Winter in Europa 2026/2027

donderdag 30 juli 2026 @ 11:45:26 #1

12Beaufort

Winter in Europa 2026/2027

Terwijl in Europa nog geen sprake is van winterweer en het continent zucht onder hitte en droogte, duiken de eerste tekenen van de naderende winter al op. Halverwege september begint de winter in het noordpoolgebied: het smeltseizoen is dan ten einde en het ijs begint er weer aan te groeien. Maar ook in augustus kan het al winters worden, bijvoorbeeld in Siberië. De nachten worden kouder en op hogere delen van het gebergte kan al sneeuw vallen. Ook in het noorden van Scandinavië kan de winter zich soms al laten zien in augustus. In dit topic volgen we de winter in Europa en Azië.

De winter van 2025/2026 in Nederland

Ondanks sneeuw, ijzel en enkele code-oranje en code-rood waarschuwingen was de winter in Nederland zacht. In het noorden hield de winter zich net iets hardnekkiger staande dan in het zuiden, maar over het geheel genomen was het opnieuw een van de zoveelste zachte winters op rij.

Met een Hellmanngetal van 15,6 eindigde de winter van 2025/2026 op plaats 111 van de lijst met 125 jaren.

De eerste ijsdag viel op 1e kerstdag 2025. De Bilt noteerde deze winter twee ijsdagen. In het noordoosten kwamen tien ijsdagen voor, waardoor het verschil tussen noord en zuid duidelijk zichtbaar werd. In De Bilt werden 31 vorstdagen geregistreerd: acht in december, achttien in januari en vijf in februari. De laagst gemeten temperatuur in Nederland bedroeg −11,6 °C, gemeten op 11 januari 2026 op het KNMI-weerstation in Eelde.

De winter van 2025/2026 in Noorwegen

In Noorwegen was het in het zuiden een koude tot normale winter, terwijl het in het noorden koud tot zeer koud was. Bepaalde delen van de Finnmarksvidda (Lapland) kenden zelfs een extreem koude winter. Het was de koudste winter sinds 2010. Er kwam geregeld zeer strenge vorst voor, waarbij de temperatuur daalde tot onder −30 °C. Op een aantal dagen zakte het kwik zelfs onder de −40 °C. De laagste minimumtemperatuur bedroeg −41,5 °C en werd op 11 januari geregistreerd in Karasjok–Markannjarga (Karasjok, Finnmark). In Lapland lag de hele winter een dik pak sneeuw; de laatste resten verdwenen begin mei.

bron

De voorspelling voor komende winter

Een voorspelling voor komende winter is nu nog te vroeg om te doen en in een land als Nederland ook niet betrouwbaar. In Scandinavie is de kans op winter het grootst in Europa en ook op IJsland zal de winter zich wel zeker laten zien. Maar in b.v. west Europa is de kans op winterweer niet te voorspellen. Alles hangt af van hoe de Nao en Ao index zullen zijn. Als deze in de winter meer positief zijn, dan is de kans op winterweer zeer klein en zal de stroming vooral westelijk zijn, waardoor we een aanvoer krijgen van lagedrukgebieden met kans op storm.
Is de index negatief dan kan dit de vorming van hogedrukgebieden in onze omgeving doen toenemen en zal de kans op winterweer groter worden.

En wat doet El Nino?. Naar verwachting krijgen we een zeer sterke, misschien wel record brekende, El Nino. Maar omdat dit zich afspeelt boven de Pacific is de kans dat dit direct ons weer zal beïnvloeden klein.

De conclusie is dat we moeten afwachten hoe de winter zich gaat ontwikkelen. Er zijn al diverse voorspellingen die rondgaan op het internet, maar persoonlijk neem ik die niet al te serieus. Met de huidige klimaatverandering is en blijft de kans op winterweer nou eenmaal klein, zoals we de laatste jaren duidelijk zien. Maar af en toe zien we een jaar waarin het wel gaat lukken.

Lapland

Lapland is een uitgestrekte noordelijke regio die zich uitstrekt over Noorwegen, Zweden, Finland en Rusland. Het gebied staat bekend om zijn lange winters, dikke sneeuwlagen, poolnachten en extreem lage temperaturen. Vooral in het binnenland is de winter streng en kan de kou wekenlang aanhouden.In Fins Lapland begint de winter vaak al in oktober of november en duurt hij tot in april of mei. Temperaturen van −10 tot −20 °C zijn er in de winter heel normaal, terwijl het in koude periodes nog veel kouder kan worden. De laagste temperatuur ooit gemeten in Finland was −51,5 °C in Pokka (Kittilä), op 28 januari 1999. Ook Zweeds Lapland kent een uitgesproken winters klimaat. Daar zorgen sneeuw, kou en korte dagen voor een landschap dat maandenlang volledig in winterse omstandigheden verkeert. In het noorden is de zon in de winter soms helemaal afwezig, wat de sfeer nog stiller en donkerder maakt. Noors Lapland, vooral het binnenland van Finnmark, is eveneens streng winters. In het binnenland is het vaak koud en droog, terwijl de kust zachter blijft door invloed van de zee. Toch kan ook daar de winter hard toeslaan, met stevige vorst en veel sneeuw.

Spanje

Spanje heeft in de winter geen één vast klimaat, maar grote regionale verschillen. In het noorden is het vaak koel en nat, in het binnenland koud met kans op vorst en sneeuw, en in het zuiden en op de Canarische Eilanden juist zacht. Dat maakt de winter in Spanje heel afwisselend.Het kouderecord van Spanje is −32,0 °C, gemeten in Estany Gento in de provincie Lleida op 2 februari 1956. Dat is het officiële nationale record. In recente jaren werden op niet-officiële stations nog lagere waarden gemeten, zoals −35,8 °C in Vega de Liordes, maar die gelden niet als officieel record.Vooral het binnenland en berggebieden kunnen in de winter erg koud worden. In plaatsen zoals Teruel, Molina de Aragón en de Pyreneeën komt strenge vorst regelmatig voor, terwijl de Middellandse Zeekust vaak veel milder blijft.[/i]

De extremen voor Europa

De kouderecords in Europa zijn indrukwekkend. Zelfs in Nederland kan het ijzig koud worden. De laagste landelijke minimumtemperatuur in ons land bedraagt −27,4 °C, gemeten op 27 januari 1942 in Winterswijk. Officieel werd op 8 januari 1985 op de Rheder- en Worth-Rheder heide −27,3 °C gemeten; vlak boven een vers sneeuwdek zelfs rond −32 °C.

Bij onze buren in Duitsland ligt het kouderecord nog lager. De laagst gemeten temperatuur daar is −37,8 °C op 12 februari 1929 in Hüll. Maar er zijn ook plekken waar het nog kouder kan worden: op 24 december 2001 registreerde een station van Meteomedia −45,9 °C bij de Funtensee.

Ook de sneeuwrecords zijn extreem. De dikste sneeuwlaag in Duitsland bedroeg 830 cm, gemeten op 2 april 1944 op de Zugspitzplatt (Schneefernerhaus, 2650 m). Het laatst gemeten sneeuwdek (4 cm) was in Kempten en (6 cm) in Oberstdorf, op 2 juni 1962.

Het kouderecord in Noorwegen bedraagt −51,4 °C (januari 1886, Karasjok). Voor Finland ligt het recordminimum op −51,5 °C, gemeten in Kittilä Pokka tijdens de koudegolf van eind januari 1999. In Zweden bedraagt het recordminimum −53,5 °C (december 1941, Laxbäcken).

De allerlaagste temperatuur in Tsjechië werd gemeten in Litvínovice; daar daalde de temperatuur tot −42,2 °C.

Het absolute kouderecord voor Europa is −58,1 °C, gemeten in Ust-Shchuger (Rusland). Ust-Shchuger heeft een subarctisch klimaat (Dfc), met milde tot warme zomers en strenge winters. De temperatuur werd er gemeten op 31 december 1978.

De koudste winter ooit

quote:
Winter van 1708-1709
In het grootste deel van Europa vroor het bijna drie volle maanden, van Scandinavië tot Italië en van Frankrijk tot Rusland bevroren alle grote meren en rivieren. Zelfs het Gardameer vroor geheel dicht. In Nederland bevroor de grond tot meer dan een meter diep. Het vee stierf in de schuren, loofbomen spleten open door de kou en reizigers vroren onderweg dood in de koudste winter sinds mensenheugenis. Wijnvaten bevroren in de kelders, fruitbomen gingen massaal verloren, en zelfs eiken overleefden het niet. De graanteelt ging ook verloren.
In januari lag de gemiddelde temperatuur in Nederland op -5,1 graden, in Berlijn zelfs op -13,2 graden. De koudste dag in Nederland was 20 januari 1709. Te Keulen bevroren die dag vijf schildwachten. De gemiddelde temperatuur van de gehele winter komt in Nederland uit op -2,3 graden[3].

Op 8 maart zat de Maas bij Rotterdam nog dichtgevroren. Pas in de loop van die maand ging de vorst liggen, maar de gevolgen bleven nog lang zichtbaar. Op 3 april moest het jacht van de Admiraliteit van Amsterdam op de Zuiderzee terugkeren door het vele ijs tussen Enkhuizen en Stavoren. Op 13 april was het ijs bij Kopenhagen nog veertien duim dik en op 1 mei was zelfs de haven van Danzig nog bevroren.

Een verslag uit die tijd schetst de situatie als volgt: in de winter van 1709 vroor de Zuiderzee dicht. Daardoor was het mogelijk om met de slee van Enkhuizen naar Stavoren (Vrieslandt) te reizen. Schepen bij Den Helder moesten uitwijken naar andere havens vanwege het grondijs. Op schepen die toch waren binnengelopen, vroren matrozen dood. Van de bemanning van Oost-Indische schepen die op Tessel lagen, kon een deel aan land komen en vluchtte weg. De meesten werden later doodgevroren teruggevonden in de omringende polders. De wegen waren onbegaanbaar door de hoge sneeuw; mensen die toch op pad gingen om de dichtstbijzijnde stad te bereiken of turf te halen in het veen, overleefden het niet. Vooral de dagen tussen 18 en 21 januari waren het ergst. In Noord-Holland, boven Alkmaar, lagen de gasthuizen vol met mensen van wie voeten en tenen geamputeerd moesten worden.

De winter leidde ook tot ernstige hongersnoden, vooral in Frankrijk. Naar schatting kwamen 600.000 mensen om. Alleen al Parijs verloor 24.000 inwoners.

Het noordpoolijs

Op dit moment staat dit jaar op de vierde plek wat betreft de laagste hoeveelheid ijs. 2026 gaat momenteel gelijk op met 2012, het jaar met het laagterecord. Waar 2026 uiteindelijk zal eindigen, is nog afwachten. Het smeltseizoen duurt gemiddeld tot ongeveer 10 september, maar het kan ook eerder of later eindigen.. In augustus verdwijnt er in elk geval nog veel ijs. Dat dit jaar ergens onderaan zal eindigen is zeer waarschijnlijk, maar of het ook een nieuw laagterecord wordt, weten we pas halverwege september.

Actuele temperatuur in Europa

De bedoeling van dit topic?

Lijkt me duidelijk.
In dit topic gaan we de komende winter volgen in Europa. Omdat er vaak te weinig nieuws is voor een eigen topic, kan hier ook het winterweer uit Rusland en andere landen uit Azië worden behandeld. Zelfs in Afrika kan het tot winterweer komen, ook dat kan hier worden neergezet. Uiteraard is een eigen topic ook een mogelijkheid.

Voor noord Amerika komt er nog een ander topic.

Forum Opties
Forumhop:
Hop naar:	(afkorting, bv 'KLB')

» weer, klimaat en natuurrampen

» weer, klimaat en natuurrampen