quote:Op donderdag 21 juli 2005 18:14 schreef I_doubt het volgende:
Als je toevallig woont op de planeet van de ster die aan de rand zit van het heelal, zie je dan het heelal expanderen?
De expansie van het heelal lijkt dat te gebeuren met de lichtsnelheid, of gaat dat met de snelheid waarmee de materie naar "buiten" vliegt?
Of hangt dat van heel iets anders af?
Het antwoord hierop lijkt me te simpel om te noemen...![]()
Het lijkt mij met de lichtsnelheid te gaan.
Ja ach ja..
Maar dan blijft de materie achter.
Gaat het dan misschien toch niet met lichtsnelheid?
En dan krijg je een heleboel lege ruimte van de laatste planeet tot aan de grens van het heelal.
Opgevuld met fotonen en energie net boven het kelvinpunt
Want zonder materie is er geen ruimtekromming en is het een radiële expansie.
Zonder materie en energie is die er niet...
Dan zou de ruimte nog veel groter zijn dan nu verondersteld wordt.
Ja in dat geval wel ja, maar gelukkig is dat dus niet zo
Is daar al een theorie over ontwikkeld?
Ja
Doet mij denken aan het "een bom die afgaat in een bos, maar niemand is erbij... is de bom wel afgegaan"- verhaaltje.quote:Op donderdag 21 juli 2005 19:19 schreef DrazTic het volgende:
Om iets te kunnen "zien" heb je licht nodig. Het heelal eindigd daar waar geen licht meer is, dus dat zou je niet kunnen zien
Die is niet zo moeilijk. Moeilijker is: "als een boom valt in een oerwoud, en er is niemand die het hoort, heeft het dan wel geluid gemaakt".quote:Op donderdag 21 juli 2005 23:58 schreef cerror het volgende:
[..]
Doet mij denken aan het "een bom die afgaat in een bos, maar niemand is erbij... is de bom wel afgegaan"- verhaaltje.
En TS maakt de keuze:quote:Op vrijdag 22 juli 2005 09:37 schreef Pie.er het volgende:
Stel er was een rand van het heelal...
Dan was er ook een middelpunt van het heelal...
Dan was er dus een oorsprong voor een vast coördinatensysteem voor ons heelal.
Ik laat nou de keuze aan TS: heeft Einstein verschrikkelijk ongelijk of heeft ons heelal misschien geen rand?
Bewijs?quote:Op donderdag 21 juli 2005 23:54 schreef andromeda1968 het volgende:
Ik ben van mening dat er meerdere heelals moeten bestaan, m.a.w, ik acht het zeer onwaarschijnlijk dat er maar één heelal bestaat.
Ik gebruik de college aantekeningen van J.C. Evans, Cosmology - Einstein Friedmanquote:Op vrijdag 22 juli 2005 11:41 schreef Pie.er het volgende:
Geval a:
Wat bedoel je met 'heelal is oneindig'? Oneindig groot? Dan kun je niet over expansie spreken. Op elk tijdstip is de grootte van het heelal eindig. In geval a zal het wel tot in het oneindige doorgroeien ja, en het heelal zal oneindig lang bestaan.
Geval b:
Weer hier: wat bedoel je met 'heelal is oneindig'? Bovendien: als de grootte G (volume? doorsnede?) evenredig is met t2/3, dan is die grootte niet oneindig, en stopt de expansie ook niet op een gegeven moment. Check je bronnen nog maar een keer...
Geval c:
Geen commentaar.
Het kosmologische principe van geen voorkeursrichting accepteer ik als axioma. En aangenomen dat er inderdaad te weinig massa is:
Dan is er een 'open heelal'. Daarmee bedoel je dat het niet meer inklapt. Dan is er inderdaad een grootte aan te geven. (Bij gevallen b en c trouwens ook dus ik snap niet waarom je hier dat onderscheid maakt, maar goed.)
Maar waarom zou er dan een grens moeten zijn??? Ons aardoppervlak heeft ook een eindige grootte, maar waar is de grens?
Tot hier ga ik nog met je mee hoorquote:Op vrijdag 22 juli 2005 12:17 schreef I_doubt het volgende:
Ik gebruik de college aantekeningen van J.C. Evans, Cosmology - Einstein Friedman
Oneindig staat wel in quotes, dus hij weet geen betere omschrijving te bedenken.
G, is de grootte (size), bv een diameter.
model b lijkt op een wiskundige limiet die bereikt wordt: exacte hoeveelheid massa om de expansie tot stilstand te laten komen, maar te weinig om aan een contractie te beginnen.
Huidige status
Er zijn momenteel een drietal modellen
Er is te weinig massa (minder dan een kritische massa)
Dus alleen het open heelal model komt in aanmerking.
(model b en c hadden weggelaten kunnen worden)
Die oneindig dunne dikte eis ik ook niet van je. Maar waarom zou er iets als een grens moeten zijn?quote:Een grens is imo wel definieerbaar. Bij de aarde kun je zoiets als een troposfeer definiëren, zeg een laag vanaf de korst van de aarde tot een 10 - 15 kilometer hoog. Een grens hoeft niet een wiskundige oppervlakte te zijn met oneindig dunne dikte.
Gaat die bron over het eerste gedeelte (de 3 modellen) of ook over de conclusie dat er dus een grens is?quote:(ik wil de bron wel opsturen indien je denkt dat het interessant is)
Doe dat maar niet. Die is zeker niet 0.quote:Op vrijdag 22 juli 2005 11:02 schreef I_doubt het volgende:
[..]
En TS maakt de keuze:
Einstein heeft verschrikkelijk ongelijk: hij introduceerde de kosmologische constante.
Dus die zetten we maar weer gelijk op nul.
Da's een goeie keuzequote:Op vrijdag 22 juli 2005 11:41 schreef Pie.er het volgende:
Het kosmologische principe van geen voorkeursrichting accepteer ik als axioma.
Het is gewoon een mening hoor.quote:Op vrijdag 22 juli 2005 11:25 schreef Pinobot het volgende:
[..]
Bewijs?
Volgens diezelfde redenering zou er ook meer dan één God moeten zijn.
er is (ook) geen bewijs voor het bestaan van maar 1 God.quote:Op vrijdag 22 juli 2005 11:25 schreef Pinobot het volgende:
[..]
Bewijs?
Volgens diezelfde redenering zou er ook meer dan één God moeten zijn.
ok ik was de draad al kwijt bij de OP,.. maar deze opmerking is al helemaal verwarrendquote:Op vrijdag 22 juli 2005 11:25 schreef Pinobot het volgende:
[..]
Bewijs?
Volgens diezelfde redenering zou er ook meer dan één God moeten zijn.
daar gaat het ook nog steeds niet over...quote:Op vrijdag 22 juli 2005 13:52 schreef Haushofer het volgende:
Euj, het bestaan van God heeft weinig met de expansie van het universum te maken. Zulke discussies kunnen in de andere topics in WFL, en die zijn er genoeg
Je kunt niet echt spreken van een rand. Zoals Pie al aanstipte, is het universum homogeen en isotroop; er is geen voorkeurspositie in het universum.quote:Op donderdag 21 juli 2005 18:14 schreef I_doubt het volgende:
Als je toevallig woont op de planeet van de ster die aan de rand zit van het heelal, zie je dan het heelal expanderen?
Het waarneembare heelal dijt uit met de lichtsnelheid, wat logisch is. De uitdijing van het fysieke heelal wordt aangegeven met de Hubble-constante ( die alleen constant is in de ruimte, niet in de tijd ! ) Deze uitdijing kan trouwens wel sneller als het licht gebeuren. Het zorgt ook voor veel misverstanden; er wordt namelijk gemeten dat ver afgelegen stelsels van ons afbewegen met een snelheid groter dan de lichtsnelheid ! Dat komt omdat het heelal uitdijt tussen de aarde en het stelsel in. Eigenlijk heeft het begrip "snelheid" alleen betekenis voor objecten die dicht bij elkaar liggen ( wiskundigen: als de beide snelheidsvectoren zich in dezelfde raakruimte of tangentspace bevinden ) Door het gekromd zijn van de ruimte-tijd is het onmogelijk om 2 vectoren te vergelijkingen die ver uitmekaar liggen.quote:De expansie van het heelal lijkt dat te gebeuren met de lichtsnelheid, of gaat dat met de snelheid waarmee de materie naar "buiten" vliegt?
Of hangt dat van heel iets anders af?
enkele maanden geleden heb ik eens een artikel gelezen (echt waar hoorquote:Op vrijdag 22 juli 2005 14:14 schreef Haushofer het volgende:
[..]
Je kunt niet echt spreken van een rand. Zoals Pie al aanstipte, is het universum homogeen en isotroop; er is geen voorkeurspositie in het universum.
[..]
Het waarneembare heelal dijt uit met de lichtsnelheid, wat logisch is. De uitdijing van het fysieke heelal wordt aangegeven met de Hubble-constante ( die alleen constant is in de ruimte, niet in de tijd ! ) Deze uitdijing kan trouwens wel sneller als het licht gebeuren. Het zorgt ook voor veel misverstanden; er wordt namelijk gemeten dat ver afgelegen stelsels van ons afbewegen met een snelheid groter dan de lichtsnelheid ! Dat komt omdat het heelal uitdijt tussen de aarde en het stelsel in. Eigenlijk heeft het begrip "snelheid" alleen betekenis voor objecten die dicht bij elkaar liggen ( wiskundigen: als de beide snelheidsvectoren zich in dezelfde raakruimte of tangentspace bevinden ) Door het gekromd zijn van de ruimte-tijd is het onmogelijk om 2 vectoren te vergelijkingen die ver uitmekaar liggen.
Klopt, ik geloof dat Yosomite hier ook es een topic over heeft geopend. De gravitatieconstante G wordt soms ook variabel genomen; Dirac was één van de eerste die dat naar voren schoof, door bepaalde combinaties van constantes te nemen die dan toevallig bijna aanmekaar gelijk waren. Carroll stipt dit aan in hoofstuk 4 van zijn lecturenotes.quote:Op vrijdag 22 juli 2005 14:35 schreef -Lay-Z- het volgende:
[..]
enkele maanden geleden heb ik eens een artikel gelezen (echt waar hoor) waarin men sprak over het feit dat de lichtsnelheid niet overal gelijk is in het heelal. Dit zou te maken hebben met de expansie van het heelal maar ik weet niet meer juist hoe het allemaal zat
Hoe vindt die expansie dan plaats?quote:Op vrijdag 22 juli 2005 14:53 schreef Smasr het volgende:
Het is heel simpel. Het heelal expandeert inderdaad. De buitenste planeten, sterren verwijderen zich met bijna de lichtsnelheid.
Het heelal wordt dus inderdaad groter. En dus is er ook geen echte rand idd.
Het kan vanaf hier twee kanten op. Het expandeert verder of het klapt ooit als de expansie vertraagd weer helemaal in elkaar door de zwaartekracht.
Inmiddels is vastgesteld dat het heelal blijft expanderen (heeft ook met zwarte materie te maken en niet alleen de snelheid van de huidige expansie). Het heelal wordt ooit een eenzame plaats met nauwelijks tot geen sterren meer aan de hemel. Dit zal de aarde echter niet meemaken want voor die tijd is de zon al ontploft.
Je spreekt wel van buitenste sterren, maar zegt dat er geen rand is...quote:Op vrijdag 22 juli 2005 14:53 schreef Smasr het volgende:
Het is heel simpel. Het heelal expandeert inderdaad. De buitenste planeten, sterren verwijderen zich met bijna de lichtsnelheid...
Ja de expansie gaat naar buiten. Lijkt me logisch. Wat bedoel je met richting? Gooi eens een steen in het water.quote:Op vrijdag 22 juli 2005 15:01 schreef I_doubt het volgende:
[..]
Hoe vindt die expansie dan plaats?
Dat kan toch maar één kant op, naar buiten.
Want als het naar binnen gaat, terug ahw, dan is het een contractie.
En als er dan expansie plaats vindt naar buiten, is er een grensgebied, een grenslaag waar je een richting aan kunt geven. Dat in tegenstelling tot het kosmologisch principe, wat richtingloos is.
Bijna de lichtsnelheid om dat dat gemeten is. Deze informatie heb ik rechtstreeks gekregen door gewoon veel te kijken naar wetenschappelijke documentaires over het heelal op bijvoorbeeld Discovery of NL1.quote:Op vrijdag 22 juli 2005 15:02 schreef Haushofer het volgende:
[..]
Je spreekt wel van buitenste sterren, maar zegt dat er geen rand is...
En waarom met "bijna de lichtsnelheid"? Dergelijke snelheden worden gemeten uit roodverschuivingen, maar zoals ik zei heeft het concept "snelheid" geen duidelijke betekenis op dergelijke afstanden.
bv, de gradiënt, een snelheidsgradiënt. De richting waarin de meeste sterren gaan is naar buiten, volgens de expansie. En daar kun je een gemiddelde richting en snelheid aan koppelen.quote:Op vrijdag 22 juli 2005 15:05 schreef Smasr het volgende:
[..]
Ja de expansie gaat naar buiten. Lijkt me logisch. Wat bedoel je met richting? Gooi eens een steen in het water.
Ja daar heb je gelijk in. Ik had er al rekening mee gehouden dat je zoiets bedoelde. Ik vind dit wel wat topic overstijgend eerlijk gezegd. Dit soort dingen is na te rekenen of is misschien al nagerekend. Je komt dan wel allerlei complexe factoren tegen die je mee moet rekenen. Ik ga dat niet doen en ik denk dat niemand in dit topic dat gaat doen.quote:Op vrijdag 22 juli 2005 15:22 schreef I_doubt het volgende:
[..]
bv, de gradiënt, een snelheidsgradiënt. De richting waarin de meeste sterren gaan is naar buiten, volgens de expansie. En daar kun je een gemiddelde richting en snelheid aan koppelen.
Misschien kan iemand dit beantwoorden., Ik heb geen flauw idee. Ik heb wel theorieen gehoord (zoals de meesten van ons) dat er meerdere universa naast elkaar zouden kunnen bestaan. Sommige wetenschappers zeggen dat het heel waarschijnlijk is.quote:Op vrijdag 22 juli 2005 16:01 schreef I_doubt het volgende:
Waar ik eigenlijk achter probeer te komen is of je je zou kunnen oriënteren als je meegaat met de expansie vanaf het begin van de big bang, zowel qua tijd als qua richting..
In eerste instantie zal de expansie wel radieel gaan, maar daarna moet het universum zijn eigen ruimte maken. En dan wordt het kosmologisch principe van toepassing. Of is dat niet van toepassing in de randlaag van het expanderende universum.
Duh.quote:Op vrijdag 22 juli 2005 15:45 schreef I_doubt het volgende:
Een snelheid is een vector, heeft een grootte en een richting
ref.:quote:Op vrijdag 22 juli 2005 17:01 schreef Pie.er het volgende:
maar hoe bepaal je de 'gemiddelde richting'?
Maar nu heb je het dan plots over ons zonnestelsel. Dat stelt niets voor t.o.v. het heelal. Er zijn veel grotere zonnen (en massa's). Maar goed ik heb waarschijnlijk dan de hele OP al niet begrepen.quote:Op vrijdag 22 juli 2005 19:28 schreef I_doubt het volgende:
[..]
Er daar blijken toch resultaten uit te komen, die niet de zon als middelpunt hebben.
In deze ref. wordt begonnen met de sterren in de buurt van het zonnestelsel.quote:Op vrijdag 22 juli 2005 20:42 schreef Smasr het volgende:
[..]
Maar nu heb je het dan plots over ons zonnestelsel. Dat stelt niets voor t.o.v. het heelal. Er zijn veel grotere zonnen (en massa's). Maar goed ik heb waarschijnlijk dan de hele OP al niet begrepen.
op die ballon worden die stipjes zelf ook groter, is dat in werkelijkheid ook het geval?quote:Op zaterdag 23 juli 2005 14:13 schreef Haushofer het volgende:
Veel kosmologen,maar onder andere Liddle ( zijn introductieboekje is erg leuk geschreven en heeft niet veel achtergrond kennis nodig!) vergelijkt het met een ballon met stipjes erop. Als de ballon wordt opgeblazen, zullen alle stipjes zich van elkaar verwijderen, op een symmetrische manier (logisch, want de ballon is rond ) Nou is dit een analogie in minder dimensies, maar het idee is hetzelfde.
Hehe, weet je gelijk waarom de Nederlandse bevolking zoveel dikker wordtquote:Op zaterdag 23 juli 2005 14:18 schreef DeDooieVent het volgende:
[..]
op die ballon worden die stipjes zelf ook groter, is dat in werkelijkheid ook het geval?
m.a.w. worden we zelf steeds uitgerekter? (alles relatief natuurlijk dus merken we er zelf niets van)
Die rand bestaat dus niet, zie de ballon-analogie. Een bol heeft ook geen randen, en vanuit elk punt ziet het heelal er hetzelfde uit, op grote schaal. Dit principe gebruik je ook om een algemene metriek af te leiden voor het universum ( deze metriek bepaald de geometrie van het universum op grote schaal, en heet de "Robertson Walker metriek" ) Hier gebruik je dan bolsymmetrie.quote:Op donderdag 21 juli 2005 18:14 schreef I_doubt het volgende:
Als je toevallig woont op de planeet van de ster die aan de rand zit van het heelal, zie je dan het heelal expanderen?
Het waarneembare heelal dijt dus uit met de lichtsnelheid. De snelheid waarmee het fysieke heelal uitdijt hangt af van de Hubbleconstante. In inflatiemodellen dijt het heelal in het vroege begin absurd snel uit. Door de grote afstanden kunnen 2 objecten soms "sneller dan het licht van mekaar af bewegen". Dit komt omdat de algemene rel.theorie zegt dat je locaal een onderlinge snelheid kunt definieren tussen 2 objecten, maar dat over grote afstanden dit lastiger wordt. Dit is een rechtstreeks gevolg van de beschrijving van zwaartekracht door gekromde ruimte-tijd; je kunt op gekromde oppervlaktes moeilijk 2 vectoren gaan vergelijken. Zo'n vector wordt namelijk beschreven aan de hand van de raakruimte waarin ze zich bevind, en deze verschilt per punt ( een oppervlak heeft in dat opzicht dus oneindig veel raakruimtes, en alleen in een vlakke ruimte-tijd kun je de raakruimte identificeren met het oppervlak zelf )quote:De expansie van het heelal lijkt dat te gebeuren met de lichtsnelheid, of gaat dat met de snelheid waarmee de materie naar "buiten" vliegt?
Of hangt dat van heel iets anders af?
Nee, zie de ballon-analogie weer. De stelsels bewegen vanmekaar af, omdat de ruimte-tijd uitzet. Ze neemt alle materie dus met zich mee. En dat is logisch, want je assenstelsel dijt uit, en dus ook de punten die zich daarop bevinden.quote:Het lijkt mij met de lichtsnelheid te gaan.
Maar dan blijft de materie achter.
Tja, als je een ontplofte boom ziet is het niet waarschijnlijk dat de eekhoorntjes dat hebben gedaan.quote:Op donderdag 21 juli 2005 23:58 schreef cerror het volgende:
[..]
Doet mij denken aan het "een bom die afgaat in een bos, maar niemand is erbij... is de bom wel afgegaan"- verhaaltje.
Nee. Het universum expandeerde sneller dan het licht. we kunnen maar 13.7 biljoen lichtjaar om ons heen kijken (tot 318000 jaar na de big bang) maar het heelal is 150 miljard lichtjaar groot. (ong)quote:Op donderdag 21 juli 2005 18:14 schreef I_doubt het volgende:
Als je toevallig woont op de planeet van de ster die aan de rand zit van het heelal, zie je dan het heelal expanderen?
De expansie van het heelal lijkt dat te gebeuren met de lichtsnelheid, of gaat dat met de snelheid waarmee de materie naar "buiten" vliegt?
Of hangt dat van heel iets anders af?
Het lijkt mij met de lichtsnelheid te gaan.
Maar dan blijft de materie achter.
En dan krijg je een heleboel lege ruimte van de laatste planeet tot aan de grens van het heelal.
Want zonder materie is er geen ruimtekromming en is het een radiële expansie.
Dan zou de ruimte nog veel groter zijn dan nu verondersteld wordt.
Is daar al een theorie over ontwikkeld?
13,7 biljoen lj = 13,7 x 10 12 ljquote:Op maandag 25 juli 2005 23:04 schreef Shark.Bait het volgende:
[..]
Nee. Het universum expandeerde sneller dan het licht. we kunnen maar 13.7 biljoen lichtjaar om ons heen kijken (tot 318000 jaar na de big bang) maar het heelal is 150 miljard lichtjaar groot. (ong)
aan de doppler shift kan men zien dat de verste heelals van ons af bewegen (red shift) terwijl de naburige galaxien naar ons toe bewegen (blue shift)
Hoe verder een melkwegstelsel van de aarde vandaan, hoe groter de redshift, en dus ook hoe sneller zij zich van ons verwijderen.
Zie de ballon-analogie weer: de uitdijing is intrinsiek. Het is belangrijk om te bevatten dat het van ons af bewegen van de meeste sterrenstelsels gebeurt door de uitdijing van het universum ! Daarmee zie je al dat de uitdijing intrinsiek is; het heelal vergroot niet slechts door haar grenzen uit te breiden aan de rand.quote:Op dinsdag 26 juli 2005 05:50 schreef DeDooieVent het volgende:
die expansie, vindt die nu plaats aan de randen van het universum of juist intrinsiek, wordt het heelal als geheel groter?
gaaf topic btw
Nee, want dit gebeurt op kleine schaal. Het kosmologisch principe geldt alleen op erg grote schaal, en dan heb je het over Megaparsecs. Stelsels kunnen best opmekaar botsen ( zoals onze melkweg en het Andromedastelsel gaan doen ). Je moet het universum denk ik meer zien als een soort egale vloeistof. De afzonderlijke deeltjes kunnen wel opmekaar botsen, maar het geheel ziet er in alle richtingen hetzelfde uit ( die isotropie en homogeniteit ) Overigens stoelt het principe van Weyl hier ook op; het zegt onder andere immers dat het universum een ideale vloeistof is, met als deeltjes de verschillende stelsels die dan op geodeten bewegen die vanuit een bepaald punt divergeren.quote:Op dinsdag 26 juli 2005 00:34 schreef I_doubt het volgende:
En het tweede, als er expansie plaats vindt, gaat toch alles uit elkaar?
Wat je stelt, is dat de dichtbij gelegen stelsel bij elkaar komen, en de vergelegen stelsels uit elkaar gaan. En er tussen in ontstaat dan versneld een grote leegte.
Waarom zou dat zijn?, een zwaartekrachteffect (dat stelsels die dichtbij zijn nog dichterbij komen?)
Dit laatste is toch ook in strijd met het kosmologisch principe: het maakt niet uit waar je bent in het heelal?
ik maakte een fout. we kunnen 13.7 biljoen lichtjaar terugkijken, het universum is 156 biljoen lichtjaar groot.quote:Op dinsdag 26 juli 2005 00:34 schreef I_doubt het volgende:
13,7 biljoen lj = 13,7 x 10 12 lj
150 miljard lj = 150 x 10 9 lj
Dus we kunnen verder zien dat het heelal groot is. We kijken langs geodeten, dus er zal wat bochtwerk zijn. Maar het scheelt een factor 100. Dat volg ik niet helemaal.
Dan moet er een heleboel massa zijn om het licht af te buigen, terwijl via een andere meting de grootte bepaald wordt.
stelsels worden door gravitatie naar elkaar toegetrokken. en dat gaat steeds sneller. tis als een elastiekje, stelsels aan de uiteinden worden uit elkaar getrokken, stelsels die al dicht bij elkaar zaten worden niet zover uit elkaar getrokken. Andromeda zal over een paar bljard jaar op de melkweg botsen.quote:En het tweede, als er expansie plaats vindt, gaat toch alles uit elkaar?
Wat je stelt, is dat de dichtbij gelegen stelsel bij elkaar komen, en de vergelegen stelsels uit elkaar gaan. En er tussen in ontstaat dan versneld een grote leegte.
Waarom zou dat zijn?, een zwaartekrachteffect (dat stelsels die dichtbij zijn nog dichterbij komen?)
Dit laatste is toch ook in strijd met het kosmologisch principe: het maakt niet uit waar je bent in het heelal?
Vertaal jij nou niet "billion" met "biljoen" in plaats van " miljard" ? Ik zie meestal getallen in de orde van tien miljard staan voor dergelijke afstandenquote:Op dinsdag 26 juli 2005 19:00 schreef Shark.Bait het volgende:
[..]
ik maakte een fout. we kunnen 13.7 biljoen lichtjaar terugkijken, het universum is 156 biljoen lichtjaar groot.
[..]
stelsels worden door gravitatie naar elkaar toegetrokken. en dat gaat steeds sneller. tis als een elastiekje, stelsels aan de uiteinden worden uit elkaar getrokken, stelsels die al dicht bij elkaar zaten worden niet zover uit elkaar getrokken. Andromeda zal over een paar bljard jaar op de melkweg botsen.
ik denk het welquote:Op woensdag 27 juli 2005 09:29 schreef Haushofer het volgende:
Vertaal jij nou niet "billion" met "biljoen" in plaats van " miljard" ? Ik zie meestal getallen in de orde van tien miljard staan voor dergelijke afstanden
hoi SBquote:Op woensdag 27 juli 2005 14:56 schreef Shark.Bait het volgende:
[..]
ik denk het wel
Ik lees die zooi 99% van de tijd in het engels.. Lost in Translation dus
Heeeee DeDooieVentLang niet 'gezien'
![]()
oja.. feet ipv metersquote:Op woensdag 27 juli 2005 17:30 schreef DeDooieVent het volgende:
hoi SB![]()
Het word tijd dat die amerikanen gewoon het metrische stelsel invoeren en ook gewoon vervoegen (miljard, biljard, biljoen) zoals wij, want wij doen het goed en zij fout, dat mag duidelijk zijnmaar onhandig is het in ieder geval, zijn al hele ruimte missie's om mislukt, dus jouw foutje is miniem vergelijken daarbij
Ik zal het vanavond ff installeren op mijn PC thuis.. lijkt me mooi spulquote:heeft iemand dat celestia bekeken? is echt gaaf......beetje buck rogers uithangen achter je pc, next planet venus......
Best wel mooi gebouwd.quote:Op woensdag 27 juli 2005 17:30 schreef DeDooieVent het volgende:
heeft iemand dat celestia bekeken? is echt gaaf......beetje buck rogers uithangen achter je pc, next planet venus......
iemand?quote:Op zondag 31 juli 2005 18:39 schreef kanaiken het volgende:
Kunnen we de vergelijking met een ballon/aardoppervlak dan zover trekken dat er op een gegeven moment objecten onder een drie-dimensionale horizon verdwijnen?
Nou, je zit er niet in, maar je bent de rand. Maar als je inderdaad op een vierdimensionale bol zou staan, heb je een horizon.quote:Op maandag 1 augustus 2005 16:34 schreef DeDooieVent het volgende:
ja volgens mij is het het punt dat je niet op die ballon staat maar erin zit
en er dus geen sprake van horizon is
maar als je 'op' het universum staat ja misschien wel, maar dan geen drie, maar drie plus 1 (tijd) dimensies
Kijk, als de kromming van het heelal niet 0 is, dan zullen 2 oorspronkelijk evenwijdige lichtstralen na een tijdje niet meer evenwijdig zijn. In die zin dus welquote:
Van alles.quote:Op maandag 1 augustus 2005 18:17 schreef DionysuZ het volgende:
wat is er mis met een statisch heelal?
Is dat nou ja of nee?quote:Op maandag 1 augustus 2005 18:32 schreef Haushofer het volgende:
[..]
Kijk, als de kromming van het heelal niet 0 is, dan zullen 2 oorspronkelijk evenwijdige lichtstralen na een tijdje niet meer evenwijdig zijn. In die zin dus wel
Als 2 boten aanvankelijk van bv de Noordpool evenwijdig aanmekaar liggen, en ze gaan richting de Zuidpool, dan zullen ze van mekaar af bewegen en niet meer evenwijdig zijn. Da's omdat het aardoppervlak is gekromd.quote:
Om vervolgens op een punt juist weer naar elkaar toe te bewegen tot ze weer op hun oorspronkelijke positie terugkeren waarbij ze weer evenwijdig zijn?quote:Op maandag 1 augustus 2005 18:49 schreef Haushofer het volgende:
[..]
Als 2 boten aanvankelijk van bv de Noordpool evenwijdig aanmekaar liggen, en ze gaan richting de Zuidpool, dan zullen ze van mekaar af bewegen en niet meer evenwijdig zijn. Da's omdat het aardoppervlak is gekromd.
Maar de ruimte-tijd zelf is in het universum gekromd, en dus zullen om dezelfde redenen 2 lichtstralen die eerst evenwijdig waren, na een lange tijd ( over een grote lengte ) dat niet meer zijn.
wat is dat nou voor een nietszeggend antwoord?quote:
Het equilibrium is bijvoorbeeld niet stabiel. Dan is het al niet zo aannemelijk dat het heelal toevallig statisch is. Dat had Einstein ook al door, maar zijn diepgewortelde geloof in dat statische universum was bijna nog sterker. Het was onder andere de Sitter en Lemaitre die doorhadden dat zijn veldvergelijkingen een dynamisch universum voorspellen, mede door het feit dat je zoiets kunstmatigs als een kosmologische constante moet toevoegen om een statisch universum te verkrijgen.quote:Op maandag 1 augustus 2005 19:19 schreef DionysuZ het volgende:
[..]
wat is dat nou voor een nietszeggend antwoord?
wat bedoel je met equilibrium? Ik ken het alleen als een mooi woord voor evenwicht maar dan weet ik weer niet welk evenwicht je bedoelt....heb je een link of iets naar dat equilibrium dat niet stabiel is....quote:Op maandag 1 augustus 2005 22:53 schreef Haushofer het volgende:
Het equilibrium is bijvoorbeeld niet stabiel.
Evenwicht. Een statisch universum dijt niet uit, en krimpt niet in. Echter, de omstandigheden hoeven maar een heel klein beetje anders te zijn, en de situatie is niet meer statisch. En dat maakt een model niet zo geloofwaardig.quote:Op dinsdag 2 augustus 2005 17:49 schreef DeDooieVent het volgende:
[..]
wat bedoel je met equilibrium? Ik ken het alleen als een mooi woord voor evenwicht maar dan weet ik weer niet welk evenwicht je bedoelt....heb je een link of iets naar dat equilibrium dat niet stabiel is....
(ik ben meer bekend met scheikundige termen)
Kan je dat met zekerheid zeggen? De status van Pluto staat nu ter discussie, niet alle grote objecten zijn gecatalogiseerd, laat staan of het een statisch of dynamisch systeem is. En 2000 jaar astronomie is gezien op het leven van een zonnestelsel een druppel in een zee.quote:Op dinsdag 2 augustus 2005 23:12 schreef DionysuZ het volgende:
Ons zonnestelsel krimpt niet en dijt ook niet uit
Bestaat er wel een statisch evenwicht?quote:Op woensdag 3 augustus 2005 10:54 schreef Shark.Bait het volgende:
[..]
Kan je dat met zekerheid zeggen? De status van Pluto staat nu ter discussie, niet alle grote objecten zijn gecatalogiseerd, laat staan of het een statisch of dynamisch systeem is. En 2000 jaar astronomie is gezien op het leven van een zonnestelsel een druppel in een zee.
Alleen ga jij er nu vanuit dat de bol 3 dimensionaal isquote:Op dinsdag 6 september 2005 22:47 schreef 2L0w4Zer0 het volgende:
Ik denk dat het heelal wel eindig is en dat er ergens een grens moet zijn. Sommige mensen noemen altijd dat ballon voorbeeld, een ballon is namelijk inprincipe oneindig, want als je klein genoeg zou zijn kan je eeuwig rondjes blijven lopen zonder dat je ergens een grens tegenkomt. Maar toch vind ik die ballon voorbeeld geen goed voorbeeld, omdat je bij een ballon over de buitenkant heenloopt, zodoende kan je eeuwig doorlopen. Maar stel dat je binnen in de ballon zou zitten, dan kan je inprincipe nog wel oneindig doorlopen, zolang je maar op de ondergrond aan de binnenkant van de ballon blijft lopen. Maar als je zo'n ballon met het heelal zou vergelijken en je zou in de ballon zitten, dan neem ik aan dat niet alle sterren en planeten aan de rand van de oppervlakte van de ballon (heelal) zouden zitten, maar ook middenin. Stel dus dat de aarde midden in de ballon zweeft en dat je constant rechtdoor zou blijven vliegen, dan zou je denken dat je op den duur bij een grens uitkomt, een soort muur zeg maar.
Even een plaatje ter verduidelijking:
[afbeelding]
Maar als de ballon nu sneller opgeblazen wordt dan jij je kunt voortbewegen.quote:Op dinsdag 6 september 2005 22:47 schreef 2L0w4Zer0 het volgende:
....etc
Ik bekijk het nu ook vanuit het perspectief zoals een mens ruimte en tijd ervaart. Hoe ziet een bol van 4 dimensies eruit, afgezien van de tijd dimensie??quote:Op dinsdag 6 september 2005 22:51 schreef kanaiken het volgende:
[..]
Alleen ga jij er nu vanuit dat de bol 3 dimensionaal is
terwijl je als je de bol 4 dimensionaal maakt je die problemen die jij opnoemt niet hebt
omdat het oppervlak dan 3 dimensionaal is
Waarom niet 6? ivm gedrag van donkere materie dat kennelijk? daarmee verklaard kan worden.quote:Op dinsdag 6 september 2005 22:51 schreef kanaiken het volgende:
[..]
Alleen ga jij er nu vanuit dat de bol 3 dimensionaal is
terwijl je als je de bol 4 dimensionaal maakt je die problemen die jij opnoemt niet hebt
omdat het oppervlak dan 3 dimensionaal is
Ja dat is wel zo, maar stel dat je sneller dan het licht zou gaan, zou je dan theoretisch de rand van het heelal kunnen zien? En stel dat je het niet zou kunnen zien, zou je er dan wel tegenaan kunnen botsen?quote:Op dinsdag 6 september 2005 22:54 schreef I_doubt het volgende:
[..]
Maar als de ballon nu sneller opgeblazen wordt dan jij je kunt voortbewegen.
Dan bereik je de grens nooit. Sterker, de grens gaat steeds verder weg.
Stel je voor de expansie gaat met de lichtsnelheid.
Dat trek je niet met een Apollo of vergelijkbaar systeem.
Houdt licht op met stralen danquote:Op donderdag 21 juli 2005 19:19 schreef DrazTic het volgende:
Om iets te kunnen "zien" heb je licht nodig. Het heelal eindigd daar waar geen licht meer is, dus dat zou je niet kunnen zien
Uhm...ja...dat artikel stond nogal ter discussie hierquote:Op dinsdag 6 september 2005 22:56 schreef I_doubt het volgende:
[..]
Waarom niet 6? ivm gedrag van donkere materie dat kennelijk? daarmee verklaard kan worden.
De waarnemersgrens wel idd. De ruimte-tijd zelf kan echter willekeurig snel uitdijen, en dus zeker sneller dan het licht. Inflatiemodellen stellen soms zelfs krankzinnige expansiefactoren voor. Dit wordt dan weer altijd heel aardig voorgesteld door 2 mieren op een ballon, waarbij de ballon willekeurig hard kan worden opgeblazen, en de mieren nog steeds onderling niet sneller dan het licht kunnen.quote:Op dinsdag 6 september 2005 23:05 schreef Sebastiaan_2003 het volgende:
[..]
Houdt licht op met stralen danHet licht van de oerknal is denk ik nog steeds aan het uitdijen
dus het heelal wordt 300.000 km per sec groter... Verkeerd beredeneerd?
![]()
Waar bestaat die muur volgens jou dan uit? Dus jij denkt dat er voor de oerknal een soort ballonachtige structuur was, en dat het universum is ontstaan en dat dat zich uitbreid richting die grens?quote:Op dinsdag 6 september 2005 23:19 schreef 2L0w4Zer0 het volgende:
Maar de visie die ik hierboven gaf is die zo raar dan?
Nee juist niet, ik denk dat tijdens de oerknal die rand is ontstaan en dat die rand zeg maar al groter wordt, dus eigenlijk een ballon die je opblaast. De ruimte buiten de rand, dus om de ballon heen blijft echter een raadsel. Met andere woorden, waarin is het heelal aan het uitdijen, binnen een andere ruimte?quote:Op dinsdag 6 september 2005 23:25 schreef Sebastiaan_2003 het volgende:
[..]
Waar bestaat die muur volgens jou dan uit? Dus jij denkt dat er voor de oerknal een soort ballonachtige structuur was, en dat het universum is ontstaan en dat dat zich uitbreid richting die grens?
Waarom niet?quote:Op dinsdag 6 september 2005 23:32 schreef pomtiedom het volgende:
Hehe, een strikvraag. Aan de rand van het helaal gelden de natuurwetten niet zoals wij ze kennen.
Ik denk dat de ruimte buiten die rand dezelfde ruimte is als binnen die rand van je, alleen dat je die rand moet wegdenken. wat wijst erop dat er eem rand zou zijn? Ik denk ook dat je de ruimte waarin alles plaatsvind dezelde ruimte is als de ruimte tussen de moleculen.quote:Op dinsdag 6 september 2005 23:29 schreef 2L0w4Zer0 het volgende:
[..]
Nee juist niet, ik denk dat tijdens de oerknal die rand is ontstaan en dat die rand zeg maar al groter wordt, dus eigenlijk een ballon die je opblaast. De ruimte buiten de rand, dus om de ballon heen blijft echter een raadsel. Met andere woorden, waarin is het heelal aan het uitdijen, binnen een andere ruimte?
En hoe kun je dit zo zeker weten? Wie zeg dat andere wezens vergelijkbaar zijn met ons? Waarom zou er aan de rand van het heelal geen planeet kunnen zijn? Zouden er geen wezens kunnen bestaan die zich hebben aangepast aan de andere natuurwetten zoals jij ze beschrijft?quote:Op dinsdag 6 september 2005 23:32 schreef pomtiedom het volgende:
Hehe, een strikvraag. Aan de rand van het helaal gelden de natuurwetten niet zoals wij ze kennen. Tevens is er aan de rand van het heelal daarom ook geen sterrenstelsel. Er kan dus geen wezen bestaan op een planeet rondom een zon aan de rand van het sterrenstelsel (en dan laat ik voor het gemakt de geologische tijd voor een dergelijke evolutie buiten schot)
Ook valt het uit te sluiten dat er wezen zijn die vanuit onze natuurwetten kunnen reizen naar de rand van het heelal aangezien alles wat daarbij wordt gebruikt (inclusief hunzelf) veranderd zodra de natuurwetten niet meer gelden.
Het is dus wel meetbaar omdat je de gevolgen ervan kunt meten, maar die 'muur' of 'rand' is niet direct waarneembaar, enkel het gevolg is dat.
Dat is een curieuze vraag. De algemene rel.theorie gaat niet uit van een imbedding van de ruimte-tijd, dus ze kan er geen antwoord op geven.quote:Op dinsdag 6 september 2005 23:29 schreef 2L0w4Zer0 het volgende:
[..]
Nee juist niet, ik denk dat tijdens de oerknal die rand is ontstaan en dat die rand zeg maar al groter wordt, dus eigenlijk een ballon die je opblaast. De ruimte buiten de rand, dus om de ballon heen blijft echter een raadsel. Met andere woorden, waarin is het heelal aan het uitdijen, binnen een andere ruimte?
Ik volg je nog wel, dus eigenlijk zeg je dat alleen de materie in het heelal aan het uitdijen is en niet de ruimte zelf. De ruimte zelf was er dus altijd al en de oerknal heeft alleen voor de materie gezorgd. Dus eigenlijk is het heelal niet aan het uitdijen, maar alleen de inhoud ervan.quote:Op dinsdag 6 september 2005 23:35 schreef Sebastiaan_2003 het volgende:
[..]
Ik denk dat de ruimte buiten die rand dezelfde ruimte is als binnen die rand van je, alleen dat je die rand moet wegdenken. wat wijst erop dat er eem rand zou zijn? Ik denk ook dat je de ruimte waarin alles plaatsvind dezelde ruimte is als de ruimte tussen de moleculen.
Ik heb een arikel gelezen waarin moleculen worden vergeleken met de planeten uit ons zonnestelsel; hele kleine "balletjes"omgeven door lege ruimteEn deze ruimte is denk ik plaatsloos en tijdloos, dus onmeetbaar, en onbegrensd
Snap je het nog
![]()
Ja inderdaad, zo denk ik wel dat het is.quote:Op dinsdag 6 september 2005 23:39 schreef 2L0w4Zer0 het volgende:
[..]
Ik volg je nog wel, dus eigenlijk zeg je dat alleen de materie in het heelal aan het uitdijen is en niet de ruimte zelf. De ruimte zelf was er dus altijd al en de oerknal heeft alleen voor de materie gezorgd. Dus eigenlijk is het heelal niet aan het uitdijen, maar alleen de inhoud ervan.
hehe, je zet je eigen probleem voort. Als eerst zijn de planeten gevormt naar onze natuurwetten, daarom zijn er aldaar geen planeten. Wat betreft wezen die leven in die rand waar onze natuurwetten niet gelden, maar anderen.Daar valt natuurlijk over te twisten.Echter zitten zij weer met hetzelfde probleem als wij. Zij zijn aangepast aan de geldende natuurwetten aldaar en kunnen dus niet naar de natuurwetten hier overstappen aangezien zijzelf worden aangetast door de verschillende natuurwetten. Het valt te stellen dat in het extreme geval wat geld bij de 'rand' van het heelal de natuurwetten drastisch verschillen met de onze aangezien wat hier bestaat aan die immer voortreizende 'rand' niet bestaat. ns heelal en onze natuurwetten zijn het gevolg van stabiliteit, die stabiliteit is er niet bij de 'rand' door zijn continue beweging en het aanmakingsproces wat bij die rand plaatsvind. Pas naar extreem lange geologische tijd wordt het stil op een plaats waar de rand is langsgeweest en tegen die tijd is de rand weer veel verder.quote:Op dinsdag 6 september 2005 23:36 schreef 2L0w4Zer0 het volgende:
[..]
En hoe kun je dit zo zeker weten? Wie zeg dat andere wezens vergelijkbaar zijn met ons? Waarom zou er aan de rand van het heelal geen planeet kunnen zijn? Zouden er geen wezens kunnen bestaan die zich hebben aangepast aan de andere natuurwetten zoals jij ze beschrijft?
Da's weer een heel ander verhaal; zoek maar es naar een "quantummechanica voor dummies"topic hierquote:Op dinsdag 6 september 2005 23:44 schreef Sebastiaan_2003 het volgende:
Ik zag laatst de film; what the bleep do we know
Heel boeiend; een soort film in combinatie met interviews met mensen die zich daar in verdiept hebben. Het blijkt ook zo dat 1 object op 2 plaatsen tegelijk kan zijn. Hoe dat precies zit weet ik niet maar dat heeft ook te maken met de ruimte tussen de moleculen...
Grappig dat je stelt dat de natuurwetten verschillen "bij de rand". Daarmee spreek je nogal aardig wat axiomatische stellingen in de natuurkunde tegen. Voor de rest ben ik bijzonder benieuwd waar je dit vandaan haalt.quote:Op dinsdag 6 september 2005 23:43 schreef pomtiedom het volgende:
[..]
hehe, je zet je eigen probleem voort. Als eerst zijn de planeten gevormt naar onze natuurwetten, daarom zijn er aldaar geen planeten. Wat betreft wezen die leven in die rand waar onze natuurwetten niet gelden, maar anderen.Daar valt natuurlijk over te twisten.Echter zitten zij weer met hetzelfde probleem als wij. Zij zijn aangepast aan de geldende natuurwetten aldaar en kunnen dus niet naar de natuurwetten hier overstappen aangezien zijzelf worden aangetast door de verschillende natuurwetten. Het valt te stellen dat in het extreme geval wat geld bij de 'rand' van het heelal de natuurwetten drastisch verschillen met de onze aangezien wat hier bestaat aan die immer voortreizende 'rand' niet bestaat. ns heelal en onze natuurwetten zijn het gevolg van stabiliteit, die stabiliteit is er niet bij de 'rand' door zijn continue beweging en het aanmakingsproces wat bij die rand plaatsvind. Pas naar extreem lange geologische tijd wordt het stil op een plaats waar de rand is langsgeweest en tegen die tijd is de rand weer veel verder.
Ik nietquote:Op dinsdag 6 september 2005 23:41 schreef Sebastiaan_2003 het volgende:
[..]
Ja inderdaad, zo denk ik wel dat het is.
Ik vind het alleen dan wel merkwaardig waarom de inhoud al vanaf het allereerste begin aan het uitdijen is. Ik kan begrijpen dat de oerknal voor een eerste uitdijing heeft gezorgd, immers een ontploffing zorgt ervoor dat iets uitzet en verspreid, maar waarom is het daarna niet tot stilstand gekomen toen het heelal nog maar enkele meters groot was? Was de allereerste materie niet in staat om elkaar zodanig aan te trekken om tot stilstand te komen? En wat zorgde er in het begin voor dat het heelal bleef uitdijen na de oerknal?quote:Op dinsdag 6 september 2005 23:41 schreef Sebastiaan_2003 het volgende:
[..]
Ja inderdaad, zo denk ik wel dat het is.
JIjmaakt er een ander verhaal van, ik denk dat de ruimte die tussen de moleculen zit dezelfde ruimte is als de ruimte waarvan men probeerd een grens te zoeken. T was een beetje offtopic, maar dat mag toch welquote:Op dinsdag 6 september 2005 23:44 schreef Haushofer het volgende:
[..]
Da's weer een heel ander verhaal; zoek maar es naar een "quantummechanica voor dummies"topic hier
Natuurlijk, alles mag. Waar jij aan refereert is echter het idee, dat deeltjes ook golven kunnen zijn. En dit topic gaat over kosmologie. Tenzij je het over quantumkosmologie wilt hebben, maar da's nog al lastig en hier niet belangrijk denk ik.quote:Op dinsdag 6 september 2005 23:48 schreef Sebastiaan_2003 het volgende:
[..]
JIjmaakt er een ander verhaal van, ik denk dat de ruimte die tussen de moleculen zit dezelfde ruimte is als de ruimte waarvan men probeerd een grens te zoeken. T was een beetje offtopic, maar dat mag toch wel![]()
Hoe denk jij dat het is dan?quote:
Ik denk dat de ruimte-tijd zelf uitdijt. Tenminste, dat lijkt mij veel aannemelijker. Ten eerste omdat de algemene rel.theorie dit voorspelt ( de Friedmannvergelijkingen zijn niet statisch immers ) ten tweede omdat je hier een hele boel mooie modellen mee kunt opstellen. En ten derde zou ik niet weten wat je moet verstaan onder "materie dijt uit". Daarvoor moet je aardig wat op de kop zetten. Vrij zinloos, lijkt me, want je kunt dergelijke uitspraken moeilijk falsificeren. Maar je mag een poging doenquote:
Kan ruimte-tijd uitdijen dan? Volgens mij is wel bekend dat het universum in materiele zin uitdijt. Vertel even over die theorie en over die friedmannvergelijking, daar ben ik niet echt bekend meequote:Op dinsdag 6 september 2005 23:53 schreef Haushofer het volgende:
[..]
Natuurlijk, alles mag. Waar jij aan refereert is echter het idee, dat deeltjes ook golven kunnen zijn. En dit topic gaat over kosmologie. Tenzij je het over quantumkosmologie wilt hebben, maar da's nog al lastig en hier niet belangrijk denk ik.
Daarbij een vraagje: er wordt hier gezegd "materie dijt uit, en niet de ruimte-tijd zelf". Dan vraag ik: wat is er mis met de algemene relativiteitstheorie? En de alomgeroemde Friedmannvergelijkingen?
Zelf heb ik ook nooit in termen gedacht van materie wat aan het uitdijen is. Maar op zich maakt het sommige dingen wel aannemelijker, dingen zoals oneindigheid en een heelal zonder grens zijn dan wel beter voor te stellen. Als ik denk aan een heelal die zelf aan het uitdijen is, dus niet de materie of inhoud van het heelal, dan ben ik ook geneigd om aan dingen als grenzen en eindigheid te denken. Want immers hoe kan iets uitdijen als er geen grens of eindigheid is? Iets wat oneindig is kan toch niet uitdijen, want het is immers al oneindig. Wat ik wel weer interessant vind aan een heelal die uitzet zoals jij denkt, dat dingen als multiversums een stuk aannemelijker worden. Als alleen de inhoud van het heelal zou uitdijen en het heelal zelf oneindig is dat zouden meerdere universums volgens mij ook niet mogelijk zijn.quote:Op dinsdag 6 september 2005 23:56 schreef Haushofer het volgende:
[..]
Ik denk dat de ruimte-tijd zelf uitdijt. Tenminste, dat lijkt mij veel aannemelijker. Ten eerste omdat de algemene rel.theorie dit voorspelt ( de Friedmannvergelijkingen zijn niet statisch immers ) ten tweede omdat je hier een hele boel mooie modellen mee kunt opstellen. En ten derde zou ik niet weten wat je moet verstaan onder "materie dijt uit". Daarvoor moet je aardig wat op de kop zetten. Vrij zinloos, lijkt me, want je kunt dergelijke uitspraken moeilijk falsificeren. Maar je mag een poging doen![]()
Die waarnemingshorizon waar jij het overal hebt is volgens mij compleet iets anders dan de rand van het heelal. De waarnemingshorizon is volgens mij zeer relatief, afhankelijk van waar je je op dat moment in de ruimte bevind. Wat voor ons net buiten ons waarnemingshorizon ligt, is natuurlijk niet het waarnemingshorizon van iemand die daar zijn planeet heeft, voor die planeet ligt het waarnemingshorizon weer een stukje verder lijkt mij.quote:Op dinsdag 6 september 2005 23:56 schreef Sosa het volgende:
Een 'rand' is toch niets anders als de waarnemingshorizon (van 13,7 miljard lichtjaar)? In zoverre dat -aangezien niets sneller als het licht kan- je deze dus nooit voorbij kan. Sprake van een 'rand' is er dus gewoonweg niet..
Zoiets als 2 voertuigen die beide max 100 km per uur rijden, maar de 1ste bv. een voorsprong van een uur heeft. Je haalt em nooit in en weet niet waar ie heen gaat..
tvp
Ik vind dit wel een interessante manier van denken, alleen jammer dat ik niet in het idee geloof dat de lichtsnelheid de ultieme maximale absolute snelheid is. Ik denk dat ooit de lichtsnelheid op de 1 of andere manier doorbroken wordt, eventueel via truukjes om de natuur voor de gek te houden.quote:Op woensdag 7 september 2005 00:04 schreef Sebastiaan_2003 het volgende:
Stel je kan uit je lichaam treden met je bewustzijn, je bent niet begrensd door natuurwetten en je hebt geen lastige problemen zoals een ruimteschip waar je mee rond moet reizen. Stel je voor dat je met dit bewustzijn sneller kan reizen dan het licht. Je gaat met dit bewustzijn het licht proberen in te halen dat bij de oerknal ontstaan is. Op een gegeven moment heb je dat licht ingehaald. Als je stil zou gaan staan, zou je dus theoretisch de oerknal waarnemen. Want dat licht komt net bij jou aan omdat je het hebt ingehaald. Ik denk niet dat je dan bij een soort grens komt als je dan nog verder zou gaan reizen, ik denk dat je in een eideloze leegte terechtkomt waarin geen tijd en ruimte is. Je zou als het ware terug in de tijd zijn, omdat de oerknal nog moet beginnen
Ehh... neem me niet kwalijk, maar als het heelal zo'n +/- 13.7 mld jaar oud is, dan staat dit gelijk aan de waarnemingshorizon, aangezien niets sneller als het licht is en het heelal met de lichtsnelheid zich expandeert. Het maakt niet uit vanuit WELK punt in het heelal dan ook je dit bekijkt: 13,7 mld is 13,7 mld jaar.quote:Op woensdag 7 september 2005 00:08 schreef 2L0w4Zer0 het volgende:
Die waarnemingshorizon waar jij het overal hebt is volgens mij compleet iets anders dan de rand van het heelal. De waarnemingshorizon is volgens mij zeer relatief, afhankelijk van waar je je op dat moment in de ruimte bevind. Wat voor ons net buiten ons waarnemingshorizon ligt, is natuurlijk niet het waarnemingshorizon van iemand die daar zijn planeet heeft, voor die planeet ligt het waarnemingshorizon weer een stukje verder lijkt mij.
Dat is niet helemaal waar, er bestaat namelijk zoiets het het "zichtbare" universum. Dit is de grens tot waar wij kunnen kijken en niet verder. De reden dat wij niet verder kunnen kijken is omdat het licht wat buiten het zichtbare universum ligt ons nog niet heeft bereikt, omdat het heelal zo onmetelijk groot is. Maar is er zeker meer te vinden buiten het voor ons zichtbare universum, nog veel meer sterrenstelsels, etc.quote:Op woensdag 7 september 2005 00:14 schreef Sosa het volgende:
[..]
Ehh... neem me niet kwalijk, maar als het heelal zo'n +/- 13.7 mld jaar oud is, dan staat dit gelijk aan de waarnemingshorizon, aangezien niets sneller als het licht is en het heelal met de lichtsnelheid zich expandeert. Het maakt niet uit vanuit WELK punt in het heelal dan ook je dit bekijkt: 13,7 mld is 13,7 mld jaar.
Je hebt gelijk en toch weer niet imho. Als we door de beste telescoop ter wereld kijken, zouden we theoretisch 13,7 mld lichtjaar terug (in de tijd) kunnen kijken (tot op de oerknal). Dit noem je de waarnemingshorizon.quote:Op woensdag 7 september 2005 00:17 schreef 2L0w4Zer0 het volgende:
[..]
Dat is niet helemaal waar, er bestaat namelijk zoiets het het "zichtbare" universum. Dit is de grens tot waar wij kunnen kijken en niet verder. De reden dat wij niet verder kunnen kijken is omdat het licht wat buiten het zichtbare universum ligt ons nog niet heeft bereikt, omdat het heelal zo onmetelijk groot is. Meer is er zeker meer te vinden buiten het voor ons zichtbare universum, nog veel meer sterrenstelsels, etc.
Zodoende is het heelal groter dan het zichtbare universum, maar volgens mij speelt ook mee dat het universum sneller dat het licht uitzet. En aangezien het licht langzamer reist dan dat het universum uitzet..... kan je altijd maar tot op een bepaald punt kijken.quote:Op woensdag 7 september 2005 00:21 schreef Sosa het volgende:
[..]
Je hebt gelijk en toch weer niet imho. Als we door de beste telescoop ter wereld kijken, zouden we theoretisch 13,7 mld lichtjaar terug (in de tijd) kunnen kijken (tot op de oerknal). Dit noem je de waarnemingshorizon.
Echter, het moment NU -13,7 mld jaar verderop - heeft ons nog lange na niet bereikt natuurlijk.
De Friedmann vergelijkingen zijn 2 vergelijkingen, die je vertellen hoe de "straal van het universum" verandert met de tijd. Ze wordt verkregen door symmetrieen in de ruimte-tijd aan te nemen, hier een metriek van te maken en deze voor je veldvergelijkingen van de ART te gebruiken. Deze los je op, en dit levert na een half uur rekenen oid de Friedmannvergelijkingen. Zonder deze vergelijkingen is het imo zinloos om iets te zeggen over de evolutie van het universum; de gehele kosmologie is grotendeels gebaseerd op deze vergelijkingen ( omdat ze gebasseerd is op de ART natuurlijk ) Kijk anders es op google ofzo.quote:Op dinsdag 6 september 2005 23:57 schreef Sebastiaan_2003 het volgende:
[..]
Kan ruimte-tijd uitdijen dan? Volgens mij is wel bekend dat het universum in materiele zin uitdijt. Vertel even over die theorie en over die friedmannvergelijking, daar ben ik niet echt bekend mee
Volgens wie?quote:Op woensdag 7 september 2005 00:25 schreef 2L0w4Zer0 het volgende:
[..]
En aangezien het licht langzamer reist dan dat het universum uitzet.....
Op zich wel, maar als je dan weer 13.7 mld lichtjaar vooruitkijkt zie je niet het heelal zoals die op dat moment is, uiteraard rekening houdende dat het licht gewoon met 300.000 km/sec reist.quote:Op woensdag 7 september 2005 00:26 schreef Sosa het volgende:
Wat ik bedoel te zeggen is dat als je -bij wijze van spreken- ineens jezelf 13.7 mld lichtjaar verplaats in een fractie van een seconde, je nogsteeds een waarnemingshorizon van 13,7 mld lichtjaar zult hebben!
Voor zover ik weet is dat de huidige theorie.quote:
Een oneindig heelal kan prima uitdijen. Uidijen betekent hier dat het "coordinatenrooster wordt uitgerekt", en dus dat de deeltjes op dat rooster ( de sterrenstelsels ) vanmekaar af bewegen.quote:Op woensdag 7 september 2005 00:03 schreef 2L0w4Zer0 het volgende:
[..]
Zelf heb ik ook nooit in termen gedacht van materie wat aan het uitdijen is. Maar op zich maakt het sommige dingen wel aannemelijker, dingen zoals oneindigheid en een heelal zonder grens zijn dan wel beter voor te stellen. Als ik denk aan een heelal die zelf aan het uitdijen is, dus niet de materie of inhoud van het heelal, dan ben ik ook geneigd om aan dingen als grenzen en eindigheid te denken. Want immers hoe kan iets uitdijen als er geen grens of eindigheid is? Iets wat oneindig is kan toch niet uitdijen, want het is immers al oneindig. Wat ik wel weer interessant vind aan een heelal die uitzet zoals jij denkt, dat dingen als multiversums een stuk aannemelijker worden. Als alleen de inhoud van het heelal zou uitdijen en het heelal zelf oneindig is dat zouden meerdere universums volgens mij ook niet mogelijk zijn.
Je kijkt dan wederom tegen een warm oersoepje aanquote:Op woensdag 7 september 2005 00:31 schreef 2L0w4Zer0 het volgende:
[..]
13.7 mld lichtjaar vooruitkijkt - terugkijkt -
Maar kom je dan niet op hetzelfde idee uit als Sebastiaan_2003, dat niet het heelal zelf uitzet, maar alleen de inhoud van het heelal?quote:Op woensdag 7 september 2005 00:32 schreef Haushofer het volgende:
[..]
Een oneindig heelal kan prima uitdijen. Uidijen betekent hier dat het "coordinatenrooster wordt uitgerekt", en dus dat de deeltjes op dat rooster ( de sterrenstelsels ) vanmekaar af bewegen.
Idd terugkijken ja, foutje.quote:Op woensdag 7 september 2005 00:34 schreef Sosa het volgende:
[..]
Je kijkt dan wederom tegen een warm oersoepje aan
toevallig heet ik ook denniz, ben net zo oud en heb ook brede interesses... als je ook zo eigenwijs bent...
Jah! Als een rijzend krentenbrood (!) waarin de afstand vd rozijnen onderling vergroot wordt! Toch lijkt het voor iedere rozijn of alle andere rozijnen zich van hem distantiëren.quote:Op woensdag 7 september 2005 00:32 schreef Haushofer het volgende:
Een oneindig heelal kan prima uitdijen. Uidijen betekent hier dat het "coordinatenrooster wordt uitgerekt", en dus dat de deeltjes op dat rooster ( de sterrenstelsels ) vanmekaar af bewegen.
En toch vind ik die vergelijking met de aardbol of met een ballon niet correct. Want je zegt nu dat je over de aardbol oneindig kan lopen en dat is ook zeker waar, maar je kan niet vliegen bovenop het heelal, omdat je binnenin het heelal zit.quote:Op woensdag 7 september 2005 00:47 schreef Sosa het volgende:
Maar om ff op de TT in te gaan.. Wat ik het meest aannemelijke vindt, is dat door de gravitatiekrachten en dus ruimtekrommingen het heelal in zekere zin òneindig is. Uiteraard heeft het heelal wel een bepaald volume. Alsof je rondjes over de aardbol loopt [oneindig], maar je deze wel helemaal rose kan verven [eindig].
misschien kan ik beter gaan slapen..
Ruimtekromming ben ik wel wat bekend mee, (warp speeds mr. scotty!quote:Op woensdag 7 september 2005 00:56 schreef Sosa het volgende:
Maar als je enigzins iets afweet van ruimtekromming, dan kun je stellen dat -voordat je een paar miljard lichtjaar heb afgelegd- je door deze gravitatiekrachten weer terug bij af zult zijn. Neem alleen al als voorbeel licht wat afgebogen wordt door zware objecten in het heelal.
Afgezien van die 'rand'quote:Op woensdag 7 september 2005 00:59 schreef 2L0w4Zer0 het volgende:
Ruimtekromming ben ik wel wat bekend mee, (warp speeds mr. scotty!) dus wat je eigenlijk zegt is dat tegen de tijd dat je bij de "rand" van het heelal komt dat je automatisch zonder dat je het door hebt langs die rand wordt gebogen en dan automatisch weer terug vliegt.
Cool thx, ik zal me er ff in verdiepen en die boeken zijn niet eens zo duur.quote:Op woensdag 7 september 2005 01:22 schreef Sosa het volgende:
Wat jij nu opnoemt aan vragen, zijn oa de titles (of nabij) van Neerlands' bekendste wetenschapjournalist Govert Schilling! link
Misschien moet je eens onder andere Evoluerend Heelal en Wat was er voor de Oerknal? lezen. Zijn makkelijk weglezende doch intellectuele boekjes. Ik heb ze vroeger ook gelezen en dit heeft mijn interesse bevestigd. Hierna kun je altijd beginnen aan de zware lectuur.
Aliens zijn idd ook een tof onderwerp, maar das een beetje off-topic enzo. Alhoewel er vast wel aliens zijn die meer over het universum weten dan wij als mensheid.quote:Op woensdag 7 september 2005 01:33 schreef Sosa het volgende:
Doe dat! Je zult er geen spijt van krijgen. Tweeling aarde is ook wel leuk trouwens..
Heb hier ook nog wel "Zijn we alleen in het heelal?" van Schilling (over astrobiologie) voor je liggen als je geinteresseerd bent. Maar das een ander onderwerp..
Ik ga slapen. ben hier morgen wel weer.
Als je uitgaat vd BB.quote:Op woensdag 7 september 2005 04:08 schreef jalla het volgende:
simpel:
het heelal is eindig maar onbegrensd:
stel een 2 dimensionaal heelal voor in de vorm van een ballon. het oppervlak van de ballon (het 2 dimensionale heelal) is eindig maar onbegrensd
als je de ballon opblaast zet deze uit. de omvang blijft eindig. maar een grens is er niet
vertaal dit beeld naar het 3 dimensionale heelal wat gekromd is in de 4e dimensie
en blaas dat vervolgens op en je hebt de meest populaire visie over het uitdijende heelal van dit moment in de wetenschap
(dit maakt o.a. duidelijk hoe het mogelijk is dat alle sterrenstelsels die waargenomen worden vanelkaar af lijken te bewegen), verg het met de ballon met stippen erop (de sterrenstelsels) en blaas die dan op
quote:Op woensdag 7 september 2005 04:08 schreef jalla het volgende:
simpel:
het heelal is eindig maar onbegrensd:
stel een 2 dimensionaal heelal voor in de vorm van een ballon. het oppervlak van de ballon (het 2 dimensionale heelal) is eindig maar onbegrensd
als je de ballon opblaast zet deze uit. de omvang blijft eindig. maar een grens is er niet
vertaal dit beeld naar het 3 dimensionale heelal wat gekromd is in de 4e dimensie
en blaas dat vervolgens op en je hebt de meest populaire visie over het uitdijende heelal van dit moment in de wetenschap
(dit maakt o.a. duidelijk hoe het mogelijk is dat alle sterrenstelsels die waargenomen worden vanelkaar af lijken te bewegen), verg het met de ballon met stippen erop (de sterrenstelsels) en blaas die dan op
quote:Op dinsdag 6 september 2005 22:56 schreef 2L0w4Zer0 het volgende:
[..]
Ik bekijk het nu ook vanuit het perspectief zoals een mens ruimte en tijd ervaart. Hoe ziet een bol van 4 dimensies eruit, afgezien van de tijd dimensie??
Er is geen rand aan het heelal, overal waar je zou zijn zie je sterrenstelsels om je heen. Expansie heeft te maken dat afstanden onderling groter worden. Op lokaal niveau houdt de zwaartekracht de boel nog enigzins bij elkaar, dus heb je clusters van sterrenstelsels met enorme stukken ruimte ertussen. Clusters zijn gerangschikt alsof ze op de randen van bellen liggen in een groot schuimbad.quote:Op donderdag 21 juli 2005 18:14 schreef I_doubt het volgende:
Als je toevallig woont op de planeet van de ster die aan de rand zit van het heelal, zie je dan het heelal expanderen?
Waarom neemt de massa toe bij expansie?quote:Op donderdag 8 september 2005 01:01 schreef Godshand het volgende:
hmm die massaexpansie klinkt leuk. helaas betekent dat ook dat massa dan toeneemt en dat het dus ergens vandaan gehaald moet worden.
Dat zjin toch alleen maar dimensies?quote:Op donderdag 8 september 2005 13:44 schreef Keromane het volgende:
Ruimtetijd is een vorm van massa.
Hoe kom je daarbij? Dat zou betekenen dat de ruimte-tijd onder haar eigen invloed wordt gekromd. Lijkt me niet.quote:Op donderdag 8 september 2005 13:44 schreef Keromane het volgende:
Ruimtetijd is een vorm van massa.
Juist.quote:Op maandag 12 september 2005 19:19 schreef Haushofer het volgende:
[..]
Hoe kom je daarbij? Dat zou betekenen dat de ruimte-tijd onder haar eigen invloed wordt gekromd. Lijkt me niet.
Zwaartekracht is kromming van ruimte en tijd, door energie en massa. Maar dat kromt niet door haar eigen invloed.quote:Op dinsdag 13 september 2005 00:16 schreef Sosa het volgende:
[..]
Juist.
Want kromming staat in dit geval lost van tijd. Heeft te maken met gravitionele krachten (gravitonen?) Ruimte kromt om massa als water om een ballon in je badkuip.
ik ging even van de hiervoor geopperde hypothese van massaexpansie. En "expansie" betekent toename. Dan zou het heelal een soort immer opblazende ballon zijn, waar door onbekende krachten immer massa aan toegevoegd wordt...quote:Op donderdag 8 september 2005 02:10 schreef I_doubt het volgende:
[..]
Waarom neemt de massa toe bij expansie?
Het heelal dunt dan toch uit? De massadichtheid neemt af.
Waarom neem je dat aan? Een materie en een antimaterie zwart gat? Dus je verwerpt het hele idee dat met de oerknal de ruimte-tijd werd gecreeerd. Fancy.quote:Op maandag 19 september 2005 21:11 schreef Schonedal het volgende:
Daar ik aanneem dat het heelal ontstaan is uit een exploderend zwart gat, of liever twee zwarte gaten- een materie en een antimaterie zwart gat- denk ik dat we nog steeds in een zwart gat zitten.
Elk zwart gat heeft een eventhorizon -hoe noem je dat op z`n Nederlands?- dus dat is de grens van ons heelal.
Buiten deze grens is een heelal dat rustig zonder ons zijn gang gaat met een heel andere tijdsnelheid.
Maakt het nog wat uit dan, dat ons heelal in vergelijking daarmee een speldenknop is?
Samengevat:quote:Op maandag 19 september 2005 21:11 schreef Schonedal het volgende:
Daar ik aanneem dat het heelal ontstaan is uit een exploderend zwart gat, of liever twee zwarte gaten- een materie en een antimaterie zwart gat- denk ik dat we nog steeds in een zwart gat zitten.
Dus eigenlijk twee heelallen. Eentje in het "centrum", en eentje er "omheen"?quote:Elk zwart gat heeft een eventhorizon -hoe noem je dat op z`n Nederlands?- dus dat is de grens van ons heelal.
Buiten deze grens is een heelal dat rustig zonder ons zijn gang gaat met een heel andere tijdsnelheid.
Nee. Dat maakt niets uit.quote:Maakt het nog wat uit dan, dat ons heelal in vergelijking daarmee een speldenknop is?
Als je het begin zo voorstelt zoals in de eerste 2 regels.quote:Op dinsdag 20 september 2005 21:47 schreef Schonedal het volgende:
Bij de ontmoeting van een materie- en een antimateriedeeltje ontstaat totale annihilatie, dwz de materie wordt geheel omgezet in energie.
Het tegenovergestelde gebeurt spontaan, uit energie ontstaan weer een materie- en een antimateriedeeltje.
Nu heb ik gesteld dat deze deeltjes alleen daarin verschillen dat ze een tegengestelde tijdrichting hebben.
Dus uiteindelijk heeft er een scheiding plaatsgevonden.
Bij de big crunch verdwijnt alles in een zwart gat, daarbij is ruimte en tijd gereduceerd tot een punt.
Hetzelfde gebeurt in het antimaterieheelal.
Aan het einde der tijden komen de twee samen, dus een big bang.
Ik ondersteun hiermee de gedachte van een oscillerend heelal.
Als er zoveel energie is, kan misschien die energie weer omgezet worden in massa... Dat de energie weer de vorming van quarks en daarna atomen mogelijk maakt...quote:Op dinsdag 20 september 2005 23:42 schreef Yosomite het volgende:
[..]
Als je het begin zo voorstelt zoals in de eerste 2 regels.
Er is een continue heen en weer gaand proces waarbij (anti)materie omgezet wordt energie en energie weer in (anti)materie.
Dit blijft dan toch zo doorgaan, want doordat er zoveel massa is in het begin overwint de zwaartekracht het van de andere krachten?
Er is dan alleen maar (anti)materie op één punt of klein volume elementje in de ruiimte-tijd en de rest van de ruimte-tijd bestaat en kan alleen maar bestaan uit energie.
Die energie kan niet meer bij elkaar komen om opnieuw tot materie te fuseren.
De energie straalt alle kanten op, als een stralende bol, bv zoals de zon.
De straling vd zon komt, nadat ze de zon verlaten heeft nooit meer bij elkaar, fotonen gaan steeds verder uit elkaar.
Dus de materialisatie van botsende fotonen vindt niet meer plaats.
Er is dan geen materie in het heelal, op dat ene punt na.
Hoe moet ik me voorstellen dat er vanaf een beginpunt "nul", twee tegengestelde tijden zijn.
Wat is een negatieve tijd?
Ik kan me voorstellen, teruggaan in de tijd.
Een chronologische serie gebeurtenissen, waarbij je de chronologie omdraait.
Een film die je terug laat lopen.
Maar elk van die gebeurtenissen heeft (in het verleden) plaats gevonden.
Hoe werkt dit met negatieve tijd?
In mijn beleving kan tijd maar een kant op gaan.
Die big crunch kan alleen maar als de massa "terug" kan komen. Terug in de ruimte-tijd.
Maar daarvoor heb je in de eerste instantie massa nodig om zwaartekracht te creëren.
En in jouw model zie ik alleen maar energie, die weg straalt.
Die ben je kwijt.
En er straalt steeds meer weg, van alle materie - antimaterie reacties.
Die oscillatie kan dan niet.
Waar redeneer ik verkeerd?
Die energie moet wel bij elkaar komen.quote:Op woensdag 21 september 2005 02:34 schreef Godshand het volgende:
[..]
Als er zoveel energie is, kan misschien die energie weer omgezet worden in massa... Dat de energie weer de vorming van quarks en daarna atomen mogelijk maakt...
Er is dan echter nog een bezwaar, dat antiheelal is juist opgeslokt, is er dan bij de big-bang weer een nieuw antiheelal gevormd of niet? Zoja, dan zouden deze strikt gescheiden moeten blijven...
Kijk, dat bedoel ik nou ook zo.quote:Op woensdag 28 september 2005 11:44 schreef Yosomite het volgende:
Your honor, the witness, Pie.er, is misleading the jury![]()
Van de andere kant, het idee van een amoebe-achtig in- en uitstulpend gedrag dat toch nog tijdsgemiddeld groeiende is, spreekt mij steeds meer aan.
Dimensies die groeien en krimpen,
Dit lijkt me ook een leuk idee, maar helaas gaat dit m.i. niet op... Vlak na de oerknal gelden de vier verschillende krachten nog niet zoals wij ze kennen; ook de 'materie' heeft nog een hele andere vorm. Een omgeving met zulke andere eigenschappen / kenmerken valt volledig buiten onze kaders van waarneming (?).quote:Op woensdag 7 september 2005 00:04 schreef Sebastiaan_2003 het volgende:
Stel je kan uit je lichaam treden met je bewustzijn, je bent niet begrensd door natuurwetten en je hebt geen lastige problemen zoals een ruimteschip waar je mee rond moet reizen. Stel je voor dat je met dit bewustzijn sneller kan reizen dan het licht. Je gaat met dit bewustzijn het licht proberen in te halen dat bij de oerknal ontstaan is. Op een gegeven moment heb je dat licht ingehaald. Als je stil zou gaan staan, zou je dus theoretisch de oerknal waarnemen. Want dat licht komt net bij jou aan omdat je het hebt ingehaald. Ik denk niet dat je dan bij een soort grens komt als je dan nog verder zou gaan reizen, ik denk dat je in een eideloze leegte terechtkomt waarin geen tijd en ruimte is. Je zou als het ware terug in de tijd zijn, omdat de oerknal nog moet beginnen
Het heelal heeft geen middelpunt, expansie vindt overal plaats.quote:Op zondag 24 december 2006 13:32 schreef Mardoek50 het volgende:
Domme vraag misschien, maar als het heelal ontstaan is uit een Big Bang en het daarna is geexpandeerd, is het dan niet mogelijk om het middelpunt van het heelal te bepalen?
Ok, bedankt, je kunt het dus niet vergeljken met bv een explosie, want daarbij is het wel mogelijk het middelpunt te bepalen. Ik vind het nogal moeilijk om dat te visualiseren.quote:Op zondag 24 december 2006 13:54 schreef Oud_student het volgende:
[..]
Het heelal heeft geen middelpunt, expansie vindt overal plaats.
Dat is omdat een explosie zich bevindt in iets. Als ik een ballon opblaas, kan ik ook niet zeggen waar het middelpunt van die ballon zich bevindt. Het gaat hier dan dus om het oppervlak ! Het oppervlak is 2 dimensionaal, en in de kosmologie is de ruimte-tijd 4 dimensionaal. Het midden van die ballon kun je natuurlijk wel aanwijzen, maar dat bevindt zich buiten het oppervlak; en dat doet er hier niet toe. Dat zou zoiets zijn als stellen dat het middelpunt van het universum zich buiten de ruimte-tijd bevindt, en dat is nogal nutteloos.quote:Op zondag 24 december 2006 14:03 schreef Mardoek50 het volgende:
[..]
Ok, bedankt, je kunt het dus niet vergeljken met bv een explosie, want daarbij is het wel mogelijk het middelpunt te bepalen. Ik vind het nogal moeilijk om dat te visualiseren.
Dat is een mooie vergelijking, ik snap het nu. Thnx!quote:Op zondag 24 december 2006 14:24 schreef Haushofer het volgende:
[..]
Dat is omdat een explosie zich bevindt in iets. Als ik een ballon opblaas, kan ik ook niet zeggen waar het middelpunt van die ballon zich bevindt. Het gaat hier dan dus om het oppervlak ! Het oppervlak is 2 dimensionaal, en in de kosmologie is de ruimte-tijd 4 dimensionaal. Het midden van die ballon kun je natuurlijk wel aanwijzen, maar dat bevindt zich buiten het oppervlak; en dat doet er hier niet toe. Dat zou zoiets zijn als stellen dat het middelpunt van het universum zich buiten de ruimte-tijd bevindt, en dat is nogal nutteloos.
Dat kan. Misschien zit Elvis Presley wel knoerthard in een hoger dimensionale ruimte aan de 4D ruimte-tijd te trekkenquote:Op zondag 24 december 2006 15:04 schreef Mardoek50 het volgende:
[..]
Dat is een mooie vergelijking, ik snap het nu. Thnx!![]()
Wat misschien wel grappig is (en nutteloos), is dat er aanwijzingen schijnen te zijn dat de expansiesnelheid van het heelal aan het toenemen is. Nou zie ik dus iedereen naar verklaringen daarvoor zoeken binnen het heelal. Maar zou het niet mogelijk kunnen zijn dat iets buiten het heelal daarvoor verantwoordelijk is?
Als er iets is "buiten het heelal" dat invloed heeft op het heelal, dan maakt het deel uit van het heelal.quote:Op zondag 24 december 2006 15:04 schreef Mardoek50 het volgende:
Wat misschien wel grappig is (en nutteloos), is dat er aanwijzingen schijnen te zijn dat de expansiesnelheid van het heelal aan het toenemen is. Nou zie ik dus iedereen naar verklaringen daarvoor zoeken binnen het heelal. Maar zou het niet mogelijk kunnen zijn dat iets buiten het heelal daarvoor verantwoordelijk is?
Als het universum is ingebed in iets hoger dimensionaals, dan heeft het natuurlijk wel een grensquote:Op zondag 24 december 2006 22:23 schreef Oud_student het volgende:
[..]
Als er iets is "buiten het heelal" dat invloed heeft op het heelal, dan maakt het deel uit van het heelal.
Het heelal heeft niet een grens waardoor je over binnen en buiten kan spreken, er is alleen maar "binnen".
Er zijn idd geen harde feiten over dit onderwerp, zodat deze ook moeilijk bij mij present kunnen zijnquote:Op maandag 25 december 2006 13:57 schreef Koekepan het volgende:
Ik denk dat Oud_student het, bij absentie van harde feitenkennis, weer eens filosofisch bedoelt.
Wat jij hier stelt, en waar ik het grotendeels wel mee eens ben, is wel pure metafysicaquote:Theoretische natuurkunde is voor een groot deel ontologisch van aard. Welke fysische parameters moeten worden aangemerkt als fundamenteel, en welke zijn slechts "epifenomenen"? Vroeger dacht men dat het concept kracht iets heel reëels voorstelde, maar sinds Hertz weet men dat het rekenen met krachten onbetrouwbaar is en gemakkelijk tot paradoxen kan leiden.
Tegenwoordig knaagt een soortgelijke twijfel aan ruimte en tijd. Niets is wat het lijkt, en de eeuwige, constante bouwstenen van de natuur moeten ver buiten het domein van het direct waarneembare gezocht worden. Dat wil intussen niet zeggen dat deze bouwstenen geen realiteitswaarde hebben, want daar was het ons al die tijd immers om te doen. Dat heeft dan nog niets te maken met een metafysische Elvis Presley, want die kun je er altijd nog bij verzinnen als je dat graag wilt.
OK, maar de vraag is of die dimnsies een fysische realiteit zijn, of alleen maar een elegante wiskundige handigheid.quote:Op maandag 25 december 2006 13:45 schreef Haushofer het volgende:
Als het universum is ingebed in iets hoger dimensionaals, dan heeft het natuurlijk wel een grens
Ik bedoelde fysieke grenzen, dus dan moet die imbedding ook fysisch zijn. Als je zoiets als wormgaten aan wilt nemen, of het idee dat gravitatie via die imbedding kan weglekken ( dat zijn denk ik nog vrij exotische ideeen ), dan heb je het ook over fysische dimensies.quote:Op maandag 25 december 2006 16:44 schreef Oud_student het volgende:
[..]
OK, maar de vraag is of die dimnsies een fysische realiteit zijn, of alleen maar een elegante wiskundige handigheid.
Ja, die imbedding zal waarschijnlijk niet in het eeuwige doorgaanquote:Als het een fysische realiteit is, dan horen de dimensies die er buiten de 4 bekende zijn ook bij het universum.
Als er dus een (wissel)werking is tussen "ïets" vanuit die dimensies (membranen) met de ons vertrouwde dimensies, dan maken die dimensies gewoon deel uit van ons heelal.
Ik begrijp je laatste opmerking niet, kan je het nog wat toelichten ?quote:Op maandag 25 december 2006 17:02 schreef Haushofer het volgende:
Nou eis je iets dergelijks om niet-fysische toestanden weg te laten uit je theorie, dus hoe serieus je zo'n conditie moet nemen weet ik niet, maar 't is wel opvallend
Slecht geschreven artikel. Heb de eerste helft gelezen, de andere helft heb ik maar overgeslagen. Er worden verder geen verwijzingen gegeven van de verschillende claims. En ik kan maar nergens vinden wat de auteur nou heeft gestudeerd. Geen sterrenkunde of natuurkunde, lijkt me.quote:Op zaterdag 30 december 2006 11:40 schreef Mdk het volgende:
Erg leuke discussie, heb het topic ook helemaal doorgelezen.
Misschien ook interessant (om ook maar aan de discussie bij te dragen) is het artikel dat David Pratt heeft geschreven: Oerknal, zwarte gaten en gezond verstand
*Let niet op de site waarop die staat, dat artikel staat verder los van die site
Wederom: wie bepaalt "de gewone regels van de logica"? En wat zijn deze? Dat deze "oerknalaanhangers" (quote:Maar oerknalaanhangers hebben al langgeleden de gewone regels van de logica laten varen en hebben hun eigen fantasiewereld geschapen, gebaseerd op gevorderde mathematische acrobatiek.
Halfbakken denkbeelden... het is iig een achterhaald denkbeeld. Maar, het is wel een mogelijke oplossing van je vergelijkingen. Dat noemt de auteur niet; het is simpelweg "halfbakken". Gebrek aan kennis, denk ik.quote:Sommige ‘oerknallers’ beweren dat de ruimte rondom zichzelf krult zodat ze eindig is en toch geen grenzen heeft. Ze geloven dat het heelal op een gegeven moment zal gaan inkrimpen en zijn leven in een ‘eindkrak’ beëindigen, waarbij het zich vernietigt en ‘letterlijk niets’ achterlaat.1 Andere oerknallers beweren dat de ruimte, hoewel ze niet-oneindig lang geleden tot aanzijn kwam en met een eindig tempo uitdijt, op een of andere manier oneindig is geworden – en hoewel ze oneindig is lukt het haar toch te blijven uitdijen!2 Het is verwonderlijk dat men heeft kunnen doen geloven dat zulke halfbakken denkbeelden ‘wetenschappelijk.
Tsja, wat moet je hiermee. Dat ruimte tijd wordt, en tijd ruimte, dat is een uitdrukking voor het feit dat je metriek op een bepaalde manier verandert. Dat zal waarschijnlijk voor de auteur te hoog gegrepen zijn, dus wordt het weer als onzin afgedaan. Waarnemingshorizonnen die "stil staan en toch met de lichtsnelheid reizen"?quote:Theoretici beweren dat niets wat de buitengrens, of ‘event horizon’, van een zwart gat binnengaat ooit daaruit kan ontsnappen – zelfs licht niet. En ze schrijven rare eigenschappen aan deze horizon toe: hij staat stil en toch vliegt hij tegelijkertijd naar buiten toe met de lichtsnelheid! En binnen de horizon zou de ‘ruimte-tijd’ zo ‘vervormd’ worden dat ruimte tijd wordt en tijd ruimte!
Donkere energie verklaren met meerdere dimensies? Er zullen vast mensen zijn die dat beweren. Dat heet nou wetenschap; je kunt modellen opstellen, en kijken of ze iets kunnen verklaren en overeenkomen met waarnemingen. Ook al is dat niet zo, dan kunnen ze nog inzichten verschaffen. Dan hopt ie zomaar naar de snaartheorie. 't Is een rage, 't is belachelijk... in plaats van uit te leggen waarom men met zulke ideeen op de proppen komt, wat de aannames zijn, wat de extensies zijn, wordt het domweg als belachelijk neergezet. Da's wel heel gemakkelijk. Zijn standpunt dat de natuurwetenschap te wiskundig wordt, wordt door meer mensen gedeeld ( bv onz eigen Veltman, die moet ook niks van de snaartheorie hebben ). Maar dit is domweg zonder reden dingen zwart maken.quote:Men heeft geopperd dat donkere energie misschien te verklaren is door de ‘extra dimensies’ die sommige theoretische fysici voorstellen. De desbetreffende theorieën zijn goede voorbeelden van de belachelijke vormen die mathematische speculatie kan aannemen. Supersnarentheorie bijvoorbeeld – waarvoor geen greintje experimenteel bewijsmateriaal bestaat – beweert dat alle materie- en krachtdeeltjes, en ook de ruimte en de tijd zelf, uit trillende eendimensionale ‘snaren’ bestaan, één miljard-biljoen-biljoenste van een centimeter lang (zogezegd de kleinste grootte die in de natuur kan voorkomen) maar met absoluut geen dikte! En ze zouden een tiendimensionaal heelal bewonen waarin de zes extra ruimtelijke dimensies ‘spontane samenpersing’ hebben ondergaan zodat ze nu zo klein en ineengekrompen zijn dat ze niet zijn op te sporen! En volgens de laatste rage – M-theorie – heeft het heelal elf dimensies en wordt het door objecten met maximaal negen dimensies bewoond!
Allereerst zegt hij dat de roodverschuiving geen betrouwbare maat is voor afstand, maar vervolgens zegt hij dat melkwegstelsels op dezelfde afstand een enorm verschillende roodverschuiving hebben.quote:De redenering achter deze conclusies deugt niet. De roodverschuiving is niet alleen geen betrouwbare maat voor snelheid; ze is ook geen betrouwbare maat voor afstand, want er zijn volop bewijzen dat melkwegstelsels op dezelfde afstand enorm verschillende roodverschuivingen kunnen hebben.
Er is geen rand van het heelal. Overal zie je de boel om je heen expanderen.quote:Op donderdag 21 juli 2005 18:14 schreef I_doubt het volgende:
Als je toevallig woont op de planeet van de ster die aan de rand zit van het heelal, zie je dan het heelal expanderen?
De expansie van het heelal lijkt dat te gebeuren met de lichtsnelheid, of gaat dat met de snelheid waarmee de materie naar "buiten" vliegt?
Of hangt dat van heel iets anders af?
Het lijkt mij met de lichtsnelheid te gaan.
Maar dan blijft de materie achter.
En dan krijg je een heleboel lege ruimte van de laatste planeet tot aan de grens van het heelal.
Want zonder materie is er geen ruimtekromming en is het een radiële expansie.
Dan zou de ruimte nog veel groter zijn dan nu verondersteld wordt.
Is daar al een theorie over ontwikkeld?
Ruimtetijd is driedimensionaal. Het manifesteert zich in 4 dimensies. Zelfs in meer. Het is nog erger zelfs. We leven in een 1D multiversum. Alles is naar 1 dimensie te herleiden. Al het andere zijn afgeleiden en manifestaties vanuit die afgeleiden.quote:Op zondag 24 december 2006 14:24 schreef Haushofer het volgende:
[..]
Dat is omdat een explosie zich bevindt in iets. Als ik een ballon opblaas, kan ik ook niet zeggen waar het middelpunt van die ballon zich bevindt. Het gaat hier dan dus om het oppervlak ! Het oppervlak is 2 dimensionaal, en in de kosmologie is de ruimte-tijd 4 dimensionaal. Het midden van die ballon kun je natuurlijk wel aanwijzen, maar dat bevindt zich buiten het oppervlak; en dat doet er hier niet toe. Dat zou zoiets zijn als stellen dat het middelpunt van het universum zich buiten de ruimte-tijd bevindt, en dat is nogal nutteloos.
Waar haal je dit vandaan euj?quote:Op zondag 31 december 2006 03:24 schreef Keromane het volgende:
[..]
Ruimtetijd is driedimensionaal. Het manifesteert zich in 4 dimensies. Zelfs in meer. Het is nog erger zelfs. We leven in een 1D multiversum. Alles is naar 1 dimensie te herleiden. Al het andere zijn afgeleiden en manifestaties vanuit die afgeleiden.
In veel kosmologieteksten wordt het voorbeeld aangedaan, het idee is hetzelfdequote:De aard van een ballon opblazen is wezenlijk anders dan ruimtetijd-expansie. Dat er enigzins een vergelijking te maken is om een leek iets duidelijk te maken wil niet zeggen dat je vervolgens vanuit die gedachte moet uitgaan. In de kosmologie wordt dit ook niet gedaan.
Hier geldt dan ook weer dat het universum zou moeten zijn ingebed in iets hoger dimensionaals. En daar kun je dus weer bijzonder weinig over zeggen. Je zou wel kunnen opperen dat alle materie in het universum roteert. Ik geloof dat Gödel zich daarmee heeft bezig gehouden, waarmee tijdreizen mogelijk zou zijn. Heb me er eigenlijk nooit in verdiept, misschien dat iemand er het fijne van weetquote:Op dinsdag 2 januari 2007 15:40 schreef Schonedal het volgende:
Nog een probleem waarmee ik mij sinds mijn prilste jeugd bezig houd:
Heeft het heelal ook rotatie en daarmee een rotatieas?
|
|
| Forum Opties | |
|---|---|
| Forumhop: | |
| Hop naar: | |