit dus even ver naar links als de PVV naar rechts zit. Is de PVV volgens jou 'midden'?
Ik zie de PVV hier helemaal rechts, zijn die voor alle uitkeringen en toeslagen schrappen?quote:
[..]
Uit de OP:
[ afbeelding ]
PRO zit dus even ver naar links als de PVV naar rechts zit. Is de PVV volgens jou 'midden'?
Leuk, maar de zetelverdeling in de Tweede Kamer zegt niet alles over de positie in het politieke landschap.quote:
[..]
Uit de OP:
[ afbeelding ]
PRO zit dus even ver naar links als de PVV naar rechts zit. Is de PVV volgens jou 'midden'?
Pro is bijvoorbeeld niet linkser dan Denk, SP en de Partij voor de Dieren.
..... serieus?quote:
[..]
Uit de OP:
[ afbeelding ]
PRO zit dus even ver naar links als de PVV naar rechts zit. Is de PVV volgens jou 'midden'?
https://archive.is/202610(...)ction-1483.0-1529.88quote:De VVD is een blok aan het been van de Nederlandse economie (geworden)
Dit artikel is geschreven door Frank Kalshoven Gepubliceerd op 10 oktober 2026
Vroeger stond de VVD voor goed economisch beleid, in elk geval in de beperkte zin dat het nationaal inkomen moest groeien en geld verdienen een prachtig doel was in een mensenleven. Linkse partijen waren juist beter in geld uitgeven, aan arme mensen, aan klimaat en natuur, aan onderwijs en aan zorg. D66 en CDA stonden daar dan ergens tussenin.
Maar uit welke partijen de coalities ook werden gevormd, altijd kon je erop rekenen dat de VVD af en toe opmerkte: ‘Alles leuk en aardig, politieke vrienden, maar je moet eerst het geld verdienen voor je het kunt uitgeven.’ De VVD was het economische geweten in de Kamer – plat economisch misschien, maar niettemin nuttig in het politieke krachtenveld.
Maar inmiddels komt het me voor dat de VVD een blok aan het been van de Nederlandse economie is geworden.
De aanleiding voor deze verzuchting is natuurlijk de klucht van deze week over de verdediging door de VVD van de ‘papieren schenking’, een manier waarop (zeer) vermogenden het betalen van erfbelasting kunnen ontwijken.
Als gevolg van dat schenken van vermogen ‘op papier’ loopt de schatkist jaarlijks een paar honderd miljoen euro mis, terwijl er geen enkel economisch doel mee wordt gediend. Wie dit verdedigt, bewijst de Nederlandse economie geen dienst.
Maar dit is slechts de aanleiding. Er is, als je er eenmaal over gaat nadenken, eigenlijk een hele lijst recente economie-onvriendelijke VVD-standpunten en gedragingen. Een eerste inventarisatie.
Huizenmarkt? O, wat staat de VVD pal achter de hypotheekrenteaftrek! D66 en CDA waren tijdens hun (voor)formatie van dit minderheidskabinet eindelijk zover om die aftrek rustig en geleidelijk af te bouwen. Maar de VVD schoof bij de formatie aan en stak hier een stokje voor. Zo kiest de VVD actief voor het slecht functioneren van de huizenmarkt.
Fiscaliteit? Al jaren zegt iedereen die er verstand van heeft dat Nederland om de schatkist te vullen, minder belasting moet heffen op inkomen uit arbeid en méér uit inkomen uit vermogen. Ook zou consumptie zwaarder belast moeten worden. Waar staat de VVD dezer dagen pal achter in het debat over het belastingplan? Méér belasting op inkomen uit arbeid, minder op vermogen. Zo kiest de VVD actief voor een slechter fiscaal systeem.
Arbeidsmarkt? De VVD heeft zich, vooral in het vorige kabinet, enorm druk gemaakt over asielmigratie. Die is economisch niet zo relevant. Laagbetaalde arbeidsmigratie daarentegen is juist zéér relevant. Nederland ontwikkelt zich tot een lagelonenland door de grootschalige import van goedkope arbeid. Dit heeft niet alleen schadelijke maatschappelijke gevolgen, maar duwt ook de waarde van de productie per gewerkt uur omlaag. De VVD kiest op de arbeidsmarkt dus voor de verkeerde migratieaanpak.
Wat deze onderwerpen gemeen hebben, is dat de VVD niet meer kiest voor de ‘outsiders’, maar steeds meer voor de ‘insiders’. De huidige huizenbezitter, de huidige vermogende en de huidige onderneming die draait op geïmporteerde arbeid krijgen politieke bescherming van de VVD.
En die bescherming gaat ten koste van degenen die hard willen werken om een huis te kunnen kopen, van degenen die met de start van een eigen onderneming in de toekomst vermogend willen worden, en van de onderneming die het met goedbetaalde arbeid opneemt tegen beunbazen. Goed economisch beleid is juist: steun de uitdagers in hun gevecht tegen de gevestigde orde.
Van steunpilaar van de economie tot blok aan het been – dat is geen fraaie ontwikkeling.
Bingo!!quote:Wat deze onderwerpen gemeen hebben, is dat de VVD niet meer kiest voor de ‘outsiders’, maar steeds meer voor de ‘insiders’. De huidige huizenbezitter, de huidige vermogende en de huidige onderneming die draait op geïmporteerde arbeid krijgen politieke bescherming van de VVD.
En die bescherming gaat ten koste van degenen die hard willen werken om een huis te kunnen kopen, van degenen die met de start van een eigen onderneming in de toekomst vermogend willen worden, en van de onderneming die het met goedbetaalde arbeid opneemt tegen beunbazen. Goed economisch beleid is juist: steun de uitdagers in hun gevecht tegen de gevestigde orde.
En wel meer partijen kiezen voor stagnatie in plaats van bouwen aan de toekomst. Niet alleen de VVD.
Het is leuk bedacht van Schimmelpenninck, maar wel een valse tegenstelling. Het hele idee is juist om de harde werkers hun geld (grotendeels) te laten behouden, alleen dan wel op het moment dat je er het meeste aan hebt: als het geld voor je kan werken. Door de sterftax niet te willen verhogen en het in stand houden van de schenkingen aan de kinderen kun je ook zorgen dat je met jouw verdienste je kinderen een steuntje in de rug geeft - wat ze dan bijvoorbeeld weer kunnen gebruiken bij de aanschaf van een huis.quote:Op maandag 12 oktober 2026 18:06 schreef Perrin het volgende:
[..]
Bingo!!
En wel meer partijen kiezen voor stagnatie in plaats van bouwen aan de toekomst. Niet alleen de VVD.
De VVD wil verstandige keuzes belonen. Daar lijkt me niet zo veel mis mee, al is het waarschijnlijk niet de handigste manier om een handtekening van Klaver onder je begroting te krijgen.
Gewoon oplossen zoals de AfD deed.quote:
[..]
Uit de OP:
[ afbeelding ]
PRO zit dus even ver naar links als de PVV naar rechts zit. Is de PVV volgens jou 'midden'?
Die route van Dilan was nooit meer dan een illusie.quote:
Die route over rechts was toch wat Dilan insinueerde of minimaal over het midden. Nu gaat het alsnog via links. Maar blijkbaar was Pro alleen uitgesloten om postjes te verdelen, maar niet om plannetjes mee te smeden.
Jetten en co willen graag je arbeidsvoorwaarden voortaan voor zichzelf hebben ipv de werknemer.
Ik krijg toch nooit iets extra's van mijn baas. Ja, een fles wijn op mijn verjaardag (mannen wijn, vrouwen bloemen, kan zo op Urk werken), maar daar heb ik dan weer weinig aan.quote:
https://www.rtl.nl/nieuws(...)van-de-baas-op-losse
Jetten en co willen graag je arbeidsvoorwaarden voortaan voor zichzelf hebben ipv de werknemer.
Past wel in het artikel van Kalshoven hierboven. Arbeid zwaarder belasten om vermogen te kunnen ontzien…quote:
https://www.rtl.nl/nieuws(...)van-de-baas-op-losse
Jetten en co willen graag je arbeidsvoorwaarden voortaan voor zichzelf hebben ipv de werknemer.
Deze zin snap ik niet, vooral het woordje 'meer'.quote:
Wat deze onderwerpen gemeen hebben, is dat de VVD niet meer kiest voor de ‘outsiders’, maar steeds meer voor de ‘insiders’
Er zijn dan ook heel veel mensen die van ons bordje mee willen eten.quote:
Het is echt het tot de laatste cent uitknijpen van werkend Nederland.
Zeker als het gaat over personeelskorting, daar profiteren vooral mensen die in de detailhandel werken van. En die worden al gewoon heel erg matig betaald. Maar de mensen die misschien iets meer moeten gaan betalen als ze flink winnen met speculeren met aandelen zijn zo zielig….quote:
Het is echt het tot de laatste cent uitknijpen van werkend Nederland.
De VVD is altijd al de partij geweest van: als ik mijn deel maar binnen heb, mag de rest het verder uitzoeken.quote:
[..]
Deze zin snap ik niet, vooral het woordje 'meer'.
Dat komt natuurlijk doordat, onder de bezielende leiding van de enige partij met daadkracht, het aantal mensen in, of net boven, de armoedegrens meer dan gehalveerd is. Kortom, door de VVD word je vanzelf insider.quote:
Wat deze onderwerpen gemeen hebben, is dat de VVD niet meer kiest voor de ‘outsiders’, maar steeds meer voor de ‘insiders’.
[ Bericht 5% gewijzigd door -XOR- op 12-10-2026 20:14:35 ]
wat dat betreft doet JA21 het een stuk beter door 25000 euro arbeidsinkomen te belasten met 0% loonheffingquote:
Het is echt het tot de laatste cent uitknijpen van werkend Nederland.
VVD zegt wel men moet aan het werk, maar zet daar niets, helemaal niets tegenover
Maar het punt dat Kalshoven maakt is dat VVD doorslaat in het verdedigen van de haves waardoor het algemeen belang het onderspit delft. Dan is het geen verdedigbaar belang meer.quote:
De VVD is natuurlijk altijd de partij van de 'haves', van de insiders geweest en op zich is dat natuurlijk ook een legitiem verdedigbaar belang, onzin om ze daar op af te rekenen.
Dat deden ze eigenlijk altijd al en dat was eigenlijk nooit een probleem want vroeger hadden ze tegenwicht. Wat je ze daarin vooral kunt verwijten is de VNO/NCW coup die ze gepleegd hebben met de nuttige idioten van D66 en de schattig naieve christendemocraten aan hun zijde door al het tegenwicht uit te willen schakelen.quote:
[..]
Maar het punt dat Kalshoven maakt is dat VVD doorslaat in het verdedigen van de haves waardoor het algemeen belang het onderspit delft. Dan is het geen verdedigbaar belang meer.
Dat hele utilitaristische maximalistisch onderhandelen "wij pakken alles en de tegenpartij probeert dat ook en dan zorgt een onzichtbare hand dat alles een beetje eerlijk in het midden uitkomt" ipv een ingebouwde zelfbeheersing is hier vooral het probleem geweest, maar het probleem ligt evenzeer bij de volgevreten kiezer die overal schijt aan heeft wat zich buiten zijn heel directe leefomgeving plaatsvindt, of dat nu de Gazanen, de Oost-Congolezen, de minimumloners of de chronisch zieken zijn. In principe zijn wij zelf de VVD.
Bedoel je nu het weinig belasting op eigen huis, ondoelmatige zaken als de landbouwvrijstelling of de zieken, zwakken en werklozen?quote:Op maandag 12 oktober 2026 19:33 schreef Perrin het volgende:
[..]
Er zijn dan ook heel veel mensen die van ons bordje mee willen eten.
De vrijheidsbijdrage van Bontenbal moet het nu eindelijk ontgelden. Heel Europa haalt die miljarden op via leningen, maar Henri moest zonodig de inkomstenbelasting verhogen.quote:Oppositie schiet op belastingplan: geen steun voor 'sneaky vrijheidsbijdrage'
Het kabinet zal het belastingplan flink moeten aanpassen wil het op voldoende steun in het parlement kunnen rekenen. Linkse en rechtse oppositiepartijen keren zich tegen de 'vrijheidsbijdrage'. Deze belastingverhoging, die vooral bij burgers terechtkomt, moet miljarden opleveren.
https://www.nu.nl/politie(...)ijheidsbijdrage.html
Verder lijkt het me echt een wonder als ze überhaupt nog een meerderheid voor het belastingplan weten te vinden. De route over rechts is dood en Pro heeft dusdanige eisen waar de VVD nooit mee akkoord zal gaan.
Het gekke is dat een belastingvoordeel voelt als je eigen geld houden, en een uitkering als andermans geld krijgen.quote:
[..]
Bedoel je nu het weinig belasting op eigen huis, ondoelmatige zaken als de landbouwvrijstelling of de zieken, zwakken en werklozen?
Meer mensen in het onderwijs en in de zorg, dat moeten we niet willen. Meer hooggeleide middenkadermenetsjers in het bedrijfsleven die elkaar lege dozen toeschuiven, that's where it's at! Met allemaal cijfers enzo en in het Engels ook, echt heel ingewikkeld.quote:Op maandag 12 oktober 2026 22:16 schreef Perrin het volgende:
Dat groeiende waterhoofd wordt steeds lastiger te onderhouden.
[ x ]
Zo uit de CPB-doorrekeningen van PRO en dat nog zonder PRO.quote:
Dat groeiende waterhoofd wordt steeds lastiger te onderhouden.
Het geld moet ergens verdiend worden hè. Zodat die lui van de overheid het kunnen opmaken.quote:
[..]
Meer mensen in het onderwijs en in de zorg, dat moeten we niet willen. Meer hooggeleide middenkadermenetsjers in het bedrijfsleven die elkaar lege dozen toeschuiven, that's where it's at! Met allemaal cijfers enzo en in het Engels ook, echt heel ingewikkeld.
Een dropshipper 'verdient' geld, een natuurkundeleraar 'maakt het op', tja... Verder zie ik op de twittertijdlijn van deze alarmist pro-Trump, pro-Rusland, 'klimaatsceptische' en anti-immigrantenposts voorbijkomen. Dit soort types moeten vooral niet teveel aandacht krijgen.quote:
[..]
Het geld moet ergens verdiend worden hè. Zodat die lui van de overheid het kunnen opmaken.
We stiften ook nog!quote:
Meer hooggeleide middenkadermenetsjers in het bedrijfsleven die elkaar lege dozen toeschuiven, that's where it's at! Met allemaal cijfers enzo en in het Engels ook, echt heel ingewikkeld.
Jack-in-the-box!quote:
Op Beetje kinderachtig om zo PRO te noemen, vind je niet?quote:Op maandag 12 oktober 2026 22:40 schreef nostra het volgende:
[..]
Zo uit de CPB-doorrekeningen van PRO en dat nog zonder PRO.
Waarom?quote:
[..]
Beetje kinderachtig om zo PRO te noemen, vind je niet?
Omdat dit de kabinetsperiode Rutte 4, Schoof en Jetten en dit beleid is van de partijen D66, CU, CDA, VVD, BBB, PVV en NSC. Je kan wel wijzen naar PRO, maar dit is toch echt beleid van anderen.quote:
Ik geef ze de schuld ook niet, het is alleen wel het plaatje dat hen blijkbaar voorstaat. Nu nog tijd om dat te corrigeren.quote:
[..]
Omdat dit de kabinetsperiode Rutte 4, Schoof en Jetten en dit beleid is van de partijen D66, CU, CDA, VVD, BBB, PVV en NSC. Je kan wel wijzen naar PRO, maar dit is toch echt beleid van anderen.
Het conservatieve Pro gaat voor de status quo!quote:
[..]
Ik geef ze de schuld ook niet, het is alleen wel het plaatje dat hen blijkbaar voorstaat. Nu nog tijd om dat te corrigeren.
Nederland leeft van de schulden en de groei in werkgelegenheid komt van de overheid en de thuiszorg voor oude mensen, die dat betaald met jouw loonbelastingquote:
Dat groeiende waterhoofd wordt steeds lastiger te onderhouden.
[ x ]
Of de gevolgen van typisch VVD-beleid?quote:
[..]
Zo uit de CPB-doorrekeningen van PRO en dat nog zonder PRO.
Volgens mij is de groei uit die doorberekeningen kleiner dan wat er zonder hen gerealiseerd wordt door de partijen die zo voor een kleine overheid zijnquote:
[..]
Ik geef ze de schuld ook niet, het is alleen wel het plaatje dat hen blijkbaar voorstaat. Nu nog tijd om dat te corrigeren.
De overheid en de publieke sector hebben dan ook de wonderlijke eigenschap dat ze zichzelf kunnen laten groeien als ze hun werk slecht doen, én zichzelf kunnen laten groeien als ze er gewoon wat werk bij verzinnen. Over bullshitbanen gesproken.quote:
Dat groeiende waterhoofd wordt steeds lastiger te onderhouden.
[ x ]
Er zijn maar twee soorten mensen: netto-betalers en netto-ontvangers. Die balans is al heel lang zoek, dit systeem blaast zichzelf op, daarom zijn er allemaal van die rare belastingplannen nodig om het te bekostigen.
Het zijn inderdaad de stuiptrekkingen van een totaal onhoudbaar systeem.quote:
[..]
De overheid en de publieke eigenschap hebben dan ook de wonderlijke eigenschap dat ze zichzelf kunnen laten groeien als ze hun werk slecht doen, én zichzelf kunnen laten groeien als ze er gewoon wat werk bij verzinnen. Over bullshitbanen gesproken.
Er zijn maar twee soorten mensen: netto-betalers en netto-ontvangers. Die balans is al heel lang zoek, dit systeem blaast zichzelf op, daarom zijn er allemaal van die rare belastingplannen nodig om het te bekostigen.
We proberen pleisters te plakken waar een forse operatie noodzakelijk is.
Het is ook enorm veel baantjes creatie. Je kan het zo gek niet verzinnen of de overheid bedenkt weer wat nieuws.quote:
[..]
De overheid en de publieke sector hebben dan ook de wonderlijke eigenschap dat ze zichzelf kunnen laten groeien als ze hun werk slecht doen, én zichzelf kunnen laten groeien als ze er gewoon wat werk bij verzinnen. Over bullshitbanen gesproken.
Er zijn maar twee soorten mensen: netto-betalers en netto-ontvangers. Die balans is al heel lang zoek, dit systeem blaast zichzelf op, daarom zijn er allemaal van die rare belastingplannen nodig om het te bekostigen.
Ook functies en beroepen waar niemand in Nederland op zit te wachten. In het bedrijfsleven was de stekker er allang uitgetrokken. Hier verplaatsen we de kosten naar de burgers. 0 verantwoordelijkheid, 0 gevolgen. Ik walg ervan. En verdere hele lage trage/ ouderwetse systemen. Met AI zullen ze ook wel weer lichtjaren achterlopen.
En verder iets wat we allang wisten. Ook dit heeft de politiek laten gebeuren,
https://www.telegraaf.nl/(...)chten/162930300.html
Als zelfs Palestijnen gaan klagen weet je wel dat er werkelijk waar niets deugd.
Welja, ik zou ook de pindakaas maar gratis maken voor de minima. En gratis benzine. En gratis voedselbossen ..... alles gratis voor degenen die het minst bijdragen aan de economie. Laten we dan ook maar alle kippen met de gouden eieren slachten.quote:
[..]
wat dat betreft doet JA21 het een stuk beter door 25000 euro arbeidsinkomen te belasten met 0% loonheffing
VVD zegt wel men moet aan het werk, maar zet daar niets, helemaal niets tegenover
gratis voedselbossen , dus die hebben walnoten en bessen in october zonder er iets voor te doenquote:Op dinsdag 13 oktober 2026 19:10 schreef Pixelman het volgende:
[..]
Welja, ik zou ook de pindakaas maar gratis maken voor de minima. En gratis benzine. En gratis voedselbossen ..... alles gratis voor degenen die het minst bijdragen aan de economie. Laten we dan ook maar alle kippen met de gouden eieren slachten.
Hier opent binnenkort een voedselbos, voor 750 euro kun je een boom adopteren!quote:
[..]
gratis voedselbossen , dus die hebben walnoten en bessen in october zonder er iets voor te doen
dure boom,quote:
[..]
Hier opent binnenkort een voedselbos, voor 750 euro kun je een boom adopteren!
ik heb zelf al een appelboom een en perenboom maar ik heb nooit oogst
wel altijd tomaten zelfs nu nog
ik strooi wel veel koffiedik in de tuin
Qu’ils mangent de la brioche.quote:
De T. dankt Boekholt voor weer een mooie quote.
[ afbeelding ]
Tijd om ze uit de hangmat te peuteren idd. Ik betaal al genoeg belasting.quote:
https://esb.nu/onze-arbei(...)en-veel-inclusiever/
Dit zijn van die quotes die nog jaren gebruikt zullen worden door lui die, vreemd genoeg, liever niet bij hun ouders willen blijven wonen.quote:
De T. dankt Boekholt voor weer een mooie quote.
[ afbeelding ]
Als je chronisch ziek bent, zal die hangmat ook niet erg prettig liggen…quote:Op woensdag 14 oktober 2026 08:00 schreef Perrin het volgende:
[..]
Tijd om ze uit de hangmat te peuteren idd. Ik betaal al genoeg belasting.
Ik ken er in mijn directe omgeving genoeg die nog alles kunnen behalve werken.quote:Op woensdag 14 oktober 2026 08:21 schreef KareldeStoute het volgende:
[..]
Als je chronisch ziek bent, zal die hangmat ook niet erg prettig liggen…
Het is dat zo iemand het uitspreekt op een niet tactische manier, maar zo zullen er getuige uitgevoerd beleid veel meer denken.quote:
De T. dankt Boekholt voor weer een mooie quote.
[ afbeelding ]
Idd, ze is tenminste eerlijk. Weet je als niet-migrant meteen waar je aan toe bent met deze regering.quote:Op woensdag 14 oktober 2026 08:25 schreef FlippingCoin het volgende:
[..]
Het is dat zo iemand het uitspreekt op een niet tactische manier, maar zo zullen er getuige uitgevoerd beleid veel meer denken.
En als starterquote:
[..]
Idd, ze is tenminste eerlijk. Weet je als niet-migrant meteen waar je aan toe bent met deze regering.
Het kan allemaal niet op.
Een alsmaar groeiende groep mensen wil mee-eten van de borden van de netto-verdieners.
En 2025 erbij:
Ik geef minister Boekholt-O'Sullivan de schuld.quote:
Ah, Perrin heeft vandaag weer de rechts-populistische pet op schijnbaar.
Als je ziet dat de inflatie tussen 2004 en 2024 56,1 %.quote:
We worden gezellig massaal arbeidsongeschikt. Alsof de netto belastingbetalers nog niet genoeg moeten ophoesten. Vergrijzing, werkweigeraars, een gespreid bedje voor migranten, een onevenredig grote toename van het aantal ambtenaren.
Het kan allemaal niet op.
Een alsmaar groeiende groep mensen wil mee-eten van de borden van de netto-verdieners.
[ afbeelding ]
En 2025 erbij:
[ afbeelding ]
(het prijspijl was volgens het CBS in 2004 83,48 en in 2024 130,31).
En je ziet dat de totale uitgaven ongeveer gestegen zijn 18 naar 27 50 % in dezelfde tijd.
Dan zou je ook kunnen zeggen dat de reële uitgaven met bijna 4% gedaald zijn.
Vooral de WIA baart zorgen, met bijna 97k aanvragen in 2025.
De relevante vraag is niet of de uitgaven sinds 2004 gelijke tred hielden met de inflatie, maar of we deze snelle stijging kunnen blijven opvangen, naast alle andere oplopende kosten en claims op de centjes van de belastingbetaler.
Het is gewoon zijn vrouw die af en toe inlogt en dan wat linkse praatjes de wereld inslingert, daarna corrigeert hij het allemaal weer.quote:
Ah, Perrin heeft vandaag weer de rechts-populistische pet op schijnbaar.
Ik probeer graag ook eens de andere kant te beargumenteren. Voor je het weet leer je er nog wat van, en het is verrassend vermakelijk.quote:
[..]
Het is gewoon zijn vrouw die af en toe inlogt en dan wat linkse praatjes de wereld inslingert, daarna corrigeert hij het allemaal weer.
En het mooiste is dat je jezelf kunt tegenspreken zonder ooit je ongelijk te hoeven toegeven.
Dat je je zorgen maakt over de WIA instroom super. Ik ben er van overtuigd dat hier veel te halen is. Maar dat neemt niet weg dat de reeële kosten gewoon gedaald zijn tussen 2004 en nu.quote:
Sinds 2022 zijn de UWV-uitgaven gestegen van circa ¤21 miljard naar ruim ¤29 miljard, met ¤34 miljard in 2027 in de prognose. Dat is geen ontwikkeling die je met een inflatiecorrectie over twintig jaar zomaar kunt wegmoffelen.
Vooral de WIA baart zorgen, met bijna 97k aanvragen in 2025.
De relevante vraag is niet of de uitgaven sinds 2004 gelijke tred hielden met de inflatie, maar of we deze snelle stijging kunnen blijven opvangen, naast alle andere oplopende kosten en claims op de centjes van de belastingbetaler.
Dat het lager kan ot zelf moet, prima. Maar ik vind met zulke getallen komen zonder inflatiecorrectie echt een vorm van halve waarheden vertellen.
Dit is niet populistisch. Het zijn feiten.De regering zit er niet voor de Nederlandse jeugd. Dat geven ze zelfs toe. Hoe kun je hier niet boos om worden? Dat heeft niets met rechts te maken of met links. Het is een NEDERLANDSE regering. Maar blijkbaar is Fatima met 5 kinderen en grote kans op levenslange toeslagen belangrijker dan de Nederlandse jeugd. Daar moet voor worden gebouwd, en die moeten we voorrang geven. Noem nog eens een land waar ik voorrang krijg op een huis t.o.v. de lokale bevolking? En er niks voor hoef te betalen. Noem er 1.quote:
Ah, Perrin heeft vandaag weer de rechts-populistische pet op schijnbaar.
[ Bericht 6% gewijzigd door DobbyDobby op 14-10-2026 10:48:48 ]
Hoeveel daarvan is het gevolg van de verhoging van de AOW leeftijd?quote:
We worden gezellig massaal arbeidsongeschikt. Alsof de netto belastingbetalers nog niet genoeg moeten ophoesten. Vergrijzing, werkweigeraars, een gespreid bedje voor migranten, een onevenredig grote toename van het aantal ambtenaren.
Het kan allemaal niet op.
Een alsmaar groeiende groep mensen wil mee-eten van de borden van de netto-verdieners.
[ afbeelding ]
En 2025 erbij:
[ afbeelding ]
Goede vraag. De hogere AOW-leeftijd verklaart een deel van de stijging: mensen blijven daardoor tot twee jaar langer in de WIA, WAO of WW. Ruwe schatting: zo'n ¤1 à 1,5 miljard, ongeveer een tiende van de nominale stijging sinds 2004.quote:
[..]
Hoeveel daarvan is het gevolg van de verhoging van de AOW leeftijd?
Daar staat tegenover dat de overheid bespaart op de AOW van de hele groep 65- en 66-jarigen. Per saldo levert de hogere AOW-leeftijd dus juist een vrij forse besparing op.
Voor de mensen met een uitkering is het vooral een verschuiving van de AOW naar het UWV. Dat maakt de UWV-grafiek iets somberder dan het totaalplaatje, al verklaart het maar een klein deel van de stijging.
Het UWV kan de WIA keuringen niet meer aan , het is teveel gewordenquote:
Sinds 2022 zijn de UWV-uitgaven gestegen van circa ¤21 miljard naar ruim ¤29 miljard, met ¤34 miljard in 2027 in de prognose. Dat is geen ontwikkeling die je met een inflatiecorrectie over twintig jaar zomaar kunt wegmoffelen.
Vooral de WIA baart zorgen, met bijna 97k aanvragen in 2025.
De relevante vraag is niet of de uitgaven sinds 2004 gelijke tred hielden met de inflatie, maar of we deze snelle stijging kunnen blijven opvangen, naast alle andere oplopende kosten en claims op de centjes van de belastingbetaler.
Als men eenmaal 2 jaar ziekte doorbetaling heeft gehad op kosten van de werkgever dan wil men dat graag continueren
Daarom moeten we af van die 2 jaar doorbetaling bij ziekte op kosten van de slager en de kapper
quote:AI-overzicht
In 2025 ontvingen zo'n 468.500 mensen een WIA-uitkering (IVA en WGA samen),
vergeleken met 338.600 mensen in 2020.
Volgens de cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) is het aantal mensen in de WIA hiermee gestegen met zo'n 130.000 mensen (een toename van ongeveer 38%).
Het zou beter zijn om dit terug te brengen naar maximaal 2 maanden ofwel 60 dagenquote:AI-overzicht
In andere EU-landen is de verplichte termijn dat een werkgever het loon moet doorbetalen bij ziekte veel korter dan in Nederland (waar dit twee jaar is).
Duitsland: De werkgever betaalt de eerste 6 weken het volledige loon door.
België: Voor bedienden betaalt de werkgever de eerste 30 kalenderdagen het gewaarborgd loon. Voor arbeiders gelden soms andere afkappunten via de sociale zekerheid.
Spanje: De werkgever betaalt van dag 4 tot en mit dag 15 (de eerste 3 dagen krijgt de werknemer niets). Vanaf dag 16 neemt de staat het over.
[ Bericht 4% gewijzigd door michaelmoore op 14-10-2026 11:25:42 ]
En dan te bedenken dat het UWV niet eens de plek is waar de grootste rekening ligt.quote:
[..]
Het UWV kan de WIA keuringen niet meer aan , het is teveel geworden
Als men eenmaal 2 jaar ziekte doorbetaling heeft gehad op kosten van de werkgever dan wil men dat graag continueren
Daarom moeten we af van die 2 jaar doorbetaling bij ziekte op kosten van de slager en de kapper
[..]
[..]
Het zou beter zijn om dit terug te brengen naar maximaal 2 maanden ofwel 60 dagen
De AOW kost inmiddels zo'n ¤55(!) miljard per jaar. We vergrijzen, de zorg wordt duurder en er komen steeds minder werkenden per gepensioneerde. Tegelijkertijd groeit onze productiviteit bedroevend traag. Steeds meer aanspraken, steeds minder economische groei om ze te betalen.
We doen alsof de verzorgingsstaat zichzelf financiert. Iedere uitgave heeft een belangengroep, iedere hervorming een veto en iedere rekening een volgende generatie die hem mag betalen.
En Europa doet vrolijk mee met dat wensdenken. We willen strategische autonomie, maar blijven afhankelijk van Amerikaanse veiligheid, Chinese industrie en buitenlandse technologie. We willen concurreren met de VS en China, maar blinken vooral uit in ambitieuze rapporten. Draghi beschreef in 2024 overtuigend wat er misgaat. De diagnose ligt er. De daadkracht om ernaar te handelen, blijft achter.
Nederland is daarvan een treffend voorbeeld. Bedrijven wachten op een stroomaansluiting, woningbouw loopt vast op stikstof en de toeslagenaffaire wordt jaren later nog steeds afgewikkeld. Ondertussen groeit de beleidsmatige capaciteit van het Rijk sneller dan de uitvoeringscapaciteit. We zijn beter geworden in beleid bedenken dan in problemen oplossen.
Een verzorgingsstaat wordt niet betaald met goede bedoelingen, maar met de productiviteit van de mensen die haar financieren. Je kunt niet eindeloos meer beloven terwijl de economische basis nauwelijks groeit, noodzakelijke hervormingen blijven uitstellen en vervolgens verbaasd zijn dat de rekening niet meer te dragen is.
Maar Perrin, wat dan wel?! Nou: de AOW-leeftijd geloofwaardiger koppelen aan de levensverwachting, kritisch kijken naar zorguitgaven die weinig gezondheidswinst opleveren, regels schrappen die woningbouw en productiviteit blokkeren en serieus investeren in innovatie, technologie, energie en infrastructuur. En vooral: de overheid afrekenen op wat ze bereikt, niet op hoeveel beleid ze produceert.
De overheid is niet het probleem an sich. Zonder een sterke overheid lossen we dit niet op. Maar sterk is wie levert, niet wie belooft. Zolang de politiek iedere afzonderlijke aanspraak zwaarder laat wegen dan de houdbaarheid van het geheel, groeit de rekening sneller dan ons vermogen om haar te betalen.
We zijn wereldkampioen geworden in het verdelen van welvaart die we steeds moeizamer verdienen. Een verzorgingsstaat loopt niet vast op één verkeerde beslissing, maar op duizend vergaderingen waarin iedereen een goed punt had.
En als de rekening uiteindelijk niet meer klopt, weten we precies wat ons te doen staat: een parlementaire enquête. De conclusie kunnen we nu alvast opschrijven: iedereen had het kunnen zien aankomen.
DE AOW is voor getrouwde mensen 50% van het minimumloonquote:
[..]
En dan te bedenken dat het UWV niet eens de plek is waar de grootste rekening ligt.
De AOW kost inmiddels zo'n ¤55(!) miljard per jaar. We vergrijzen, de zorg wordt duurder en er komen steeds minder werkenden per gepensioneerde. Tegelijkertijd groeit onze productiviteit bedroevend traag. Steeds meer aanspraken, steeds minder economische groei om ze te betalen.
We doen alsof de verzorgingsstaat zichzelf financiert. Iedere uitgave heeft een belangengroep, iedere hervorming een veto en iedere rekening een volgende generatie die hem mag betalen.
En Europa doet vrolijk mee met dat wensdenken. We willen strategische autonomie, maar blijven afhankelijk van Amerikaanse veiligheid, Chinese industrie en buitenlandse technologie. We willen concurreren met de VS en China, maar blinken vooral uit in ambitieuze rapporten. Draghi beschreef in 2024 overtuigend wat er misgaat. De diagnose ligt er. De daadkracht om ernaar te handelen, blijft achter.
Nederland is daarvan een treffend voorbeeld. Bedrijven wachten op een stroomaansluiting, woningbouw loopt vast op stikstof en de toeslagenaffaire wordt jaren later nog steeds afgewikkeld. Ondertussen groeit de beleidsmatige capaciteit van het Rijk sneller dan de uitvoeringscapaciteit. We zijn beter geworden in beleid bedenken dan in problemen oplossen.
Een verzorgingsstaat wordt niet betaald met goede bedoelingen, maar met de productiviteit van de mensen die haar financieren. Je kunt niet eindeloos meer beloven terwijl de economische basis nauwelijks groeit, noodzakelijke hervormingen blijven uitstellen en vervolgens verbaasd zijn dat de rekening niet meer te dragen is.
Maar Perrin, wat dan wel?! Nou: de AOW-leeftijd geloofwaardiger koppelen aan de levensverwachting, kritisch kijken naar zorguitgaven die weinig gezondheidswinst opleveren, regels schrappen die woningbouw en productiviteit blokkeren en serieus investeren in innovatie, technologie, energie en infrastructuur. En vooral: de overheid afrekenen op wat ze bereikt, niet op hoeveel beleid ze produceert.
De overheid is niet het probleem an sich. Zonder een sterke overheid lossen we dit niet op. Maar sterk is wie levert, niet wie belooft. Zolang de politiek iedere afzonderlijke aanspraak zwaarder laat wegen dan de houdbaarheid van het geheel, groeit de rekening sneller dan ons vermogen om haar te betalen.
We zijn wereldkampioen geworden in het verdelen van welvaart die we steeds moeizamer verdienen. Een verzorgingsstaat loopt niet vast op één verkeerde beslissing, maar op duizend vergaderingen waarin iedereen een goed punt had.
En als de rekening uiteindelijk niet meer klopt, weten we precies wat ons te doen staat: een parlementaire enquête. De conclusie kunnen we nu alvast opschrijven: iedereen had het kunnen zien aankomen.
Alleenstaanden 70%
Wat zal al die ZZP thuiszorg kosten voor ouderen
En wie betaalt na die twee maanden? In Duitsland krijg je dan ziekengeld voor maximaal 78 weken. Dat wordt betaalt vanuit een gezamenlijk pot van geheven premies van werknemers en werkgevers. Dan houdt iedereen dus minder netto loon over.quote:
[..]
Het UWV kan de WIA keuringen niet meer aan , het is teveel geworden
Als men eenmaal 2 jaar ziekte doorbetaling heeft gehad op kosten van de werkgever dan wil men dat graag continueren
Daarom moeten we af van die 2 jaar doorbetaling bij ziekte op kosten van de slager en de kapper
[..]
[..]
Het zou beter zijn om dit terug te brengen naar maximaal 2 maanden ofwel 60 dagen
ja en hier 365 dagen 100% en daarna 365 dagen 70%quote:
[..]
En wie betaalt na die twee maanden?
In Duitsland krijg je dan ziekengeld voor maximaal 78 weken.
Dat wordt betaalt vanuit een gezamenlijk pot van geheven premies van werknemers en werkgevers.
Dan houdt iedereen dus minder netto loon over.
Dat mag van mij wel terug naar 365 dagen 100% en dan naar het UWV voor een WIA keuring
Of inderdaad het zelfde als Duitsland
Dus 42 dagen 100% en dan 70% via krankenkasse, dat is nog beter
quote:AI-overzicht
Belangrijkste feiten over ziekengeld in Duitsland:
Eerste 6 weken:
Je werkgever betaalt 100% van je loon door (na een wachttijd van de eerste 4 weken bij een nieuw dienstverband).
Vanaf week 7 tot week 78: Het Duitse ziekenfonds (Krankenkasse) neemt de betaling over.
Hoogte van de uitkering:
Het Krankengeld bedraagt 70% van je brutoloon,
Nederlanders staan wat betreft wonen achteraan in de rij, door een overheid die zelf schaarste creëert.quote:
[..]
Dit is niet populistisch. Het zijn feiten.De regering zit er niet voor de Nederlandse jeugd. Dat geven ze zelfs toe. Hoe kun je hier niet boos om worden? Dat heeft niets met rechts te maken of met links. Het is een NEDERLANDSE regering. Maar blijkbaar is Fatima met 5 kinderen en grote kans op levenslange toeslagen belangrijker dan de Nederlandse jeugd. Daar moet voor worden gebouwd, en die moeten we voorrang geven. Noem nog eens een land waar ik voorrang krijg op een huis t.o.v. de lokale bevolking? En er niks voor hoef te betalen. Noem er 1.
Wel een beetje doorwerken graag, die belasting betaalt zichzelf niet.
moeders van Marokkaanse origine krijgen huizen waarvoor ze niets hoeven te betalen?quote:
[..]
Dit is niet populistisch. Het zijn feiten.De regering zit er niet voor de Nederlandse jeugd. Dat geven ze zelfs toe. Hoe kun je hier niet boos om worden? Dat heeft niets met rechts te maken of met links. Het is een NEDERLANDSE regering. Maar blijkbaar is Fatima met 5 kinderen en grote kans op levenslange toeslagen belangrijker dan de Nederlandse jeugd. Daar moet voor worden gebouwd, en die moeten we voorrang geven. Noem nog eens een land waar ik voorrang krijg op een huis t.o.v. de lokale bevolking? En er niks voor hoef te betalen. Noem er 1.
Socialistisch links mag het wel eens proberen ja. 1 partij die de middenklasse op prio 1 heeft staan en het herstel van die sterke middenklasse. Daarbij hoort ook het herstel van alles waar een sterke middenklasse wel bij vaart: huizenmarkt, infra, nuts, openbare veiligheid en belastingdruk.quote:
[..]
De 15 jaar Rutte/VVD heeft heel veel gesloopt.
De PVV heeft het mogen proberen en is keihard door het ijs gezakt.
Rechts heeft het heel lang mogen proberen, en die hebben gefaald.
Misschien is het nu tijd dat links het eens mag proberen.
En voor de "Ja maar de migratie 😱" roepers, daar hebben ook de rechtse kabinetten weinig effectiefs tegen gedaan.
Huizenmarkt kan niet hersteld worden zonder dat daar 60% van de druk weggenomen gaat worden, dus migratie mag op het allerlaagste pitje wat er is. Misschien zelfs wel een petroleumsetje voor alleen het hoogst nodige.
Die partij die dat gaat doen, heeft goud in handen.
'Kwaadaardig'quote:
De T. dankt Boekholt voor weer een mooie quote.
[ afbeelding ]
D66 zegt hier letterlijk tegen de eigen bevolking, barst maarquote:
De T. dankt Boekholt voor weer een mooie quote.
[ afbeelding ]
Ach Trump noemt zijn eigen electoraat ook achterlijk en ze klappen hem schuimbekkend toe.quote:
[..]
D66 zegt hier letterlijk tegen de eigen bevolking, barst maar
Blijkbaar laten we onze bestuurders daarmee wegkomen. Politici snappen misschien gewoon goed hoe stompzinnig het gemiddelde stemvolk is.
Ik wil er geen gewoonte van maken om het voor Trump op te nemen, maar daar miszegt hij niets.quote:
[..]
Ach Trump noemt zijn eigen electoraat ook achterlijk en ze klappen hem schuimbekkend toe.
Blijkbaar laten we onze bestuurders daarmee wegkomen. Politici snappen misschien gewoon goed hoe stompzinnig het gemiddelde stemvolk is.
Geen 60%, maar je zit wel in de goede richting: zo'n 44% van de benodigde nieuwbouw tot 2040 hangt samen met bevolkingsgroei, en die komt vrijwel volledig uit migratie. Selectiever omgaan met migratie en flink meer bouwen dus. Maar hoe betalen we dat?quote:
[..]
Socialistisch links mag het wel eens proberen ja. 1 partij die de middenklasse op prio 1 heeft staan en het herstel van die sterke middenklasse. Daarbij hoort ook het herstel van alles waar een sterke middenklasse wel bij vaart: huizenmarkt, infra, nuts, openbare veiligheid en belastingdruk.
Huizenmarkt kan niet hersteld worden zonder dat daar 60% van de druk weggenomen gaat worden, dus migratie mag op het allerlaagste pitje wat er is. Misschien zelfs wel een petroleumsetje voor alleen het hoogst nodige.
Die partij die dat gaat doen, heeft goud in handen.
We willen lagere lasten op werk, betere voorzieningen en zo'n ¤20 miljard per jaar extra voor defensie, terwijl de zorgkosten door de vergrijzing blijven oplopen. Dan ontkom je niet aan keuzes.
Ik zou beginnen met fiscale voordelen die hun doel voorbijschieten, zoals delen van de hypotheekrenteaftrek en de bedrijfsopvolgingsregeling. Daarnaast vermogen eerlijker belasten, de AOW-leeftijd steviger laten meestijgen met de levensverwachting, kritischer kijken naar wat we aan zorg vergoeden, en subsidies en overheidsuitgaven schrappen die weinig opleveren.
En zorg dat meer werken ook echt loont. Nederland is Europees kampioen deeltijdwerk: als deeltijders gemiddeld vier uur per week meer werken, levert dat volgens PwC zo'n 425.000 voltijdbanen op. Dat is een eerlijk alternatief voor arbeidsmigratie. Want minder arbeidsmigratie helpt de woningvraag, maar maakt bouwen lastiger. Daarom moeten we ook veel meer werk maken van automatisering en industrieel bouwen.
De opbrengst gebruik je om werk minder te belasten en te investeren in woningbouw, infrastructuur, onderwijs en innovatie.
Dat kost natuurlijk wel iets. Huiseigenaren leveren fiscale voordelen in, bepaalde vormen van vermogen worden zwaarder belast, we werken langer door en niet iedere regeling blijft bestaan.
Volgens mij ligt daar inderdaad politiek goud. Maar alleen voor wie durft te benoemen wat we ervoor moeten inleveren. Wensdenken hebben we de afgelopen twintig jaar wel genoeg gehad.
nou almere is gebouwd op 12000 hectare weilandquote:
[..]
Geen 60%, maar je zit wel in de goede richting: zo'n 44% van de benodigde nieuwbouw tot 2040 hangt samen met bevolkingsgroei, en die komt vrijwel volledig uit migratie. Selectiever omgaan met migratie en flink meer bouwen dus. Maar hoe betalen we dat?
er is ingepolderd 155.000 hectare dus is er nog wel 20.000 hectare over om 150.000 huizen te gaan bouwen
en de kavels en huizen verkoop je aan de kopers
Daarna doe je die truc bij Lelystad nog een keer en bij Dronten ook nog een keer en achter Amersfoort nog een keerquote:AI-overzicht
De gemeente Almere telt op dit moment 95.473 woningen en heeft een totale oppervlakte van 24.877 hectare.
De verdeling van de oppervlakte en de woningvoorraad ziet er in detail als volgt uit:
De totale oppervlakte van de gemeente (24.877 hectare / 248,77 km²) bestaat voor een groot deel uit water:
Landopervlakte: 12.918 hectare (129,19 km²)
Wateroppervlakte: 11.959 hectare (119,58 km²)
Woningvoorraad
De actuele woningvoorraad is als volgt opgebouwd:
Koopwoningen: Ruim 59.000 woningen (ca. 62%)
Huurwoningen: Ruim 35.000 woningen (ca. 38%)
[ Bericht 7% gewijzigd door michaelmoore op 14-10-2026 13:20:44 ]
Beroepsbevolking in 2004 was 8,2 miljoen, waarvan 7,7 miljoen werkzaam.quote:
[..]
Als je ziet dat de inflatie tussen 2004 en 2024 56,1 %.
(het prijspijl was volgens het CBS in 2004 83,48 en in 2024 130,31).
En je ziet dat de totale uitgaven ongeveer gestegen zijn 18 naar 27 50 % in dezelfde tijd.
Dan zou je ook kunnen zeggen dat de reële uitgaven met bijna 4% gedaald zijn.
Beroepsbevolking in 2024 was 10,2 miljoen, waarvan 9,8 miljoen werkzaam.
Een stijging van ongeveer 25%. De arbeidsongeschiktheidsuitkeringen worden verdeeld over een gegroeide beroepsbevolking. Per werkende zijn de reëele uitgaven derhalve behoorlijk gedaald. Heel veel in de WIA krijgen slechts een aanvullende uitkering omdat ze slechts gedeeltelijk zijn afgekeurd.
Het BBP van Nederland was in 2004 slechts 529 miljard euro, in 2024 was het 1,1 biljoen euro. Pakweg een stijging van 100% om de (licht) gestegen uitkeringen te betalen. Indien dat plaatje met de uitkeringsgetallen van de rechtse hersenspoelmachine X klopt.
https://rodecijfers.subst(...)songeschiktheid-zijn
Wat verder boven de markt hangt in deze discussie is de vergelijking met de Verenigde Staten. Hier hebben velen nog de jaren tachtig en negentig in hun hoofd zitten. Welnu, deze sociale uitgaven liggen in de VS inmiddels boven de 30% van het BBP, voor corona en na corona. Een deel daarvan valt onder het kopje 'privaat', vergelijkbaar met het systeem hier in Nederland. Het kopje 'publiek' is zelfs een hoger percentage dan in veel Europese landen, waaronder Nederland.
https://ourworldindata.or(...)grun?country=USA~NLD
https://www.oecd.org/en/d(...)iture-dashboard.html
Uiteraard betekent het nog niet dat het geld goed en eerlijk wordt besteedt, en dat er niet allemaal beunhazen en bureautjes rijk van worden van publiek geld, iets waar de Democratisch Socialisten in de VS graag op wijzen. Sociale uitgaven zijn niet automatisch sociaal of verheffend.
Het idee dat Europa de slag met de VS verliest vanwege de sociale uitgaven, of wat daarvan over is gebleven, houdt geen stand.
[ Bericht 4% gewijzigd door Kalmblijven op 14-10-2026 14:54:29 ]
Mensen moeten niet alles geloven wat op X staat en wat het Musk algoritme naar boven brengt. Zeker niet als zo een plaatje door een pro-Trump en pro-Rusland account wordt gemaakt en geplaatst.quote:
Dat groeiende waterhoofd wordt steeds lastiger te onderhouden.
[ x ]
Dat er kritisch naar het aantal ambtenaren moet worden gekeken is ook egalitair 'links' het mee eens (en dat er teveel mensen de WIA instromen, FNV schreef dit zes jaar geleden aan het kabinet in een brief).
Tegelijkertijd is het 'rechts' dat met ambtenarenintensief beleid komt. Controle op weekendscholen, register en controle van makelaars (een PVV plan, geadopteerd door VVD en JA21), de Omgevingswet - een typische VVD-CDA wet - dat meer werk bij de ambtelijke dienst neer legt in plaats van de aanvrager enzovoort.
Administratieve last verschoven naar de overheid
Het aanvragen van een vergunning is door de Omgevingswet weliswaar makkelijker geworden, maar de administratieve lasten zijn verschoven van de aanvrager naar de overheid. "De brievenbus van het omgevingsloket is een stuk breder. Alles past er doorheen en de backoffice mag het allemaal uitzoeken", zegt een betrokkene.
https://www.nu.nl/binnenl(...)er-omgevingswet.html
In dit klein bemeten land zal dat werk toch gedaan moeten worden, door ambtenaren. Zo niet, dan rest de wet van de jungle en recht van de sterkste, en de voldongen feiten van de sjoemelaar.
Tot slot: het is een VVD-frame dat zorg en onderwijs het geld opsoeperen dat het bedrijfsleven verdient. Zorg en onderwijs zijn net zo goed productieve onderdelen van de economie. Dat er grenzen aan zitten, het percentage wat de VS uit geeft aan gezondheidszorg is niet 'gezond', en markten (soms/meestal) zaken beter kunnen dan centrale aansturing staat er los van. Markten kunnen gebruikt worden voor egalitaire idealen en doeleinden, voor een linkse agenda dus. Centrale en hiërarchische aansturing is niet een links ideaal, hooguit een middel en instrument.
Volgens mij zijn we het over meer eens dan het lijkt.
De eerste UWV-grafiek kwam overigens uit het AD, op basis van UWV-cijfers. En je rekensom per werkende is sterk: de reële UWV-uitgaven per werkende zijn op basis van de genoemde cijfers met ongeveer een kwart gedaald.
Maar kijk zo ook eens naar de AOW. Die uitgaven stegen tussen 2004 en 2024 van ¤ 22,9 naar ¤ 51,9 miljard. Gecorrigeerd voor inflatie én de groei van het aantal werkenden is dat nog altijd een reële stijging van zo'n 14% per werkende. En dat terwijl de AOW-leeftijd in die periode is verhoogd van 65 naar 67 jaar. Inmiddels wordt ruim de helft van de AOW uit algemene middelen betaald, tegen nog geen een vijfde in 2004. Dat vind ik toch een ontwikkeling die ook jouw aandacht verdient.
Je merkt ook terecht op dat bureaucratie niet alleen van links komt. Daar ben ik het mee eens. Het gaat mij dan ook niet simpelweg om een kleinere overheid, maar om een overheid die haar werk goed doet en niet verstrikt raakt in haar eigen regels.
Waar mijn zorg zit, is de houdbaarheid van het geheel.
Zorg en onderwijs zijn natuurlijk waardevol en dragen bij aan onze economie. Maar dat maakt ze nog niet vanzelf betaalbaar. Door de vergrijzing lopen de zorgkosten op, terwijl de productiviteit in zo’n arbeidsintensieve sector moeilijk even hard kan meegroeien als in andere delen van de economie. Het CPB verwacht dat de zorguitgaven stijgen van 9,4% naar 10,7% van het bbp in 2033. Dat is geen argument om mensen zorg te onthouden, maar wel een reden om serieus na te denken over hoe we die zorg betaalbaar houden.
En eens: Europa verliest de slag met de VS niet simpelweg doordat we te veel aan sociale voorzieningen uitgeven. Draghi wijst juist op onze innovatieachterstand, de versnipperde kapitaalmarkt, hoge energieprijzen en trage besluitvorming.
We willen goede voorzieningen, lagere lasten op werk, meer geld voor defensie, een betaalbare energietransitie én miljardeninvesteringen in technologie en infrastructuur. Allemaal begrijpelijk, maar uiteindelijk moet het wel ergens van betaald worden. En juist de productiviteitsgroei die daarvoor nodig is, blijft al jaren achter.
We moeten dus sneller bouwen, minder regels stapelen die vooral tijd en geld kosten, een fatsoenlijk werkende Europese kapitaalmarkt opzetten en zorgen dat de overheid grote opgaven aankan zonder te verdrinken in procedures. Niet omdat de markt alles beter doet, maar omdat je zonder een groeiende economie uiteindelijk vooral bezig bent de schaarste te verdelen.
Ik wil de verzorgingsstaat helemaal niet afbreken. Ik wil juist voorkomen dat we haar op termijn onbetaalbaar maken doordat we te weinig doen aan de economische basis waarop ze rust.
Je schrijft dat markten ook egalitaire doelen kunnen dienen. Daar ben ik het mee eens.
Welke hervormingen zouden we volgens jou nu moeten doorvoeren om de productiviteit en groei in Europa echt aan te jagen?
Geschreven door VVD-medewerker Elodie Verweij zeker? Het is pure misleiding.quote:
@:Kalmblijven wat fijn dat je er (weer) bent
Volgens mij zijn we het over meer eens dan het lijkt.
De eerste UWV-grafiek kwam overigens uit het AD, op basis van UWV-cijfers.
Nu doe jij alsof dat laatste een slechte ontwikkeling zou zijn. Dat is niet perse zo.quote:En je rekensom per werkende is sterk: de reële UWV-uitgaven per werkende zijn op basis van de genoemde cijfers met ongeveer een kwart gedaald.
Maar kijk zo ook eens naar de AOW. Die uitgaven stegen tussen 2004 en 2024 van ¤ 22,9 naar ¤ 51,9 miljard. Gecorrigeerd voor inflatie én de groei van het aantal werkenden is dat nog altijd een reële stijging van zo'n 14% per werkende. En dat terwijl de AOW-leeftijd in die periode is verhoogd van 65 naar 67 jaar. Inmiddels wordt ruim de helft van de AOW uit algemene middelen betaald, tegen nog geen een vijfde in 2004. Dat vind ik toch een ontwikkeling die ook jouw aandacht verdient.
Want dat het premiedeel is gemaximeerd en een groter deel uit de algemene middelen komt houdt in dat ook gepensioneerden en de 'geld-maakt-geld' types (iets) meebetalen aan de AOW.
Wat jij helemaal buiten beschouwing laat is hoe de AOW zich verhoudt tot het BBP. Pak dat erbij en je ziet dat het allemaal wel meevalt.
Er zit zeker een maximum aan alleen is 10,7% niet direct om van te panikeren.quote:Het CPB verwacht dat de zorguitgaven stijgen van 9,4% naar 10,7% van het bbp in 2033. Dat is geen argument om mensen zorg te onthouden, maar wel een reden om serieus na te denken over hoe we die zorg betaalbaar houden.
https://ec.europa.eu/euro(...)ews/w/ddn-20251117-2
Je ziet teveel vast in het idee dat uitkeringen, zorg, onderwijs alleen maar cadeautjes en linkse hobbies zouden zijn. Geldverbranders.quote:Niet omdat de markt alles beter doet, maar omdat je zonder een groeiende economie uiteindelijk vooral bezig bent de schaarste te verdelen.
Dit is een dwarsdoorsnede van wat er gebeurt op X en sociale media.
https://nos.nl/artikel/26(...)eral-en-lula-nergens
Landbouw flink kortwieken, laagbetaalde VVD-slavenarbeid terugdringen, gaswinning in Groningen weer opstarten, en nog wat klein bier zoals de fraudegevoelige en zeer ondoelmatige aftrek zorgkosten afschaffen.quote:Welke hervormingen zouden we volgens jou nu moeten doorvoeren om de productiviteit en groei in Europa echt aan te jagen?
Moet je opletten wat voor productiviteitsgroei cijfers je daarvan krijgt. Gas en olie oppompen is doping voor je productiviteitcijfers. Drill baby drill.
Ben ik nu sarcastisch? Welnee, de boodschap is vooral dat het allemaal geen ramp zou zijn. De betrekkelijkheid van papieren vooruitgang en economische groei 'in enge zin'.
Wat betreft de AOW: terecht punt. Als aandeel van het bbp stegen de AOW-uitgaven van zo'n 4,3% in 2004 naar 4,7% in 2024.quote:
[..]
Geschreven door VVD-medewerker Elodie Verweij zeker? Het is pure misleiding.
[..]
Nu doe jij alsof dat laatste een slechte ontwikkeling zou zijn. Dat is niet perse zo.
Want dat het premiedeel is gemaximeerd en een groter deel uit de algemene middelen komt houdt in dat ook gepensioneerden en de 'geld-maakt-geld' types (iets) meebetalen aan de AOW.
Wat jij helemaal buiten beschouwing laat is hoe de AOW zich verhoudt tot het BBP. Pak dat erbij en je ziet dat het allemaal wel meevalt.
[..]
Er zit zeker een maximum aan alleen is 10,7% niet direct om van te panikeren.
https://ec.europa.eu/euro(...)ews/w/ddn-20251117-2
[..]
Je ziet teveel vast in het idee dat uitkeringen, zorg, onderwijs alleen maar cadeautjes en linkse hobbies zouden zijn. Geldverbranders.
Dit is een dwarsdoorsnede van wat er gebeurt op X en sociale media.
https://nos.nl/artikel/26(...)eral-en-lula-nergens
[..]
Landbouw flink kortwieken, laagbetaalde VVD-slavenarbeid terugdringen, gaswinning in Groningen weer opstarten, en nog wat klein bier zoals de fraudegevoelige en zeer ondoelmatige aftrek zorgkosten afschaffen.
Moet je opletten wat voor productiviteitsgroei cijfers je daarvan krijgt. Gas en olie oppompen is doping voor je productiviteitcijfers. Drill baby drill.
Ben ik nu sarcastisch? Welnee, de boodschap is vooral dat het allemaal geen ramp zou zijn. De betrekkelijkheid van papieren vooruitgang en economische groei 'in enge zin'.
En je hebt ook een punt over de financiering. Dat een groter deel van de AOW uit algemene middelen komt, hoeft helemaal geen probleem te zijn. Je verdeelt de rekening daarmee over meer schouders, ook die van gepensioneerden en mensen met vermogen. Maar daarmee is de rekening zelf natuurlijk niet verdwenen.
En precies daar zit voor mij de kern.
Volgens de WRR werkt nu ongeveer één op de zes à zeven werkenden in de zorg. Als we niets veranderen, loopt dat op tot één op de vier binnen twintig jaar en één op de drie rond 2060. Dat zijn nogal wat mensen.
We kunnen best besluiten om een groter deel van ons inkomen aan zorg te besteden, maar iemand moet die zorg ook leveren. Geld kun je herverdelen, tijd en mensen zijn een stuk lastiger te verdelen. Dus zullen we ook moeten nadenken over productiviteit, hoeveel we werken en hoe we de zorg organiseren.
Overigens staan er op je hervormingslijst best wat punten waar ik me in kan vinden. Minder laagbetaald en weinig productief werk, kritisch kijken naar het ruimtebeslag van de landbouw (die stikstofruimte hebben we hard nodig voor woningbouw) en fiscale regelingen opruimen die hun doel niet bereiken.
Waar ik wat anders naar kijk, is je relativering van economische groei. Natuurlijk vertelt het bbp niet het hele verhaal over onze welvaart. Maar de AOW moet wel worden betaald, zorg moet worden verleend en defensie moet worden uitgerust. Daarvoor heb je mensen en middelen nodig, en uiteindelijk ook een economie die voldoende voortbrengt. Brede welvaart is waar het om draait, maar we moeten wel zorgen dat we die kunnen blijven betalen.
En nee, ik zie zorg, onderwijs en sociale zekerheid niet als linkse hobby's of geldverspilling. Ik probeer juist naar de houdbaarheid van die voorzieningen te kijken. Je kunt veel willen en veel eerlijk willen verdelen, maar je moet ook kijken of de mensen en middelen er straks nog zijn.
Dus ik ben oprecht benieuwd hoe jij dat ziet: waar halen we de extra mensen voor de zorg vandaan? Uit hogere productiviteit, meer uren werken, meer migratie, of een combinatie daarvan? En welke prijs zijn we bereid voor die keuzes te betalen?
Want het gaat niet alleen om geld, maar ook om mensen, tijd en middelen.
Eerlijk verdelen is belangrijk. Maar we moeten ook zorgen dat er straks nog genoeg is om te verdelen.
Ja, de bemensing is het echte probleem, niet zozeer dat de zorguitgaven zouden doorgroeien naar 11% van het BBP. Ervaring leert dat het CPB altijd pessimistisch rekent en van een negatief scenario uit gaat.quote:
Dus ik ben oprecht benieuwd hoe jij dat ziet: waar halen we de extra mensen voor de zorg vandaan? Uit hogere productiviteit, meer uren werken, meer migratie, of een combinatie daarvan? En welke prijs zijn we bereid voor die keuzes te betalen?
Waar alsnog ook linkse partijen willen ingrijpen. Net zoals dat PRO in de doorrekeningen meer geld bezuinigde op sociale zekerheid dan D66 en CDA toonden, zelfs meer dan de VVD.
https://www.cpb.nl/infographic-keuzes-kaart-2027-2030
Coalitie bezuinigt gewoon meer dan wat de VVD op gaf aan het CPB en de campagne mee in ging, en dat terwijl de economische groei beter is dan verwacht.
AOW-uitgaven: het CPB gebruikt daarin een controversiële aanname. Zij werken met de gemiddelde loonstijging en dat de AOW daaraan gekoppeld zou zijn. In werkelijkheid is de AOW gekoppeld aan de CAO-lonen, en daarmee is ook de betaalbaarheid tov BBP veel beter.
quote:
De een kijkt naar hoe we eerlijk verdelen, de ander naar wat er straks nog te verdelen valt.
Want het gaat niet alleen om geld, maar ook om mensen, tijd en middelen.
Eerlijk verdelen is belangrijk. Maar we moeten ook zorgen dat er straks nog genoeg is om te verdelen.
https://www.trouw.nl/opin(...)2F%2Fwww.bing.com%2Fquote:Laurens Dassen (Volt): Het kabinet zoekt geld, terwijl het op 90 miljard zit
Waar moet het kabinet het geld vandaan halen? Simpel, vindt Laurens Dassen van Volt: van ‘achterbansubsidies’ die Nederland niets meer opleveren. Dat scheelt zo 35 tot 90 miljard.
Dit artikel is geschreven door Laurens Dassen Gepubliceerd op 14 oktober 2026, 14:27
Zelfs Volt pleit nu voor het opruimen van fiscale regelingen. Terecht, maar die ¤90 miljard is geen pot geld die klaarligt. Het is de totale waarde van al die regelingen bij elkaar. Schaf je ze allemaal af, dan komt dat neer op een belastingverhoging van zo'n 8% van het bbp. Wat je er vervolgens daadwerkelijk mee bespaart, is dus een stuk minder. Nog steeds de moeite waard, maar geen ¤90 miljard.quote:
[..]
[..]
https://www.trouw.nl/opin(...)2F%2Fwww.bing.com%2F
En eerlijk is eerlijk: een van de grootste regelingen, de hypotheekrenteaftrek, komt vooral ten goede aan werkende huiseigenaren. Ook daar geldt dus dat een rekening voor een flink deel bij de middenklasse terechtkomt.
Dit is een vals onderscheid. Ook de FNV wil gezonde groei van de arbeidsproductiviteit en dus bij een groeiende bevolking ook een groeiende economie. Uiteindelijk bepaalt de arbeidsproductiviteit de loonruimte. Alle prognoses gaan uit van een groeiende bevolking, zelfs bij nul asielmigratie, en dus zul je enige economische groei nodig hebben voor je loongroei.quote:
De een kijkt naar hoe we eerlijk verdelen, de ander naar wat er straks nog te verdelen valt.
Want het gaat niet alleen om geld, maar ook om mensen, tijd en middelen.
Eerlijk verdelen is belangrijk. Maar we moeten ook zorgen dat er straks nog genoeg is om te verdelen.
Het verschil zit er in dat jij al snel een publiek gefinancierde wiskundeleraar ziet als 'geld opmaken van het bedrijfsleven' en een uitkering als 'herverdelen' terwijl daar meerdere perspectieven op bestaan en uitkeringen zelfs de economie en menselijk kapitaal kunnen beschermen. Nederland is overigens zeker geen Europees kampioen herverdelen en geen koploper in inkomensongelijkheid terugdringen door middel van inkomensoverdrachten. Iets waar de vakbond helemaal niet enthousiast van wordt, het achteraf herverdelen van geld, want het liefst schroeien ze dat aan de voorkant dicht bij de loononderhandelingen.
Tot slot, inkomens- en vermogensongelijkheid kan zelfs de economische groei schaden.
https://www.wsi.de/en/does-inequality-damage-growth-14403.htm
https://www.sciencedirect(...)ii/S0305750X25003365
Wat moeten we ervan denken dat in het kleine Nederland de kwaliteitsverschillen tussen de scholen van het niveau Zambia zijn? Zorgt dat dan echt voor de noodzakelijke economische dynamiek en meritocratie, het laten ontplooien van talent?
https://www.volkskrant.nl(...)e-lijstjes~bc36fa7f/
https://vu.nl/nl/nieuws/2(...)dere-westerse-landen
Het UWV zet na vijf jaar een groot ICT-project stop dat de werkbemiddeling voor werklozen had moeten verbeteren. De uitkeringsinstantie zegt in een verklaring onvoldoende vertrouwen te hebben dat het systeem ‘binnen een aanvaardbare termijn en tegen verantwoorde kosten’ succesvol kan worden ingevoerd.
De mislukte invoering van het nieuwe systeem heeft volgens het UWV tot nu toe ¤55 mln gekost. Externe experts schatten de schade fors hoger in. De tegenvaller komt bovenop andere grote problemen bij de uitvoeringsinstantie, waaronder oplopende achterstanden bij de beoordeling van uitkeringsaanvragen en foutief berekende WIA-uitkeringen.
Nieuw systeem voor werkbemiddeling
Het project Bemiddelingsservice (afgekort BMS) moest een nieuw systeem voor werkbemiddeling opleveren. Het doel was de ‘matching’ te verbeteren, door werkzoekenden te koppelen aan vacatures op basis van hun vaardigheden en ambities, met behulp van AI. Ook moest met het project een deel van de verouderde computersystemen worden vervangen.
De geïnvesteerde miljoenen gingen deels naar licenties en externe diensten, als ook naar de eigen UWV-infrastructuur. Een woordvoerder meldt dat nog wordt onderzocht welke onderdelen kunnen worden hergebruikt.
Verantwoordelijk minister Hans Vijlbrief (Sociale Zaken en Werkgelegenheid, D66) reageerde woensdagmiddag in een Kamerbrief op het besluit. Hij schrijft dat ‘een grondige evaluatie’ zal plaatsvinden, ‘zodat de opgedane lessen kunnen worden benut bij andere projecten’.
‘Slechte data’
‘Uiterst teleurstellend’, reageert Han Stoffels, ceo van softwareleverancier 8Vance op het stopzetten van het project. Stoffels won ruim drie jaar geleden de aanbesteding om met zijn applicatie het systeem voor werkbemiddeling te vernieuwen. Met de uitvoeringsdienst sloot hij een contract af ter waarde van ¤65 mln voor een periode van veertien jaar.
Het probleem binnen UWV is de data waarmee het systeem wordt gevoed, zegt de ceo. ‘De kwaliteit van de data van UWV is eigenlijk heel slecht. De systemen die nu bij UWV draaien zijn heel oud en hebben nog niet het detailniveau dat nodig is.’
‘We hebben een F-16 gebouwd waar het UWV vervolgens diesel instopt’, vervolgt Stoffels. ‘Dan komt er rommel uit en dan gaat hij niet vliegen.’ Stoffels wijst erop dat zijn applicatie bij veel opdrachtgevers goed werkt. ‘Maar het is garbage in, garbage out.’ De uitvoeringinstantie ging in een reactie niet in op de kritiek van de leverancier.
Grote schadepost
‘Dat het project ten dode was opgeschreven, weet iedereen binnen het UWV al minstens een jaar’, zegt ICT-consultant René Jan Veldwijk. Veldwijk adviseerde de uitvoeringsinstantie tussen 2001 en 2017 bij het verbeteren van de 'matching' door het Werkbedrijf. Het Werkbedrijf is de UWV-divisie die werklozen op basis van hun cv’s aan passende vacatures moet koppelen. Werkzoekenden kennen deze divisie als de website werk.nl van UWV.
Volgens Veldwijk, die het project al jaren volgt, onder meer in een blog op platform Substack, loopt de schade door de mislukking van het project in de tientallen miljoenen.
‘Als ik het conservatief op een bierviltje bereken, kost dit UWV zo'n ¤50 mln tot ¤100 mln. Het projectcontract van ¤65 mln kon pas per 8 september volgend jaar worden afgekocht. Leverancier 8Vance is al ruim drie jaar bezig. Ik schat in dat er maandelijks twee tot drie ton aan consultancykosten is gedeclareerd.’ UWV zegt niet op een specificatie van de gerelateerde kosten te kunnen ingaan. Wel benadrukt een woordvoerder dat een aanzienlijk deel van wat binnen het project is ontwikkeld ‘mogelijk kan worden hergebruikt’.
Andere cultuur
Veldwijk wijt de mislukking aan onkunde binnen de uitvoeringsinstantie. ‘De corebusiness van UWV is om mensen wel of niet een uitkering toe te kennen, precies volgens de regels. Maar de kerntaak van het Werkbedrijf is een heel andere. Daar moet men zoveel mogelijk mensen zo snel mogelijk aan het werk helpen.' Dat is een heel andere business, met een andere cultuur, vervolgt Veldwijk. ‘Je ziet de cliënten en het is maatwerk. Zoiets is lastig binnen één organisatie.’
Begin dit jaar sprak onafhankelijk adviescollege AcICT al zijn zorgen uit over het BMS-project. Het AcICT adviseert het kabinet en de Tweede Kamer over de risico’s van ICT-projecten. Overheidsprojecten die meer dan ¤5 mln kosten, moeten worden aangemeld voor advies.
‘De huidige aanpak van UWV resulteert in een onvoldoende beheerst BMS-implementatieproces’, stelde AcICT. ‘Dit komt doordat de aanpak niet past bij het vernieuwende karakter van het project.’ Het lukt UWV niet om grip te krijgen op de kwaliteit, aldus het adviescollege.
Mooi, dan zijn we het eens over waar het vooral knelt: bij de mensen.quote:
[..]
Ja, de bemensing is het echte probleem, niet zozeer dat de zorguitgaven zouden doorgroeien naar 11% van het BBP. Ervaring leert dat het CPB altijd pessimistisch rekent en van een negatief scenario uit gaat.
Waar alsnog ook linkse partijen willen ingrijpen. Net zoals dat PRO in de doorrekeningen meer geld bezuinigde op sociale zekerheid dan D66 en CDA toonden, zelfs meer dan de VVD.
https://www.cpb.nl/infographic-keuzes-kaart-2027-2030
Coalitie bezuinigt gewoon meer dan wat de VVD op gaf aan het CPB en de campagne mee in ging, en dat terwijl de economische groei beter is dan verwacht.
AOW-uitgaven: het CPB gebruikt daarin een controversiële aanname. Zij werken met de gemiddelde loonstijging en dat de AOW daaraan gekoppeld zou zijn. In werkelijkheid is de AOW gekoppeld aan de CAO-lonen, en daarmee is ook de betaalbaarheid tov BBP veel beter.
En goed punt over de AOW trouwens. Die is via het minimumloon gekoppeld aan de cao-lonen, die doorgaans wat minder hard stijgen dan de gemiddelde lonen. Als het CPB rekent met die gemiddelde loonstijging, schetst dat inderdaad een wat somberder beeld dan nodig.
Blijft de vraag hoe we aan genoeg mensen komen. Niet alleen in de zorg, maar ook in de bouw, het onderwijs en de techniek. Ik zou zelf beginnen bij de uren. Nederland is Europees kampioen deeltijdwerk. Als meer werken ook echt meer oplevert, en niet grotendeels teniet wordt gedaan doordat toeslagen wegvallen, valt daar volgens mij nog heel wat te winnen. Daarnaast kunnen we mensen minder tijd laten verliezen aan administratie en technologie slimmer inzetten om werk uit handen te nemen.
Jouw punt over laagbetaald werk sluit daar trouwens mooi op aan. Mensen die we inzetten in laagproductief werk, kunnen niet tegelijk in de zorg, de bouw of de techniek aan de slag.
UWV kocht een complexe oplossing zonder eerst te bewijzen dat die de werkbemiddeling verbeterde, liet standaardsoftware ombouwen en koppelde betalingen nauwelijks aan prestaties. AcICT waarschuwde in februari al. Er werd niet naar gehandeld.quote:Op woensdag 14 oktober 2026 18:41 schreef nostra het volgende:
ICT en overheid, deel MCCCLXIV
Het UWV zet na vijf jaar een groot ICT-project stop dat de werkbemiddeling voor werklozen had moeten verbeteren. De uitkeringsinstantie zegt in een verklaring onvoldoende vertrouwen te hebben dat het systeem ‘binnen een aanvaardbare termijn en tegen verantwoorde kosten’ succesvol kan worden ingevoerd.
De mislukte invoering van het nieuwe systeem heeft volgens het UWV tot nu toe ¤55 mln gekost. Externe experts schatten de schade fors hoger in. De tegenvaller komt bovenop andere grote problemen bij de uitvoeringsinstantie, waaronder oplopende achterstanden bij de beoordeling van uitkeringsaanvragen en foutief berekende WIA-uitkeringen.
Nieuw systeem voor werkbemiddeling
Het project Bemiddelingsservice (afgekort BMS) moest een nieuw systeem voor werkbemiddeling opleveren. Het doel was de ‘matching’ te verbeteren, door werkzoekenden te koppelen aan vacatures op basis van hun vaardigheden en ambities, met behulp van AI. Ook moest met het project een deel van de verouderde computersystemen worden vervangen.
De geïnvesteerde miljoenen gingen deels naar licenties en externe diensten, als ook naar de eigen UWV-infrastructuur. Een woordvoerder meldt dat nog wordt onderzocht welke onderdelen kunnen worden hergebruikt.
Verantwoordelijk minister Hans Vijlbrief (Sociale Zaken en Werkgelegenheid, D66) reageerde woensdagmiddag in een Kamerbrief op het besluit. Hij schrijft dat ‘een grondige evaluatie’ zal plaatsvinden, ‘zodat de opgedane lessen kunnen worden benut bij andere projecten’.
‘Slechte data’
‘Uiterst teleurstellend’, reageert Han Stoffels, ceo van softwareleverancier 8Vance op het stopzetten van het project. Stoffels won ruim drie jaar geleden de aanbesteding om met zijn applicatie het systeem voor werkbemiddeling te vernieuwen. Met de uitvoeringsdienst sloot hij een contract af ter waarde van ¤65 mln voor een periode van veertien jaar.
Het probleem binnen UWV is de data waarmee het systeem wordt gevoed, zegt de ceo. ‘De kwaliteit van de data van UWV is eigenlijk heel slecht. De systemen die nu bij UWV draaien zijn heel oud en hebben nog niet het detailniveau dat nodig is.’
‘We hebben een F-16 gebouwd waar het UWV vervolgens diesel instopt’, vervolgt Stoffels. ‘Dan komt er rommel uit en dan gaat hij niet vliegen.’ Stoffels wijst erop dat zijn applicatie bij veel opdrachtgevers goed werkt. ‘Maar het is garbage in, garbage out.’ De uitvoeringinstantie ging in een reactie niet in op de kritiek van de leverancier.
Grote schadepost
‘Dat het project ten dode was opgeschreven, weet iedereen binnen het UWV al minstens een jaar’, zegt ICT-consultant René Jan Veldwijk. Veldwijk adviseerde de uitvoeringsinstantie tussen 2001 en 2017 bij het verbeteren van de 'matching' door het Werkbedrijf. Het Werkbedrijf is de UWV-divisie die werklozen op basis van hun cv’s aan passende vacatures moet koppelen. Werkzoekenden kennen deze divisie als de website werk.nl van UWV.
Volgens Veldwijk, die het project al jaren volgt, onder meer in een blog op platform Substack, loopt de schade door de mislukking van het project in de tientallen miljoenen.
‘Als ik het conservatief op een bierviltje bereken, kost dit UWV zo'n ¤50 mln tot ¤100 mln. Het projectcontract van ¤65 mln kon pas per 8 september volgend jaar worden afgekocht. Leverancier 8Vance is al ruim drie jaar bezig. Ik schat in dat er maandelijks twee tot drie ton aan consultancykosten is gedeclareerd.’ UWV zegt niet op een specificatie van de gerelateerde kosten te kunnen ingaan. Wel benadrukt een woordvoerder dat een aanzienlijk deel van wat binnen het project is ontwikkeld ‘mogelijk kan worden hergebruikt’.
Andere cultuur
Veldwijk wijt de mislukking aan onkunde binnen de uitvoeringsinstantie. ‘De corebusiness van UWV is om mensen wel of niet een uitkering toe te kennen, precies volgens de regels. Maar de kerntaak van het Werkbedrijf is een heel andere. Daar moet men zoveel mogelijk mensen zo snel mogelijk aan het werk helpen.' Dat is een heel andere business, met een andere cultuur, vervolgt Veldwijk. ‘Je ziet de cliënten en het is maatwerk. Zoiets is lastig binnen één organisatie.’
Begin dit jaar sprak onafhankelijk adviescollege AcICT al zijn zorgen uit over het BMS-project. Het AcICT adviseert het kabinet en de Tweede Kamer over de risico’s van ICT-projecten. Overheidsprojecten die meer dan ¤5 mln kosten, moeten worden aangemeld voor advies.
‘De huidige aanpak van UWV resulteert in een onvoldoende beheerst BMS-implementatieproces’, stelde AcICT. ‘Dit komt doordat de aanpak niet past bij het vernieuwende karakter van het project.’ Het lukt UWV niet om grip te krijgen op de kwaliteit, aldus het adviescollege.
De oplossing is eerst kleinschalig bewijzen dat het werkt, dan pas opschalen. Harde stopmomenten, betaalbaar kunnen uitstappen en tegenvallers die direct op tafel komen. Niet nóg een evaluatie, maar vooraf vastleggen wat er gebeurt als de resultaten tegenvallen.
Goed bestuur voorkomt niet iedere mislukking. Wel dat een voorzienbare mislukking jarenlang miljoenen blijft kosten.
ouderenzorg kunnen we prima automatiseren met AI robotics, ook de huisdokter kun je daar automatiserenquote:
[
Volgens de WRR werkt nu ongeveer één op de zes à zeven werkenden in de zorg. Als we niets veranderen, loopt dat op tot één op de vier binnen twintig jaar en één op de drie rond 2060. Dat zijn nogal wat mensen.
Dus ik ben oprecht benieuwd hoe jij dat ziet: waar halen we de extra mensen voor de zorg vandaan?
Uit hogere productiviteit, meer uren werken, meer migratie, of een combinatie daarvan?
maar dan moet dat wel weer in tehuizen gaan doen en niet bij meneer Jansen thuis
Geen mensen maar machines (robots) en softwaresystemen (AI).quote:
Dus ik ben oprecht benieuwd hoe jij dat ziet: waar halen we de extra mensen voor de zorg vandaan? Uit hogere productiviteit, meer uren werken, meer migratie, of een combinatie daarvan? En welke prijs zijn we bereid voor die keuzes te betalen?
Resultaat:
een gigantische arbeidsproductiviteitsgroei en dus zeer lage kosten.
Ik word straks opgesloten in een AI-gestuurd robottencomplex. Het is niet anders.
Allemaal een stuk makkelijker te negeren als het je eigen geld (of die van de baas) niet is.quote:
[..]
UWV kocht een complexe oplossing zonder eerst te bewijzen dat die de werkbemiddeling verbeterde, liet standaardsoftware ombouwen en koppelde betalingen nauwelijks aan prestaties. AcICT waarschuwde in februari al. Er werd niet naar gehandeld.
De oplossing is eerst kleinschalig bewijzen dat het werkt, dan pas opschalen. Harde stopmomenten, betaalbaar kunnen uitstappen en tegenvallers die direct op tafel komen. Niet nóg een evaluatie, maar vooraf vastleggen wat er gebeurt als de resultaten tegenvallen.
Goed bestuur voorkomt niet iedere mislukking. Wel dat een voorzienbare mislukking jarenlang miljoenen blijft kosten.
[ afbeelding ]
In het bedrijfsleven gaat ook heel veel mis (wat de gemeenschap kan ophoesten/compenseren ja, lang leve de VVD) en ambtelijke/interdepartementale politiek werkt zodanig dat het functioneren van je toko zeker wel voordelen oplevert. De Belastingdienst in hun gouden tijd kan daarover meepraten, ook het Ministerie van Financiën en Justitie in goede en slechte tijden. Of wanneer jij op andere (neven)functies gaat solliciteren.quote:
[..]
Allemaal een stuk makkelijker te negeren als het je eigen geld (of die van de baas) niet is.
Nee, waar het vooral mis gaat is een gebrek aan 'liefde' en waardering voor de publieke zaak bij bepaalde politieke partijen. Iets willen opbouwen in plaats van boekhouder spelen. Eerlijk is eerlijk, bepaalde krachten willen het hele UWV het liefst helemaal opdoeken als dat even kan. Willen ze al een jaar of vijftien.
Het is de bekende strategie van de Republikeinen uit Amerika, voor een deel opzettelijk, voor een deel een gevolg van weinig affiniteit.
Bekijk deze YouTube-videoquote:
[..]
Geen mensen maar machines (robots) en softwaresystemen (AI).
Resultaat:
een gigantische arbeidsproductiviteitsgroei en dus zeer lage kosten.
Ik word straks opgesloten in een AI-gestuurd robottencomplex. Het is niet anders.
Teletekstformaat, geen zin om te corrigeren.quote:Het aantal aansluitingen op een laagspanningsnet
met een verhoogd storingsrisico stijgt naar verwachting
van circa 400.000 in 2025 tot ongeveer 800.000 in 2035 –
een verdubbeling dus, die neerkomt op circa 9% van het
verwachte totale aantal huishoudens1. Ook het aantal
aansluitingen dat te maken kan krijgen met spannings-
problemen neemt de komende jaren toe: van de huidige
circa 500.000 naar 700.000 rond 2030, om na 2035 weer
af te nemen tot ongeveer 500.000.
Zonder aanvullende maatregelen kunnen deze over-
blijvende knelpunten lokaal grote gevolgen hebben,
zoals storingen, uitvallende omvormers en slecht
functionerende elektrische installaties. Deze risico’s
doen zich met name voor in gebieden met een hoge
adoptie van laadpalen, warmtepompen en zonnepanelen.
Dat zijn ook de gebieden waar de afhankelijkheid
van elektriciteit het grootst is.
Deze gegevens onderstrepen hoe noodzakelijk
de grootschalige netverzwaringen zijn, maar ook dat
ze onvoldoende soelaas bieden om de betrouwbaarheid
van het elektriciteitsnet structureel te borgen.
Hele rapport op https://www.netbeheernede(...)kers-en-netcongestie
Ja, dit is wel een dingetje. Met een beetje pech is hier in de regio de komende tien jaar ook voor geen bedrijf meer een nieuwe of zwaardere aansluiting meer te krijgen….quote:
[..]
Teletekstformaat, geen zin om te corrigeren.
Hele rapport op https://www.netbeheernede(...)kers-en-netcongestie
Het is ook een mooi probleem om bestuurlijk op te lossen en niet te zeer te politiseren.quote:Op woensdag 14 oktober 2026 20:48 schreef KareldeStoute het volgende:
[..]
Ja, dit is wel een dingetje. Met een beetje pech is hier in de regio de komende tien jaar ook voor geen bedrijf meer een nieuwe of zwaardere aansluiting meer te krijgen….
Dat we Europees kampioen deeltijdwerken zijn zegt mij niet zoveel, die statistiek kun je ook wegpoetsen door iedereen die deeltijd werkt compleet te laten stoppen. De arbeidsparticipatie tussen 15 en 64 is hier ook enorm hoog (85,7%). In Duitsland is dit 80,3%, in Frankrijk 75,3% en in België slechts 71,9% (OESO-gemiddelde is 74%).quote:
[..]
En zorg dat meer werken ook echt loont. Nederland is Europees kampioen deeltijdwerk: als deeltijders gemiddeld vier uur per week meer werken, levert dat volgens PwC zo'n 425.000 voltijdbanen op. Dat is een eerlijk alternatief voor arbeidsmigratie. Want minder arbeidsmigratie helpt de woningvraag, maar maakt bouwen lastiger. Daarom moeten we ook veel meer werk maken van automatisering en industrieel bouwen.
Dus zullen we het voortaan gewoon over het gemiddeld gewerkte aantal uren per jaar hebben?
Dat is in Nederland 1452, in Duitsland 1344, in Frankrijk 1509 en in België 1583. Binnen de OESO ligt het gemiddelde op 1740, maar in de EU komen alleen landen als Polen, Tsjechië, Griekenland en Portugal daarboven. Ook in de VS ligt dit met 1796 tamelijk hoog.
Maar goed, kampioen deeltijdwerk klinkt natuurlijk wel lekkerder, dan kunnen we het mooie hebben over “al die vrouwtjes” die deeltijd werken. Tegelijk doen deze nog altijd het merendeel van het onbetaalde werk thuis, gaan mannen dat overnemen als vrouwen meer gaan werken?
Heeft hij het ook over de hogere migratie, de enorme stijging in overheidsschuld, de jongere bevolking en het gewerkt aantal uren per werknemer?quote:
woensdag 14 oktober 2026 16:22 schreef Perrin het volgende:
En eens: Europa verliest de slag met de VS niet simpelweg doordat we te veel aan sociale voorzieningen uitgeven. Draghi wijst juist op onze innovatieachterstand, de versnipperde kapitaalmarkt, hoge energieprijzen en trage besluitvorming.
Het recente rapport, waarover jij een topic opende, was duidelijk. Het probleem is accuut en nieuwe steden of grote bouwlocaties duurt gewoon te lang. Zouden we niet gewoon een beetje naar dat rapport moeten luisteren.quote:
[..]
Daarna doe je die truc bij Lelystad nog een keer en bij Dronten ook nog een keer en achter Amersfoort nog een keer
[ Bericht 24% gewijzigd door KaheemSaid op 14-10-2026 21:25:11 ]
"Misplaatste angst over klimaatverandering"
https://bsky.app/profile/(...)l/post/3mwodsvdyes2m
Blijft ook tekenend dat Lex - kettingzaag libertariër - Hoogduin, die betrokken is bij een aantal conservatieve Orbáneske denktanks, voor FVD clubblad NieuwRechts schrijft en door FVD betaald wordt om cursussen te verzorgen, ook nog altijd vast onderdeel is van de VVD feesten en partijen.
https://bsky.app/profile/(...)l/post/3mxpm6yrxyc2x
Liberaal Kompas is prima vakliteratuur, maar ik heb de meest recente nog niet binnen. Zal eens kijken waar de heisa nou precies over is. Laatste link is niet leesbaar als je geen Bluesky-lid bent.quote:
Deze maand in Het Liberaal Kompas, het magazine van de Teldersstichting, het wetenschappelijk bureau van de VVD krijgt klimaatontkenner Marcel Crok van Clintel ruim baan. Negen pagina's om 'uit te leggen' waarom er ondanks weersextremen niks ad hand is
"Misplaatste angst over klimaatverandering"
https://bsky.app/profile/(...)l/post/3mwodsvdyes2m
Blijft ook tekenend dat Lex - kettingzaag libertariër - Hoogduin, die betrokken is bij een aantal conservatieve Orbáneske denktanks, voor FVD clubblad NieuwRechts schrijft en door FVD betaald wordt om cursussen te verzorgen, ook nog altijd vast onderdeel is van de VVD feesten en partijen.
https://bsky.app/profile/(...)l/post/3mxpm6yrxyc2x
De baas van het spul was een kwart eeuw lang een tegenstander van het homohuwelijk ("het heilloze homohuwelijk" schreef hij in 2000 en hield daaraan vast) en vond Labour onder Corbyn erger dan Trump.quote:
[..]
Liberaal Kompas is prima vakliteratuur
https://nl.linkedin.com/p(...)535403369123841-MbYt
Meneer wil geen politieke partijen verbieden, maar uiteraard wel door hem gedefinieerde terreurverheerlijkers en dat minister zonder tussenkomst rechter "ondermijnende" organisaties kan verbieden. Heel consequent allemaal.
Toch apart dat er op rechts zoveel geld is om al die gekkies te laten schrijven voor van dat soort propganda kanalen.quote:
Deze maand in Het Liberaal Kompas, het magazine van de Teldersstichting, het wetenschappelijk bureau van de VVD krijgt klimaatontkenner Marcel Crok van Clintel ruim baan. Negen pagina's om 'uit te leggen' waarom er ondanks weersextremen niks ad hand is
"Misplaatste angst over klimaatverandering"
https://bsky.app/profile/(...)l/post/3mwodsvdyes2m
Blijft ook tekenend dat Lex - kettingzaag libertariër - Hoogduin, die betrokken is bij een aantal conservatieve Orbáneske denktanks, voor FVD clubblad NieuwRechts schrijft en door FVD betaald wordt om cursussen te verzorgen, ook nog altijd vast onderdeel is van de VVD feesten en partijen.
https://bsky.app/profile/(...)l/post/3mxpm6yrxyc2x
Ook altijd bijzonder als dat soort clubs zich liberaal durven noemen. Veel minder liberaal dan ver-rechts wordt het niet.
Eerlijk gezegd weet ik ook niet meer wat ik met de VVD aan moet. Een leider die de weg duidelijk kwijt is, rare wappies die de partij gijzelen ...quote:
[..]
Toch apart dat er op rechts zoveel geld is om al die gekkies te laten schrijven voor van dat soort propganda kanalen.
Ook altijd bijzonder als dat soort clubs zich liberaal durven noemen. Veel minder liberaal dan ver-rechts wordt het niet.
Politie Amsterdam neemt op Amerikaans verzoek server in beslag van linkse internetdienstverlener A/I
quote:De politie in Amsterdam liet de server ophalen op basis van een Amerikaans rechtshulpverzoek. „Dat voer je dan gewoon uit”, zegt een woordvoerder telefonisch.
Als je het mij vraagt zou de politie eerst zelf onderzoek moeten doen voordat ze iets uitvoeren. Had Amerika gevraagd de koning te arresteren hadden ze dat toch zeker ook niet 'gewoon uitgevoerd' ?
Bizar dat Nederland zo de oren laat hangen naar Amerika. Wordt echt tijd dat onze regering perk en paal stelt aan onze slaafse opstelling. Zal uiteraard niet gebeuren want VVD ziet ons het liefste een nieuwe staat worden zonder rechten zoals puerto rico.
[ Bericht 7% gewijzigd door Lord-Ronddraai op 15-10-2026 14:37:26 ]
Nee, want hoe die uren verdeeld zijn over de week is weldegelijk belangrijk en heeft enorme invloed op zowel productiviteit als planning. Dat kun je niet zomaar negeren omdat de feiten je niet aan staan.quote:
[..]
Dat we Europees kampioen deeltijdwerken zijn zegt mij niet zoveel, die statistiek kun je ook wegpoetsen door iedereen die deeltijd werkt compleet te laten stoppen. De arbeidsparticipatie tussen 15 en 64 is hier ook enorm hoog (85,7%). In Duitsland is dit 80,3%, in Frankrijk 75,3% en in België slechts 71,9% (OESO-gemiddelde is 74%).
Dus zullen we het voortaan gewoon over het gemiddeld gewerkte aantal uren per jaar hebben?
Het is niet zozeer dat Nederland kampioen deeltijdwerken is, het zijn Nederlandse vrouwen die dat zijn. Nogmaals, zo'n feit kun je niet zomaar negeren of wegpoetsen. Je kunt er wel wat van vinden, is het goed, slecht, neutraal? Veel linkse organisaties vinden de situatie slecht omdat zij het zien als een grote sekseongelijkheid en daarom doet Nederland het ook 'slecht' op dat soort lijsten. Ben je het daar mee eens?
We kunnen beter zelf kernwapens ontwikkelen want mocht Poetin pion LePen volgend jaar winnen dan gaat er meteen een streek door deze samenwerking.
Als elk land in de wereld kernwapens zou hebben, zou er oneindig lang vrede heersen op aarde.quote:
https://nos.nl/artikel/26(...)menwerking-in-parijs
We kunnen beter zelf kernwapens ontwikkelen want mocht Poetin pion LePen volgend jaar winnen dan gaat er meteen een streek door deze samenwerking.
Ik denk eerder dat we weggevaagd zouden worden, want er zijn terroristen en doomsdaycults die er geen probleem mee hebben om de mensheid weg te vagen.quote:
[..]
Als elk land in de wereld kernwapens zou hebben, zou er oneindig lang vrede heersen op aarde.
Daarnaast mag een wetenschappelijk bureau best de wetenschap ontkennen. Dat doet men bij de SGP ook altijd.quote:
[..]
Liberaal Kompas is prima vakliteratuur, maar ik heb de meest recente nog niet binnen. Zal eens kijken waar de heisa nou precies over is. Laatste link is niet leesbaar als je geen Bluesky-lid bent.
Als een land dan besluit geen kernwapens te hebben dan is de toekomst van dat land: vazalstaat zijn van een nucleaire macht ter "bescherming". Tegen "beschermgeld" uiteraard, laten we zeggen 10-25% van het BNP.quote:
[..]
Ik denk eerder dat we weggevaagd zouden worden, want er zijn terroristen en doomsdaycults die er geen probleem mee hebben om de mensheid weg te vagen.
Voor degenen die een inleiding willen hebben voor kennis over internationale machtspolitiek, dan beveel ik van harte de films The Godfather I en II.
Bekijk deze YouTube-video
https://www.nrc.nl/nieuws(...)t-kan-innen-a4939016
Ik denk dat Nederland voorbereidingen moet treffen zodat heel snel een kernbom gemaakt kan worden. Je moet dus alle spullen en materialen in huis hebben.quote:
https://nos.nl/artikel/26(...)menwerking-in-parijs
We kunnen beter zelf kernwapens ontwikkelen want mocht Poetin pion LePen volgend jaar winnen dan gaat er meteen een streek door deze samenwerking.
Het beste blijft gewoon wel internationale samenwerking en het non-proliferatieverdrag. Met nationalistische leiders aan het roer weet je zeker dat het een keer mis gaat.
Le Pen zie ik alleen winnen als Melenchon de tweede ronde haalt, anders niet. Glucksmann en Phillipe zijn sowieso de beste kandidaten. Wat peilingen zelden laten zien is hoe weinig Fransen een keuze hebben gemaakt en hoe sterk de afkeer is tegen Le Pen. Neemt niet weg dat 35% of meer steun voor een genocidale fascist krankzinnig is, maar Nederland kan hier bepaald niet het morele vingertje opsteken.
Het lijkt wel bewuste sabotage vanuit, met name, de VVD.quote:
Kabinet bezuinigt fors meer op de Belastingdienst, terwijl die door personeelsgebrek al miljarden niet kan innen
https://www.nrc.nl/nieuws(...)t-kan-innen-a4939016
Maar het is al jaren aan de gang. Ook het bewust in standhouden van ondoelmatige belastingregelingen die met name bedrijven en vermogenden ten goede komen. Dat kost jaarlijks ook miljarden.
Het idee dat er een personeelsgebrek is bij de Belastingdienst is al heel lang lachwekkend.quote:
Kabinet bezuinigt fors meer op de Belastingdienst, terwijl die door personeelsgebrek al miljarden niet kan innen
https://www.nrc.nl/nieuws(...)t-kan-innen-a4939016
Ik heb geen idee wat er werkelijk in staat en hij ligt in mijn tweede huis eigen huurappartementje terwijl ik eigenlijk bij mijn vriendin woon, dus ik ga er van het weekend wel eens naar kijken. De duiding van wat Bluesky-mensjes overtuigen me vooraf niet echt.quote:
[..]
Daarnaast mag een wetenschappelijk bureau best de wetenschap ontkennen. Dat doet men bij de SGP ook altijd.
Mooi, kan ik wat spelen met mijn aangifte.quote:
Kabinet bezuinigt fors meer op de Belastingdienst, terwijl die door personeelsgebrek al miljarden niet kan innen
https://www.nrc.nl/nieuws(...)t-kan-innen-a4939016
Mona Keijzer was tenminste eerlijk: het nalevingstekort moet zo blijven. Project 2025.quote:
[..]
Het lijkt wel bewuste sabotage vanuit, met name, de VVD.
Maar het is al jaren aan de gang. Ook het bewust in standhouden van ondoelmatige belastingregelingen die met name bedrijven en vermogenden ten goede komen. Dat kost jaarlijks ook miljarden.
https://www.tweedekamer.n(...)11866&did=2026D27083
Maar o wee als je in de bijstand drie tandenborstels in je huisje hebt.
Het is zwaar oneerlijk en doet afbreuk aan de rechtsstaat. Gelijkheid voor de wet is bij uitstek een liberale waarde en principe, ongeacht de hoogte van de tarieven.quote:
[..]
Mooi, kan ik wat spelen met mijn aangifte.
Veelzeggend als dat terzijde wordt geschoven en niet wordt ingezien hoe schadelijk dit is, van vertrouwen in de overheid en het gezag tot zelfs economische schade en wantrouwen bij investeerders in de rule of law.
[ Bericht 9% gewijzigd door Kalmblijven op 15-10-2026 18:15:47 ]
Het zijn gewoon pleitbare standpunten, no worries. Het scheelt alleen als je kan verwachten dat er weinig te bepleiten valt. Dat is het probleem van de overheid, niet dat van mij.quote:
[..]
Het is zwaar oneerlijk en doet afbreuk aan de rechtsstaat. Gelijkheid voor de wet is bij uitstek een liberale waarde en principe, ongeacht de hoogte van de tarieven.
Veelzeggend als dat terzijde wordt geschoven en niet wordt ingezien hoe schadelijk dit is, van vertrouwen in de overheid en het gezag tot zelfs economische schade en wantrouwen bij investeerders in de rule of law.
Deze hele Derde Wereld mentaliteit haalt de opmerking in het andere draadje onderuit.quote:
[..]
Het zijn gewoon pleitbare standpunten, no worries. Het scheelt alleen als je kan verwachten dat er weinig te bepleiten valt. Dat is het probleem van de overheid, niet dat van mij.
'De overheid' zijn wij allemaal, en bovendien kan niet iedereen een dure advocaat veroorloven. Jij schreef zelf recent 'niets tegen een overheid te hebben'. Laat nu net belastinginning een kerntaak zijn.quote:
[..]
Het is pas idioot om te stemmen op basis van wat goed is voor je eigen portemonnee, in plaats van je conceptuele overtuiging.
Genieten van de eigen doortraptheid en immoraliteit is typisch VVD, typisch corpsballen gedrag.
Nee, dat heeft niets met stemgedrag te maken.quote:
[..]
Deze hele mentaliteit haalt de opmerking in het andere draadje onderuit.
De belastingdienst is een amorele organisatie pur sang, daar hoef je niet moreel mee om te gaan. Sterker nog, dat doet je meer kwaad dan goed.quote:[..]
'De overheid' zijn wij allemaal, en bovendien kan niet iedereen een dure advocaat veroorloven.
Genieten van de eigen doortraptheid en immoraliteit is typisch VVD, typisch corpsballen gedrag.
Jawel, jij kijkt alleen maar naar jezelf, je portemonnee, je eigen korte termijn egoïsme en darwinistische instincten. Met "conceptuele overtuiging" heeft het dus niks te maken. Conceptuele overtuigingen zijn geen overtuigingen wanneer de achterliggende principes niet voor iedereen (kunnen) gelden. Het is holle praat en niet meer dan een vijgenblad.quote:
[..]
Nee, dat heeft niets met stemgedrag te maken.
Genoeg voorbeelden in de historie en de wereld van amorele/immorele belastingdiensten, Nederland is daar (nog) niet één van.quote:
De belastingdienst is een amorele organisatie pur sang, daar hoef je niet moreel mee om te gaan. Sterker nog, dat doet je meer kwaad dan goed.
De VVD doet hard zijn best om dit te veranderen, en net als in feodale tijden zal de VVD-elite er geen last van hebben. Voor elke stand en klasse zijn eigen rechtssysteem.
Kortzichtige bullshit.quote:
[..]
De belastingdienst is een amorele organisatie pur sang, daar hoef je niet moreel mee om te gaan. Sterker nog, dat doet je meer kwaad dan goed.
Wat de belastingdienst met de belastingopbrengsten doet is wel degelijk een kwestie van morele overwegingen. Het financiert publieke middelen en belangen en is dus wel degelijk een morele afweging om daar onverschillig mee om te gaan.
Allicht maar Marcel Crok en Clintel zijn wel gekkies. Die een podium geven is natuurlijk prima voor te kiezen. Maar dan neem je jezelf inhoudelijk niet zo serieus.quote:
[..]
Ik heb geen idee wat er werkelijk in staat en hij ligt in mijn tweede huis eigen huurappartementje terwijl ik eigenlijk bij mijn vriendin woon, dus ik ga er van het weekend wel eens naar kijken. De duiding van wat Bluesky-mensjes overtuigen me vooraf niet echt.
Mooi, minder ambtenaren is per definitie een goed idee. Het enige jammere is dat de volgorde net verkeerd is, ze hadden eerder moeten zorgen voor een eenvoudiger belastingstelsel. Alleen met allerlei partijen die telkens zes uitzonderingen voor zielige groepjes bedingen bij iedere voorgestelde versimpeling schiet dat niet op natuurlijk.quote:
Kabinet bezuinigt fors meer op de Belastingdienst, terwijl die door personeelsgebrek al miljarden niet kan innen
https://www.nrc.nl/nieuws(...)t-kan-innen-a4939016
De hoeveelheid controles beperken dan maar. Beginnen bij de netto-ontvangers, en daarna eens zien of er nog tijd over is.
De FSV is een goed voorbeeld (alhoewel eerder immoreel). Amoreel ziet bijvoorbeeld op inkomsten uit drugshandel. Een treffend voorbeeld is een uitspraak van de Rechtbank Zeeland-West-Brabant van 21 juli 2025 over inkomsten uit de handel in heroïne en cocaïne. De rechtbank stelde de omzet uit drugshandel vast op ¤ 84.720 voor 2018 en ¤ 105.900 voor 2019. Bij het vaststellen van de aanslagen volgde zij beide partijen in hun standpunt dat de handelaar recht had op zelfstandigenaftrek, startersaftrek en de mkb-winstvrijstelling. https://uitspraken.rechts(...)I:NL:RBZWB:2025:4575quote:
Bij de inning is het ook een morele afweging om het zo in te richten dat elke burger en bedrijf gelijk wordt behandeld.quote:
[..]
Kortzichtige bullshit.
Wat de belastingdienst met de belastingopbrengsten doet is wel degelijk een kwestie van morele overwegingen. Het financiert publieke middelen en belangen en is dus wel degelijk een morele afweging om daar onverschillig mee om te gaan.
Dus niet dat het ene bedrijf wel BTW af staat en het andere bedrijf niet en sjoemelt met de BTW.
Nalevingstekorten van 25 miljard passen bij failed states en Italië, niet bij een land als Nederland en ook niet bij het grote droomland Singapore trouwens.
Als je lage tarieven en belastingen wil dan is dat een te verdedigen standpunt maar dit hoort niet.
De belastingdienst doet niets met belastingopbrengsten (afgezien van de uitvoeringskosten).quote:
Wat de belastingdienst met de belastingopbrengsten doet is wel degelijk een kwestie van morele overwegingen.
Ik ben in loondienst, heb geen eigen huis en een bescheiden vermogen, dus voor mijn portemonnee maakt het niet zo verschrikkelijk veel uit op wie ik stem, dat is allemaal gerommel in de marge. Blijft over hoe je tegen de maatschappij-inrichting op zichzelf kijkt en dat zou een redelijk stabiele lijn moeten volgen, of ik nou morgen in een uitkering beland of de staatsloterij win.quote:
Jawel, jij kijkt alleen maar naar jezelf, je portemonnee, je eigen korte termijn egoïsme en darwinistische instincten. Met "conceptuele overtuiging" heeft het dus niks te maken. Conceptuele overtuigingen zijn geen overtuigingen wanneer de achterliggende principes niet voor iedereen (kunnen) gelden.
Dat is waar, een betere formulering zou zijn geweest; wat er met de belastingopbrengsten gedaan wordt.quote:
[..]
De belastingdienst doet niets met belastingopbrengsten (afgezien van de uitvoeringskosten).
Militairen en generaals zijn ook ambtenaren. Sterker nog, de VVD heeft de publiekrechtelijke status voor hen behouden.quote:
[..]
Mooi, minder ambtenaren is per definitie een goed idee.
'Per definitie een goed idee'? Ja?
Natuurlijk ben ik bekend met jouw uiterst rechtse ideetjes. Er gaat teveel geld naar VMBO scholieren, het censuskiesrecht moet terugkomen (we zien bij de Oost-Europese arbeidsmigranten zonder stemrecht wat er dan kan gebeuren), je moet lekker kunnen rentenieren van je geld terwijl koelies het werk voor jou doen en niet belemmerd door ontslagrecht, de parlementaire democratie moet ingeperkt worden enzovoort. Niet serieus te nemen.
Net zoals de stoere en lekker flinke uitspraak dat minder ambtenaren altijd goed zou zijn. Elke part-time militair is een ambtenaar.
Past in een patroon van de afgelopen 15 jaar. Inclusief het willen onderdrukken en marginaliseren van milieuorganisaties.quote:
[..]
Allicht maar Marcel Crok en Clintel zijn wel gekkies. Die een podium geven is natuurlijk prima voor te kiezen. Maar dan neem je jezelf inhoudelijk niet zo serieus.
https://www.bnnvara.nl/jo(...)is-uit-vvd-programma
https://scientias.nl/vvd-partijdig-knmi-opheffen/
Deze zelfbenoemde 'Liberaal' kreeg het voor elkaar:
Dat krijg je natuurlijk als de rechtse politiek nooit verder kan denken dan dat de publieke zaak zoveel mogelijk moet worden afgebroken en geprivatiseerd worden. Dat private bedrijven veel inefficienter zijn dan een overheid maakt niks uit. Tegen de tijd dat mensen daar achter komen is het toch al te laat.quote:
[..]
Militairen en generaals zijn ook ambtenaren. Sterker nog, de VVD heeft de publiekrechtelijke status voor hen behouden.
'Per definitie een goed idee'? Ja?
Natuurlijk ben ik bekend met jouw uiterst rechtse ideetjes. Er gaat teveel geld naar VMBO scholieren, het censuskiesrecht moet terugkomen (we zien bij de Oost-Europese arbeidsmigranten zonder stemrecht wat er dan kan gebeuren), je moet lekker kunnen rentenieren van je geld terwijl koelies het werk voor jou doen en niet belemmerd door ontslagrecht, de parlementaire democratie moet ingeperkt worden enzovoort. Niet serieus te nemen.
Net zoals de stoere en lekker flinke uitspraak dat minder ambtenaren altijd goed zou zijn. Elke part-time militair is een ambtenaar.
Privatiseer de winsten en socialiseer de verliezen is het rechtse credo. Het werkt voor de aller rijksten vrij prima. De middenklasse vangt de klappen wel.
Ze komen zelf steeds met beleid dat ambtenaren vergt. Controle weekendscholen, eisen aan geluidsinstallatie moskeeën, of vandaag weer het plan om tienduizenden Syriërs opnieuw te beoordelen, en heel wat meer.quote:
[..]
Dat krijg je natuurlijk als de rechtse politiek nooit verder kan denken dan dat de publieke zaak zoveel mogelijk moet worden afgebroken en geprivatiseerd worden. Dat private bedrijven veel inefficienter zijn dan een overheid maakt niks uit. Tegen de tijd dat mensen daar achter komen is het toch al te laat.
Privatiseer de winsten en socialiseer de verliezen is het rechtse credo. Het werkt voor de aller rijksten vrij prima. De middenklasse vangt de klappen wel.
Van micro-managen en (zonder toetsing rechter-commissaris) achter de voordeur kijken is JA21 niet vies. Coenradie wil alle strafrechters met naam en toenaam gaan monitoren en of zij niet stelselmatig te lage straffen geven, n.b. Job Knoester was terecht witheet.
https://www.nu.nl/binnenl(...)et-lat-verlagen.html
In de denkwereld van VVDers zijn dit 'netto-ontvangers' (de onderste 6 inkomens-decielen) en moeten nog meer rechten worden afgenomen en afgepakt.
Het artikel benoemt de S&S casus, waar migranten zelfs geslagen en opgesloten werden; de eigenaar was een gulle VVD-donateur.
In het kader van de TT weer een mooi voorbeeld hoe veel instanties ook maar niet de intentie hebben om zaken echt op te lossen
https://www.ftm.nl/artikelen/afbraak-woningmarkt-in-nederland
Toen kwam het populisme en Fortuyn (en zijn vastgoeddonateurs). Dat is wat ik bedoel.
https://nos.nl/artikel/26(...)ntal-grote-projectenquote:Miljarden voor verouderde bruggen en sluizen, ten koste van aantal grote projecten
Het kabinet trekt 18 miljard euro uit voor onderhoud en vernieuwing van verouderde bruggen, wegen, sluizen en andere infrastructuur. Een groot deel van dat bedrag wordt weggehaald bij geplande projecten waarvoor al geld was gereserveerd. Die projecten gaan dus op de lange baan.
Een van de in het oog springende projecten waar veel geld naartoe gaat, is de Haringvlietbrug, die de Hoeksche Waard verbindt met Goeree-Overflakkee. Die brug, waar dagelijks 66.000 mensen overheen rijden, is in slechte staat en moet grotendeels worden vernieuwd.
Droge voeten
Ook gaat er een flink bedrag (2,3 miljard euro) naar het gemaal in IJmuiden, dat sterk verouderd is. Vernieuwing is belangrijk, want dat gemaal houdt volgens het kabinet "de voeten droog" van vier miljoen mensen.
In totaal gaat het om 175 wegen, sluizen, bruggen, viaducten en tunnels die worden vernieuwd of onderhouden. De meeste ervan zijn aangelegd in de jaren 50, 60 en 70 en op veel plekken hebben bijvoorbeeld het staal en het beton hun beste tijd gehad.
"We staan voor de grootste vernieuwingsopgave ooit, het is tijd voor een nieuwe wederopbouw van onze infrastructuur", zegt minister Karremans van Infrastructuur. Volgens hem is het zaak om ervoor te zorgen dat Nederland beschermd blijft tegen water en tegelijk "bereikbaar en economisch sterk". Bij de selectie is vooral gekeken naar behoud van bestaande infrastructuur en veiligheid.
Het kabinet trekt ook geld uit voor verbeteringen van het spoor. Een aantal viaducten waar de Hogesnelheidslijn overheen gaat tussen Leiden en Hoofddorp wordt aangepakt, zodat treinen daar harder kunnen rijden: 300 kilometer per uur in plaats van de 120 km/uur nu.
Verder blijft het geld voor de Nedersaksenlijn behouden, gaat er meer geld naar spooruitbreiding in Meppel en is er ook een groot bedrag voor de "uitrol van het Europese treinbeveiligingssysteem" om het spoor veiliger te maken.
Het kabinet geeft voorrang aan opknappen, maar trekt ook de portemonnee voor het bereikbaar maken van nieuwe woningbouwgebieden. Extra geld komt er voor vier grote nieuwe projecten in Alkmaar, Apeldoorn, Helmond en Hengelo/Enschede.
Pijn
Maar zoals gezegd gaan er ook projecten op de lange baan om het bovenstaande te bekostigen. "Dat doet natuurlijk pijn", erkent het kabinet in een brief aan de Tweede Kamer. "Maar dit is de enige manier om de grote instandhoudingsopgave uit te voeren."
Er wordt onder meer geld weggehaald bij de RandstadRail tussen Den Haag, Rotterdam en Zoetermeer en bij het metronetwerk van Rotterdam. Dat geld was bedoeld om de capaciteit uit te breiden.
Verder gaat de verbreding van de sluis bij Kornwerderzand in Friesland toch niet door. Ook dat levert honderden miljoenen op. De bruggen daar, aan het eind van de Afsluitdijk, worden nog wel vervangen.
In Amsterdam wordt een deel van het langlopende Zuidasdok-project uitgesteld. Het project gaat onder meer om de gedeeltelijke ondertunneling van de snelweg A10 bij de Zuidas. Voor het noordelijke stuk van het project is vooralsnog geen geld.
Wat betreft weg-projecten haalt het kabinet ook geld bij de A27 tussen Zeewolde en Eemnes. Die wordt voorlopig niet verbreed. Ook de A28 tussen Hoogeveen en Amersfoort, de N33 tussen Eemshaven en Appingedam en de ring rond Utrecht worden voorlopig niet verbeterd.
En ook Ameland grijpt mis. Vanwege de continu dichtslibbende vaargeul met het vasteland wordt al tien jaar gepraat over een betere optimale vaarverbinding. Ook die gereserveerde 250 miljoen euro heeft de minister elders nodig.
Waterkwaliteit en droogtebestrijding
Verder haalt het kabinet honderden miljoenen weg bij het verbeteren van waterkwaliteit en bij een programma dat droogte moet voorkomen. Dat is opvallend omdat de waterkwaliteit in Nederland onder druk staat en droogte een steeds groter probleem wordt.
Bij alle projecten die nu niet worden uitgevoerd, benadrukt het kabinet dat ze "niet uit beeld" zijn. Of de Tweede Kamer hiermee genoegen neemt, zal binnen een paar weken duidelijk worden.
Na het herfstreces debatteert de Kamer over de plannen. Ongetwijfeld zijn er partijen die een andere selectie voor zich zien dan het kabinet, maar of ze daar een meerderheid voor krijgen is dan nog de vraag.
Bovendien, zegt minister Karremans, moet de Kamer dan ook erbij vertellen hoe het betaald moet worden. "Als ze het anders willen, moeten ze het zeggen. Maar dan moeten ze ook zorgen dat ze het gefinancierd krijgen."
En kan iemand me uitleggen waarom we miljarden gaan uitgeven aan een spoorlijn van Stadskanaal naar Coevorden? Daar woont niemand, en de bus is gewoon sneller. Als ze daar in Drente graag een spoorlijn willen neerleggen dan betalen ze die maar zelf.
Komt nog bij dat ten tijde van de BBB-hype terecht werd geconstateerd dat 'de regio' op achterstand staat, en voor zo een klein land de welvaartsverschillen vrij groot zijn (vergelijk: Noord Rijn Westfalen, Denemarken, Zweden, Oostenrijk, Zwitserland).
https://fd.nl/politiek/16(...)inhalers-en-afhakers
Projecten buiten de Randstad lijken niet rendabel bij de boekhouders van Financiën, maar omdat op deze manier de economische ontwikkeling nooit op gang komt wordt het een kip-ei verhaal en vicieuze cirkel.
[ Bericht 7% gewijzigd door Kalmblijven op 16-10-2026 20:04:51 ]
Zijn dit niet gewoon wat relatief bescheiden kruimels? Ik denk dat als je het uitrekent naar geld per inwoner dat dan De Randstad er ver bovenuit steekt. Een aantal van de geschrapte projecten heeft het Noorden last van, waaronder de dure Lelylijn.quote:
Het is vooral een rare combinatie, omdat je enerzijds bezuinigt op de uitgaven aan infrastructuur. Dat is een beperking van het verdienvermogen van Nederland, dus dat “betaal” je uiteindelijk later gewoon terug. En anderzijds investeer je het beperkte geld dat er wel is voor een behoorlijk deel in niet zo heel dringende projecten, zoals die Nedersaksenlijn of een verbrede N33 bij Appingedam.
De Randstad herbergt minder inwoners dan velen denken. Randstad levert de helft van het BBP maar lijkt stukken meer dan de helft van de investeringen te krijgen. Terecht misschien, maar dat zet de projecten buiten deze cirkel in perspectief.
Nou ja, die spoorlijn wordt nu al ingeschat op meer dan twee miljard, en dat is dan voor enkelspoor van Emmen naar Veendam, waar het Noorden nou ook weer niet zo heel veel aan heeft.quote:
[..]
Zijn dit niet gewoon wat relatief bescheiden kruimels? Ik denk dat als je het uitrekent naar geld per inwoner dat dan De Randstad er ver bovenuit steekt. Een aantal van de geschrapte projecten heeft het Noorden last van, waaronder de dure Lelylijn.
De Randstad herbergt minder inwoners dan velen denken. Randstad levert de helft van het BBP maar lijkt stukken meer dan de helft van de investeringen te krijgen. Terecht misschien, maar dat zet de projecten buiten deze cirkel in perspectief.
Al is het wel zo dat de echte problemen vooral in de ring net buiten de Randstad zitten. Zeg maar rond de lijn Breda-Den Bosch-Arnhem-Amersfoort-Almere, waar mede door stikstof al lange tijd een aantal dringende projecten zijn, die nu ook weer niet doorgaan.
Meer afbraakbeleid van een VVD prutser. Juist die projecten moet je laten doorgaan om problemen in de toekomst te voorkomen. Je kunt nu al uittellen dat investeringen in bijvoorbeeld zon randstadlijn uitstellen problemen op gaat leveren.quote:Op vrijdag 16 oktober 2026 18:06 schreef Cyan9 het volgende:
Dit lijkt me verstandig. Behalve het laatste stuk dan, waterkwaliteit en droogtebestrijding lijken me te belangrijk om op de lange baan te schuiven.
[..]
https://nos.nl/artikel/26(...)ntal-grote-projecten
Goed beleid zou zijn om én én te doen. Dus en onderhoud plegen en je goed voorbereiden op de toekomst.
De infrastructuur staat er juist door dit type beleid slecht voor. In plaats van doorpakken moet de rem er weer eens op.
Echt waar haalt de VVD toch telkens compleet incapabele beleidspersonen vandaan. En dan blijft men maar lullen over bestuurders partij.
Geen idee wat Karremans lult over financiering. Er was toch nieuws dat dit geld bijvoorbeeld door de belastingdienst op te halen zou zijn. Niet alsof Nederland geen geld kan lenen voor noodzakelijke investeringen.
volgens mij heeft Nederland een lage staatsschuld en hoge krediet score.
Dachten deze ministers dus toch niet zo "rationeel"?quote:
Tja, onze bekwame bestuurders van het land vinden al tientallen jaren het aanleggen van een nieuwe weg nu eenmaal leuker dan het onderhouden van wat er al is.
https://nl.wikipedia.org/(...)uctuur_en_Waterstaat
PvdA toch bijna 4 jaar. Dan kan de rechtse wolk dus gemakkelijk de schuld volledig daarop gooien.quote:
[..]
Dachten deze ministers dus toch niet zo "rationeel"?
[ afbeelding ]
https://nl.wikipedia.org/(...)uctuur_en_Waterstaat
Onbestuurbaarquote:NEW DUTCH POLL (Ipsos-I&O)
🌹PRO is the largest party with ~18%
📈Surge for right-wing JA21 to ~12%
📉D66 and VVD collapse to ~10%
PRO: 28 seats (+2)
PVV: 18 (+1)
JA21: 18 (+4)
D66: 15 (-5)
VVD: 15 (-5)
CDA: 13 (-1)
FvD: 11 (-1)
PvdD: 6 (+1)
CU: 5 (+2)
SP: 5 (-)
50PLUS: 5 (+1)
SGP: 4 (-)
Volt: 3 (+1)
BBB: 2 (-)
DENK: 2 (-)
PRO/Volt 31quote:
D66 15
CDA 13
JA21 18
Dan ben je er met z'n vieren al netjes.
Al deze mensen die denken dat JA21 "fatsoenlijk rechts" zou zijn kijken dus echt alleen maar naar de vorm en presentatie, niet naar inhoudelijke beginselen of het zeer twijfelachtige buitenlands beleid (dat niet zo heel veel verschilt van PVV).
JA21 is in vele opzichten een gevaarlijke partij en moet niet genormaliseerd worden. Velen hebben geen idee wat hun daadwerkelijke agenda is in het buitenlands beleid.quote:
[..]
PRO/Volt 31
D66 15
CDA 13
JA21 18
Dan ben je er met z'n vieren al netjes.
Van de oorspronkelijke D66 kiezers geeft 16% aan niet te weten waarop te stemmen. Dat zijn 4 zetels. Voor CDA zijn er twee zetels zonder keuze en zo verder.
Kortom, peilingen zo ver voor verkiezingen zeggen niet alles en het is vooral belangrijk om uiterst rechts niet verder te laten groeien/normaliseren.
Ja21 en Pro lijken me wat ver uit elkaar liggen. Pro moet ook wel gek zijn om aan die lui te beginnen. Dan kunnen ze beter gaan voor een minderheidsvariant met PvdD en SP.quote:
[..]
PRO/Volt 31
D66 15
CDA 13
JA21 18
Dan ben je er met z'n vieren al netjes.
Veel te veel kleine flutpartijtjes die allemaal "wat willen."quote:
Goed, Jesse Klaver wordt straks de nieuwe beoogde MP. Heel rechts zal nooit maar dan ook nooit met hem en zijn afschuwelijk waardeloze partij meeregeren. Dus wat nu voor hem?
PRO/Volt en JA21 samen? Forget it.quote:
[..]
PRO/Volt 31
D66 15
CDA 13
JA21 18
Dan ben je er met z'n vieren al netjes.
Sowieso zou ik oppassen met al te innige Franse samenwerking, Fransen zijn heel transactioneel. Op het moment supreme dat die kernwapens feitelijk als afschrikking zouden moeten dienen kun je er gif op innemen dat de Fransen daar een enorme prijs voor zullen vragen.quote:
https://nos.nl/artikel/26(...)menwerking-in-parijs
We kunnen beter zelf kernwapens ontwikkelen want mocht Poetin pion LePen volgend jaar winnen dan gaat er meteen een streek door deze samenwerking.
quote:
Het Europese antwoord op e-mobiliteit.
[ afbeelding ]
Maar we moeten niet vergeten dat USA ook enorme hoeveelheden durfkapitaal er tegen aan gooit. Dat durfkapitaal klinkt heel mooi, maar dat is feitelijk gewoon geleend geld 'uit de markt' omdat USA obligaties kan wegzetten die toch wel gekocht worden omdat de hele wereld dollars nodig heeft.
Die partijen gaan natuurlijk niet regeren met JA21.quote:
[..]
PRO/Volt 31
D66 15
CDA 13
JA21 18
Dan ben je er met z'n vieren al netjes.
Zoals NRC schreef: "JA21 wordt gezien als onbetrouwbaar en onhandig."quote:
[..]
Die partijen gaan natuurlijk niet regeren met JA21.
https://www.nrc.nl/nieuws(...)ige-huisjes-a4938955
Met wie dan wel? VVD, PVV, FvD?quote:
[..]
Die partijen gaan natuurlijk niet regeren met JA21.
Ik ken ook wel wat terechte diskwalificaties voor de VVD maar op een gegeven moment moet je toch wat.quote:
[..]
Zoals NRC schreef: "JA21 wordt gezien als onbetrouwbaar en onhandig."
https://www.nrc.nl/nieuws(...)ige-huisjes-a4938955
De VVD maakt inderdaad een stuk meer kans. Ik vermoed althans dat Dilan daar dan niet meer aan het roer zal staan.quote:
Ware het niet dat de VVD, ondanks alle rare strapatsen, in de basis nog wel een relatief normale middenpartij is.quote:
[..]
Ik ken ook wel wat terechte diskwalificaties voor de VVD maar op een gegeven moment moet je toch wat.
JA21 is dan weer gewoon onderdeel van de uiterst rechtse wolk.
Ik had er nog iets over Ufo's bij willen plakken. Gewoon voor het plaatje.
Mwah, ik vind Eerdmans niet uiterst rechts en Coenradie, die Hoogeveen en Boomsma ook niet. Ja, ze staan rechts van de VVD, maar het is niet gezegd dat alles wat rechts van de VVD staat radicaal zou zijn, alleen dat gare remigratiestandpunt zouden ze moeten schrappen.quote:
[..]
Ware het niet dat de VVD, ondanks alle rare strapatsen, in de basis nog wel een relatief normale middenpartij is.
JA21 is dan weer gewoon onderdeel van de uiterst rechtse wolk.
Het voordeel van JA21 is dat ze niet de 'we rule this country' hebben die de VVD wel heeft.
Ja de kiezer zal op enig moment toch wat betere keuzes moeten gaan maken wil het land ooit bestuurbaar worden.quote:
[..]
Ik ken ook wel wat terechte diskwalificaties voor de VVD maar op een gegeven moment moet je toch wat.
Zolang rechts zo groot is zal de politiek wel op deze wijze doorgaan. Niet in staat om wat dan ook naar voldoening te bereiken.
In elk geval kan je Ja21 misschien een kans geven boven VVD daar ben ik het op zichzelf niet mee oneens. Maar dan moeten ze wel van die dwaze plannen laten gaan als eisen dat ministers hun eigen bleid niet uitvoeren en dat dan op papier zetten. Zoals ze nu bij die spreidingswet vragen.
Of dat ze deals willen met vage Afrikaanse landen omdat dat populair is onder dombo's.
Daarbij Ja21 geeft zelf ook het niet eens te willen. Dan houd het natuurlijk ook wel op he als je lijnrecht tegenover elkaar staat en er niet uit wil komen.
Daarbij juist met een coalitie van links tot extreemrechts weet je toch ook bijna zeker dat vrijwel alles een zoutloos compromis moet zijn. Dan krijg je vast zoiets als we gaan één kerncentrale bouwen.
Er is juist wat daadkracht en duidelijke sturing nodig.
VVD zit even rechts als Ja21 tegenwoordig dat is in de basis al lang geen normale middenpartij meer. Dan heb je echt een decennium niet opgelet waar ze nou allemaal mee bezig zijn lijkt me.quote:
[..]
Ware het niet dat de VVD, ondanks alle rare strapatsen, in de basis nog wel een relatief normale middenpartij is.
JA21 is dan weer gewoon onderdeel van de uiterst rechtse wolk.
Ja, Dilan mag vertrekken. Ik heb geen vertrouwen meer in haar, zeker niet als minister van D. in oorlogstijd.quote:
Als alles blijft zoals het is, dan krijgt Eerdmans ook mijn stem de volgende keer en velen in mijn omgeving met mij (en nee, dat zijn zeker geen neger-eng!-mensen). Maar Dilan's houdbaarheid is echt wel voorbij, zelfs formele netwerken die daar moties voor willen indienen. We zullen wel zien het laatste weekend van november, ik vrees weer lekker Hollands een beetje zeiken, "we moeten juist nu één blok vormen" en meer van zulk nietszeggend gedrag.
door Karel Wijdeveld
Wetenschappelijk medewerker
Op woensdag 7 oktober jl. gaf Marco Rubio, de minister van Buitenlandse Zaken van de VS, tijdens zijn werkbezoek aan en in Griekenland een toespraak met een historische, filosofische en morele lading. De toespraak werd gegeven op de Pnyx, een heuvel in Athene die in de klassieke oudheid werd gebruikt voor volksvergaderingen. Deze heuvel biedt daarnaast een uitzicht op de Akropolis, waardoor de bakermat van de democratie het symbolische decor vormde van Rubio’s speech. De locatie zelf en het decor van de toespraak waren – uiteraard – niet toevallig. Zij dienden de inhoud van zijn voordracht meer lading en betekenis te geven. Maar wat zei Rubio nu precies, waarom was uitgerekend deze plek belangrijk voor zijn boodschap en heeft zijn speech enige meerwaarde voor liberalen in deze tijd?
https://www.telderssticht(...)b6c67d12d7-641518802SPOILERIn het licht van de precaire verhoudingen tussen de VS en Europa is met name de laatste vraag van belang om serieus te benaderen. Sinds de tweede termijn van Donald Trump is aangevangen, zijn de meeste liberale, progressieve en democratische ‘continentalen’ gewoon om alles wat de Trump-regering doet, zegt en aanricht af te doen als iets verschrikkelijks. En dat is ook niet gek, gezien de intensiteit en agressiviteit van de gebezigde taal en verrichte handelingen door hem en zijn regering.
Maar toch schuilt er meer achter de (geo)politiek van de Trump-regering dan liberalen wellicht zouden willen geloven. Sterker nog: de (geo)politiek van de Trump-regering is er grotendeels op gericht om de zwakke punten van het moderne liberale denken bloot te leggen en op eigen wijze te herstellen. Is het dan aan liberalen om deze kritiek te negeren of te bagatelliseren? Aangezien liberalen zowel op nationaal, als Europees, als mondiaal niveau niet meer de gevierde status hebben als aan het einde van de twintigste of aan het prille begin van de eenentwintigste eeuw, lijkt mij die ijdele houding ongepast.
De liberale filosofie lijkt op het moment te vaak afhankelijk te zijn van de grillen van het politieke debat, waarbij liberalen naarstig op zoek zijn naar vormen van houvast, richting en visie. Hierdoor dreigt de waarde en diepere betekenis van de liberale filosofie te worden vergeten, en dreigt het liberalisme zelfs in zijn geheel ten onder te gaan. Indien liberalen niet ingehaald en overrompeld willen worden door conservatieve, reactionaire, ‘progressieve’ of religieuze tendensen in en buiten deze samenleving, zijn zelfkritiek en zelfreflectie noodzakelijk. Een terughoudende en beschouwende blik op Rubio’s ‘anti-liberale’ speech kan bijvoorbeeld een eerste stap zijn in de richting van liberale herwaardering en zelfvernieuwing. Zeker, nu deze toespraak een zeer actueel onderwerp raakte dat liberalen liever lijken te vermijden, te weten: cultuur en identiteit.
Gewoon jezelf kunnen zijn
Onder aanvoering van Ed Nijpels haalde de VVD tijdens de verkiezingen van 1982 maar liefst 36 zetels, de hoogste uitslag tot dan toe. Het ‘discoliberalisme’ bleek – in ieder geval voor even – een succesformule, waarbij de slogan uit het muzikale campagnefilmpje van de partij het moderne liberale denken samenvatte: “Gewoon jezelf kunnen zijn.”
De morele en inhoudelijke ‘leegte’ van deze leus geeft precies aan waarom liberalen vraagstukken rondom cultuur en identiteit lastig vinden, en wellicht liever willen vermijden. Het is immers aan de mensen zelf, het individu, om daar iets over te zeggen en te vinden, en niet aan iets of iemand anders. Hoewel dit uitgangspunt fraai oogt, brengt het de nodige problematiek met zich. Zo weten velen niet goed wie zij zijn, wie zij willen zijn, bij welke groep zij horen, bij welke groep zij willen horen, wat zij willen worden, wat zij zelf werkelijk belangrijk vinden, waar zij in geloven, enzovoorts.
Vooral bij jongeren spelen dergelijke existentiële vragen een belangrijke rol in de bepaling van hun identiteit, van hun rol in de maatschappij en van hun plek in de wereld. Bovendien kunnen de omstandigheden van het moment – van het betreffende tijdperk – deze vragen extra lading geven. Denk hierbij aan omstandigheden die het beeld van de nabije toekomst onzeker, niet hoopvol of zelfs hopeloos maken. Geeft de leus “Gewoon jezelf kunnen zijn” op die momenten voldoende houvast en geeft die leus op de bovenstaande vragen een bevredigend antwoord? Me dunkt van niet.
De kracht van een gemeenschappelijke cultuur of religie
Dat individuen, groepen en samenlevingen doorgaans behoefte hebben aan en zelfs baat kunnen hebben bij een verhaal of een boodschap die ze grond, richting en betekenis kan geven, is evident. Deze observatie werd al gemaakt in Boek III van Plato’s Politeia. Hier werd het belang van de ‘nobele leugen’ besproken: een volksmythe die ertoe moet dienen om maatschappelijke harmonie te creëren, te bewaren en te bevorderen.
Een dergelijk concept is in een meer recent verleden ingezet voor extreem-nationalistische, nazistische en daarmee desastreuze doeleinden. Karl Popper koppelde het concept van de nobele leugen uit Plato’s Politeia daarom ook aan de Blut und Boden-ideologie die een centraal kenmerk vormde (en nog steeds vormt) van de nationaalsocialistische ideologie. Ook het Servische nationalisme kenmerkt zich door mythen, sprookjes en verhalen die de Servische aard, cultuur en volksgeest moeten verklaren en typeren. Hét voorbeeld hiervan is de Kosovo-mythe, ook wel bekend als 'de Slag op het Merelveld', die een verklaring biedt voor de blijvende etnische spanningen in de regio van de Westelijke Balkan.
De kracht van een verhaal kan zodoende heel eenvoudig verkeerd worden ingezet. Maar daar gaat het in dezen niet om. Waar het wel om gaat is dat een gemeenschappelijk existentieel of metafysisch verhaal een enorme meerwaarde kan hebben voor veel mensen, nu het aan hen – zogezegd – grond, richting en betekenis kan geven in hun leven. Zeker in tijden van crisis, conflict, onzekerheid of oplopende spanningen, maar ook in het alledaagse leven, is een verhaal dat een diepere betekenis heeft van groot belang voor velen. Het was ook om die reden dat de christen(democraat) Paul Scholten, sociaaldemocraat Herman Wiardi Beckman en liberaal Benjamin Telders in de bundel Den Vaderlant ghetrouwe (1940) individueel doch tezamen op zoek gingen naar een meer diepgravende betekenis van Nederland, het Nederlanderschap, de Nederlandse identiteit en de Nederlandse cultuur om de Nederlandse burger inzicht in de raison d’être te geven en zo hoop te bieden in de bange dagen van de Duitse bezetting.
Het is mede vanwege de existentiële en metafysische meerwaarde van verhalen dat religie nog altijd een fundamentele rol speelt in allerlei samenlevingen. Hoewel in Nederland 42% van bevolking religieus is (CBS, 2025), ligt dat percentage voor de rest van de wereld op ca. 76% (Pew Research Center, 2025). Dit getal had hoger kunnen zijn, ware het niet dat China met 1,4 miljard inwoners behoorlijk areligieus is (10,4%). In Afrika, het Midden-Oosten en Zuid-Amerika liggen de percentages van het aantal religieuzen immers rond (en vaak zelfs boven) de 90%.
De existentiële of metafysische meerwaarde van het liberalisme…?
Wat betekent dit voor Nederland of, wellicht een betere vraag, wat betekent dit voor liberalen? Het betekent dat liberalen behoorlijk in de minderheid zijn, dat een leus als “Gewoon jezelf kunnen zijn” niet langer resoneert of überhaupt gedoemd was nooit te resoneren, en dat het individu doorgaans wellicht behoefte heeft aan meer zingevende fenomenen en taferelen.
Dat verklaart ook waarom het liberale denken wereldwijd bij lange na niet de plek van religie heeft ingenomen en dat op dit moment het liberalisme op veel plekken medestanders dreigt te verliezen. Want hoewel de kosmopolitische feestgeluiden van de liberaal-democratische overwinning van de Koude Oorlog nog voor sommige liberalen lijken na te galmen, zijn deze geluiden niet meer dan sirenenzang. Autocratieën en theocratieën zijn (grotendeels) geen stabiele liberale democratieën geworden, religie en gemeenschap vormen in plaats van individualisme voor velen nog altijd belangrijkste uitgangspunten, en de moderne interpretaties van liberale en democratische waarden lijken steeds meer steun te ontberen.
Het liberale project is daarmee niet af en het is ook maar de vraag of het ooit afgerond zal raken (gezien de anti-utopistische sentimenten in het liberale denken lijkt een ontkennend antwoord op deze vraag mij de enig mogelijke optie). Afgeven op de evenzeer befaamde als beruchte boodschap die Francis Fukuyama verkondigde in The End of History and the Last Man (1992) ten aanzien van het 'afgeronde' karakter van het liberale project zal ik in dezen niet doen, nu het louter afgeven hierop is verworden tot een politicologisch inkoppertje en daarmee tamelijk betekenisloos is geworden.
Wat daarentegen voor liberalen wél betekenisvol kan zijn, is om zichzelf de vraag te stellen wáárom het liberale project niet is afgerond, waarom dat project wellicht nooit afgerond zal raken, welke implicaties de antwoorden op die vragen (of het eenvoudigweg nader in beschouwing nemen van die vragen) zouden hebben voor het liberalisme, en voor welke opdracht de liberalen en het liberalisme vandaag de dag staan.
Botsing der beschavingen
Op dit punt is de toespraak van Marco Rubio van belang. Rubio poogde in zijn speech in Athene de bijzondere betekenis en blijvende meerwaarde van de klassieken voor het moderne Westen te benadrukken. Hierin stelde hij centraal dat met name het verloochenen, bagatelliseren of louter voor lief nemen van de implicaties van de klassieken voor de huidige tijd kan leiden tot het (nog verder) laten afglijden van de westerse cultuur, en uiteindelijk tot de ondergang van de westerse beschaving.
Rubio benadrukte dat de dingen die het Westen hebben gevormd, te danken zijn aan de plek waar hij stond: Athene. Deze dingen gaan veel verder dan de formele en juridische begrippen of de moderne instituties an sich. Het gaat om de ideeën die daaraan ten grondslag liggen, over moraliteit, ethiek en cultuur. Hiervoor is de filosofische grondhouding van fundamenteel belang geweest; de grondhouding die uitgaat van nieuwsgierigheid, openheid, ontvankelijkheid en innovatie. Een grondhouding die onwetendheid, onkunde en afstandelijkheid tegengaat. Die grondhouding is er één van moed, risico’s durven nemen, en het onbekende durven en willen beproeven.
Het moderne Westen kenmerkt zich volgens Rubio daarentegen als een wereld die deze grondlijnen niet meer lijkt te erkennen of herkennen. Het Westen houdt te veel van en streeft te veel naar veiligheid, een utopistische orde, en het vermijden van risico en falen. Het is een wereld waarin ‘winnen’ en ‘verliezen’ onbelangrijke fenomenen zijn geworden. In plaats daarvan streeft het Westen naar modernere waarden en uitgangspunten als radicale gelijkheid, nivellering en vergaande sociale rechtvaardigheid, waardoor er geen nieuwe hoogtes kunnen worden bereikt: “We preoccupy ourselves more with the comfort of the worst than the potential of the best.”
Het Westen zou zichzelf, aldus, gevangen houden in het streven naar het middelmatige. In die vruchteloze bezigheid dreigt het Westen ten onder te gaan. Hoewel passie, kracht, moed en trots tot de kern behoren van succesvolle beschavingen, dreigen die facetten steeds minder betekenisvol te worden, waardoor ook de reden wegvalt om voor die beschaving te blijven strijden. Indien die weg bewandeld blijft worden, zullen de westerse beschavin én het liberale denken uiteindelijk ten onder gaan. Het is daarom van essentieel belang om de bewustwording van de westerse verworvenheden verder aan te wakkeren en die verworvenheden niet voor lief te nemen. Want geen enkele discussie, geen enkel debat, geen enkel gevecht, en geen enkele oorlog is gewonnen door een houding die zich laat kenmerken door achteloosheid, onverschilligheid en een onwil. Om die reden zal het Westen zich volgens Rubio bewuster moeten worden van de grondredenen van zijn bestaan, voordat die grondredenen en het bestaan zelf nog verder in de verdrukking komen: “We will either choose to act now or lose the choice to act at all.”
De bovenstaande boodschap van Rubio was geen verrassende, nu hij – net als het buitenlandbeleid van de Trump-regering – zich veelal baseert op de lessen die voortkomen uit The Clash of Civilizations (1996) van de Amerikaanse politicoloog en politiek adviseur Samuel Huntington (1927-2008). Dit werk, dat grotendeels geïnspireerd door Der Untergang des Abendlandes (1918) van Oswald Spengler (1880-1936), probeert te laten zien dat er verschillende beschavingen zijn, dat deze beschavingen zijn gefundeerd op onder andere culturele en religieuze gronden, dat er daardoor fundamentele verschillen zijn en zullen blijven bestaan tussen de verschillende beschavingen, en dat deze verschillen op den duur zouden kunnen leiden tot een strijd, conflict of botsing der beschavingen. Hoewel er over de gehele wereld buitengewoon veel verschillende (sub)culturen bestaan, maakt Huntington een grof onderscheid tussen beschavingen die in zichzelf op grote lijnen overeenstemmen op onder andere culturele en religieuze gronden. De betreffende beschavingen zijn de Westerse, Orthodoxe, Latijns-Amerikaanse, Islamitische, Hindoeïstische, Chinese, Japanse, Boeddhistische en Afrikaanse (Sub-Sahara).
Waardenconflict
Voor liberalen mag een dergelijke observatie of analyse eigenlijk geen verrassing heten, laat staan dat die als iets schokkends kan worden ervaren. De analyse van Huntington sluit namelijk behoorlijk goed aan bij het door de liberale filosoof Isaiah Berlin (1909-1997) getypeerde ‘waardenconflict’. Het waardenconflict – de strijd tussen (persoonlijke) waarden – zou volgens Berlin inherent zijn aan de werkelijkheid en maatschappij, nu het waardenconflict onvermijdelijk onderdeel zou uitmaken van de menselijke conditie.
Dat zit als volgt. Individuen verschillen op allerlei mogelijke vlakken van elkaar: zowel qua uiterlijk als qua innerlijk. Die innerlijkheid bepaalt wat het betreffende individu denkt, wat diegene uitdraagt qua ideeën, en welke waarden diegene belangrijk vindt en vertegenwoordigt. Die waarden kunnen bepaald worden door allerlei omstandigheden: de omgeving of het milieu waarin je opgroeit, levensgebeurtenissen, nieuwe inzichten, ontmoetingen met vreemden, filosofische of religieuze inzichten, enzovoorts. Dat betekent dat waarden tussen individuen kunnen overeenkomen, zeker wanneer deze individuen dezelfde culturele, identitaire of religieuze ervaringen hebben opgedaan. Maar dat betekent ook dat waarden tussen individuen kunnen botsen – en niet zo’n beetje ook.
Als liberaal zag Isaiah Berlin dit conflict van waarden niet als een kwalijk en een noodzakelijk te vermijden fenomeen. Integendeel. Ten eerste was het waardenconflict voor Berlin geen kwalijk fenomeen, omdat het verschil tussen waarden, culturen en individuen nu eenmaal onderdeel uitmaakt van de werkelijkheid. Ontkenning of taboeïsering van deze verschillen zou derhalve een naïeve ontkenning van de werkelijkheid zijn. Ten tweede was het waardenconflict voor Berlin geen kwalijk fenomeen, omdat het vanuit een liberaal oogpunt juist wenselijk is als er een samenleving kan bestaan waarin individuele verschillen geen hindernis vormen, maar juist worden aanvaard en omarmd. Een dergelijke samenleving is de liberale democratie, de open samenleving, de pluralistische samenleving.
Zodoende zou het streven naar de homogene samenleving het einde van de individuele vrijheid en daarmee het liberale project inluiden, zou de taboeïsering van de innerlijke individuele verscheidenheid de werkelijkheid en daarmee ook het liberale project tekortdoen, en zou de bagatellisering van fundamentele verschillen tot onomkeerbare uitkomsten voor de vrije samenleving en het liberale project kunnen leiden.
Ten aanzien van dit laatste waarschuwde Isaiah Berlin vooral voor het ‘Panglossiaans optimisme’ dat moderne liberalen zou kenmerken: een overdreven optimistische en bovenal naïeve grondhouding die weigert vormen van tragiek – en daarmee conflifct – te aanvaarden. De Panglossiaanse liberaal zou met zijn ontkenning, taboeïsering of bagatellisering van de fundamentele verschillen tussen individuen, culturen en beschavingen weigeren in te zien dat dergelijke verschillen wel degelijk bestaan en dat een waardenconflict ook niet altijd zal leiden tot de meest prettige, beschaafde of rationele uitkomsten. Individuen maken immers niet altijd de meest prettige, beschaafde of rationele keuzes – hoe graag enkele Verlichtingsdenkers dat ook wilden geloven. De meeste menselijke keuzes en handelingen zijn uiteindelijk irrationeel, intuïtief, radicaal of – zoals Berlin het noemde – ‘tragisch’ (in de zin van onmogelijk ideaal, imperfect, niet-utopisch). Nu ook persoonlijke waarden vaak een irrationele, intuïtieve, radicale of tragische grondslag hebben, zijn verschillen tussen persoonlijke waarden eenvoudigweg reëel en is het zeer aannemelijk dat die waarden (en personen) met elkaar in conflict kunnen raken.
Culturele grenzen aan verdraagzaamheid
Zo laten Rubio, Huntington en Berlin zien dat er tussen individuen, waarden en culturen onoverbrugbare verschillen bestaan en dat een conflict of strijd tussen individuen, waarden of culturen absoluut niet ondenkbaar is. Een dergelijke strijd wordt met name tastbaar, wanneer wij spreken over een beschaving die – in beginsel – zeer openhartig en tolerant is jegens allerlei individuen, waarden of culturen. Ik doel in dezen uiteraard op de westerse beschaving.
Bij veel lezers zullen, zo schat ik in, de gedachten op dit punt uitwijken naar de zogeheten ‘tolerantieparadox’ die Karl Popper (1902-1994) omschreef in The Open Society and Its Enemies (1945). De strekking van deze paradox is dat grenzeloze verdraagzaamheid kan leiden tot het in beginsel verdragen van de onverdraagzamen, wat uiteindelijk kan leiden tot een onderdrukking van de verdraagzamen. Om dat te voorkomen en de verdraagzame, open samenleving te beschermen, behoudt de verdraagzame samenleving volgens Popper zich het recht voor om tijdig de onverdraagzamen te onderdrukken, onverdraagzaam te zijn naar de onverdraagzamen en daarmee de verdraagzame samenleving in stand te houden:
“Wij moeten eisen, dat iedere beweging, die onverdraagzaamheid predikt, zichzelf daarmede buiten de wet stelt, en wij behoren opruiing en aanstichting tot onverdraagzaamheid en vervolging als misdadig aan te merken…”
Zodoende gelden er ook voor liberalen grenzen aan de morele en inhoudelijke leegte van “Gewoon jezelf kunnen zijn”, te weten: de situatie waarin iemand niet meer gewoon zichzelf kan of mag zijn. Dit geldt – in meer eloquente bewoordingen – ook voor Berlin en Popper. Bij Popper ligt die grens bij de onderdrukking van verdraagzaamheid. De grens bij Berlin is iets lastiger te definiëren. Wat in ieder geval vaststaat is dat de grens ligt bij het moment dat waardenpluralisme wordt ondermijnd of wordt onderdrukt, maar ook wanneer de mogelijkheid tot een waardenconflict niet meer bestaat, wordt bemoeilijkt of wanneer het waardenconflict zelf leidt tot extreme vormen van onderdrukking van de ander. De mogelijkheid tot (vreedzaam) conflict moet immer blijven bestaan, wat veronderstelt dat het bestaan van verschillen tussen individuele opvattingen en waarden moet worden begrepen, aanvaard en getolereerd.
Kort gezegd komt het hier op neer: voor liberalen is het van belang dat het niet slechts gaat om verdraagzaamheid of tolerantie an sich, maar om wederzijdse verdraagzaamheid of wederzijdse tolerantie. Passieve verdraagzaamheid of tolerantie is een te naïeve houding om de waarde van verdraagzaamheid en tolerantie na te streven. Het is een houding die onbedoeld destructieve gevolgen kan hebben.
Voor de bescherming en instandhouding van de liberale filosofie, van de liberale democratie en daarmee van de westerse beschaving is daarom meer nodig dan een lijdend toezien. Hoewel Rubio uit deze conclusie in zijn toespraak beleidsbeslissingen trok die vooral (in zijn ogen) voor de VS van belang zijn, zou dezelfde conclusie ook voor liberalen enige betekenis moeten hebben. Het Westen dient trots, maar ook uiterst waakzaam te zijn ten aanzien van de westerse verworvenheden. Zodra die trots wordt omgezet in schaamte of wanneer die waakzaamheid afglijdt naar onverschilligheid, lonkt het gevaar van de ondermijning van pluralisme, het gevaar van onverdraagzaamheid, en het gevaar van het niet meer jezelf kunnen zijn.
Liberalen zouden zich daarom bewuster moeten worden van het belang van cultuur en identiteit, en de conflicten tussen cultuur en identiteit die onvermijdelijk zullen blijven plaatsvinden of zelfs kunnen verergeren. Zodra liberalen geen positie trachten in te nemen en zich te schuilhouden achter grenzeloze verdraagzaamheid of passieve tolerantie, dreigen de liberale verworvenheden ten onder te gaan. De strijd om cultuur en identiteit is nu eenmaal nog meer aan de orde van de dag gezien de druk op de Europese buitengrenzen (oorlog en migratie), die zich thans uit in een toenemend aantal stemmen op de ‘flanken’ in het Europese politieke discours. Als liberalen niet nog verder overrompeld willen worden door conservatieve, reactionaire, ‘progressieve’ of religieuze tendensen, is het noodzakelijk om bewuster, helderder en strijdbaarder om te gaan met vraagstukken rondom cultuur en identiteit.
Geraadpleegde bronnen:
Speech Marco Rubio: Secretary of State Marco Rubio Remarks - United States Department of State
Cijfers religieuzen in Nederland: Religieuze betrokkenheid; persoonskenmerken | CBS
Cijfers religieuzen wereldwijd: The World’s Religious Groups: How Their Sizes Changed from 2010 to 2020 | Pew Research Center
Plato, Plato. Politeia, Amsterdam: Prometheus 2026 (Politeia, vertaald door A.A.M. Kinneging).
H.B. Wiardi Beckman, B.M. Telders & P. Scholten, Den vaderlant ghetrouwe, Haarlem: H.D. Tjeenk Willink & Zoon 1940.
K.R. Popper, De vrije samenleving en haar vijanden. Deel 1. De betovering door Plato, Bussum: Uitgeverij F.G. Kroonder 1950 (The Open Societies and Its Enemies 1945, vertaald door J. Meijer).
S.P. Huntington, Botsende beschavingen. Cultuur en conflict in de 21e eeuw, Amsterdam: Hollands Diep 2022 (The Clash of Civilizations and the Remaking of World Order 1996, vertaald door J. Bos).
I. Berlin, The Sense of Reality. Studies in Ideas and their History, Londen (VK): Penguin Random House 1997.
I. Berlin, Liberty, Oxford (VK): Oxford University Press 2002.
I. Berlin, The Crooked Timber of Humanity. Chapters in the History of Ideas, Princeton (VS): Princeton University Press 2013.
J. Gray, Isaiah Berlin. An Interpretation of his Thought, Princeton (VS): Princeton University Press 2013.
Boomsma is een Orbanistische engnek. Coenradie komt met trias politica en rechtstaat ondermijnende voorstellen. JA21 staat voor klassen- en rassenjustitie.quote:
[..]
Mwah, ik vind Eerdmans niet uiterst rechts en Coenradie, die Hoogeveen en Boomsma ook niet. Ja, ze staan rechts van de VVD, maar het is niet gezegd dat alles wat rechts van de VVD staat radicaal zou zijn, alleen dat gare remigratiestandpunt zouden ze moeten schrappen.
Het voordeel van JA21 is dat ze niet de 'we rule this country' hebben die de VVD wel heeft.
Het is niet alleen het remigratie standpunt natuurlijk. Het is ook Artikel 1 van de Grondwet aanvallen/schrappen en Artikel 23 buiten werking stellen voor alles dat niet Joods en Christelijk is. Of hun buitenlands beleid, dat Oekraïne bij Rusland en de Russische invloedssfeer hoort. Eerdmans wil een verbod op halalslagers.
Rubio en Huntington zijn absoluut géén 'liberalen' en de auteur zou eens het boek van Josephine Quinn moeten lezen ('Het Westen'). Dat weerspreekt het hele idee van dat de westerse beschaving afstamt van Athene en Rome.quote:
Wat is de stem van liberalen in de strijd der culturen?
door Karel Wijdeveld
Wetenschappelijk medewerker
Op woensdag 7 oktober jl. gaf Marco Rubio, de minister van Buitenlandse Zaken van de VS, tijdens zijn werkbezoek aan en in Griekenland een toespraak met een historische, filosofische en morele lading. De toespraak werd gegeven op de Pnyx, een heuvel in Athene die in de klassieke oudheid werd gebruikt voor volksvergaderingen. Deze heuvel biedt daarnaast een uitzicht op de Akropolis, waardoor de bakermat van de democratie het symbolische decor vormde van Rubio’s speech. De locatie zelf en het decor van de toespraak waren – uiteraard – niet toevallig. Zij dienden de inhoud van zijn voordracht meer lading en betekenis te geven. Maar wat zei Rubio nu precies, waarom was uitgerekend deze plek belangrijk voor zijn boodschap en heeft zijn speech enige meerwaarde voor liberalen in deze tijd?https://www.telderssticht(...)b6c67d12d7-641518802SPOILERIn het licht van de precaire verhoudingen tussen de VS en Europa is met name de laatste vraag van belang om serieus te benaderen. Sinds de tweede termijn van Donald Trump is aangevangen, zijn de meeste liberale, progressieve en democratische ‘continentalen’ gewoon om alles wat de Trump-regering doet, zegt en aanricht af te doen als iets verschrikkelijks. En dat is ook niet gek, gezien de intensiteit en agressiviteit van de gebezigde taal en verrichte handelingen door hem en zijn regering.
Maar toch schuilt er meer achter de (geo)politiek van de Trump-regering dan liberalen wellicht zouden willen geloven. Sterker nog: de (geo)politiek van de Trump-regering is er grotendeels op gericht om de zwakke punten van het moderne liberale denken bloot te leggen en op eigen wijze te herstellen. Is het dan aan liberalen om deze kritiek te negeren of te bagatelliseren? Aangezien liberalen zowel op nationaal, als Europees, als mondiaal niveau niet meer de gevierde status hebben als aan het einde van de twintigste of aan het prille begin van de eenentwintigste eeuw, lijkt mij die ijdele houding ongepast.
De liberale filosofie lijkt op het moment te vaak afhankelijk te zijn van de grillen van het politieke debat, waarbij liberalen naarstig op zoek zijn naar vormen van houvast, richting en visie. Hierdoor dreigt de waarde en diepere betekenis van de liberale filosofie te worden vergeten, en dreigt het liberalisme zelfs in zijn geheel ten onder te gaan. Indien liberalen niet ingehaald en overrompeld willen worden door conservatieve, reactionaire, ‘progressieve’ of religieuze tendensen in en buiten deze samenleving, zijn zelfkritiek en zelfreflectie noodzakelijk. Een terughoudende en beschouwende blik op Rubio’s ‘anti-liberale’ speech kan bijvoorbeeld een eerste stap zijn in de richting van liberale herwaardering en zelfvernieuwing. Zeker, nu deze toespraak een zeer actueel onderwerp raakte dat liberalen liever lijken te vermijden, te weten: cultuur en identiteit.
Gewoon jezelf kunnen zijn
Onder aanvoering van Ed Nijpels haalde de VVD tijdens de verkiezingen van 1982 maar liefst 36 zetels, de hoogste uitslag tot dan toe. Het ‘discoliberalisme’ bleek – in ieder geval voor even – een succesformule, waarbij de slogan uit het muzikale campagnefilmpje van de partij het moderne liberale denken samenvatte: “Gewoon jezelf kunnen zijn.”
De morele en inhoudelijke ‘leegte’ van deze leus geeft precies aan waarom liberalen vraagstukken rondom cultuur en identiteit lastig vinden, en wellicht liever willen vermijden. Het is immers aan de mensen zelf, het individu, om daar iets over te zeggen en te vinden, en niet aan iets of iemand anders. Hoewel dit uitgangspunt fraai oogt, brengt het de nodige problematiek met zich. Zo weten velen niet goed wie zij zijn, wie zij willen zijn, bij welke groep zij horen, bij welke groep zij willen horen, wat zij willen worden, wat zij zelf werkelijk belangrijk vinden, waar zij in geloven, enzovoorts.
Vooral bij jongeren spelen dergelijke existentiële vragen een belangrijke rol in de bepaling van hun identiteit, van hun rol in de maatschappij en van hun plek in de wereld. Bovendien kunnen de omstandigheden van het moment – van het betreffende tijdperk – deze vragen extra lading geven. Denk hierbij aan omstandigheden die het beeld van de nabije toekomst onzeker, niet hoopvol of zelfs hopeloos maken. Geeft de leus “Gewoon jezelf kunnen zijn” op die momenten voldoende houvast en geeft die leus op de bovenstaande vragen een bevredigend antwoord? Me dunkt van niet.
De kracht van een gemeenschappelijke cultuur of religie
Dat individuen, groepen en samenlevingen doorgaans behoefte hebben aan en zelfs baat kunnen hebben bij een verhaal of een boodschap die ze grond, richting en betekenis kan geven, is evident. Deze observatie werd al gemaakt in Boek III van Plato’s Politeia. Hier werd het belang van de ‘nobele leugen’ besproken: een volksmythe die ertoe moet dienen om maatschappelijke harmonie te creëren, te bewaren en te bevorderen.
Een dergelijk concept is in een meer recent verleden ingezet voor extreem-nationalistische, nazistische en daarmee desastreuze doeleinden. Karl Popper koppelde het concept van de nobele leugen uit Plato’s Politeia daarom ook aan de Blut und Boden-ideologie die een centraal kenmerk vormde (en nog steeds vormt) van de nationaalsocialistische ideologie. Ook het Servische nationalisme kenmerkt zich door mythen, sprookjes en verhalen die de Servische aard, cultuur en volksgeest moeten verklaren en typeren. Hét voorbeeld hiervan is de Kosovo-mythe, ook wel bekend als 'de Slag op het Merelveld', die een verklaring biedt voor de blijvende etnische spanningen in de regio van de Westelijke Balkan.
De kracht van een verhaal kan zodoende heel eenvoudig verkeerd worden ingezet. Maar daar gaat het in dezen niet om. Waar het wel om gaat is dat een gemeenschappelijk existentieel of metafysisch verhaal een enorme meerwaarde kan hebben voor veel mensen, nu het aan hen – zogezegd – grond, richting en betekenis kan geven in hun leven. Zeker in tijden van crisis, conflict, onzekerheid of oplopende spanningen, maar ook in het alledaagse leven, is een verhaal dat een diepere betekenis heeft van groot belang voor velen. Het was ook om die reden dat de christen(democraat) Paul Scholten, sociaaldemocraat Herman Wiardi Beckman en liberaal Benjamin Telders in de bundel Den Vaderlant ghetrouwe (1940) individueel doch tezamen op zoek gingen naar een meer diepgravende betekenis van Nederland, het Nederlanderschap, de Nederlandse identiteit en de Nederlandse cultuur om de Nederlandse burger inzicht in de raison d’être te geven en zo hoop te bieden in de bange dagen van de Duitse bezetting.
Het is mede vanwege de existentiële en metafysische meerwaarde van verhalen dat religie nog altijd een fundamentele rol speelt in allerlei samenlevingen. Hoewel in Nederland 42% van bevolking religieus is (CBS, 2025), ligt dat percentage voor de rest van de wereld op ca. 76% (Pew Research Center, 2025). Dit getal had hoger kunnen zijn, ware het niet dat China met 1,4 miljard inwoners behoorlijk areligieus is (10,4%). In Afrika, het Midden-Oosten en Zuid-Amerika liggen de percentages van het aantal religieuzen immers rond (en vaak zelfs boven) de 90%.
De existentiële of metafysische meerwaarde van het liberalisme…?
Wat betekent dit voor Nederland of, wellicht een betere vraag, wat betekent dit voor liberalen? Het betekent dat liberalen behoorlijk in de minderheid zijn, dat een leus als “Gewoon jezelf kunnen zijn” niet langer resoneert of überhaupt gedoemd was nooit te resoneren, en dat het individu doorgaans wellicht behoefte heeft aan meer zingevende fenomenen en taferelen.
Dat verklaart ook waarom het liberale denken wereldwijd bij lange na niet de plek van religie heeft ingenomen en dat op dit moment het liberalisme op veel plekken medestanders dreigt te verliezen. Want hoewel de kosmopolitische feestgeluiden van de liberaal-democratische overwinning van de Koude Oorlog nog voor sommige liberalen lijken na te galmen, zijn deze geluiden niet meer dan sirenenzang. Autocratieën en theocratieën zijn (grotendeels) geen stabiele liberale democratieën geworden, religie en gemeenschap vormen in plaats van individualisme voor velen nog altijd belangrijkste uitgangspunten, en de moderne interpretaties van liberale en democratische waarden lijken steeds meer steun te ontberen.
Het liberale project is daarmee niet af en het is ook maar de vraag of het ooit afgerond zal raken (gezien de anti-utopistische sentimenten in het liberale denken lijkt een ontkennend antwoord op deze vraag mij de enig mogelijke optie). Afgeven op de evenzeer befaamde als beruchte boodschap die Francis Fukuyama verkondigde in The End of History and the Last Man (1992) ten aanzien van het 'afgeronde' karakter van het liberale project zal ik in dezen niet doen, nu het louter afgeven hierop is verworden tot een politicologisch inkoppertje en daarmee tamelijk betekenisloos is geworden.
Wat daarentegen voor liberalen wél betekenisvol kan zijn, is om zichzelf de vraag te stellen wáárom het liberale project niet is afgerond, waarom dat project wellicht nooit afgerond zal raken, welke implicaties de antwoorden op die vragen (of het eenvoudigweg nader in beschouwing nemen van die vragen) zouden hebben voor het liberalisme, en voor welke opdracht de liberalen en het liberalisme vandaag de dag staan.
Botsing der beschavingen
Op dit punt is de toespraak van Marco Rubio van belang. Rubio poogde in zijn speech in Athene de bijzondere betekenis en blijvende meerwaarde van de klassieken voor het moderne Westen te benadrukken. Hierin stelde hij centraal dat met name het verloochenen, bagatelliseren of louter voor lief nemen van de implicaties van de klassieken voor de huidige tijd kan leiden tot het (nog verder) laten afglijden van de westerse cultuur, en uiteindelijk tot de ondergang van de westerse beschaving.
Rubio benadrukte dat de dingen die het Westen hebben gevormd, te danken zijn aan de plek waar hij stond: Athene. Deze dingen gaan veel verder dan de formele en juridische begrippen of de moderne instituties an sich. Het gaat om de ideeën die daaraan ten grondslag liggen, over moraliteit, ethiek en cultuur. Hiervoor is de filosofische grondhouding van fundamenteel belang geweest; de grondhouding die uitgaat van nieuwsgierigheid, openheid, ontvankelijkheid en innovatie. Een grondhouding die onwetendheid, onkunde en afstandelijkheid tegengaat. Die grondhouding is er één van moed, risico’s durven nemen, en het onbekende durven en willen beproeven.
Het moderne Westen kenmerkt zich volgens Rubio daarentegen als een wereld die deze grondlijnen niet meer lijkt te erkennen of herkennen. Het Westen houdt te veel van en streeft te veel naar veiligheid, een utopistische orde, en het vermijden van risico en falen. Het is een wereld waarin ‘winnen’ en ‘verliezen’ onbelangrijke fenomenen zijn geworden. In plaats daarvan streeft het Westen naar modernere waarden en uitgangspunten als radicale gelijkheid, nivellering en vergaande sociale rechtvaardigheid, waardoor er geen nieuwe hoogtes kunnen worden bereikt: “We preoccupy ourselves more with the comfort of the worst than the potential of the best.”
Het Westen zou zichzelf, aldus, gevangen houden in het streven naar het middelmatige. In die vruchteloze bezigheid dreigt het Westen ten onder te gaan. Hoewel passie, kracht, moed en trots tot de kern behoren van succesvolle beschavingen, dreigen die facetten steeds minder betekenisvol te worden, waardoor ook de reden wegvalt om voor die beschaving te blijven strijden. Indien die weg bewandeld blijft worden, zullen de westerse beschavin én het liberale denken uiteindelijk ten onder gaan. Het is daarom van essentieel belang om de bewustwording van de westerse verworvenheden verder aan te wakkeren en die verworvenheden niet voor lief te nemen. Want geen enkele discussie, geen enkel debat, geen enkel gevecht, en geen enkele oorlog is gewonnen door een houding die zich laat kenmerken door achteloosheid, onverschilligheid en een onwil. Om die reden zal het Westen zich volgens Rubio bewuster moeten worden van de grondredenen van zijn bestaan, voordat die grondredenen en het bestaan zelf nog verder in de verdrukking komen: “We will either choose to act now or lose the choice to act at all.”
De bovenstaande boodschap van Rubio was geen verrassende, nu hij – net als het buitenlandbeleid van de Trump-regering – zich veelal baseert op de lessen die voortkomen uit The Clash of Civilizations (1996) van de Amerikaanse politicoloog en politiek adviseur Samuel Huntington (1927-2008). Dit werk, dat grotendeels geïnspireerd door Der Untergang des Abendlandes (1918) van Oswald Spengler (1880-1936), probeert te laten zien dat er verschillende beschavingen zijn, dat deze beschavingen zijn gefundeerd op onder andere culturele en religieuze gronden, dat er daardoor fundamentele verschillen zijn en zullen blijven bestaan tussen de verschillende beschavingen, en dat deze verschillen op den duur zouden kunnen leiden tot een strijd, conflict of botsing der beschavingen. Hoewel er over de gehele wereld buitengewoon veel verschillende (sub)culturen bestaan, maakt Huntington een grof onderscheid tussen beschavingen die in zichzelf op grote lijnen overeenstemmen op onder andere culturele en religieuze gronden. De betreffende beschavingen zijn de Westerse, Orthodoxe, Latijns-Amerikaanse, Islamitische, Hindoeïstische, Chinese, Japanse, Boeddhistische en Afrikaanse (Sub-Sahara).
Waardenconflict
Voor liberalen mag een dergelijke observatie of analyse eigenlijk geen verrassing heten, laat staan dat die als iets schokkends kan worden ervaren. De analyse van Huntington sluit namelijk behoorlijk goed aan bij het door de liberale filosoof Isaiah Berlin (1909-1997) getypeerde ‘waardenconflict’. Het waardenconflict – de strijd tussen (persoonlijke) waarden – zou volgens Berlin inherent zijn aan de werkelijkheid en maatschappij, nu het waardenconflict onvermijdelijk onderdeel zou uitmaken van de menselijke conditie.
Dat zit als volgt. Individuen verschillen op allerlei mogelijke vlakken van elkaar: zowel qua uiterlijk als qua innerlijk. Die innerlijkheid bepaalt wat het betreffende individu denkt, wat diegene uitdraagt qua ideeën, en welke waarden diegene belangrijk vindt en vertegenwoordigt. Die waarden kunnen bepaald worden door allerlei omstandigheden: de omgeving of het milieu waarin je opgroeit, levensgebeurtenissen, nieuwe inzichten, ontmoetingen met vreemden, filosofische of religieuze inzichten, enzovoorts. Dat betekent dat waarden tussen individuen kunnen overeenkomen, zeker wanneer deze individuen dezelfde culturele, identitaire of religieuze ervaringen hebben opgedaan. Maar dat betekent ook dat waarden tussen individuen kunnen botsen – en niet zo’n beetje ook.
Als liberaal zag Isaiah Berlin dit conflict van waarden niet als een kwalijk en een noodzakelijk te vermijden fenomeen. Integendeel. Ten eerste was het waardenconflict voor Berlin geen kwalijk fenomeen, omdat het verschil tussen waarden, culturen en individuen nu eenmaal onderdeel uitmaakt van de werkelijkheid. Ontkenning of taboeïsering van deze verschillen zou derhalve een naïeve ontkenning van de werkelijkheid zijn. Ten tweede was het waardenconflict voor Berlin geen kwalijk fenomeen, omdat het vanuit een liberaal oogpunt juist wenselijk is als er een samenleving kan bestaan waarin individuele verschillen geen hindernis vormen, maar juist worden aanvaard en omarmd. Een dergelijke samenleving is de liberale democratie, de open samenleving, de pluralistische samenleving.
Zodoende zou het streven naar de homogene samenleving het einde van de individuele vrijheid en daarmee het liberale project inluiden, zou de taboeïsering van de innerlijke individuele verscheidenheid de werkelijkheid en daarmee ook het liberale project tekortdoen, en zou de bagatellisering van fundamentele verschillen tot onomkeerbare uitkomsten voor de vrije samenleving en het liberale project kunnen leiden.
Ten aanzien van dit laatste waarschuwde Isaiah Berlin vooral voor het ‘Panglossiaans optimisme’ dat moderne liberalen zou kenmerken: een overdreven optimistische en bovenal naïeve grondhouding die weigert vormen van tragiek – en daarmee conflifct – te aanvaarden. De Panglossiaanse liberaal zou met zijn ontkenning, taboeïsering of bagatellisering van de fundamentele verschillen tussen individuen, culturen en beschavingen weigeren in te zien dat dergelijke verschillen wel degelijk bestaan en dat een waardenconflict ook niet altijd zal leiden tot de meest prettige, beschaafde of rationele uitkomsten. Individuen maken immers niet altijd de meest prettige, beschaafde of rationele keuzes – hoe graag enkele Verlichtingsdenkers dat ook wilden geloven. De meeste menselijke keuzes en handelingen zijn uiteindelijk irrationeel, intuïtief, radicaal of – zoals Berlin het noemde – ‘tragisch’ (in de zin van onmogelijk ideaal, imperfect, niet-utopisch). Nu ook persoonlijke waarden vaak een irrationele, intuïtieve, radicale of tragische grondslag hebben, zijn verschillen tussen persoonlijke waarden eenvoudigweg reëel en is het zeer aannemelijk dat die waarden (en personen) met elkaar in conflict kunnen raken.
Culturele grenzen aan verdraagzaamheid
Zo laten Rubio, Huntington en Berlin zien dat er tussen individuen, waarden en culturen onoverbrugbare verschillen bestaan en dat een conflict of strijd tussen individuen, waarden of culturen absoluut niet ondenkbaar is. Een dergelijke strijd wordt met name tastbaar, wanneer wij spreken over een beschaving die – in beginsel – zeer openhartig en tolerant is jegens allerlei individuen, waarden of culturen. Ik doel in dezen uiteraard op de westerse beschaving.
Bij veel lezers zullen, zo schat ik in, de gedachten op dit punt uitwijken naar de zogeheten ‘tolerantieparadox’ die Karl Popper (1902-1994) omschreef in The Open Society and Its Enemies (1945). De strekking van deze paradox is dat grenzeloze verdraagzaamheid kan leiden tot het in beginsel verdragen van de onverdraagzamen, wat uiteindelijk kan leiden tot een onderdrukking van de verdraagzamen. Om dat te voorkomen en de verdraagzame, open samenleving te beschermen, behoudt de verdraagzame samenleving volgens Popper zich het recht voor om tijdig de onverdraagzamen te onderdrukken, onverdraagzaam te zijn naar de onverdraagzamen en daarmee de verdraagzame samenleving in stand te houden:
“Wij moeten eisen, dat iedere beweging, die onverdraagzaamheid predikt, zichzelf daarmede buiten de wet stelt, en wij behoren opruiing en aanstichting tot onverdraagzaamheid en vervolging als misdadig aan te merken…”
Zodoende gelden er ook voor liberalen grenzen aan de morele en inhoudelijke leegte van “Gewoon jezelf kunnen zijn”, te weten: de situatie waarin iemand niet meer gewoon zichzelf kan of mag zijn. Dit geldt – in meer eloquente bewoordingen – ook voor Berlin en Popper. Bij Popper ligt die grens bij de onderdrukking van verdraagzaamheid. De grens bij Berlin is iets lastiger te definiëren. Wat in ieder geval vaststaat is dat de grens ligt bij het moment dat waardenpluralisme wordt ondermijnd of wordt onderdrukt, maar ook wanneer de mogelijkheid tot een waardenconflict niet meer bestaat, wordt bemoeilijkt of wanneer het waardenconflict zelf leidt tot extreme vormen van onderdrukking van de ander. De mogelijkheid tot (vreedzaam) conflict moet immer blijven bestaan, wat veronderstelt dat het bestaan van verschillen tussen individuele opvattingen en waarden moet worden begrepen, aanvaard en getolereerd.
Kort gezegd komt het hier op neer: voor liberalen is het van belang dat het niet slechts gaat om verdraagzaamheid of tolerantie an sich, maar om wederzijdse verdraagzaamheid of wederzijdse tolerantie. Passieve verdraagzaamheid of tolerantie is een te naïeve houding om de waarde van verdraagzaamheid en tolerantie na te streven. Het is een houding die onbedoeld destructieve gevolgen kan hebben.
Voor de bescherming en instandhouding van de liberale filosofie, van de liberale democratie en daarmee van de westerse beschaving is daarom meer nodig dan een lijdend toezien. Hoewel Rubio uit deze conclusie in zijn toespraak beleidsbeslissingen trok die vooral (in zijn ogen) voor de VS van belang zijn, zou dezelfde conclusie ook voor liberalen enige betekenis moeten hebben. Het Westen dient trots, maar ook uiterst waakzaam te zijn ten aanzien van de westerse verworvenheden. Zodra die trots wordt omgezet in schaamte of wanneer die waakzaamheid afglijdt naar onverschilligheid, lonkt het gevaar van de ondermijning van pluralisme, het gevaar van onverdraagzaamheid, en het gevaar van het niet meer jezelf kunnen zijn.
Liberalen zouden zich daarom bewuster moeten worden van het belang van cultuur en identiteit, en de conflicten tussen cultuur en identiteit die onvermijdelijk zullen blijven plaatsvinden of zelfs kunnen verergeren. Zodra liberalen geen positie trachten in te nemen en zich te schuilhouden achter grenzeloze verdraagzaamheid of passieve tolerantie, dreigen de liberale verworvenheden ten onder te gaan. De strijd om cultuur en identiteit is nu eenmaal nog meer aan de orde van de dag gezien de druk op de Europese buitengrenzen (oorlog en migratie), die zich thans uit in een toenemend aantal stemmen op de ‘flanken’ in het Europese politieke discours. Als liberalen niet nog verder overrompeld willen worden door conservatieve, reactionaire, ‘progressieve’ of religieuze tendensen, is het noodzakelijk om bewuster, helderder en strijdbaarder om te gaan met vraagstukken rondom cultuur en identiteit.
Geraadpleegde bronnen:
Speech Marco Rubio: Secretary of State Marco Rubio Remarks - United States Department of State
Cijfers religieuzen in Nederland: Religieuze betrokkenheid; persoonskenmerken | CBS
Cijfers religieuzen wereldwijd: The World’s Religious Groups: How Their Sizes Changed from 2010 to 2020 | Pew Research Center
Plato, Plato. Politeia, Amsterdam: Prometheus 2026 (Politeia, vertaald door A.A.M. Kinneging).
H.B. Wiardi Beckman, B.M. Telders & P. Scholten, Den vaderlant ghetrouwe, Haarlem: H.D. Tjeenk Willink & Zoon 1940.
K.R. Popper, De vrije samenleving en haar vijanden. Deel 1. De betovering door Plato, Bussum: Uitgeverij F.G. Kroonder 1950 (The Open Societies and Its Enemies 1945, vertaald door J. Meijer).
S.P. Huntington, Botsende beschavingen. Cultuur en conflict in de 21e eeuw, Amsterdam: Hollands Diep 2022 (The Clash of Civilizations and the Remaking of World Order 1996, vertaald door J. Bos).
I. Berlin, The Sense of Reality. Studies in Ideas and their History, Londen (VK): Penguin Random House 1997.
I. Berlin, Liberty, Oxford (VK): Oxford University Press 2002.
I. Berlin, The Crooked Timber of Humanity. Chapters in the History of Ideas, Princeton (VS): Princeton University Press 2013.
J. Gray, Isaiah Berlin. An Interpretation of his Thought, Princeton (VS): Princeton University Press 2013.
Zoveelste bewijs dat de VVD een reactionaire club mensen is geworden.
Bij iets als Chapel Hill, parlgov en Manifesto Project is dat wel zo. VVD is al een stuk rechtser dan bijvoorbeeld de Conservatieven in het Verenigd Koninkrijk of Moderaten in Zweden.quote:
[..]
Mwah, ik vind Eerdmans niet uiterst rechts en Coenradie, die Hoogeveen en Boomsma ook niet. Ja, ze staan rechts van de VVD, maar het is niet gezegd dat alles wat rechts van de VVD staat radicaal zou zijn, alleen dat gare remigratiestandpunt zouden ze moeten schrappen.
Het voordeel van JA21 is dat ze niet de 'we rule this country' hebben die de VVD wel heeft.
https://www.tweedekamer.n(...)38040&did=2024D38040
We weten allemaal wat hun ideologische vrienden van Fidesz en PiS als eerste deden met de rechtspraak toen ze aan de macht kwamen.
Of hun openlijk neofascistische partners FdI en Zweden Democraten.
Lol dus liberalen moeten zich vooral bezig houden met cultuurstrijd. Okay dan.quote:
Wat is de stem van liberalen in de strijd der culturen?
door Karel Wijdeveld
Wetenschappelijk medewerker
Op woensdag 7 oktober jl. gaf Marco Rubio, de minister van Buitenlandse Zaken van de VS, tijdens zijn werkbezoek aan en in Griekenland een toespraak met een historische, filosofische en morele lading. De toespraak werd gegeven op de Pnyx, een heuvel in Athene die in de klassieke oudheid werd gebruikt voor volksvergaderingen. Deze heuvel biedt daarnaast een uitzicht op de Akropolis, waardoor de bakermat van de democratie het symbolische decor vormde van Rubio’s speech. De locatie zelf en het decor van de toespraak waren – uiteraard – niet toevallig. Zij dienden de inhoud van zijn voordracht meer lading en betekenis te geven. Maar wat zei Rubio nu precies, waarom was uitgerekend deze plek belangrijk voor zijn boodschap en heeft zijn speech enige meerwaarde voor liberalen in deze tijd?https://www.telderssticht(...)b6c67d12d7-641518802SPOILERIn het licht van de precaire verhoudingen tussen de VS en Europa is met name de laatste vraag van belang om serieus te benaderen. Sinds de tweede termijn van Donald Trump is aangevangen, zijn de meeste liberale, progressieve en democratische ‘continentalen’ gewoon om alles wat de Trump-regering doet, zegt en aanricht af te doen als iets verschrikkelijks. En dat is ook niet gek, gezien de intensiteit en agressiviteit van de gebezigde taal en verrichte handelingen door hem en zijn regering.
Maar toch schuilt er meer achter de (geo)politiek van de Trump-regering dan liberalen wellicht zouden willen geloven. Sterker nog: de (geo)politiek van de Trump-regering is er grotendeels op gericht om de zwakke punten van het moderne liberale denken bloot te leggen en op eigen wijze te herstellen. Is het dan aan liberalen om deze kritiek te negeren of te bagatelliseren? Aangezien liberalen zowel op nationaal, als Europees, als mondiaal niveau niet meer de gevierde status hebben als aan het einde van de twintigste of aan het prille begin van de eenentwintigste eeuw, lijkt mij die ijdele houding ongepast.
De liberale filosofie lijkt op het moment te vaak afhankelijk te zijn van de grillen van het politieke debat, waarbij liberalen naarstig op zoek zijn naar vormen van houvast, richting en visie. Hierdoor dreigt de waarde en diepere betekenis van de liberale filosofie te worden vergeten, en dreigt het liberalisme zelfs in zijn geheel ten onder te gaan. Indien liberalen niet ingehaald en overrompeld willen worden door conservatieve, reactionaire, ‘progressieve’ of religieuze tendensen in en buiten deze samenleving, zijn zelfkritiek en zelfreflectie noodzakelijk. Een terughoudende en beschouwende blik op Rubio’s ‘anti-liberale’ speech kan bijvoorbeeld een eerste stap zijn in de richting van liberale herwaardering en zelfvernieuwing. Zeker, nu deze toespraak een zeer actueel onderwerp raakte dat liberalen liever lijken te vermijden, te weten: cultuur en identiteit.
Gewoon jezelf kunnen zijn
Onder aanvoering van Ed Nijpels haalde de VVD tijdens de verkiezingen van 1982 maar liefst 36 zetels, de hoogste uitslag tot dan toe. Het ‘discoliberalisme’ bleek – in ieder geval voor even – een succesformule, waarbij de slogan uit het muzikale campagnefilmpje van de partij het moderne liberale denken samenvatte: “Gewoon jezelf kunnen zijn.”
De morele en inhoudelijke ‘leegte’ van deze leus geeft precies aan waarom liberalen vraagstukken rondom cultuur en identiteit lastig vinden, en wellicht liever willen vermijden. Het is immers aan de mensen zelf, het individu, om daar iets over te zeggen en te vinden, en niet aan iets of iemand anders. Hoewel dit uitgangspunt fraai oogt, brengt het de nodige problematiek met zich. Zo weten velen niet goed wie zij zijn, wie zij willen zijn, bij welke groep zij horen, bij welke groep zij willen horen, wat zij willen worden, wat zij zelf werkelijk belangrijk vinden, waar zij in geloven, enzovoorts.
Vooral bij jongeren spelen dergelijke existentiële vragen een belangrijke rol in de bepaling van hun identiteit, van hun rol in de maatschappij en van hun plek in de wereld. Bovendien kunnen de omstandigheden van het moment – van het betreffende tijdperk – deze vragen extra lading geven. Denk hierbij aan omstandigheden die het beeld van de nabije toekomst onzeker, niet hoopvol of zelfs hopeloos maken. Geeft de leus “Gewoon jezelf kunnen zijn” op die momenten voldoende houvast en geeft die leus op de bovenstaande vragen een bevredigend antwoord? Me dunkt van niet.
De kracht van een gemeenschappelijke cultuur of religie
Dat individuen, groepen en samenlevingen doorgaans behoefte hebben aan en zelfs baat kunnen hebben bij een verhaal of een boodschap die ze grond, richting en betekenis kan geven, is evident. Deze observatie werd al gemaakt in Boek III van Plato’s Politeia. Hier werd het belang van de ‘nobele leugen’ besproken: een volksmythe die ertoe moet dienen om maatschappelijke harmonie te creëren, te bewaren en te bevorderen.
Een dergelijk concept is in een meer recent verleden ingezet voor extreem-nationalistische, nazistische en daarmee desastreuze doeleinden. Karl Popper koppelde het concept van de nobele leugen uit Plato’s Politeia daarom ook aan de Blut und Boden-ideologie die een centraal kenmerk vormde (en nog steeds vormt) van de nationaalsocialistische ideologie. Ook het Servische nationalisme kenmerkt zich door mythen, sprookjes en verhalen die de Servische aard, cultuur en volksgeest moeten verklaren en typeren. Hét voorbeeld hiervan is de Kosovo-mythe, ook wel bekend als 'de Slag op het Merelveld', die een verklaring biedt voor de blijvende etnische spanningen in de regio van de Westelijke Balkan.
De kracht van een verhaal kan zodoende heel eenvoudig verkeerd worden ingezet. Maar daar gaat het in dezen niet om. Waar het wel om gaat is dat een gemeenschappelijk existentieel of metafysisch verhaal een enorme meerwaarde kan hebben voor veel mensen, nu het aan hen – zogezegd – grond, richting en betekenis kan geven in hun leven. Zeker in tijden van crisis, conflict, onzekerheid of oplopende spanningen, maar ook in het alledaagse leven, is een verhaal dat een diepere betekenis heeft van groot belang voor velen. Het was ook om die reden dat de christen(democraat) Paul Scholten, sociaaldemocraat Herman Wiardi Beckman en liberaal Benjamin Telders in de bundel Den Vaderlant ghetrouwe (1940) individueel doch tezamen op zoek gingen naar een meer diepgravende betekenis van Nederland, het Nederlanderschap, de Nederlandse identiteit en de Nederlandse cultuur om de Nederlandse burger inzicht in de raison d’être te geven en zo hoop te bieden in de bange dagen van de Duitse bezetting.
Het is mede vanwege de existentiële en metafysische meerwaarde van verhalen dat religie nog altijd een fundamentele rol speelt in allerlei samenlevingen. Hoewel in Nederland 42% van bevolking religieus is (CBS, 2025), ligt dat percentage voor de rest van de wereld op ca. 76% (Pew Research Center, 2025). Dit getal had hoger kunnen zijn, ware het niet dat China met 1,4 miljard inwoners behoorlijk areligieus is (10,4%). In Afrika, het Midden-Oosten en Zuid-Amerika liggen de percentages van het aantal religieuzen immers rond (en vaak zelfs boven) de 90%.
De existentiële of metafysische meerwaarde van het liberalisme…?
Wat betekent dit voor Nederland of, wellicht een betere vraag, wat betekent dit voor liberalen? Het betekent dat liberalen behoorlijk in de minderheid zijn, dat een leus als “Gewoon jezelf kunnen zijn” niet langer resoneert of überhaupt gedoemd was nooit te resoneren, en dat het individu doorgaans wellicht behoefte heeft aan meer zingevende fenomenen en taferelen.
Dat verklaart ook waarom het liberale denken wereldwijd bij lange na niet de plek van religie heeft ingenomen en dat op dit moment het liberalisme op veel plekken medestanders dreigt te verliezen. Want hoewel de kosmopolitische feestgeluiden van de liberaal-democratische overwinning van de Koude Oorlog nog voor sommige liberalen lijken na te galmen, zijn deze geluiden niet meer dan sirenenzang. Autocratieën en theocratieën zijn (grotendeels) geen stabiele liberale democratieën geworden, religie en gemeenschap vormen in plaats van individualisme voor velen nog altijd belangrijkste uitgangspunten, en de moderne interpretaties van liberale en democratische waarden lijken steeds meer steun te ontberen.
Het liberale project is daarmee niet af en het is ook maar de vraag of het ooit afgerond zal raken (gezien de anti-utopistische sentimenten in het liberale denken lijkt een ontkennend antwoord op deze vraag mij de enig mogelijke optie). Afgeven op de evenzeer befaamde als beruchte boodschap die Francis Fukuyama verkondigde in The End of History and the Last Man (1992) ten aanzien van het 'afgeronde' karakter van het liberale project zal ik in dezen niet doen, nu het louter afgeven hierop is verworden tot een politicologisch inkoppertje en daarmee tamelijk betekenisloos is geworden.
Wat daarentegen voor liberalen wél betekenisvol kan zijn, is om zichzelf de vraag te stellen wáárom het liberale project niet is afgerond, waarom dat project wellicht nooit afgerond zal raken, welke implicaties de antwoorden op die vragen (of het eenvoudigweg nader in beschouwing nemen van die vragen) zouden hebben voor het liberalisme, en voor welke opdracht de liberalen en het liberalisme vandaag de dag staan.
Botsing der beschavingen
Op dit punt is de toespraak van Marco Rubio van belang. Rubio poogde in zijn speech in Athene de bijzondere betekenis en blijvende meerwaarde van de klassieken voor het moderne Westen te benadrukken. Hierin stelde hij centraal dat met name het verloochenen, bagatelliseren of louter voor lief nemen van de implicaties van de klassieken voor de huidige tijd kan leiden tot het (nog verder) laten afglijden van de westerse cultuur, en uiteindelijk tot de ondergang van de westerse beschaving.
Rubio benadrukte dat de dingen die het Westen hebben gevormd, te danken zijn aan de plek waar hij stond: Athene. Deze dingen gaan veel verder dan de formele en juridische begrippen of de moderne instituties an sich. Het gaat om de ideeën die daaraan ten grondslag liggen, over moraliteit, ethiek en cultuur. Hiervoor is de filosofische grondhouding van fundamenteel belang geweest; de grondhouding die uitgaat van nieuwsgierigheid, openheid, ontvankelijkheid en innovatie. Een grondhouding die onwetendheid, onkunde en afstandelijkheid tegengaat. Die grondhouding is er één van moed, risico’s durven nemen, en het onbekende durven en willen beproeven.
Het moderne Westen kenmerkt zich volgens Rubio daarentegen als een wereld die deze grondlijnen niet meer lijkt te erkennen of herkennen. Het Westen houdt te veel van en streeft te veel naar veiligheid, een utopistische orde, en het vermijden van risico en falen. Het is een wereld waarin ‘winnen’ en ‘verliezen’ onbelangrijke fenomenen zijn geworden. In plaats daarvan streeft het Westen naar modernere waarden en uitgangspunten als radicale gelijkheid, nivellering en vergaande sociale rechtvaardigheid, waardoor er geen nieuwe hoogtes kunnen worden bereikt: “We preoccupy ourselves more with the comfort of the worst than the potential of the best.”
Het Westen zou zichzelf, aldus, gevangen houden in het streven naar het middelmatige. In die vruchteloze bezigheid dreigt het Westen ten onder te gaan. Hoewel passie, kracht, moed en trots tot de kern behoren van succesvolle beschavingen, dreigen die facetten steeds minder betekenisvol te worden, waardoor ook de reden wegvalt om voor die beschaving te blijven strijden. Indien die weg bewandeld blijft worden, zullen de westerse beschavin én het liberale denken uiteindelijk ten onder gaan. Het is daarom van essentieel belang om de bewustwording van de westerse verworvenheden verder aan te wakkeren en die verworvenheden niet voor lief te nemen. Want geen enkele discussie, geen enkel debat, geen enkel gevecht, en geen enkele oorlog is gewonnen door een houding die zich laat kenmerken door achteloosheid, onverschilligheid en een onwil. Om die reden zal het Westen zich volgens Rubio bewuster moeten worden van de grondredenen van zijn bestaan, voordat die grondredenen en het bestaan zelf nog verder in de verdrukking komen: “We will either choose to act now or lose the choice to act at all.”
De bovenstaande boodschap van Rubio was geen verrassende, nu hij – net als het buitenlandbeleid van de Trump-regering – zich veelal baseert op de lessen die voortkomen uit The Clash of Civilizations (1996) van de Amerikaanse politicoloog en politiek adviseur Samuel Huntington (1927-2008). Dit werk, dat grotendeels geïnspireerd door Der Untergang des Abendlandes (1918) van Oswald Spengler (1880-1936), probeert te laten zien dat er verschillende beschavingen zijn, dat deze beschavingen zijn gefundeerd op onder andere culturele en religieuze gronden, dat er daardoor fundamentele verschillen zijn en zullen blijven bestaan tussen de verschillende beschavingen, en dat deze verschillen op den duur zouden kunnen leiden tot een strijd, conflict of botsing der beschavingen. Hoewel er over de gehele wereld buitengewoon veel verschillende (sub)culturen bestaan, maakt Huntington een grof onderscheid tussen beschavingen die in zichzelf op grote lijnen overeenstemmen op onder andere culturele en religieuze gronden. De betreffende beschavingen zijn de Westerse, Orthodoxe, Latijns-Amerikaanse, Islamitische, Hindoeïstische, Chinese, Japanse, Boeddhistische en Afrikaanse (Sub-Sahara).
Waardenconflict
Voor liberalen mag een dergelijke observatie of analyse eigenlijk geen verrassing heten, laat staan dat die als iets schokkends kan worden ervaren. De analyse van Huntington sluit namelijk behoorlijk goed aan bij het door de liberale filosoof Isaiah Berlin (1909-1997) getypeerde ‘waardenconflict’. Het waardenconflict – de strijd tussen (persoonlijke) waarden – zou volgens Berlin inherent zijn aan de werkelijkheid en maatschappij, nu het waardenconflict onvermijdelijk onderdeel zou uitmaken van de menselijke conditie.
Dat zit als volgt. Individuen verschillen op allerlei mogelijke vlakken van elkaar: zowel qua uiterlijk als qua innerlijk. Die innerlijkheid bepaalt wat het betreffende individu denkt, wat diegene uitdraagt qua ideeën, en welke waarden diegene belangrijk vindt en vertegenwoordigt. Die waarden kunnen bepaald worden door allerlei omstandigheden: de omgeving of het milieu waarin je opgroeit, levensgebeurtenissen, nieuwe inzichten, ontmoetingen met vreemden, filosofische of religieuze inzichten, enzovoorts. Dat betekent dat waarden tussen individuen kunnen overeenkomen, zeker wanneer deze individuen dezelfde culturele, identitaire of religieuze ervaringen hebben opgedaan. Maar dat betekent ook dat waarden tussen individuen kunnen botsen – en niet zo’n beetje ook.
Als liberaal zag Isaiah Berlin dit conflict van waarden niet als een kwalijk en een noodzakelijk te vermijden fenomeen. Integendeel. Ten eerste was het waardenconflict voor Berlin geen kwalijk fenomeen, omdat het verschil tussen waarden, culturen en individuen nu eenmaal onderdeel uitmaakt van de werkelijkheid. Ontkenning of taboeïsering van deze verschillen zou derhalve een naïeve ontkenning van de werkelijkheid zijn. Ten tweede was het waardenconflict voor Berlin geen kwalijk fenomeen, omdat het vanuit een liberaal oogpunt juist wenselijk is als er een samenleving kan bestaan waarin individuele verschillen geen hindernis vormen, maar juist worden aanvaard en omarmd. Een dergelijke samenleving is de liberale democratie, de open samenleving, de pluralistische samenleving.
Zodoende zou het streven naar de homogene samenleving het einde van de individuele vrijheid en daarmee het liberale project inluiden, zou de taboeïsering van de innerlijke individuele verscheidenheid de werkelijkheid en daarmee ook het liberale project tekortdoen, en zou de bagatellisering van fundamentele verschillen tot onomkeerbare uitkomsten voor de vrije samenleving en het liberale project kunnen leiden.
Ten aanzien van dit laatste waarschuwde Isaiah Berlin vooral voor het ‘Panglossiaans optimisme’ dat moderne liberalen zou kenmerken: een overdreven optimistische en bovenal naïeve grondhouding die weigert vormen van tragiek – en daarmee conflifct – te aanvaarden. De Panglossiaanse liberaal zou met zijn ontkenning, taboeïsering of bagatellisering van de fundamentele verschillen tussen individuen, culturen en beschavingen weigeren in te zien dat dergelijke verschillen wel degelijk bestaan en dat een waardenconflict ook niet altijd zal leiden tot de meest prettige, beschaafde of rationele uitkomsten. Individuen maken immers niet altijd de meest prettige, beschaafde of rationele keuzes – hoe graag enkele Verlichtingsdenkers dat ook wilden geloven. De meeste menselijke keuzes en handelingen zijn uiteindelijk irrationeel, intuïtief, radicaal of – zoals Berlin het noemde – ‘tragisch’ (in de zin van onmogelijk ideaal, imperfect, niet-utopisch). Nu ook persoonlijke waarden vaak een irrationele, intuïtieve, radicale of tragische grondslag hebben, zijn verschillen tussen persoonlijke waarden eenvoudigweg reëel en is het zeer aannemelijk dat die waarden (en personen) met elkaar in conflict kunnen raken.
Culturele grenzen aan verdraagzaamheid
Zo laten Rubio, Huntington en Berlin zien dat er tussen individuen, waarden en culturen onoverbrugbare verschillen bestaan en dat een conflict of strijd tussen individuen, waarden of culturen absoluut niet ondenkbaar is. Een dergelijke strijd wordt met name tastbaar, wanneer wij spreken over een beschaving die – in beginsel – zeer openhartig en tolerant is jegens allerlei individuen, waarden of culturen. Ik doel in dezen uiteraard op de westerse beschaving.
Bij veel lezers zullen, zo schat ik in, de gedachten op dit punt uitwijken naar de zogeheten ‘tolerantieparadox’ die Karl Popper (1902-1994) omschreef in The Open Society and Its Enemies (1945). De strekking van deze paradox is dat grenzeloze verdraagzaamheid kan leiden tot het in beginsel verdragen van de onverdraagzamen, wat uiteindelijk kan leiden tot een onderdrukking van de verdraagzamen. Om dat te voorkomen en de verdraagzame, open samenleving te beschermen, behoudt de verdraagzame samenleving volgens Popper zich het recht voor om tijdig de onverdraagzamen te onderdrukken, onverdraagzaam te zijn naar de onverdraagzamen en daarmee de verdraagzame samenleving in stand te houden:
“Wij moeten eisen, dat iedere beweging, die onverdraagzaamheid predikt, zichzelf daarmede buiten de wet stelt, en wij behoren opruiing en aanstichting tot onverdraagzaamheid en vervolging als misdadig aan te merken…”
Zodoende gelden er ook voor liberalen grenzen aan de morele en inhoudelijke leegte van “Gewoon jezelf kunnen zijn”, te weten: de situatie waarin iemand niet meer gewoon zichzelf kan of mag zijn. Dit geldt – in meer eloquente bewoordingen – ook voor Berlin en Popper. Bij Popper ligt die grens bij de onderdrukking van verdraagzaamheid. De grens bij Berlin is iets lastiger te definiëren. Wat in ieder geval vaststaat is dat de grens ligt bij het moment dat waardenpluralisme wordt ondermijnd of wordt onderdrukt, maar ook wanneer de mogelijkheid tot een waardenconflict niet meer bestaat, wordt bemoeilijkt of wanneer het waardenconflict zelf leidt tot extreme vormen van onderdrukking van de ander. De mogelijkheid tot (vreedzaam) conflict moet immer blijven bestaan, wat veronderstelt dat het bestaan van verschillen tussen individuele opvattingen en waarden moet worden begrepen, aanvaard en getolereerd.
Kort gezegd komt het hier op neer: voor liberalen is het van belang dat het niet slechts gaat om verdraagzaamheid of tolerantie an sich, maar om wederzijdse verdraagzaamheid of wederzijdse tolerantie. Passieve verdraagzaamheid of tolerantie is een te naïeve houding om de waarde van verdraagzaamheid en tolerantie na te streven. Het is een houding die onbedoeld destructieve gevolgen kan hebben.
Voor de bescherming en instandhouding van de liberale filosofie, van de liberale democratie en daarmee van de westerse beschaving is daarom meer nodig dan een lijdend toezien. Hoewel Rubio uit deze conclusie in zijn toespraak beleidsbeslissingen trok die vooral (in zijn ogen) voor de VS van belang zijn, zou dezelfde conclusie ook voor liberalen enige betekenis moeten hebben. Het Westen dient trots, maar ook uiterst waakzaam te zijn ten aanzien van de westerse verworvenheden. Zodra die trots wordt omgezet in schaamte of wanneer die waakzaamheid afglijdt naar onverschilligheid, lonkt het gevaar van de ondermijning van pluralisme, het gevaar van onverdraagzaamheid, en het gevaar van het niet meer jezelf kunnen zijn.
Liberalen zouden zich daarom bewuster moeten worden van het belang van cultuur en identiteit, en de conflicten tussen cultuur en identiteit die onvermijdelijk zullen blijven plaatsvinden of zelfs kunnen verergeren. Zodra liberalen geen positie trachten in te nemen en zich te schuilhouden achter grenzeloze verdraagzaamheid of passieve tolerantie, dreigen de liberale verworvenheden ten onder te gaan. De strijd om cultuur en identiteit is nu eenmaal nog meer aan de orde van de dag gezien de druk op de Europese buitengrenzen (oorlog en migratie), die zich thans uit in een toenemend aantal stemmen op de ‘flanken’ in het Europese politieke discours. Als liberalen niet nog verder overrompeld willen worden door conservatieve, reactionaire, ‘progressieve’ of religieuze tendensen, is het noodzakelijk om bewuster, helderder en strijdbaarder om te gaan met vraagstukken rondom cultuur en identiteit.
Geraadpleegde bronnen:
Speech Marco Rubio: Secretary of State Marco Rubio Remarks - United States Department of State
Cijfers religieuzen in Nederland: Religieuze betrokkenheid; persoonskenmerken | CBS
Cijfers religieuzen wereldwijd: The World’s Religious Groups: How Their Sizes Changed from 2010 to 2020 | Pew Research Center
Plato, Plato. Politeia, Amsterdam: Prometheus 2026 (Politeia, vertaald door A.A.M. Kinneging).
H.B. Wiardi Beckman, B.M. Telders & P. Scholten, Den vaderlant ghetrouwe, Haarlem: H.D. Tjeenk Willink & Zoon 1940.
K.R. Popper, De vrije samenleving en haar vijanden. Deel 1. De betovering door Plato, Bussum: Uitgeverij F.G. Kroonder 1950 (The Open Societies and Its Enemies 1945, vertaald door J. Meijer).
S.P. Huntington, Botsende beschavingen. Cultuur en conflict in de 21e eeuw, Amsterdam: Hollands Diep 2022 (The Clash of Civilizations and the Remaking of World Order 1996, vertaald door J. Bos).
I. Berlin, The Sense of Reality. Studies in Ideas and their History, Londen (VK): Penguin Random House 1997.
I. Berlin, Liberty, Oxford (VK): Oxford University Press 2002.
I. Berlin, The Crooked Timber of Humanity. Chapters in the History of Ideas, Princeton (VS): Princeton University Press 2013.
J. Gray, Isaiah Berlin. An Interpretation of his Thought, Princeton (VS): Princeton University Press 2013.
Bijzonder dat de fysieke werkelijkheid voor liberalen er blijkbaar niet zo toe doet. De schrijver ziet meer in een soort soul searching naar zingeving.
Misschien moeten liberalen hun ogen ook eens openen dat het er toe doet wie meer geld en macht naar zich toe trekken. Het liberale project is ook wel ten einde wanneer er geen sociale mobiliteit is omdat het kapitaal zoveel machtiger is dan de werkenden. Dat is in elk geval waar Amerika met deze lui naartoe wil bewegen een ecconomie gebouwd op corruptie die vooral de machthebbers moet verrijken.
"EU-besluiten over het buitenlandbeleid worden nu unaniem genomen, waardoor lidstaten als Hongarije alle andere landen kunnen frustreren. De PVV wil (net als JA21, SP en BBB) het veto behouden om nationale belangen te dienen." (lees: om Trump en Rusland te plezieren)
https://www.ewmagazine.nl(...)erkiezingen-1508921/
Zo is er de motie-Eerdmans, waar een Kamermeerderheid zich dinsdag 11 maart achter schaarde.
De motie bepleit een Nederlandse opt-out op het bewapeningsplan van de Europese Commissie. Volgens indiener Joost Eerdmans (JA21) omdat defensie een nationale bevoegdheid moet blijven en het plan deels kan worden gefinancierd met gezamenlijke Europese schulduitgifte.
De motie kreeg steun van onder meer FVD, PVV, NSC en BBB. Dit zijn de partijen die al jaren hun mond vol hebben over hoe Brusselse bureaucraten de soevereiniteit van ons land zouden bedreigen.
https://www.ewmagazine.nl(...)opa-wilders-1466421/
Ja21 is geen PVV-light, maar eerder trumpiaans
[...]
De sloophamer waarmee in de VS president Donald Trump alles te lijf gaat dat in de buurt komt van gelijke behandeling, wordt hier in Nederland doorgaans met argwaan bekeken. Een van Trumps eerste projecten was om ‘diversiteit’ per wet te verbieden. Vrouwen, mensen van kleur en mensen met een lhbti+-achtergrond raken in de VS hun functies kwijt. Het spreekt Joost Eerdmans van Ja21 wel aan, getuige de motie die hij een jaar geleden indient. Trump is dan nog net niet herkozen. Maar dit idee wil Eerdmans vast overnemen. Ook Nederland moet een ‘Nationaal Coördinator Wokebestrijding’ krijgen. Het stoort Ja21 dat de overheid genoeg vrouwen en mensen uit diverse culturen wil aannemen. “Weg met die woke gekkigheid.”
[...]
Nadat Trump in 2020 de verkiezingen had verloren, prees Eerdmans hem als de ‘morele winnaar’. Recenter duiken Trumps nieuwe projecten op in het verkiezingsprogramma. Exact zoals techmiljardair Elon Musk de vrije hand kreeg om overheidsdiensten op te heffen met zijn Doge, moet Nederland ook een ‘ministerie van Overheidsefficiëntie’ krijgen.
[...]
Over Oekraïne spreekt Ja21 altijd met een armslag, in lijn met het Amerikaanse buitenlandbeleid. Ja, onverminderde steun, maar met een heel groot ‘maar’ er steeds direct achteraan. Een van de nieuwe Kamerleden maakt al bezwaar om Oekraïne te steunen met geld uit bevroren Russische tegoeden. Dit voorjaar verhinderde Eerdmans met een omstreden motie dat premier Schoof zich in Europa hard kon maken voor Oekraïne, na Trumps tirade tegen Zelensky.
https://www.trouw.nl/colu(...)trumpiaans~b0ac6bb6/
‘Gezellig met extreemrechts’: JA21’er spreekt op omstreden Amerikaans gala
JA21-Europarlementariër Rob Roos sprak onlangs op een gala van Republikeinse jongeren in New York, waar uiterst rechtse politici en complotdenkers aanwezig waren. Journalist Chris Aalberts is kritisch: ‘Gezelligheid met extreemrechts in de VS, Rob Roos houdt er wel van. Van de nette, gematigde en constructieve partij #JA21 #kuch.’
Onder de aanwezigen afgelopen weekend waren onder meer het Amerikaanse Congreslid Marjorie Taylor Greene – een beschermeling van Donald Trump – en enkele figuren die een rol speelden bij de Capitoolbestorming op 6 januari 2021. Volgens een Amerikaanse parlementscommissie deed Trump een couppoging.
https://dekanttekening.nl(...)-complotdenkers/?amp
JA21-huisfilosoof Kinneging verdedigt Trumps invasie: Venezuela ligt binnen ‘invloedssfeer VS’
https://dekanttekening.nl(...)nvloedssfeer-vs/?amp
JA21: Oekraïne geen NAVO-lid, te veel in Russische invloedssfeer
https://www.leidschdagbla(...)ssfeer/97255852.html
Andreas Kinneging ontkende dat er zoiets als institutioneel racisme bestaat. Ambtenaren van de Belastingdienst, zei hij, zijn „nette keurige ambtenaren zijn die graag doen wat de minister wil. Daar zit geen racist tussen”. Profileren doet iedereen, vindt hij, ook de vrouw die hem ’s avonds tegemoetloopt en liever even de straat oversteekt, al is hij „een lieve man”. „Zijn ambtenaren dan racistisch?”, vroeg hij aan Muusse. Muusse: „Natuurlijk. Dat is een deel van deze zaal ook.” Kinneging: „Nederlanders zijn ongeveer het minst racistische volk. Vergelijk het maar eens met de Turken. Die zijn enorm racistisch.”
https://www.nrc.nl/nieuws(...)woke-worden-a4092101
Andreas Kinneging: ‘Een burgeroorlog valt niet uit te sluiten’
Geschreven door een CDAer:
Ondanks sterk oplopende internationale spanningen gaat Nederland het experiment van een minderheidskabinet aan. Het anti-Europese, Trump-gezinde JA21 krijgt daarmee onherroepelijk meer invloed, met dank aan een roekeloze VVD.
https://www.groene.nl/art(...)-echte-realpolitiker
Hoe noemde Frits Bolkestein het ook alweer. De totalitaire verleiding?
[ Bericht 7% gewijzigd door Kalmblijven op 17-10-2026 16:55:21 ]
JA21 wil ook een referendum over de euro en de Eurozone "ontbinden".
Paard van troje deze partij.
Wanneer je zoekt op de naam van de auteur dan zie je al snel dat hij een product is van Cliteur, Kinneging, Ellian.quote:
[..]
Lol dus liberalen moeten zich vooral bezig houden met cultuurstrijd. Okay dan.
Bijzonder dat de fysieke werkelijkheid voor liberalen er blijkbaar niet zo toe doet. De schrijver ziet meer in een soort soul searching naar zingeving.
Misschien moeten liberalen hun ogen ook eens openen dat het er toe doet wie meer geld en macht naar zich toe trekken. Het liberale project is ook wel ten einde wanneer er geen sociale mobiliteit is omdat het kapitaal zoveel machtiger is dan de werkenden. Dat is in elk geval waar Amerika met deze lui naartoe wil bewegen een ecconomie gebouwd op corruptie die vooral de machthebbers moet verrijken.
Net als Thierry Baudet, Eva Vlaardingerbroek, Raisa Blommestijn, Geerten Waling enzovoort. Met 'liberalisme' heeft het niks te maken.
Ja21 ontstond uit FvD weglopers die al wat eerder doorhadden dat als je zoals Baudet het er wel heel dik bovenop legt wat voor fascistische sympathien je hebt dat stemmen kost.quote:
Laatste opmerking:
JA21 wil ook een referendum over de euro en de Eurozone "ontbinden".
Paard van troje deze partij.
Maar wat dat betreft gaat dit niet anders dan bij FvD. Ze worden door de media genormaliseerd en veel mensen slikken dat meteen.
Wat dat betreft zal het ook wel weer zo gaan dat als Ja21 het ware gezicht teveel laat zien mensen weer zeggen, nou dat had ik echt niet kunnen zien aankomen.
Op die manier klopt het misschien dat 'liberalen' inderdaad eens moeten bedenken wat liberalisme nou eigenlijk echt inhoud. Liberalisme is totaal niet verenigbaar met Ja21. Gezien die bijvoorbeeld onderscheid maken op geloof. Alle gelovigen gelijk maar islamieten toch een treetje lager.
Conservatief liberaal zoals de club zichzelf is natuurlijk ook nogal anthitetisch.
Nee precies, dat snap ik. Dat kan ook niet anders als je zo'n lang stuk schrijft en doet alsof zo'n laffaard als Rubio die een knipmes is voor een corrupte bende dingen zegt die zo waardevol zijn dat we er wel wat mee moeten.quote:
[..]
Wanneer je zoekt op de naam van de auteur dan zie je al snel dat hij een product is van Cliteur, Kinneging, Ellian.
Net als Thierry Baudet, Eva Vlaardingerbroek, Raisa Blommestijn, Geerten Waling enzovoort. Met 'liberalisme' heeft het niks te maken.
Dat ben je bij jou al als je in Leiden gewinkeld hebt.quote:
[..]
Wanneer je zoekt op de naam van de auteur dan zie je al snel dat hij een product is van Cliteur, Kinneging, Ellian.
Exact.
https://www.telegraaf.nl/(...)l&utm_campaign=share
Heel goed.quote:
[ afbeelding ]
Exact.
https://www.telegraaf.nl/(...)l&utm_campaign=share
Ben helemaal voor. Maar ik zie het niet gebeuren. Ik zie nog eerder dat we geld gaan lenen.quote:
[ afbeelding ]
Exact.
https://www.telegraaf.nl/(...)l&utm_campaign=share
Tja, alle serieuze politicologen scharen ze gewoon onder radicaal of uiterst rechts. De kern van hun bestaan is nog altijd gewoon boos doen op buitenlanders.quote:
[..]
Mwah, ik vind Eerdmans niet uiterst rechts en Coenradie, die Hoogeveen en Boomsma ook niet. Ja, ze staan rechts van de VVD, maar het is niet gezegd dat alles wat rechts van de VVD staat radicaal zou zijn, alleen dat gare remigratiestandpunt zouden ze moeten schrappen.
Het voordeel van JA21 is dat ze niet de 'we rule this country' hebben die de VVD wel heeft.
Dat heb ik wel gedaan. Komt wel heel dichtbij zo.quote:Op zaterdag 17 oktober 2026 17:47 schreef nostra het volgende:
[..]
Dat ben je bij jou al als je in Leiden gewinkeld hebt.
Stop je kop maar in het zand. Jij kiest willens en wetens voor autocratie met de voorliefde voor Rubio en JA21.quote:
[..]
Dat ben je bij jou al als je in Leiden gewinkeld hebt.
De auteur van dit stuk is een protege van Kinneging en studeert bij hem af, gaat daar promoveren. Zo simpel is het.
Deels mee eens. Maar in het kader, dus de meeste normale leden en volksvertegenwoordigers op allerlei niveaus, zijn hier ook niet zo gelukkig mee. Daarom heb ik ze nog niet helemaal opgegeven als, min of meer, middenpartij.quote:
[..]
VVD zit even rechts als Ja21 tegenwoordig dat is in de basis al lang geen normale middenpartij meer. Dan heb je echt een decennium niet opgelet waar ze nou allemaal mee bezig zijn lijkt me.
Het besef dat ze FvD pas verlieten toen al jaren bekend was hoe fout die club is, zegt ook genoeg…quote:
[..]
Ja21 ontstond uit FvD weglopers die al wat eerder doorhadden dat als je zoals Baudet het er wel heel dik bovenop legt wat voor fascistische sympathien je hebt dat stemmen kost.
Maar wat dat betreft gaat dit niet anders dan bij FvD. Ze worden door de media genormaliseerd en veel mensen slikken dat meteen.
Net als Milei de helft van de bevolking onder de armoedegrens en de facto zonder mensenrechten en stemrecht om op te beroepen. "Heel goed".quote:
Als we de echte gehandicapten even uitzonderen dan hoef je nooit onder de armoedegrens te komen als je gewoon je verantwoordelijkheid neemt. Er hangen veel te veel mensen achterover in afwachting van een overheid die de problemen wel even komt oplossen.quote:
[..]
Net als Milei de helft van de bevolking onder de armoedegrens en de facto zonder mensenrechten en stemrecht om op te beroepen. "Heel goed".
Dat was in de jaren '60 al een dubieus concept, maar toen was het nog te betalen. Met het grote aantal gepensioneerden en het kleine aantal uren dat jongeren bereid zijn te werken loopt dat nu natuurlijk gruwelijk vast.
Telegraaf gelul uit de hoogte van de bovenste plank. De arbeidsparticipatie is in Nederland de hoogste van de hele ontwikkelde wereld. Het zijn de jaren tachtig niet meer.quote:
Er hangen veel te veel mensen achterover in afwachting van een overheid die de problemen wel even komt oplossen.
Bij de WIA is slechts een kleine minderheid volledig afgekeurd en onder de 35% krijg je helemaal niks, ook geen ondersteuning (in strijd met ILO verdragen).
Ook in de bijstand wordt je in de regel gewoon aan het werk gezet, dwangarbeid.
*Zoek de definitie van 'arbeidsparticipatie' maar even op. Werklozen en gehandicapten worden daar niet buiten beschouwing gelaten.
Ze zijn niet boos op buitenlanders maar willen geen eindeloze stroom cultureel oninpasbare en economisch van weinig waarde hebbende gelukszoekers uit rare landen. Ik vind dus dat je sterk overdrijft.quote:
[..]
Tja, alle serieuze politicologen scharen ze gewoon onder radicaal of uiterst rechts. De kern van hun bestaan is nog altijd gewoon boos doen op buitenlanders.
quote:
[..]
Net als Milei de helft van de bevolking onder de armoedegrens en de facto zonder mensenrechten en stemrecht om op te beroepen. "Heel goed".
Wat het allemaal zo sneu maakt is dat onlangs nog is voorgerekend dat het stelsel helemaal niet onhoudbaar en onbetaalbaar is geworden, gecorrigeerd voor inflatie, gegroeide economie en beroepsbevolking.quote:
[ afbeelding ]
Exact.
https://www.telegraaf.nl/(...)l&utm_campaign=share
Maar leugenachtig en autocratisch rechts blijft er gewoon op los beuken met hun propaganda. Gewoon opnieuw blijven proberen en het leugentje blijven pluggen.
Dit zijn de officiële statistieken.quote:
Op Zelfs met het corrumperen en zuiveren van het statistiekenbureau (afgekeken van Trump) kan de waarheid niet helemaal worden verdonkeremaand:
https://www.aljazeera.com(...)h-more-pain-forecast
https://www.reuters.com/w(...)election-2026-09-24/
"Rising hardship appears to be damaging Milei’s support among lower-income voters as he seeks re-election in 2027.
The latest opinion polls suggest his approval rating has fallen sharply among poorer respondents surveyed, raising questions about whether he can retain a constituency that was central to his previous election victory.
A September AtlasIntel survey found disapproval among lower-income respondents, defined as those earning up to about $650 a month, had climbed to nearly 70 percent, while approval fell below 30 percent. A year earlier, those figures stood at 57 percent and 37 percent, respectively."
‘We don’t have enough to eat, to live’: how Milei’s ‘chainsaw’ cuts are driving homelessness in Argentina
https://www.theguardian.c(...)melessness-argentina
Gestegen dakloosheid: daar kan Nederland over mee praten. Met dank aan de VVD. Het is nog niet genoeg. Jij bent de Rubicon overgestoken richting JA21 dictatuur, Russofilie en autocratie.
Vooruitkijken vereist visie hè, daar is het FNV-grafiekje een wat wankele basis voor.quote:
[..]
Wat het allemaal zo sneu maakt is dat onlangs nog is voorgerekend dat het stelsel helemaal niet onhoudbaar en onbetaalbaar is geworden, gecorrigeerd voor inflatie, gegroeide economie en beroepsbevolking.
Maar leugenachtig en autocratisch rechts blijft er gewoon op los beuken met hun propaganda. Gewoon opnieuw blijven proberen en het leugentje blijven pluggen.
[ afbeelding ]
De prognoses zijn ook voorbij gekomen in de discussie hè? Prognoses over de zorg, de AOW, de CPB aannames met CAO-lonen enzovoort.quote:
[..]
Vooruitkijken vereist visie hè, daar is het FNV-grafiekje een wat wankele basis voor.
Ondertussen plaats jij kritiekloos een plaatje van het notoir onbetrouwbare Argentijnse statistiekenbureau, waar flink is huisgehouden door de radicaal-rechtsen van Milei (gekopieerd van Orban en Trump).
Wat ook nog eens weg laat wat het getal was voordat Milei aan trad.
Niet anders dan het continu gezanik over "normeren wat je wel en niet mag zeggen/denken van met name Klaver".quote:
Motie van het lid Eerdmans over het instellen van een Nationaal Coördinator Wokebestrijding
https://www.tweedekamer.n(...)38040&did=2024D38040
We weten allemaal wat hun ideologische vrienden van Fidesz en PiS als eerste deden met de rechtspraak toen ze aan de macht kwamen.
Of hun openlijk neofascistische partners FdI en Zweden Democraten.
Nogal naïef dit.quote:
[..]
Ze zijn niet boos op buitenlanders maar willen geen eindeloze stroom cultureel oninpasbare en economisch van weinig waarde hebbende gelukszoekers uit rare landen. Ik vind dus dat je sterk overdrijft.
Beetje frivole gekkigheid die motoe natuurlijk, maar de overwegingen in de motie zelf zijn daadwerkelijke maakbaresamenlevings-anti-meritocratie.quote:
Motie van het lid Eerdmans over het instellen van een Nationaal Coördinator Wokebestrijding
https://www.tweedekamer.n(...)38040&did=2024D38040
We weten allemaal wat hun ideologische vrienden van Fidesz en PiS als eerste deden met de rechtspraak toen ze aan de macht kwamen.
Of hun openlijk neofascistische partners FdI en Zweden Democraten.
Bij twee op de drie lokale armoedehulporganisaties is het aantal hulpvragen het afgelopen jaar toegenomen. Dit meldt Stichting Armoedefonds op basis van onderzoek onder ruim 650 lokale organisaties. 11 procent van de hulporganisaties werkt door de toenemende vraag inmiddels met een wachtlijst.
https://wnl.tv/2026/10/17(...)-stijging-hulpvragen
Aldus de VVD-huisomroep. Het is nog niet voldoende, op weg naar het censuskiesrecht, Singapore-slavernij en autocratie.
Volgens de VN valt 7% van de bevolking in VVD-droomland Singapore onder de definitie van dwangarbeid
https://www.ilo.org/resou(...)ic-workers-southeast
In Argentinië komt daar kinderarbeid nog bij, circa 8% van de kinderen (nee, een krantenwijk is geen kinderarbeid), en kettingzaag-libertariër Milei heeft het alleen nog maar makkelijker gemaakt. De essentie van rechts.
JA21 is van de rechtse Danube Instituut maakbare samenleving, micro-managen achter de voordeur en ingrijpen bij universiteiten (gekopieerd van Orban en Trump), en kritisch over de meritocratie, dat is juist. Huisfilosoof Kinneging wil de filosoof-koningen van Plato en een aristocratie. Dat hele hoekje staat vrij vijandig tegen de naoorlogse meritocratische gedachte.quote:
[..]
Beetje frivole gekkigheid die motoe natuurlijk, maar de overwegingen in de motie zelf zijn daadwerkelijke maakbaresamenlevings-anti-meritocratie.
https://x.com/AndreasKinnegi1/status/1881807997132779952
Deze Meloni, sloper van de persvrijheid en aanjager van geweld tegen journalisten:
https://www.nrc.nl/nieuws(...)-moeilijker-a4922554
https://www.groene.nl/art(...)telt-de-persvrijheid
Om het nog maar niet te hebben over het anti-LHBTI beleid, het aanpassen van de kieswetten, het referendum over de rechterlijke macht (waar Meloni gelukkig verloor) en zo verder.
Tot op de dag van vandaag blijft Meloni een groot bewonderaar van Mussolini.
FdI is een zusterpartij van JA21 in Europa.
Jammer, ik kom net te laat want de inhoudelijke reacties zijn op.quote:
Ze zijn niet boos op buitenlanders maar willen geen eindeloze stroom cultureel oninpasbare en economisch van weinig waarde hebbende gelukszoekers uit rare landen. Ik vind dus dat je sterk overdrijft.
Nogal naïef dit.
Allemaal afleidingsmanoeuvre voor het feit dat jij de Rubicon bent overgestoken en het voor jou nooit rechts en plutocratisch genoeg is. Het kan altijd autocratischer, discriminerender, ongelijker en rechtser. Er is geen limiet. Het is gewoonweg Trump, Meloni en Orban in een ander jasje. Met een superieur wanende grijns en nooit terugdeinsend voor leugens. Je steunt willens en wetens een partij van Poetinisten, bedevaartgangers naar de 6 januari coup plegers en 'vrouwen horen achter het aanrecht'. Het kleden als foute tweedehands autoverkoper en onbetrouwbare makelaar is window dressing.quote:
Ik kan de poll niet vinden wanneer we Klop terugverwachtten. Helaas dus geen winnaar, heb nog versgemaakte καρυδόπιτα klaarstaan.
https://www.nu.nl/binnenl(...)ls-ook-gebleven.html
Ik heb jou ook gemist.quote:
Allemaal afleidingsmanoeuvre voor het feit dat jij de Rubicon bent overgestoken en het voor jou nooit rechts en plutocratisch genoeg is. Het kan altijd autocratischer, discriminerender, ongelijker en rechtser. Er is geen limiet. Het is gewoonweg Trump, Meloni en Orban in een ander jasje. Met een superieur wanende grijns en nooit terugdeinsend voor leugens. Je steunt willens en wetens een partij van Poetinisten, bedevaartgangers naar de 6 januari coup plegers en 'vrouwen horen achter het aanrecht'. Het kleden als foute tweedehands autoverkoper en onbetrouwbare makelaar is window dressing.
Een mooi verhaaltje voor het slapengaan voor je.quote:
Het kan altijd autocratischer, discriminerender, ongelijker en rechtser.
Bekijk deze YouTube-video
Alle heil en zegen aan Reagan.quote:
[..]
Een mooi verhaaltje voor het slapengaan voor je.
Bekijk deze YouTube-video
Reagan was geen liberaal, kon alleen succesvol doen door exploderende schulden (dat begon bij hem ja - dit negeer jij altijd) en toch zou voor hem JA21 een tikkeltje te extreem zijn geweest en buiten de orde.quote:
[..]
Een mooi verhaaltje voor het slapengaan voor je.
Bekijk deze YouTube-video
JA21 past beter bij Pat Buchanan, Ross Perot en David Duke (een oud-neonazi die deed alsof hij dat had afgezworen, andere stijl hanteerde, maar inhoudelijk nog steeds dezelfde agenda had - net zoals bij Kieskompas JA21 niet te onderscheiden valt van FvD).
Dat is de NVU-hoek. Bovendien, un jacobin ministre n'est pas un ministre jacobin.quote:
JA21 past beter bij Pat Buchanan, Ross Perot en David Duke (een oud-neonazi die deed alsof hij dat had afgezworen, andere stijl hanteerde, maar inhoudelijk nog steeds dezelfde agenda had - net zoals bij Kieskompas JA21 niet te onderscheiden valt van FvD).
Jij wil trollen!quote:
[ afbeelding ]
Exact.
https://www.telegraaf.nl/(...)l&utm_campaign=share
Ja, totdat het een bende wordt. En dan weet je wel wie het mag opruimen.quote:
Wel smullen weer dit topic. Lekker potje moddervechten.
Italië lijkt onder haar (van de extreem rechtse club en jeugd fascisten beweging, waar ze vandaan komt) een heel stabiel land te zijn geworden. Pro Oekraïne. En ook pro Europa.
Vind dat ze het goed doet.
Meloni is vooral heel goed in niks doen, toch? Wel een rare vraag in dit topic.quote:
Hoe vinden jullie dat Meloni het doet?
Ik weet niet of het een rare vraag is. Zou eigenlijk wel willen dat het buitenland geen rare vraag is. En zeker in geval van Europa niet.quote:
[..]
Meloni is vooral heel goed in niks doen, toch? Wel een rare vraag in dit topic.
Ik vind haar heel stabiel. En ben positief verrast vanwege haar radicaal rechts, en geschiedenis in de fascisten etc.
Wie had dit gedacht?
Zij opereert behoedzaam om geen Orban te worden die geen invloed had op Europees beleid.quote:
Hoe vinden jullie dat Meloni het doet?
Italië lijkt onder haar (van de extreem rechtse club en jeugd fascisten beweging, waar ze vandaan komt) een heel stabiel land te zijn geworden. Pro Oekraïne. En ook pro Europa.
Vind dat ze het goed doet.
Ze doet het gewoon goed.quote:
[..]
Zij opereert behoedzaam om geen Orban te worden die geen invloed had op Europees beleid.
Terwijl iedereen in het begin fascist schreeuwde.
Als ik Meloni zie, lijkt me dat niets te vrezen voor fascisten of radicaal rechts.
Gewoon bangmakerij van extreem links ofzo.
Dat heb je in socialistische regimes ook.quote:
[..]
Telegraaf gelul uit de hoogte van de bovenste plank. De arbeidsparticipatie is in Nederland de hoogste van de hele ontwikkelde wereld. Het zijn de jaren tachtig niet meer.
Bij de WIA is slechts een kleine minderheid volledig afgekeurd en onder de 35% krijg je helemaal niks, ook geen ondersteuning (in strijd met ILO verdragen).
Ook in de bijstand wordt je in de regel gewoon aan het werk gezet, dwangarbeid.
*Zoek de definitie van 'arbeidsparticipatie' maar even op. Werklozen en gehandicapten worden daar niet buiten beschouwing gelaten.
In China kent men niet eens werkeloosheid. Je krijgt gewoon een bezem in de handen gedrukt en dan mag je een straatje aanvegen, of krijgt een kar met eten die je op straat moet verkopen. Maak je geen illusies.
Wij zijn extreem tolerant tegen mensen die niet willen werken terwijl ze wel zouden moeten werken.
Nee. Dit is gelul. En dan ook echt compleet gelul.quote:
[..]
Telegraaf gelul uit de hoogte van de bovenste plank. De arbeidsparticipatie is in Nederland de hoogste van de hele ontwikkelde wereld. Het zijn de jaren tachtig niet meer.
Bij de WIA is slechts een kleine minderheid volledig afgekeurd en onder de 35% krijg je helemaal niks, ook geen ondersteuning (in strijd met ILO verdragen).
Ook in de bijstand wordt je in de regel gewoon aan het werk gezet, dwangarbeid.
*Zoek de definitie van 'arbeidsparticipatie' maar even op. Werklozen en gehandicapten worden daar niet buiten beschouwing gelaten.
Handen af van Kinneging.quote:
Uiteraard is JA21 huisfilosoof en schrijver van het beginselprogramma Kinneging een bewonderaar van Meloni in Italië.
https://x.com/AndreasKinnegi1/status/1881807997132779952
Deze Meloni, sloper van de persvrijheid en aanjager van geweld tegen journalisten:
https://www.nrc.nl/nieuws(...)-moeilijker-a4922554
https://www.groene.nl/art(...)telt-de-persvrijheid
Om het nog maar niet te hebben over het anti-LHBTI beleid, het aanpassen van de kieswetten, het referendum over de rechterlijke macht (waar Meloni gelukkig verloor) en zo verder.
Tot op de dag van vandaag blijft Meloni een groot bewonderaar van Mussolini.
FdI is een zusterpartij van JA21 in Europa.
Ik sta zo achter zijn uitspraak: ''de weg voorruit is de weg terug''
Zo mooi, zo ontroerend, een tijd waarin de man een sigaar rookte en de krant las, moeder de vrouw zorgde gedwee voor de kinderen en deed de inkopen
Een tijd om naar terug te verlangen
"De Wia" bestaat niet.
Dat iedereen in de regel in de bijstand via dwangarbeid aan het werk gezet wordt is natuurlijk ook gewoon complete onzin.
Mensen die dit soort zaken beweren hebben vaak een andere agenda.
Of houden gewoon veel van d66 en weten niet beter. Kennen de realiteit niet.
Welnee. Ross Perot en Pat Buchanan was niet de NVU-hoek met al te openlijke KKK, neonazi en blut-und-bodem symboliek. Toch was het duidelijk een deur te ver voor Reagan.quote:Op zondag 18 oktober 2026 00:45 schreef nostra het volgende:
[..]
Dat is de NVU-hoek. Bovendien, un jacobin ministre n'est pas un ministre jacobin.
Bekijk deze YouTube-video
https://youtube.com/shorts/bE860qsB4B0?is=-AYGSb_4OdcZikUg
https://www.almere.nl/werk-en-inkomen/uitkering/tegenprestatiequote:
[..]
Nee. Dit is gelul. En dan ook echt compleet gelul.
https://www.rijksoverheid(...)tatie-in-de-bijstand
Waar ging het ook alweer over: het onjuiste gebral dat heel veel mensen nietsdoend thuiszitten.
Zoals Ruding's 'Tante Truus' uitspraak.quote:
[..]
Dit zijn van die quotes die nog jaren gebruikt zullen worden
No7nja, die nieuwe kieswet met een bonus als een partij 42% van de stemmen haalt is wel wat dubieus…quote:
[..]
Ze doet het gewoon goed.
Terwijl iedereen in het begin fascist schreeuwde.
Als ik Meloni zie, lijkt me dat niets te vrezen voor fascisten of radicaal rechts.
Gewoon bangmakerij van extreem links ofzo.
https://www.vrt.be/vrtnws(...)swet-giorgia-meloni/
Dat zou voor Nederland ook een erg goed idee zijn, al gaat de bonus wat mij betrefd gewoon naar de grootste partij. Dan hoef je als regering niet contiinu van die waterige compromissen te sluiten, of bang te zijn dat je regering valt als een van de kleine kneuterpartijtjes het er weer eens niet mee eens is.quote:
[..]
No7nja, die nieuwe kieswet met een bonus als een partij 42% van de stemmen haalt is wel wat dubieus…
https://www.vrt.be/vrtnws(...)swet-giorgia-meloni/
Ook gewoon gekopieerd van haar idool Mussolini.quote:
[..]
No7nja, die nieuwe kieswet met een bonus als een partij 42% van de stemmen haalt is wel wat dubieus…
https://www.vrt.be/vrtnws(...)swet-giorgia-meloni/
https://en.wikipedia.org/wiki/Acerbo_Law
Haar coalitiepartners, waaronder de partij van wijlen Berlusconi (Forza Italia), wisten het nog iets af te zwakken.
Natuurlijk gaat het bij autoritaire en antidemocratische JA21 sympathisanten erin als zoete koek, het is per slot van rekening hun zusterpartij (net als theocraten van SGP).
De persvrijheid is intussen enorm gekelderd in Italië, aantoonbaar.
edit:
https://www.demorgen.be/m(...)it-de-fles~bdba7b88/
https://www.volkskrant.nl(...)oseksuelen~b99c281a/
[ Bericht 21% gewijzigd door Kalmblijven op 18-10-2026 18:19:56 ]
Dat kan makkelijk, je kunt heeeel goed met je WIA een wereldreis gaan maken ipv die kankerdure flat huren of als ZZP er aan de slag, je wordt toch niet gecontroleeerdquote:
[..]
https://www.almere.nl/werk-en-inkomen/uitkering/tegenprestatie
https://www.rijksoverheid(...)tatie-in-de-bijstand
Waar ging het ook alweer over: het onjuiste gebral dat heel veel mensen nietsdoend thuiszitten.
DE HRA aftrek moet weg en de arbeidskosten aftrek moet op 12.0000 euro
dan gaan mensen weer werken
quote:AI-overzicht
Meerdere politieke partijen in Nederland pleiten ervoor om het aantal ambtenaren en de ambtelijke overhead terug te dringen:
VVD:
Wil het aantal ambtenaren verminderen door fors te snoeien in het regelwoud en een 'operatie effectieve overheid' uit te voeren.
JA21:
Pleit in het verkiezingsprogramma expliciet voor het terugdringen van het aantal ambtenaren om zo te bezuinigen op de Rijksoverheid.
Overige rechtse partijen: Zoals de SGP, die eveneens kritisch staan tegenover de groei van de rijksdienst en pleiten voor een slankere overheid.
Sinds 2018 is het aantal rijksambtenaren juist aanzienlijk gegroeid, wat de aanleiding vormt voor deze politieke oproepen.
[ Bericht 25% gewijzigd door michaelmoore op 19-10-2026 08:30:07 ]
quote:
[..]
Handen af van Kinneging.
Ik sta zo achter zijn uitspraak: ''de weg voorruit is de weg terug''
Zo mooi, zo ontroerend, een tijd waarin de man een sigaar rookte en de krant las, moeder de vrouw zorgde gedwee voor de kinderen en deed de inkopen
Een tijd om naar terug te verlangen
Aldus de JA21 huisfilosoof en schrijver beginselprogramma.
Vertel eens: in welke "weg terug" is er sprake van grootschalige perscensuur in Nederland? John Locke, Voltaire, Hobbes, Descartes en vele andere klassieken (wat Kinneging 'Great Books' zou noemen) konden hun werk in Nederland uitgeven en publiceren terwijl zij elders ongewenst waren.
Het idealiseren van het verleden slaat sowieso nergens op, maar zelfs als je dat doet dan is het niet moeilijk om in te zien dat het project van Trump, Orban, Meloni, techbros e.v.a. er creatief en selectief mee om gaan. Trump kun je niet zomaar in het rijtje Founding Fathers neerzetten.
Net zoals het twintigste eeuwse fascisme is het project zowel modernistisch als anti-modernistisch. Kinneging verkracht de historische werkelijkheid, de wordingsgeschiedenis van Nederland, voor zijn eigen xenofoob-autoritaire en exploitatieve denkbeelden.
juist, de huishoudschool moet terug komen , waaar de jonge deerne nog kon leren hoe de was te doen en hoe je zuinig de aardappels kon schillen en hoe de was te bleken op het grasquote:
[..]
Handen af van Kinneging.
Ik sta zo achter zijn uitspraak: ''de weg voorruit is de weg terug''
Zo mooi, zo ontroerend, een tijd waarin de man een sigaar rookte en de krant las, moeder de vrouw zorgde gedwee voor de kinderen en deed de inkopen
Een tijd om naar terug te verlangen
De huishoudschool, dat is toch de oorzaak dat de Nederlandse keuken de slechtste ter wereld is?quote:
[..]
juist, de huishoudschool moet terug komen , waaar de jonge deerne nog kon leren hoe de was te doen en hoe je zuinig de aardappels kon schillen en hoe de was te bleken op het gras
quote:
[..]
Nee. Dit is gelul. En dan ook echt compleet gelul.
Bijstand = dwangarbeid. Al jaren.quote:
[..]
https://www.almere.nl/werk-en-inkomen/uitkering/tegenprestatie
https://www.rijksoverheid(...)tatie-in-de-bijstand
Waar ging het ook alweer over: het onjuiste gebral dat heel veel mensen nietsdoend thuiszitten.
https://www.parool.nl/nie(...)ingt-banen~b5b58817/
https://www.trouw.nl/nieu(...)wangarbeid~be992e3c/
Dat is toch juist goed? Op die manier kunnen mensen weer arbeidsritme opbouwen en vertrouwd raken met verplichtingen. Goede bijkomstigheid is dat je dan weer onder de mensen komt en er even uit bent.quote:
[..]
https://www.almere.nl/werk-en-inkomen/uitkering/tegenprestatie
https://www.rijksoverheid(...)tatie-in-de-bijstand
Waar ging het ook alweer over: het onjuiste gebral dat heel veel mensen nietsdoend thuiszitten.
Als ik bijstand zou ontvangen, zou ik -afhankelijk van wat het is- er helemaal niks op tegen hebben. Niet om de overheid te pleasen, maar omdat ik het zelf ook wel leuk zou vinden.
Get your facts straight. Ik weet waarover ik praat door ervaring aan beide kanten van het loket.quote:
[..]
Nee. Dit is gelul. En dan ook echt compleet gelul.
Tegenwoordig worden Bijstandsgerechtigden, ook de tallozen met een arbeidsbeperking, verplicht naar trainingen gestuurd en naar sollicitatiegesprekken van geselecteerde vacatures, met opvolging (zodat niet komen opdagen of de 'kantjes ervan af lopen' gestraft kan worden).
Dit is in alle gemeenten die ik ken de huidige praktijk (al zeker een jaar of 10 in ieder geval).
Dwangarbeid ook echtquote:
[..]
Dat is toch juist goed? Op die manier kunnen mensen weer arbeidsritme opbouwen en vertrouwd raken met verplichtingen. Goede bijkomstigheid is dat je dan weer onder de mensen komt en er even uit bent.
Als ik bijstand zou ontvangen, zou ik -afhankelijk van wat het is- er helemaal niks op tegen hebben. Niet om de overheid te pleasen, maar omdat ik het zelf ook wel leuk zou vinden.
Lees zijn boek 'Hercules op de tweesprong' waarin hij vooral ageert tegen de postmoderne tijd. Een samenleving is gebaat bij gezinnen die hun eigen gemeenschap vormen, verenigingsleven, kinderen, vader en moeder die samen werk combineren (nee niet perse vrouw thuis!), kerkelijke participatie.quote:
[..]
[ afbeelding ]
Aldus de JA21 huisfilosoof en schrijver beginselprogramma.
Vertel eens: in welke "weg terug" is er sprake van grootschalige perscensuur in Nederland? John Locke, Voltaire, Hobbes, Descartes en vele andere klassieken (wat Kinneging 'Great Books' zou noemen) konden hun werk in Nederland uitgeven en publiceren terwijl zij elders ongewenst waren.
Het idealiseren van het verleden slaat sowieso nergens op, maar zelfs als je dat doet dan is het niet moeilijk om in te zien dat het project van Trump, Orban, Meloni, techbros e.v.a. er creatief en selectief mee om gaan. Trump kun je niet zomaar in het rijtje Founding Fathers neerzetten.
Net zoals het twintigste eeuwse fascisme is het project zowel modernistisch als anti-modernistisch. Kinneging verkracht de historische werkelijkheid, de wordingsgeschiedenis van Nederland, voor zijn eigen xenofoob-autoritaire en exploitatieve denkbeelden.
Niet omdat hij een geromantiseerd beeld heeft van het verleden, hij prijst bijvoorbeeld de toegenomen mogelijkheden om te consumeren. Overigens heeft dat niet direct een link met de verlichting, maar sinds die periode zijn materiële verlangens veel meer bevredigd.
Maar wat is het daarvan het probleem?quote:
[..]
Get your facts straight. Ik weet waarover ik praat door ervaring aan beide kanten van het loket.
Tegenwoordig worden Bijstandsgerechtigden, ook de tallozen met een arbeidsbeperking, verplicht naar trainingen gestuurd en naar sollicitatiegesprekken van geselecteerde vacatures, met opvolging (zodat niet komen opdagen of de 'kantjes ervan af lopen' gestraft kan worden).
Dit is in alle gemeenten die ik ken de huidige praktijk (al zeker een jaar of 10 in ieder geval).
Het probleem is dat hij dat ook echt zo ziet. Hij kan dat beter als kans zien. Hij wil alles negatief framen.quote:
Los van mijn talloze pogingen hier om mensen op de hoogste kast te krijgen probeer ik dat niet in deze discussie. Ik denk dat maatschappelijke participatie voor iedereen het beste is.
Ik kan veel grappen maken over Melkert, maar de introductie van de 'Melkert baan' is met de kans van nu best wel een gouden greep gebleken.
Niet persé een probleem, hoewel je dat bij mensen met een arbeidsbeperking misschien wel iets kan nuanceren, maar er wordt hier continu beweerd dat de Bijstand een luilekkerland is waar je ongestraft in je hangmat kan blijven hangen, en kan kiezen voor een leven als een God in Frankrijk. Dat is dus ver bezijden de waarheid.quote:
[..]
Maar wat is het daarvan het probleem?
Gelul.quote:
[..]
Get your facts straight. Ik weet waarover ik praat door ervaring aan beide kanten van het loket.
Tegenwoordig worden Bijstandsgerechtigden, ook de tallozen met een arbeidsbeperking, verplicht naar trainingen gestuurd en naar sollicitatiegesprekken van geselecteerde vacatures, met opvolging (zodat niet komen opdagen of de 'kantjes ervan af lopen' gestraft kan worden).
Dit is in alle gemeenten die ik ken de huidige praktijk (al zeker een jaar of 10 in ieder geval).
De beste vriendin van mijn vrouw zit inmiddels, wat zal het zijn..12 of 14, jaar in de bijstand.
Om de vijf jaar een kind gekregen. Heeft er nu inmiddels drie.
Ze heeft nog nooit iets gehoord van de gemeente. Behalve een aanbod om de zoveel jaar om de zomervakantie te betalen.
Heb jij daar quotes of voorbeelden van? Ik zie hier niemand verlekkerd kijken naar mensen in de bijstand.quote:
[..]
Niet persé een probleem, hoewel je dat bij mensen met een arbeidsbeperking misschien wel iets kan nuanceren, maar er wordt hier continu beweerd dat de Bijstand een luilekkerland is waar je ongestraft in je hangmat kan blijven hangen, en kan kiezen voor een leven als een God in Frankrijk. Dat is dus ver bezijden de waarheid.
Ik denk wel dat voor veel mensen in de bijstand geldt dat hun materiële verlangens -zeker met kindgebonden budgetten- ruimschoots bevredigd worden, de regelingen zijn erg ruim.
Verder het leven van een bijstandstrekker of een wa-jonger is weinig aanlokkelijk.
Starten met werken heeft ook totaal geen zin. In haar geval.quote:
[..]
Heb jij daar quotes of voorbeelden van? Ik zie hier niemand verlekkerd kijken naar mensen in de bijstand.
Ik denk wel dat voor veel mensen in de bijstand geldt dat hun materiële verlangens -zeker met kindgebonden budgetten- ruimschoots bevredigd worden, de regelingen zijn erg ruim.
Verder het leven van een bijstandstrekker of een wa-jonger is weinig aanlokkelijk.
Een kleine tegenprestatie voor het feit dat je een hoop gratis geld krijgt is dan ook niet te veel gevraagd.quote:
[..]
Get your facts straight. Ik weet waarover ik praat door ervaring aan beide kanten van het loket.
Tegenwoordig worden Bijstandsgerechtigden, ook de tallozen met een arbeidsbeperking, verplicht naar trainingen gestuurd en naar sollicitatiegesprekken van geselecteerde vacatures, met opvolging (zodat niet komen opdagen of de 'kantjes ervan af lopen' gestraft kan worden).
Dit is in alle gemeenten die ik ken de huidige praktijk (al zeker een jaar of 10 in ieder geval).
Ik stel voor dat jij een half jaartje op Bijstand-niveau gaat leven.quote:
[..]
Een kleine tegenprestatie voor het feit dat je een hoop gratis geld krijgt is dan ook niet te veel gevraagd.
Dat is ook maar het beste , die zomervakantie in een gehuurde caravan ergens in nederland dat verdienen die kinderenquote:
[..]
Gelul.
De beste vriendin van mijn vrouw zit inmiddels, wat zal het zijn..12 of 14, jaar in de bijstand.
Om de vijf jaar een kind gekregen. Heeft er nu inmiddels drie.
Ze heeft nog nooit iets gehoord van de gemeente.
Behalve een aanbod om de zoveel jaar om de zomervakantie te betalen.
Zze zal er inzitten tot ze AOW krijgt
Mijn moeder heeft haar hele leven NOG NOOIT gewerkt
Ja, 9 kinderen opgevoed dat wel
dei 9 kinderen zijn nu allemaal eerzame belastingbetalers
[ Bericht 0% gewijzigd door michaelmoore op 19-10-2026 11:34:40 ]
Geen denken aan. Ik werk voor mijn geld, en niet alleen voor mezelf maar ook nog voor een uitkeringstrekkertje of twee.quote:
[..]
Ik stel voor dat jij een half jaartje op Bijstand-niveau gaat leven.
Misschien is dat ook een idee hè? In plaats van klagen over een te lage uitkering of de spelregels die je niet bevallen, gewoon zorgen dat je je eigen geld verdient.
Oh wat voel je je toch superieur en geweldig. Helemaal in de illusie dat dit helemaal zelf en individueel is gepresteerd.quote:
[..]
Geen denken aan. Ik werk voor mijn geld, en niet alleen voor mezelf maar ook nog voor een uitkeringstrekkertje of twee.
Ondertussen trapt de autocraat en rentenier in spe de ladder weg voor anderen en zorgt die er voor dat ze levenslang zijn opgesloten in armoede en dwangarbeid. Of het nu bijstanders zijn of oost-europeanen.
Ohja, de kwaliteitsverschillen tussen scholen zijn in Nederland de grootste van heel Europa maar daar heeft de VVDer geen last van. Integendeel, weet de Ons Soort Mensen VVDer dat hun kroost weinig concurrentie tegen zal komen en is hun kostje gekocht.
Scholen zijn dagverblijven , goed voor de sociale omgang maar leren doe je er nietsquote:
[..]
Oh wat voel je je toch superieur en geweldig. Helemaal in de illusie dat dit helemaal zelf en individueel is gepresteerd.
Ondertussen trapt de autocraat en rentenier in spe de ladder weg voor anderen en zorgt die er voor dat ze levenslang zijn opgesloten in armoede en dwangarbeid. Of het nu bijstanders zijn of oost-europeanen.
Ohja, de kwaliteitsverschillen tussen scholen zijn in Nederland de grootste van heel Europa maar daar heeft de VVDer geen last van. Integendeel, weet de Ons Soort Mensen VVDer dat hun kroost weinig concurrentie tegen zal komen en is hun kostje gekocht.
leren dat doe je bij je werkgever en arbeidsadviseur
Graag gedaan hoor.quote:
[..]
Oh wat voel je je toch superieur en geweldig. Helemaal in de illusie dat dit helemaal zelf en individueel is gepresteerd.
Ondertussen trapt de autocraat en rentenier in spe de ladder weg voor anderen en zorgt die er voor dat ze levenslang zijn opgesloten in armoede en dwangarbeid. Of het nu bijstanders zijn of oost-europeanen.
Ohja, de kwaliteitsverschillen tussen scholen zijn in Nederland de grootste van heel Europa maar daar heeft de VVDer geen last van. Integendeel, weet de Ons Soort Mensen VVDer dat hun kroost weinig concurrentie tegen zal komen en is hun kostje gekocht.
Met de huidige staat van het onderwijs en de motivatie van deze generatie komt het daar wel zo'n beetje op neer, ja. Maar misschien moeten we er nog 20 miljard extra tegenaan smijten, wordt het dan beter.quote:
[..]
Scholen zijn dagverblijven , goed voor de sociale omgang maar leren doe je er niets
leren dat doe je bij je werkgever en arbeidsadviseur
Dit kun je helemaal niet zo generaliserend stellen. Zoals gezegd zijn de kwaliteitsverschillen tussen scholen in Nederland enorm (fnuikend voor de economische dynamiek, verheffing en sociale mobiliteit). De 10% beste scholen van Nederland is weinig mis mee en leer je wel degelijk waardevolle zaken, dat van economisch nut is voor het bedrijfsleven tot culturele en maatschappelijke vorming.quote:
[..]
Met de huidige staat van het onderwijs en de motivatie van deze generatie komt het daar wel zo'n beetje op neer, ja. Maar misschien moeten we er nog 20 miljard extra tegenaan smijten, wordt het dan beter.
https://www.volkskrant.nl(...)e-lijstjes~bc36fa7f/
Maar de kinderen van uitgebuite (en zelfs mishandelde!) Oost-Europeanen en Filipijnen zullen geen goed onderwijs krijgen nee. Of de paar tienduizend Noord-Koreaanse dwangarbeiders in dit land.
https://www.nu.nl/achterk(...)via-draagmoeder.html
© Instagram / @RobJetten
Rob Jetten verwacht samen met partner Nicolás Keenan een kind
Minister-president Rob Jetten (39) en zijn partner Nicolás Keenan (29) kondigen babynieuws aan. In 2027 verwachten zij ’een kleintje’, zoals ze het in hun aankondiging op sociale media noemen.
Het stel deelt een foto met de draagmoeder. „Er is een heel speciaal iemand op komst. Tot ziens in 2027, kleintje”, schrijven ze erbij.
„We zijn onze eiceldonor, onze draagmoeder Lisa en hun gezinnen super dankbaar. Zonder jullie was dit allemaal niet mogelijk.”
[ Bericht 55% gewijzigd door PieterDeRijcke op 19-10-2026 14:13:08 ]
Benieuwd welke partij hier kamervragen over durft te stellenquote:
Rob Jetten en Nicolás Keenan krijgen volgend jaar een kind via een draagmoeder.
https://www.nu.nl/achterk(...)via-draagmoeder.html
[ afbeelding ]
© Instagram / @:RobJetten
Rob Jetten verwacht samen met partner Nicolás Keenan een kind
Minister-president Rob Jetten (39) en zijn partner Nicolás Keenan (29) kondigen babynieuws aan. In 2027 verwachten zij ’een kleintje’, zoals ze het in hun aankondiging op sociale media noemen.
Het stel deelt een foto met de draagmoeder. „Er is een heel speciaal iemand op komst. Tot ziens in 2027, kleintje”, schrijven ze erbij.
„We zijn onze eiceldonor, onze draagmoeder Lisa en hun gezinnen super dankbaar. Zonder jullie was dit allemaal niet mogelijk.”
SGP.quote:
[..]
Benieuwd welke partij hier kamervragen over durft te stellen
ja of het budget van de NPO met 100 miljoen verhogen, dat is oook heel nuttigquote:
[..]
Met de huidige staat van het onderwijs en de motivatie van deze generatie komt het daar wel zo'n beetje op neer, ja. Maar misschien moeten we er nog 20 miljard extra tegenaan smijten, wordt het dan beter.
Dat wordt lachen. Het is Jetten en zijn vriend gegund.quote:
Sowieso, die willen ook al iets tegen draagmoederschap opnemen in ruil voor de steun van SGP en JA21 aan het kabinet.quote:
Gelijk hebben ze want zo heeft God het allemaal niet bedoeld toen hij 6.000 jaar geleden de aarde schiep met een naïef stelletje in een boomgaard en een sissende slang.quote:
[..]
Sowieso, die willen ook al iets tegen draagmoederschap opnemen in ruil voor de steun van SGP en JA21 aan het kabinet.
[ Bericht 0% gewijzigd door Pixelman op 19-10-2026 18:29:04 ]
Toen hield God er nog wat vreemdere methoden op na. Geboren worden uit een rib. En een paar duizend jaar later was Maria geboren in feite ook een soort draagmoeder voor God.quote:
[..]
Gelijk hebben ze want zo heeft God het allemaal niet bedoeld toen hij 6.000 jaar geleden de aarde schiep met een naïef stelletje in een boomgaard met een sissende slang.
god was ook de eerste met Dolly , een gekloond schaapquote:
[..]
Toen hield God er nog wat vreemdere methoden op na. Geboren worden uit een rib. En een paar duizend jaar later was Maria geboren in feite ook een soort draagmoeder voor God.
https://nl.wikipedia.org/wiki/Dolly_(schaap)
of Herman de transgene stier
https://nl.wikipedia.org/wiki/Herman_(stier)
zelf doe ik graag peren entenquote:AI-overzicht
Stier Herman (geboren op 16 december 1990 in Lelystad) was niet gekloond, maar genetisch gemanipuleerd (transgeen).
Genetische modificatie:
Er was bij Herman een menselijk gen ingebouwd zodat zijn dochters het menselijk eiwit lactoferrine (tegen ontstekingen) in hun melk zouden aanmaken.
Geen kloon:
Herman was het eerste genetisch gemodificeerde rund ter wereld, ontstaan uit een 'reageerbuis'.
Ik zie het nog gebeuren ook.quote:
Zou leuk zijn als zusterpartij JA21 dat gaat steunen, maar zo dom is Eerdmans helaas niet (zusterpartij PiS uit Polen en FdI uit Italië zou dat wél doen in het EU parlement).quote:
We leven niet meer in de middeleeuwenquote:
[..]
Gelijk hebben ze want zo heeft God het allemaal niet bedoeld toen hij 6.000 jaar geleden de aarde schiep met een naïef stelletje in een boomgaard en een sissende slang.
Die zijn echt niet zo dom om daarmee hun eigen glazen in te gooien.quote:
Niet? Natuurlijk wel dat is precies waarom de paar mensen die SGP stemmen daarop stemmen.quote:
[..]
Die zijn echt niet zo dom om daarmee hun eigen glazen in te gooien.
Die zijn wel tegen het homohuwelijk/kindermogelijkheden, maar het heeft zeer weinig zin om een opmerking te maken wanneer de premier daarvan gebruik maakt, dat zet alleen maar kwaad bloed zonder voorstel tot wetswijziging.quote:
[..]
Niet? Natuurlijk wel dat is precies waarom de paar mensen die SGP stemmen daarop stemmen.
Chris Stoffer schaar ik niet op het niveau Van der Staaij om het zo te zeggen.quote:
[..]
Die zijn echt niet zo dom om daarmee hun eigen glazen in te gooien.
Neuh, dat klopt, maar ik zou hem ook weer niet op of slechts marginaal boven het niveau Henk Vermeer inschalen.quote:
[..]
Chris Stoffer schaar ik niet op het niveau Van der Staaij om het zo te zeggen.
Ze kunnen Piepkuiken mooi naar voren schuiven om het vuile werk te doen.quote:
[..]
Neuh, dat klopt, maar ik zou hem ook weer niet op of slechts marginaal boven het niveau Henk Vermeer inschalen.
Dat ze kwaad bloed zetten met hun medisch ethische standpunten of ideen als vrouwen horen thuis achter het aanrecht heeft ze nog nooit tegengehouden om dat toch te doen.quote:
[..]
Die zijn wel tegen het homohuwelijk/kindermogelijkheden, maar het heeft zeer weinig zin om een opmerking te maken wanneer de premier daarvan gebruik maakt, dat zet alleen maar kwaad bloed zonder voorstel tot wetswijziging.
Je weet van tevoren dat SGP een probleem gaat maken van dat draagmoederschap. Dat is natuurlijk niet zoals de schepper het heeft verzonnen!
Ik vind het altijd best wel moeilijk om te begrijpen welke technische en medische veranderingen je wel en niet mag gebruiken en waarom de ene wel gods wil is en de andere niet.quote:
[..]
Dat ze kwaad bloed zetten met hun medisch ethische standpunten of ideen als vrouwen horen thuis achter het aanrecht heeft ze nog nooit tegengehouden om dat toch te doen.
Je weet van tevoren dat SGP een probleem gaat maken van dat draagmoederschap. Dat is natuurlijk niet zoals de schepper het heeft verzonnen!
Draagmoederschap is echter gewoon legaal dus Jetten erop pootje lichten heeft niet zoveel zin voor ze, maar verliezen er wel alle sympathie mee bij de grootste regeringspartij.quote:
[..]
Dat ze kwaad bloed zetten met hun medisch ethische standpunten of ideen als vrouwen horen thuis achter het aanrecht heeft ze nog nooit tegengehouden om dat toch te doen.
Je weet van tevoren dat SGP een probleem gaat maken van dat draagmoederschap. Dat is natuurlijk niet zoals de schepper het heeft verzonnen!
Ik denk niet dat SGP het moet hebben van sympathie in hun onderhandelingen met D66. Stoffer is voor zover ik gezien heb ook niet iemand die probeert sympathie op te wekken. Dit soort onderwerpen zijn gewoon erg belangrijk voor de SGP. Dan vervolgens niet eens opmerken dat god dit zo niet wil zou onkarakteristiek zijn.quote:
[..]
Draagmoederschap is echter gewoon legaal dus Jetten erop pootje lichten heeft niet zoveel zin voor ze, maar verliezen er wel alle sympathie mee bij de grootste regeringspartij.
Daarbij hoe lang is D66 nog de grootste regeringspartij? Op de manier zoals het nu gaat zal het voor Jetten moeilijk worden om langer te zitten dan Schoof.
Als SGP een rol wil als gedoogpartner samen met JA21 om zo een grote rol voor PRO te voorkomen dan kunnen ze zich niet veroorloven om lullig te doen over Jettens kindertraject, dan verzuren de verhoudingen zo (BBB is ook min of meer nodig en die hebben al een MvW gesteund) dat over rechts beleid uitstippelen onmogelijk gaat worden.quote:
[..]
Ik denk niet dat SGP het moet hebben van sympathie in hun onderhandelingen met D66. Stoffer is voor zover ik gezien heb ook niet iemand die probeert sympathie op te wekken. Dit soort onderwerpen zijn gewoon erg belangrijk voor de SGP. Dan vervolgens niet eens opmerken dat god dit zo niet wil zou onkarakteristiek zijn.
Daarbij hoe lang is D66 nog de grootste regeringspartij? Op de manier zoals het nu gaat zal het voor Jetten moeilijk worden om langer te zitten dan Schoof.
Ware het niet dat ze lullig hierover gaan doen al voor zomer hadden aangekondigd…quote:
[..]
Als SGP een rol wil als gedoogpartner samen met JA21 om zo een grote rol voor PRO te voorkomen dan kunnen ze zich niet veroorloven om lullig te doen over Jettens kindertraject, dan verzuren de verhoudingen zo (BBB is ook min of meer nodig en die hebben al een MvW gesteund) dat over rechts beleid uitstippelen onmogelijk gaat worden.