IPCC rapport 2021 #4 een prachtige toekomst

quote:

Op maandag 1 juni 2026 12:25 schreef Bondsrepubliek het volgende:

[..]
Ik denk niet dat het Westen zichzelf buitenspel zet als het zelfvoorzienend is geworden op energie gebied. Grootmacht China denkt ook zo daar dat land de grootste investeerder is in groene energie en technologie. Maar dat moet je dus wel afdwingen als overheid. Want als iets het neoliberale experiment ons heeft geleerd is dat de markt niet vanzelf het algemeen belang prioriteit geeft. We kunnen niet morgen al helemaal zonder fossiel maar je kan als overheid wel afdwingen dat het in de toekomst moet gebeuren. Bijvoorbeeld over 25 jaar wat Gerrit Hiemstra voorstelde in Buitenhof. Dan kunnen landen daar alvast naartoe werken als er een helder doel ligt. Het alternatief is een onleefbaar wordende planeet. Als je als gevolg van de klimaatopwarming vooral bezig bent met dijken aanleggen en verstevigen, bosbranden bestrijden, mensen behandelen die door de hitte zijn bezweken, voorkomen dat oogsten mislukken en enzovoorts dan komt er van geopolitieke ambities al helemaal niks terecht.

quote:

Op maandag 1 juni 2026 12:36 schreef Perrin het volgende:

[..]

Zelfvoorzienend op energiegebied: we zijn daar gewoon nog lang niet. Niet technisch in de zin van ideeën of potentieel, maar in de zin van uitvoering: netcongestie, trage vergunningen, hoge investeringskosten, afhankelijkheid van externe toeleveringsketens en politieke fragmentatie binnen Europa maken het tempo van die transitie structureel veel lager dan de ambitie veronderstelt of misschien de realiteit van ons vereist.

China investeert inderdaad massaal in groene energie, maar dat gebeurt binnen een totaal ander systeem: gecentraliseerde planning, snelle infrastructuuruitrol en minder interne besluitvertraging. Europa heeft die coördinatiekracht niet op dezelfde manier, en dat is precies waarom 'gewoon afdwingen met een duidelijk doel' in de praktijk veel complexer is dan het klinkt.

...

En precies daarom is het risico in Europa niet dat we te weinig doelen hebben, maar dat we doen alsof het stellen van een doel hetzelfde is als het realiseren ervan. De echte uitdaging zit niet in het formuleren van dit soort 2050-scenario's, maar in het versnellen van vergunningen, industriebeleid en investeringscapaciteit en uitvoering in het hier en nu.

Dat is misschien minder elegant dan een strak einddoel, maar wel de werkelijkheid waar veel beleid nu op stukloopt.

quote:

Op maandag 1 juni 2026 17:11 schreef George_of_the_Jungle het volgende:

[..]
Is niet de EU juist opgericht om wel als eenheid juist dit soort grote projecten beter uit te kunnen voeren? Maar het verzandt elke keer weer in politiek gesteggel. Er had al lang een hogesnelheids treinen net moeten liggen waarmee alle hoofdsteden en andere belangrijke steden verbonden waren. Technisch mogelijk (kijk naar Japan en China), maar het verzandt hier in politieke strijd, vergunnings-gesteggel, en dat alles opgestookt door lobbyende belangengroepen die zoiets niet zien zitten. Zo ook met een langetermijn-visie op basis energie-onafhankelijkheid, en wanneer het op dat soort dingen aankomt, zijn er ook partijen buiten de EU die hun vinger in de pap roeren om dat tegen te werken.

quote:

The EU’s Climate No Change

By Andrew Stuttaford

In a new article on the site, John Gustavsson discusses the EU’s reluctance to back down from its green new deal. As he notes, despite the harm that its climate policies have inflicted and is inflicting on the bloc’s economy, Brussels has not taken advantage of various potential off-ramps (for example in the wake of Russia’s full-scale invasion of Ukraine) that would have provided an excellent face-saving excuse for a change in direction.

To be fair, Brussels has acknowledged economic reality more than is sometimes realized. These have included its acceptance (with caveats) of nuclear energy as green, agreeing to interim delays in the pace of decarbonization, and concessions to the agricultural sector. Next up may be more flexibility with regard to the timing of the EV mandate. Good, good, but like Brussels’s other concessions this will be too little, too late.

The broader project rolls on. As Gustavsson explains, there are good reasons why:

Environmentalism is a convenient ideology for those who wish to transfer power to the state, as it provides justification for the state’s expansion. In Europe, however, environmentalism is chiefly not used to transfer power from the voters to the state, but from the states to the European Union. For a supranational organization whose founding treaty infamously states that it is to strive to be an “ever-closer union,” hardly any excuse for centralization is ever passed by.

Indeed not. And if a policy leads to a crisis, Brussels does not necessarily see that as bad. As Jean Monnet, the EU’s most important founding father, declared, “Europe will be forged in crises, and will be the sum of the solutions adopted for those crises.”

He was right. Monnet knew that there was little or no popular support for the march to a federal or confederal Europe, and he expected national politicians to reflect that attitude, partly out of self-interest. Why, with the exception of those who dreamt of some grander European role, would they want to hand over their power to Brussels? A crisis, however, might be “beneficial” by “forcing” such leaders to bend the knee. And so, from the near meltdown of the eurozone to Covid, it has proved. The answer to many of the woes that the EU has inflicted upon the continent has a way of being “more Europe.” Give that arsonist another match!

The essence of “ever closer union” is its direction. There can be pauses along the way, but the process of integration can never be allowed to go into reverse. With the exception of Brexit (and, arguably, an earlier compromise stitched up after a massive row with Charles de Gaulle) it never has. Once a “competence” has passed from the national to the EU level, it isn’t handed back.

Gustavsson rightly notes that the EU’s climatism is proving increasingly unpopular (“on paper, most voters did support the idea of climate transition. But supporting an idea is different from actually paying the price.”). That unpopularity will only increase as the damage inflicted by the new deal increases. As for the new “green” jobs that the transition was supposed to produce, they have mainly ended up in China.

Gustavsson:

China has ascended as a dominating force in green industries like solar panels and — worse for the EU — batteries and electric vehicles. Automobile exports are now dropping fast. From 2008 to 2023, over 2.3 million European manufacturing jobs were lost, compared to “only” around 800,000 in the United States during that time period.

So where does this end up? Gustavsson foresees a moment that the EU’s leadership will be forced to admit that the bloc has gone down the wrong path. I’m not so convinced. The political damage to “the project” that would ensue from such a confession could be enormous, a factor to which Gustavsson alludes.

If I had to guess, Brussels will press on with the main thrust of its climate policy while making further tactical adjustments along the way. More important, I suspect that it will, as has been the case in other areas (above all, perhaps when it comes to fiscal discipline), tacitly accept far more backsliding than it will admit aloud.

Will that be enough to stave off a political and economic crisis? Quite possibly not. And there is no guarantee that such a crisis will be “beneficial” — at least as Brussels interprets that term.

quote:

Oceanen staan onder steeds grotere druk door 3 verschillende stressfactoren: "Komen in ademnood"

Onze oceanen staan onder een "steeds grotere druk" door menselijke activiteiten. Dat melden de Verenigde Naties in een nieuw groot rapport over de wereldzeeën. Gisteren, op Wereldoceaandag, bleek uit de Starfish-barometer al dat 8,6 procent van de planten- en diersoorten in zee met uitsterven bedreigd zijn. Grote stressfactoren zijn overbevissing, vervuiling en de klimaatopwarming.

Michaël Torfs
Gepubliceerd:
di 09 jun. 17u22

Het uitgebreide VN-rapport (officieel de World Ocean Assessment) is nog maar het derde in zijn soort. Het vorige dateert van 5 jaar geleden. Er werkten zowat 600 wetenschappers uit 86 verschillende landen aan mee. Het huidige rapport gaat over de periode 2021-2025.

"Het VN-rapport noemt 3 grote stressfactoren: de overbevissing, de vervuiling in haar vele facetten en de klimaatverandering," vat Jan Mees van het Vlaams Instituut voor de Zee (VLIZ) samen. "De klimaatopwarming veroorzaakt een zuurstoftekort, waardoor de oceaan letterlijk in ademnood komt".

De 3 factoren maken elkaar erger, vertelt Mees, want overbevissing leidt bijvoorbeeld tot extra stress voor soorten die door de warmere wateren sowieso al in de problemen komen.

Het zal er dus op aankomen de 3 voornaamste stressfactoren aan te pakken. "Bij vervuiling denk ik aan hormoonverstoorders en chemische vervuiling van het zeewater, en uiteraard ook aan de plasticvervuiling." Niet eenvoudig, maar Mees blijft hoopvol. "De mens heeft al bewezen vervuiling te kunnen aanpakken."

De overbevissing aanpakken wordt geen eenvoudig verhaal. Het is moeilijk te reguleren en je zit er met een sterke lobby, zegt Mees. "Bovendien zit het probleem vaak in volle zee, in internationale wateren die toch nog altijd een beetje het Wilde Westen zijn (door het gebrek aan regelgeving, nvdr.)."

Mees kijkt daarom hoopvol naar het Oceaanverdrag dat onlangs in werking is getreden. Dat verdrag zou, door middel van beschermde zones, wat meer bescherming moeten bieden aan het zeeleven. Zo zou er in bepaalde gebieden niet meer gevist mogen worden.

Maar het creëren van de zogenoemde MPA's (Marine Protected Areas of beschermde gebieden in zee) zal nog even tijd vragen, en er rijzen nu al vragen over wie dat allemaal kan gaan controleren (en hoe).

Mees vreest dat het Oceaanverdrag wel eens te weinig garanties zou kunnen bieden. Het is daarom belangrijk om de wereldgemeenschap te wijzen op een gebrek aan ethiek in de grote industriële visserij, zegt hij.

Krill
Voor die overbevissing ziet Mees nieuwe problemen opduiken.

"Industriële visserij put delen van de oceaan steeds verder uit. Het vissen gebeurt almaar verder van land en dieper onder de waterspiegel. Zo wordt er massaal gevist op krill (kleine garnaalachtige zeediertjes die een belangrijke schakel vormen in de voedselketen). Tegelijk wordt er nu ook tussen 200 en 1.000 meter diep gevist. Daarbij wordt een grote biomassa weggenomen. Die wordt dan op het schip verwerkt tot visolie of vismeel."

Koolstofpomp aanzwengelen
De laatste factor is de klimaatverandering. De temperatuur van de oceaan stijgt, en er doen zich meer mariene hittegolven voor, waarbij het zeewater op bepaalde plekken veel warmer wordt dan normaal.

Zo bleek onlangs nog dat het water in het westen van de Middellandse Zee zowat 2 graden warmer is dan normaal. Te warm zeewater kan leiden tot onder meer (massale) vissterfte en migratie van soorten.

"Het klimaat is een grote bezorgdheid. Maar we moeten optimistisch blijven over de energietransitie. Het zal ook belangrijk zijn om de biomassa opnieuw te laten toenemen in zee. Als we die op het niveau kunnen krijgen van voor de industriële periode, dan kan al dat zeeleven weer beter de rol opnemen van koolstofpomp. Laten we hopen dat het oceaanverdrag ook daar een beetje het verschil kan maken."

Via de koolstofpomp wordt CO2 door de oceaan uit de atmosfeer gehaald en naar de zeebodem geleid, waar de CO2 voor lange tijd veilig opgeslagen blijft. Dat gebeurt door natuurlijke processen, bijvoorbeeld wanneer het minuscule fytoplankton CO2 opneemt en daarna door een natuurlijk proces naar de oceaanbodem zinkt.

Starfish-barometer
Een van de conclusies is voorts dat de zeespiegel steeds sneller stijgt, ongeveer 2 keer sneller dan enkele decennia geleden. Uit de Starfish-barometer blijkt dat 84,4 procent van de koraalriffen, die hotspots zijn van biodiversiteit, in die mate hittestress ondervinden dat ze kunnen afsterven.

1.685 van de bijna 20.000 beoordeelde planten- en diersoorten in zee hebben intussen de status "bedreigd met uitsterven" meegekregen. Raadpleeg hier de volledige Starfish-barometer.

De rol van de oceaan?
De rol van de oceanen is groter dan we soms denken. Zo speelden bacteriën uit de diepzeebodem een belangrijke rol in de strijd tegen Covid-19. Er zijn ook nog heel wat onontdekte planten- en diersoorten: over de diepzee weten we nog heel weinig. Oceanen zorgen mee voor de productie van zuurstof. Eenvoudig gezegd: ongeveer 1 op de 2 keer dat we inademen, gaat het om zuurstof van de zee.

De oceanen nemen voorts 90 procent op van de extra warmte door het broeikaseffect, en ongeveer 30 procent van de door de mens uitgestoten CO2. Maar dat blijft niet zonder gevolg: de oceanen verzuren, en omdat ze warmer worden is er meer kans op extreem weer. Door de opwarming daalt het zuurstofgehalte.

Juni is traditioneel de maand waarin zee en oceaan in de belangstelling staan, met dit jaar verschillende rapporten die uitkomen. Van 16 tot 18 juni is er ook nog een oceaantop in Kenia.

quote:

A mysterious ‘cold blob’ in the ocean has puzzled scientists. A new study says it’s an ominous sign

quote:

In the North Atlantic Ocean, south of Greenland and Iceland, a large patch of water is doing something very strange. While the rest of the ocean heats up, it’s been getting colder. A new study says it has the answer to this mystery — and it’s an ominous sign the world is hurtling toward one of the most alarming climate tipping points.

The swath of ocean — dubbed the “cold blob” or “warming hole” — has cooled by nearly 1 degree Celsius (1.8 Fahrenheit) since 1900.

Scientists have long debated whether this anomaly is driven by heat loss from the ocean surface due to changes to winds and clouds, or whether it’s a signal of the weakening of a critical system of ocean currents, which transports heat. The new research concludes it’s the latter, and the finding points to a worrying future.

The Atlantic Meridional Overturning Circulation, or AMOC, works like a vast ocean conveyor belt, pulling warm water from the tropics to the Northern Hemisphere, where it cools, sinks and flows back south.

A raft of research suggests this system is weakening as human-driven global warming melts ice and causes a surge of freshwater into the ocean, disrupting the AMOC’s delicate balance of heat and salinity. Some scientists warn the AMOC is heading toward a tipping point, potentially as early at this century, which would mean a future collapse is locked in.

An AMOC shutdown would be a global catastrophe, causing accelerated sea level rise on the US East Coast, plunging Europe into a winter deep freeze and shifting the monsoon in Africa, driving prolonged droughts.

quote:

Jonathan Baker, a senior climate scientist at the UK Met Office, agreed, telling CNN "I would view this study as adding evidence for an AMOC contribution to the cold blob, rather than definitively settling the question."

quote:

Recordtemperatuur tijdens winter op Antarctica: 20 graden warmer dan gemiddeld

13 jun 2026 om 12:50
Update: 2 uur geleden


Op Antarctica zijn vorige week temperaturen gemeten van boven de 15 graden, terwijl het daar nu winter is. Recordtemperaturen houden al weken aan bij de Zuidpool, waardoor er veel minder ijs is dan gemiddeld.


De temperatuur van 15,4 graden werd gemeten bij een Argentijnse onderzoeksbasis, meldt persbureau AFP. Dat is ruim 20 graden meer dan gemiddeld in deze tijd van het jaar. Op Antarctica, dat op het zuidelijk halfrond ligt, is het momenteel winter.

Het is deze winter al veel langer te warm op Antarctica. Ook andere bases registreerden uitzonderlijk hoge temperaturen. Het vorige record voor deze periode lag op 13,3 graden en dateert uit 1998.

Onderzoeker Raúl Cordero, die ook verbonden is aan de Rijksuniversiteit Groningen, zegt tegen AFP dat de hoge temperatuur de opwarmende trend bevestigt. Hij stelt dat dit soort hittegolven als gevolg van de klimaatcrisis veel vaker zullen voorkomen als er geen drastische actie komt om verdere opwarming tegen te gaan.

Grote delen van Antarctica zijn momenteel ijsvrij. Dat komt behalve door de hoge temperaturen ook doordat er veel regen is gevallen in plaats van sneeuw. Dat heeft volgens experts gevolgen voor de dieren op Antarctica, zoals de pinguïnkolonies, maar ook voor mensen die op het continent werken in onderzoekscentra.

The Guardian meldde eerder deze week dat "een stuk ijs zo groot als Frankrijk" ontbreekt voor de kust van Antarctica in vergelijking met de gemiddelde ijsoppervlakten. Op satellietbeelden is te zien dat de Bellingshausenzee, die rond deze tijd van het jaar doorgaans volledig bevroren is, bijna volledig ijsvrij is.

quote:

Gerrit Hiemstra over klimaat: 'We dweilen met de kraan open, maar die moet dicht'

25 jul 2026, 17:41
Michiel Princen


De beelden van natuurbranden in Zuid-Europa komen dagelijks bij ons binnen. Vakantiegangers hebben stress, bossen gaan in vlammen op, rivieren staan zorgwekkend laag. "Het is volstrekt helder wat we eraan kunnen doen", zegt klimaatexpert Gerrit Hiemstra.

Oranje, rode en donkergrijze rookpluimen boven grote delen van Zuid-Europese bossen geven de hemel een onheilspellende gloed. Toeristen op hun nabijgelegen vakantieadres checken noodgedwongen websites voor reisadviezen of ze nog veilig op hun camping of in hun appartement kunnen blijven, of dat ze moeten vertrekken. Natuurbranden op Nederlandse bodem zijn nu even op de achtergrond geraakt, maar ook hier gaan we na het weekend weer een tropisch warme week tegemoet zonder neerslag van betekenis.

Al jaren gewaarschuwd
De vele extreme weersomstandigheden zijn een dagelijks gespreksonderwerp. "Het gesprek daarover blijft echter vaak steken in praktische dingen", zegt klimaatdeskundige en voormalig weerman Gerrit Hiemstra. "We praten over het wel of niet aanschaffen van airconditioning thuis of hoe we moeten omgaan met een bosbrand tijdens de vakantie", zegt hij, maar: "We gaan onvoldoende het gesprek met elkaar aan wat hier echt aan de hand is, wat de oorzaak is. En ook wat we zelf kunnen doen en wat we van onze overheid nodig hebben om verdere klimaatverandering tegen te gaan."

"Dit is wel wat we jarenlang hebben zien aankomen: de bosbranden, de droogvallende rivieren en kanalen, het Twentekanaal dat dicht moet vanwege de droogte. Hier hebben wetenschappers jaren voor gewaarschuwd. En nu is het dan zover, nu zitten we er met z'n allen middenin. Nou gefeliciteerd!"

Emotie zit in de weg
"Kijk, klimaatverandering is in wezen een technisch probleem, het is een reactie van het klimaat op de toename van broeikasgassen in de atmosfeer als gevolg van menselijke activiteit. We dweilen met de kraan open, maar die kraan moet dicht. Er is een oplossing: stoppen met fossiele brandstoffen. Daar is niets onduidelijks aan. Maar het is wel heel complex hoe we daar komen."

Want, zegt Hiemstra, dan doemen ook gelijk grote economische belangen op die ons verhinderen dat we stappen zetten. En emoties. "Verandering roept veel emotie op en bij moeten veranderen zien mensen vooral risico's. Je weet wat je hebt, je weet niet wat je erbij wint als je verandert. Tussen weten en veranderen, tussen ratio en emotie, zit een groot verschil." Het is angst voor het onbekende die veel mensen tegenhoudt, of waardoor ze liever wegkijken, zegt Hiemstra.

Geld en regelgeving
"Twee dingen zouden mensen heel erg helpen om te veranderen", zegt Hiemstra.

"Dat zijn geld en regelgeving. Nederlanders bewegen vaak pas als er een prijsimpuls is. Wat dat betreft moeten we Trump dankbaar zijn, want de benzineprijs is nu zo hoog dat mensen massaal overstappen op elektrisch rijden. Als er geld te verdienen of te besparen is, dan valt het met de emotie ineens mee."

Politieke vertraging
De overheid kan mensen heel erg helpen met financiële hulp, zegt Hiemstra. Denk aan hulp bij de verduurzaming van je huis, het stimuleren van de overstap naar een elektrische auto of de aanschaf van zonnepanelen. De subsidieregelingen die er zijn vooral niet afschaffen. "Maar dan moet de overheid wel willen. We hebben een conservatieve regering, die we zelf hebben gekozen, die de hele tijd kijkt naar draagvlak onder de kiezers, of beter gezegd: het vermeende draagvlak. En dat zet ons op achterstand, dat zorgt voor een enorme vertraging in de politieke reactie die nu nodig is om verdere klimaatverandering tegen te gaan."

Wordt dit het beeld van de komende jaren? "Jazeker. En het gaat helaas nog veel intenser worden, veel erger en frequenter. Die kant gaat het op, dat komt uit alle modellen. Dus ja, al die natuurbranden zijn het nieuwe normaal, maar het is niet de bedoeling dat we schouderophalend op dat toekomstperspectief reageren", besluit Hiemstra. "Er zijn heel veel mensen die in de natuurbranden en de droogte in de rivieren wel voldoende signalen zien dat we meer moeten doen, dat we moeten veranderen."

quote:

Op zondag 26 juli 2026 17:36 schreef Bondsrepubliek het volgende:
at zijn geld en regelgeving. Nederlanders bewegen vaak pas als er een prijsimpuls is. Wat dat betreft moeten we Trump dankbaar zijn, want de benzineprijs is nu zo hoog dat mensen massaal overstappen op elektrisch rijden. Als er geld te verdienen of te besparen is, dan valt het met de emotie ineens mee.

quote:

Op zondag 26 juli 2026 17:51 schreef nostra het volgende:

[..]
Ja, die paar EV's die wat Nederlandse middle managers aanschaffen wegen wel op tegen de totale deregulatie in de VS.

quote:

Op maandag 1 juni 2026 17:11 schreef George_of_the_Jungle het volgende:

[..]
Is niet de EU juist opgericht om wel als eenheid juist dit soort grote projecten beter uit te kunnen voeren?

quote:

AI-overzicht
De Europese Unie (EU) is een unieke politieke en economische samenwerking tussen 27 Europese landen.

De hoofddoelen van de EU zijn het bevorderen van vrede, het welzijn van burgers en eerlijke samenwerking.

Wat is de EU?
Samenwerking:
27 lidstaten die samen afspraken maken en wetten opstellen.
Vrijheid:
Reizen, wonen en werken in een groot deel van Europa zonder strenge grenscontroles (Schengen).
Economie:
Een interne markt waarin goederen en geld vrij kunnen bewegen. Veel landen gebruiken ook dezelfde munt, de euro

quote:

Op zondag 26 juli 2026 18:40 schreef Perrin het volgende:

[..]
Terwijl we rechts worden ingehaald door China (en India).

[ afbeelding ]

quote:

AI-overzicht
Om zeewater één graad Celsius te laten opwarmen, moeten de watermoleculen gemiddeld slechts 0,17% sneller gaan bewegen.
Dit komt doordat temperatuur een directe maat is voor de gemiddelde kinetische energie (beweging) van moleculen op de absolute temperatuurschaal (Kelvin).
De Natuurkundige Berekening
De gemiddelde temperatuur van het oppervlaktewater van de oceanen ligt rond de 17 °C. In de natuurkunde rekenen we met de absolute temperatuur in Kelvin (K).

NRC - Nieuws, achtergronden en onderzoeksjournalistiek
Begintemperatuur: 17C = 290,15 K
Eindtemperatuur: 18c = 291,15 K
Toename in energie: De totale kinetische energie van de moleculen stijgt met de verhouding van de temperaturen: , wat neerkomt op een stijging van 0,34% in energie.

quote:

De oceaan is warmer dan ooit: '
Elke seconde neemt het de energie van vijf atoombommen in zich op'

Klimaatwetenschap Het zeewater wereldwijd wordt warmer en warmer, bevestigt een nieuw Europees rapport. En de temperatuurstijging zal zich blijven voortzetten. ,,Het is een ramp in slow motion."

Nee, het komt absoluut niet als een verrassing, zegt Gert-Jan Reichart, hoofd Ocean Systems bij het Koninklijk Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee (NIOZ) over het temperatuurrecord van de wereldzeeën.
Als marien geoloog en paleo-oceanograaf houdt hij zich al dertig jaar bezig met de opwarming van de oceaan.
We weten allang dat als je het hebt over de opwarming van de aarde, dat 95 procent van het broeikasgaseffect wordt opgenomen door de oceaan."

quote:

vandaag, 06:54
Kabinet negeert datum in klimaatzaak Bonaire: 'Blamage voor Nederland'

Het kabinet ligt niet op koers om te voldoen aan de verplichtingen in het Bonaire-vonnis en levert ook niet de inspanningen die de rechter in die klimaatzaak heeft geëist. Dat blijkt na vragen van de NOS. Juristen reageren verbouwereerd en spreken van nalatigheid. In een rechtsstaat kan het kabinet zo niet met een uitspraak van de rechter omgaan, vinden ze.

Op 28 januari oordeelde de rechter dat Nederland meer moet doen om de inwoners van Bonaire te beschermen tegen de gevolgen van klimaatverandering. Onderdeel van dat vonnis is dat het kabinet uiterlijk een half jaar na de uitspraak, vandaag, inzage moet geven in de hoeveelheid broeikasgassen die Nederland nog denkt te kunnen uitstoten zonder de klimaatdoelen van Parijs te overschrijden.

In Parijs is in 2015 afgesproken dat we de opwarming van de aarde ruim onder de 2 graden Celsius willen houden, het liefst niet meer dan 1,5 graad. Om dat te bereiken is aan ieder land een beperkte hoeveelheid broeikasgassen toegewezen die nog uitgestoten kan worden.

Dat Nederland geen inzage geeft in die ruimte, kan grote gevolgen hebben, want de rechter oordeelde ook dat het kabinet vandaag over precies een jaar met nieuwe juridisch bindende klimaatdoelen moet komen. Om dat te kunnen doen, moet duidelijk zijn hoeveel van die 'uitstootruimte' het kabinet nog denkt te hebben.

'Niet serieus'
Minister van Veldhoven (D66) van Klimaat en Groene Groei heeft niet voor de camera gereageerd op vragen die de NOS hierover stelde. Haar ministerie liet later schriftelijk weten dat het kabinet op Prinsjesdag met meer informatie komt over hoe er invulling wordt gegeven aan de uitvoering van het Bonaire-vonnis. Dat is ruim voorbij de termijn van een half jaar die de rechter redelijk noemt en er is bovendien geen garantie dat er dan meer duidelijkheid is over die emissieruimte.

Het kabinet zegt wel voorbereidingen te treffen om voor 28 juli volgend jaar bindende emissiereductiedoelen voor de gehele economie op te nemen in de nationale regelgeving. Daarbij wil het kabinet ook, veel later dan de rechter redelijk noemt, inzicht geven in de resterende emissieruimte voor Nederland. "Concreet betekent dat dat er een wetsvoorstel tot wijziging van de Klimaatwet wordt voorbereid."

"Ik maak me wel oprecht zorgen als ze een half jaar na het vonnis nog niet eens kunnen communiceren van welke ruimte ze uitgaan", zegt klimaatjurist Tim Bleeker van de Vrije Universiteit in Amsterdam. Als die eerste stap nog niet gezet is, vindt hij het moeilijk voorstelbaar dat er over een jaar een uitgewerkt pakket ligt. "Een blamage voor Nederland."

Het is een gebrek aan "constitutionele hoffelijkheid", vindt klimaatjurist Laura Burgers van de Universiteit van Amsterdam. In een rechtsstaat, en van een kabinet dat die rechtsstaat zegt te verdedigen, mag je een serieuzere omgang met een rechterlijke uitspraak verwachten, vindt zij. Er bestaan bovendien internationale regels die stellen dat de Staat de emissieruimte bekend moet maken, benadrukken beide juristen.

Geen advies gevraagd
Jurist Burgers wijst erop dat de Staat tegenover de rechter heeft aangegeven dat de onderliggende gegevens voor de inschatting van de uitstootruimte al beschikbaar zijn. "Ze hadden aangevoerd dat ze die informatie al hadden. Daarom zei de rechtbank ook: 'maak het dan maar binnen een half jaar publiek'. Waarom zou je er dan nog een paar maanden mee wachten?"

Zowel Bleeker als Burgers werd in mei door de Tweede Kamer uitgenodigd voor een technische briefing over het Bonaire-vonnis. Bij die briefing werd door de Wetenschappelijke Klimaatraad (WKR) aangegeven dat deze raad een rol kan spelen bij het bepalen van de uitstootruimte. Navraag door de NOS leert dat het ministerie nooit zo'n verzoek heeft ingediend.

Ook het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL), een logische partij om advies aan te vragen bij het maken van zo'n berekening, blijkt niet te zijn benaderd door het ministerie. "Die ruimte niet inzichtelijk maken, is gewoon nalatig", zegt Burgers beslist. Bleeker: "We leven in een land waarin iedereen zich aan regels moet houden, maar op het gebied van milieu en klimaat lijkt de overheid het daar zelf niet zo nauw mee te nemen."

Hoger beroep
"De tendens is dat het steeds minder vanzelfsprekend wordt dat de Staat rechterlijke vonnissen nakomt", ziet ook docent-onderzoeker staats- en bestuursrecht Tycho Scholten van de VU in Amsterdam. "Het is een patroon. Je zag het ook bij stikstof. Toen zei de rechter al 'normaal gaan we ervan uit dat de staat zich houdt aan vonnissen, maar daar kunnen we niet meer vanuit gaan dus we gaan nu een dwangsom opleggen'. Dat is zorgelijk."

Afgelopen april ging de Staat in hoger beroep tegen het Bonaire-vonnis en er werd ook een procedure gestart om de verplichting om direct te handelen op te schorten, maar dat ontslaat het kabinet niet van maatregelen, benadrukken alle juristen die de NOS over deze zaak sprak. Het vonnis is volgens de rechter "uitvoerbaar bij voorraad". Dat betekent dat het ongeacht hoger beroep of bezwaar direct nageleefd dient te worden.

quote:

Op woensdag 5 november 2025 10:27 schreef SymbolicFrank het volgende:

[..]
Ah, dus overstroming van de kustgebieden is nu verdwenen? Dus in plaats dat wij of onze kinderen doodgaan is het nu mogelijk enigszins onplezierig geworden? Je leert zo iedere dag weer wat nieuws

En vooral dat mensen snel vergeten wat ze vroeger beweerden zodra dat niet meer zo slim klinkt.

quote:

AI-overzicht
De zes gigantische pompen in de Afsluitdijk bij Den Oever vormen samen het grootste gemaal van Europa, ontworpen om overtollig zoet water uit het IJsselmeer naar de Waddenzee te pompen.

Op vol vermogen verplaatsen deze megapompen gezamenlijk maar liefst 275.000 liter water per seconde.

Kerngegevens van het project
Locatie: Het nieuwe gemaal bij Den Oever in de Afsluitdijk.
Capaciteit: 275.000 liter per seconde (vult een Olympisch zwembad in 9 seconden)

quote:

Duurzaamheid•3 aug 18:27•Aangepast op 3 aug 21:42

‘Shell kiest vol voor fossiel, pensioengelden kunnen in rook opgaan’

Auteur: Myrthe Koopman

De timing van Shell om ervoor te kiezen om de Europese wind- en zonneparken te verkopen is cru. Dat zegt Karel Kuipéri, investor relations manager bij Follow This, een groep activistische aandeelhouders die juist wil zien dat Shell vergroent. ‘Europa staat in brand, in China zijn grote problemen met overstromingen. En juist nu we de effecten van klimaatverandering zien, maakt Shell bekend dat het niet eens meer gaat doen alsof het de energietransitie serieus neemt.’

Shell doet wind- en zonneparken in Moerdijk, Heerenveen, Emmen en twee in Terneuzen van de hand en ook in Italië, Spanje en het Verenigd Koninkrijk verkoopt het energieparken, aan het Franse Total Energies.

Kuipéri ziet dat dit past bij de koers van Shell-ceo Wael Sawan. 'Toen hij in 2023 aan het roer kwam kondigde hij zijn beleid aan als “ruthless”. Maar ik zou het eerder roekeloos noemen, want er is eerder ook al 16 miljard euro geïnvesteerd in schalieolie. Dus dat laat duidelijk zien dat het bedrijf vol de fossiele tour op gaat en dat alle mooie woorden over de energietransitie en het belang daarvan eigenlijk bij woorden blijven.'

Shell is van plan om straks de groene stroom weer in te kopen bij Total Energies en dat weer door te verkopen aan het Nederlandse bedrijfsleven. Dat zou betekenen dat de consument er weinig van merkt. Shell zelf zegt op deze manier ook te voldoen aan de groene taak. Kuipéri noemt dat 'een heel rare hoepel' waar het bedrijf doorheen springt.

'Ik heb nog nooit van een bedrijf gehoord dat iets verkocht, om het vervolgens in te kopen van degene aan wie het was verkocht. Los daarvan is het opmerkelijk dat Shell dit verkoopt als een groene zet, want het is duidelijk waar de prioriteiten liggen.'

Nederlands pensioengeld
Kuipéri ziet dat Shell nog altijd inzet op olie als verdienmodel. Het bedrijf plukt daar nu, mede door de Iran-oorlog, de vruchten van. Het bedrijf boekte de afgelopen drie maanden een winst van bijna elf miljard dollar. Beleggers hebben dus nog geen reden om te klagen.

Dat terwijl de druk van de aandeelhouders er eerder voor zorgde dat 30 procent meestemde voor het klimaat bij vergaderingen van Shell. Het bedrijf was op enig moment zelfs vooruitstrevend in het inzetten van CO2-doelen en het erkennen van de uitstoot.

'Maar de druk van beleggers en van aandeelhouders neemt nu af.' Dat heeft ook te maken met druk uit de Verenigde Staten, op grote beleggers om niet mee te stemmen met sociale en klimaatgerelateerde zaken.'Je merkt dat het bedrijf het momentum pakt om meteen vol op de fossiele koers in te zetten. 'Dat is jammer, want uiteindelijk zijn het bijvoorbeeld de Nederlandse pensioengelden die hier in rook op kunnen gaan.'

Kuipéri gelooft echter niet dat Follow This het momentum om hiertegen te agenderen nu kwijt is. 'Ik denk dat het juist belangrijker dan ooit is dat deze stem vertegenwoordigd blijft op aandeelhoudersvergaderingen. Uiteindelijk boekt Shell nu vooral kortetermijnwinsten en het zijn de grote beleggers die ook over dertig jaar nog pensioenen uit willen keren. Dat kan alleen als de wereld over dertig jaar is afgestapt van die fossiele verslaving.'

quote:

'Moeten leren omgaan met hittegolven en bosbranden'

Vandaag 07:04

De stijgende temperaturen en bosbranden in Europa drukken ons met de neus op de feiten: klimaatverandering raakt ons nu ook direct. Hoe kunnen we ons aanpassen aan de nieuwe omstandigheden en in hoeverre kunnen we de ontwikkelingen nog tegengaan? Klimaatdeskundige Bart Strengers van het Planbureau voor de Leefomgeving vertelt erover in NOS Met het Oog op Morgen.

"Het is al een tijd zo dat we zien dat het klimaat echt verandert, maar deze zomer is het echt zichtbaar voor mensen", zegt Strengers. Hij wijst op de hitte, de bosbranden en de droogte. "Je ziet het om je heen gebeuren en het gaat steeds sneller."

Opwarming gaat door
De snelheid lijkt de laatste tijd nog harder toe te nemen. Toch volgt de opwarming van de aarde volgens Strengers de voorspellingen. Tot nu toe bedraagt de opwarming zo'n 1,4 graad sinds het begin van de metingen, maar dat wordt volgens Strengers nog meer. Hoeveel meer, ligt onder meer aan hoeveel fossiele brandstoffen we wereldwijd blijven uitstoten. "Twee graden wordt heel moeilijk om onder te blijven, waarschijnlijk wordt het wel drie graden." En elke graad heeft een enorme impact. Niet alleen op het land, maar ook op zee. "Kijk maar naar de koralen, die gedijen niet goed meer door de opwarming van de zee."

Ook in Nederland zullen we de gevolgen blijven voelen. "Natuurbranden zullen alleen maar toenemen. Als de opwarming doorgaat, dan verdubbelt het aantal branden." Volgens Strengers moeten we ons daarom aanpassen aan het nieuwe normaal. "Zelfs al stoppen we nu met alle uitstoot, dan gaat de temperatuur niet dalen. Het klimaat heeft namelijk heel lang nodig om zich weer aan te passen. Denk aan gletsjers, die hebben honderden jaren nodig om te herstellen."

Klimaatzones schuiven door de opwarming op. Het klimaat in Nederland lijkt op dat van Noord-Frankrijk aan het einde van de vorige eeuw, zegt Strengers. "Maar dat klimaat gaat nu veel meer gepaard met extremen, zoals droogtes en langere hittegolven." Daardoor is het ook moeilijk om aan te geven wat de gevolgen in de toekomst zullen zijn, volgens Strengers.

quote:

Op woensdag 5 augustus 2026 09:09 schreef Bondsrepubliek het volgende:
De klimaatcrisis hakt er steeds steviger in. Door te focussen op deregulering, privatisering en ongelimiteerde economische groei via de vrije markt en overheidsingrijpen te belemmeren is het neoliberalisme daarvoor de grote schuldige.
[..]
https://www.nporadio1.nl/(...)golven-en-bosbranden

quote:

Op woensdag 5 augustus 2026 09:09 schreef Bondsrepubliek het volgende:
De klimaatcrisis hakt er steeds steviger in. Door te focussen op deregulering, privatisering en ongelimiteerde economische groei via de vrije markt en overheidsingrijpen te belemmeren is het neoliberalisme daarvoor de grote schuldige.
[..]
https://www.nporadio1.nl/(...)golven-en-bosbranden

quote:

Op woensdag 5 augustus 2026 10:59 schreef theunderdog het volgende:

[..]
'Leren omgaan met bosbranden'.

Nergens lees ik: 'hoe dan?'. We komen ernstig tekort qua brandweerpersoneel.

quote:

Op woensdag 5 augustus 2026 12:31 schreef Bondsrepubliek het volgende:

[..]
Het helpt al om naaldbomen te vervangen door loofbomen omdat die laatste meer water vasthouden. Op nieuwsuur zag ik een item over Spanje en daar laten ze in een bepaald natuutgebied stieren en bizons loslopen. Die beesten eten brandstof weg en creëren open plekken in het bos waardoor een eventuele brand zich moeilijker verspreidt. En als er toch hevige brand ontstaat blusvliegtuigen inzetten:
Waarom Europa zo weinig blusvliegtuigen heeft tegen bosbranden (en Nederland zelfs geen)

quote:

Op woensdag 5 augustus 2026 10:46 schreef Lyrebird het volgende:

[..]
Ok... hoe is de vrije markt verantwoordelijk voor 'de klimaatcrisis'?

Ik heb beroepsmatig naar deze materie gekeken, en mijn conclusie is dat er inderdaad een toename van backradiation is (0.2 W/m2 decade), maar dat die toename maar nauwelijks te meten is. Je moet de data masseren om die toename te kunnen meten.

De regulering om zwavel uit stookolie te halen heeft hetzelfde gedaan als 20 jaar opwarming door CO₂, en zorgt voor een extra forcing van 0.4 W/m², omdat die bijdrage niet langer gescattered wordt door aerosoles. Dit is een stap die door overheden is opgelegd. Niet de vrije markt!

We hebben geen idee hoe veel Hunga Tonga toe heeft gevoegd aan forcing. Als we de literatuur moeten geloven was die impact nihil, maar volgens mij wordt die data verkeerd geinterpreteerd. Het zou mij niet verbazen dat waterdamp zo hoog in de lucht - waar het niet thuishoort - invloed heeft op het weer. En Hunga Tonga heeft ook niets met de vrije markt te maken.

quote:

Op woensdag 5 augustus 2026 10:46 schreef Lyrebird het volgende:

[..]
Ok... hoe is de vrije markt verantwoordelijk voor 'de klimaatcrisis'?

quote:

Op woensdag 5 augustus 2026 12:35 schreef Bondsrepubliek het volgende:

[..]
Zwavelrijke stookolie veroorzaakt zure regen en daarmee doorgaan zou de natuur dermate beschadigen dat er van de CO2 opname door die natuur weinig meer over zou blijven. Daarnaast is het schadelijk om in te ademen terwijl iedereen neem ik aan graag schone lucht heeft.

quote:

Geef ons hoop met een wekelijkse klimaatpersconferentie

De stilte van ons kabinet over zijn klimaatvisie is zorgelijk. Daarom moet de ministersploeg van Rob Jetten ons elke week de stand van de uitvoering van zijn klimaatplannen gaan toelichten.

Ingrid Robeyns en Derk Loorbach Gepubliceerd op 20 augustus 2026, 16:00

Tommy Wieringa bracht in Zomergasten klimaatverandering ter sprake. Hij legde uit wat hij van de Utrechtse hoogleraar paleoceanografie Appy Sluijs had geleerd over de onvermijdelijkheid van verdere opwarming, maar ook dat ons handelen veel zal uitmaken voor hoe erg het zal worden. De voorbije zomer heeft alle records gebroken – de hoogste temperaturen, meer dan negenhonderd extra doden in Nederland, enorme bosbranden in bijna alle Europese landen, kerncentrales in Frankrijk en Roemenië die werden stilgelegd, vrachtschepen die niet meer konden varen op de Rijn, en ga zo maar door.

En ook voor wie alleen maar aan de economie denkt zou het code rood moeten zijn, want de Triodos Bank schatte dat de hitte van deze zomer in Europa net zo veel kost als de verwachte economische groei in 2026. En dit is nog maar het begin.

Maar waar Wieringa vooral pleit voor meer bomen planten – inderdaad een heel concrete en zinvolle actie – roepen wij op tot een veel systematischer en ingrijpender omslag: een hervorming van onze fossiele en lineaire economie, aangevuld met klimaatpersconferenties waarin die strategie wordt ontvouwd, journalisten vragen kunnen stellen en iedereen wordt meegenomen.

Er is weliswaar een vijfjarig klimaatplan in Nederland, maar we hebben een visie op de lange termijn nodig. Die moet vertrekken van het uitgangspunt dat we naar een manier van (samen)leven moeten waarmee we niet langer ons eigen bestaan bedreigen. Een economie zonder fossiele groei, maar bovenal met veel minder vermijdbare doden, minder leed en minder economische kosten.

Dat vraagt veel intensievere en vooral systemischere klimaatactie: zowel klimaatmitigatie (uitstoot terugbrengen) als klimaatadaptatie (ons aanpassen aan het veranderende klimaat). Daarnaast is een grote intensivering nodig van internationaal overleg en het afdwingen van geopolitieke sociale normen die ervoor zorgen dat zo weinig mogelijk landen deze transitie kunnen saboteren.

Er bestaan tal van gremia in Nederland die het kabinet kan inschakelen om zo'n langetermijnklimaatplan te ontwikkelen. Uit die gremia zijn al veel voorstellen gekomen.

Het kabinet kan gericht beleid ontwikkelen om bedrijven en sectoren te steunen die moeten omschakelen, of werkenden te helpen met omscholing.

Het kabinet kan, samen met andere landen, de fossiele subsidies versneld afbouwen. Het kabinet kan, samen met de financiële wereld, de noodzakelijke investeringen mogelijk maken.

Het kabinet kan de economische transitie vormgeven met eerlijke prijzen, hogere belastingen op extreme rijkdom, afval en fossiel.

Het kabinet kan zorgen dat brandweer, waterschappen en natuurbeheerders alle middelen krijgen om water en bodem weer sturend te maken en hun ecologische veerkracht te herstellen.

Het kabinet kan aan de inwoners van Nederland laten weten wat wij kunnen doen om minder broeikasgassen uit te stoten, en ons voor te bereiden op wat komen zal.

Het kabinet kan schetsen hoe een regeneratieve economie eruit zou zien, waardoor we weten waar we naartoe werken en waar we met z'n allen onze schouders onder moeten zetten.

Om hiervan een nationale beweging te maken én de druk erop te houden, zou het kabinet in een wekelijkse klimaatpersconferentie de stand van de uitvoering van zijn klimaatplannen moeten toelichten. De in mei overleden Urgenda-directeur Marjan Minnesma heeft jaren geijverd voor klimaatjournaals, omdat zij zag dat effectieve politieke communicatie een belangrijke schakel was die nog ontbreekt in de klimaattransitie. In het Verenigd Koninkrijk steunen al meer dan negentig Britse parlementariërs de oproep voor Climate Emergency Briefings. Velen zijn het vertrouwen verloren dat onze politieke leiders nog tot adequate klimaatactie komen. Journalisten hebben door deze klimaatpersconferenties een unieke kans én de professionele opdracht om het kabinet scherpe vragen te stellen.

In deze wekelijkse klimaatpersconferenties zou er ook ruimte moeten zijn voor wetenschappers, die veel kennis hebben ontwikkeld over de klimaatcrisis. En ook voor burgers, bedrijven en organisaties die met concrete voorbeelden tonen hoe het wél kan. Dat werkt niet alleen motiverend voor iedereen die zelf voor keuzes staat, maar kan ook helpen mythes door te prikken. En ook ons voorstellingsvermogen vergroten over wat wél kan.

Het zou, na alle klimaatellende van de voorbije weken, een teken van hoop en staatsmanschap zijn als de koning in de Troonrede de inzet van een systemische klimaatstrategie en de wekelijkse klimaatpersconferenties zou aankondigen.

Over de auteurs
Ingrid Robeyns is hoogleraar ethiek instituties aan de Universiteit Utrecht. Derk Loorbach is hoogleraar bij DRIFT, Erasmus Universiteit Rotterdam.

quote:

Noorwegen blijft naar olie en gas in Noordpoolgebied boren: 'Ook in belang Europa'

Noorwegen blijft nieuwe olie- en gasreserves in het Noordpoolgebied ontwikkelen. Dat zegt de Noorse minister voor Energie, Terje Aasland, tegen persbureau Reuters. Nieuwe boringen in Barentszzee zijn omstreden omdat de Europese Unie een verbod hierop steunt vanwege milieuoverwegingen.

"In het huidige geopolitieke en veiligheidsklimaat, en gezien de situatie rondom de energievoorraden, geloof ik dat het voortzetten van de activiteiten in de Barentszzee zowel de Noorse als de Europese belangen dienen", zei Aasland tegen Reuters voorafgaand aan de energieconferentie ONS die maandag van start gaat.

In 2022 spanden organisaties, waaronder Greenpeace, nog een rechtszaak aan tegen boringen in de Barentszzee. De eisers pleitten voor het terugdringen van emissies...

quote:

Op donderdag 3 september 2026 04:54 schreef Lyrebird het volgende:
Wat is het alternatief? Met windmolens en zonnepanelen ga je het niet redden.

quote:

Op donderdag 3 september 2026 04:54 schreef Lyrebird het volgende:
Wat is het alternatief? Met windmolens en zonnepanelen ga je het niet redden.

quote:

Op donderdag 3 september 2026 07:32 schreef Basp1 het volgende:

[..]
Met zonnepanelen kun je het met gemak redden.

Desertec heeft technisch gezien een heel goed onderbouwd verhaal maar we willen liever afhankelijk blijven van nog onstabielere landen in het midden oosten. En klooien wat aan met zonnenpanelen op onze breedtegraad waar ze juist niet het meest geschikt zijn.

quote:

Op donderdag 3 september 2026 08:01 schreef Perrin het volgende:

[..]
Zonnepanelen zijn onmisbaar, maar 'je kunt het er met gemak mee redden' onderschat het echte probleem: een energiesysteem moet ook functioneren wanneer de zon niet schijnt. In Noordwest-Europa is dat juist in de winter, wanneer de vraag hoog is.

quote:

Op donderdag 3 september 2026 09:41 schreef Bondsrepubliek het volgende:
Robert Dijkgraaf vertelde dinsdag bij Jinek dat China per dag zoveel zonnepanelen produceert die het equivalent zijn van 3 kerncentrales. Een kerncentrale bouwen duurt 15 jaar. Dus voordat er een kerncentrale staat heeft China al (15).(dagen in een jaar).(3) meer geproduceerd. Waarom dan nog tijd en mankracht besteden aan de bouw van een kerncentrale? Die tijd en mankracht kan je dus wel beter besteden.

quote:

Op donderdag 3 september 2026 07:56 schreef Perrin het volgende:

[..]
Het idee dat we de opwarming nog eenvoudig onder 1,5°C kunnen houden, is een illusie. Maar dat maakt elke tiende graad meer niet minder belangrijk. Het verschil tussen 1,8°C en 2,6°C kan het verschil zijn tussen schade die we nog kunnen beheersen en een ontwrichting die steeds moeilijker terug te draaien is.

Daarmee moeten we ook eerlijk zijn over wat klimaatbeleid kan bereiken. We gaan miljarden mensen niet overtuigen om vrijwillig minder welvaart, ontwikkeling of veiligheid na te streven voor een abstract klimaatdoel. Mensen willen vooruit. Dat geldt voor een arme familie die voor het eerst elektriciteit krijgt net zo goed als voor een rijke Europeaan die zijn levensstandaard niet wil opgeven. Een strategie die afhankelijk is van wereldwijde vrijwillige soberheid is daarom geen strategie, maar wensdenken.

De werkbare route is niet om de mens te veranderen, maar om de economische werkelijkheid te veranderen.

Zorg dat de schone keuze vanzelf de aantrekkelijke keuze wordt: goedkoper, betrouwbaarder, efficiënter en veiliger dan fossiel. Bouw daarom veel meer schone energie, elektriciteitsnetten en opslag. Hou bestaande kerncentrales open en bouw nieuwe waar dat zinvol is. Elektrificeer vervoer, verwarming en industrie en pak emissies zoals methaan aan waar nog veel winst te behalen valt.

Voor Europa ligt onze grootste invloed daarom niet in morele zelfkastijding, maar in het vermogen om schone technologie op grote schaal beter en goedkoper te maken. En ondertussen moeten we ons aanpassen aan de opwarming die inmiddels niet meer te voorkomen is. Adaptatie is verstandig realisme.

Niet de mens veranderen, maar de spelregels.

quote:

Op donderdag 3 september 2026 12:50 schreef Basp1 het volgende:
Dan doet China het al een stuk beter met duurzame electriciteit dit land haalt al 35% terwijl iemand hierboven een bewering zonder onderbouwing doet dat boven de 20% niet verantwoordelijk zou zijn..

Electricity generation from renewable energy was about 35% of total electricity

quote:

Op donderdag 3 september 2026 10:23 schreef Perrin het volgende:

[..]
Je verwart bouwsnelheid met leveringszekerheid. Zonnepanelen zijn goedkoop en snel te plaatsen, maar leveren ’s nachts en in de Noordwest-Europese winter weinig stroom. Kerncentrales leveren decennialang betrouwbaar vermogen.

En China produceert die panelen niet alleen voor export: het bouwt zelf op enorme schaal zon en wind. Dat maakt zonnepanelen uiteraard niet waardeloos, ze zijn een belangrijk puzzelstukje, maar evenmin een vervanging voor betrouwbare capaciteit.

De verstandige keuze is dus niet óf zon óf kernenergie, maar zoveel mogelijk goedkope zon en wind, aangevuld met voldoende betrouwbare capaciteit.

quote:

Waar blijft klimaatdrammer Jetten, vraagt de linkerzijde van de Kamer zich af na een recordhete zomer

Partijen als Pro en de Partij voor de Dieren willen dat het kabinet de hete zomer aangrijpt voor nieuwe klimaatplannen. Maar klimaatminister Stientje van Veldhoven wijst naar volgend jaar.

Judith Harmsen
politiek redacteur

Gepubliceerd op 3 september 2026, 16:04

Frustratie. Dat is wat Christine Teunissen voelt als ze terugdenkt aan de droge en hete zomer. “Wat wetenschappers al jarenlang hebben voorspeld, hebben we voor het eerst aan den lijve ondervonden”, zegt de nieuwe fractievoorzitter van de Partij voor de Dieren in de Tweede Kamer. “Honderdduizenden mensen zijn geëvacueerd.” Ook Nederland had te maken met een groot neerslagtekort. “We hadden verwacht dat dat zou worden aangegrepen om te komen met een gedegen klimaataanpak.”

Het is een gevoel dat breder leeft aan de linkerkant van de Tweede Kamer. “Bosbranden en hittegolf na hittegolf, en vervolgens radiostilte vanuit het kabinet”, verzucht ook Pro-Kamerlid Sjoukje van Oosterhout. “Er wordt geen stap extra gezet.”

‘Klimaatactie is nodig’
Voor de linkse partijen is het duidelijk. Dat deze zomer vele hitterecords werden verbroken, zou reden moeten zijn om met aanvullend beleid te komen om klimaatverandering tegen te gaan. Maar vooralsnog lijkt het kabinet dat niet van plan.

Weliswaar zeggen ook Kamerleden van de coalitie en klimaatminister Stientje van Veldhoven (D66) dat de hete, droge zomer bewijst dat klimaatactie nodig is, maar het kabinet blijft bij de eerder gemaakte planning.

In het coalitieakkoord schreven D66, VVD en CDA al dat het ‘lastig’ zou worden om de klimaatdoelen voor 2030 nog te halen. Ze beloofden onder meer om elektrisch rijden te stimuleren en meer windparken op zee te realiseren, maar schoven andere klimaatkeuzes nog even voor zich uit. ‘In het voorjaar van 2027’ volgt aanvullend beleid, schreven ze.

Die nieuwe maatregelen zijn dan vooral bedoeld voor de periode richting 2040. In Europa is afgesproken dat lidstaten dan 90 procent minder CO2 moeten uitstoten dan in 1990. De maatregelen die Nederland tot nu toe nam, zullen niet voldoende zijn om dat voor elkaar te krijgen.

‘Omgekeerde wereld’
Op het Catshuis begonnen deze week dan ook de gesprekken over het nieuwe klimaatpakket, dat volgend jaar af moet zijn. De linkse oppositie vindt het veel te laat, maar klimaatminister Van Veldhoven benadrukte in een interview in het NOS Radio 1 Journaal dat die tijd nu eenmaal nodig is. “Klimaatbeleid is natuurlijk niet iets wat je vandaag invoert en morgen effect heeft”, zei ze.

Toch is het niet alleen het gebrek aan concrete nieuwe plannen dat wrevel wekt bij de linkse oppositie. Teunissen en Van Oosterhout willen vooral ook een heel andere toon horen. Zij vinden dat Rob Jetten, voormalig klimaatminister, de bosbranden, droogte en hitte deze zomer onvoldoende aangreep om de noodzaak om klimaatverandering tegen te gaan te onderstrepen. Dat hij vervolgens wél bij Shell op bezoek ging, vinden ze al helemaal onbegrijpelijk. ‘Omgekeerde wereld’, noemt Teunissen het. “Jetten moet als premier juist gaan bouwen aan draagvlak en uitleggen dat klimaatbeleid veel oplevert voor iedereen."

Aanpassen aan de nieuwe realiteit
Maar Jetten mag dan als Kamerlid ooit bekend hebben gestaan als ‘klimaatdrammer’, hij is nu vooral de premier van een kabinet zonder meerderheid. In die rol probeert hij zo goed mogelijk de gehele Kamer te vriend te houden. Mogelijk dat hij daarom zijn toon op klimaatgebied matigt. Want de rechterflank van de Tweede Kamer wil absoluut niet spreken van een klimaatcrisis en is fel tegen nieuwe maatregelen.

Dat wil zeggen: tegen maatregelen die erop gericht zijn klimaatverandering af te remmen. Partijen als BBB, Ja21 en Groep Markuszower willen het wél hebben over ‘klimaatadaptatie’, oftewel: aanpassing aan de nieuwe realiteit waarin zomers droger en heter zijn.

BBB-fractievoorzitter Henk Vermeer zei het deze week bondig. In reactie op een debataanvraag van Teunissen, die in debat wilde met de premier over een crisisaanpak en nieuwe klimaatmaatregelen, zei hij: “Het klimaat verandert, laten we ons daarop aanpassen, in plaats van de indruk wekken dat tegen te kunnen houden. Koop een airco, bijvoorbeeld.”

‘Forse keuzes en investeringen’
Een debat met de premier over het klimaat komt er dan ook niet. Alleen Pro, Volt en de SP steunden de aanvraag van de Partij voor de Dieren. Maar een ruime meerderheid was het wel met Pro-Kamerlid Laura Bromet eens dat er een gesprek nodig is over de gevolgen van de droogte en over hoe Nederland zich daar beter op kan voorbereiden.

Het zal een steeds belangrijker politiek thema blijken, zo weet ook het kabinet. “Door klimaatverandering gaan we de komende jaren steeds vaker zien dat het heel heet wordt, of heel droog. Of juist dat er heftige regenval is”, zei premier Jetten al tijdens zijn eerste persconferentie na de zomer. “Dat gaat de komende jaren nog een paar forse keuzes en investeringen vragen.”

quote:

Op donderdag 3 september 2026 22:05 schreef Bondsrepubliek het volgende:
Waar blijft klimaatdrammer Jetten, vraagt de linkerzijde van de Kamer zich af na een recordhete zomer
[..]

quote:

Op donderdag 3 september 2026 17:07 schreef Basp1 het volgende:
Dan is de vraag waaruit blijkt dat je niet meer dan 20% duurzame energie kan gebruiken zoals jij hier zomaar beweert lyrebird.


Verder ontwikkeld China als een malle aan accus en andere manieren om energie efficiënter op te slaan terwijl een stel utopisten in het westen nog steeds dagdromen over een waterstof economie waarbij de omzetting naar waterstof nog steeds niet efficiënt is.

Ook in Eindhoven is men bezig met ijzer poeder batterijen.

quote:

Op vrijdag 4 september 2026 10:53 schreef Basp1 het volgende:
Bij genoeg spreiding over continenten met genoeg interconnecties klopt je subjectieve duim gevoel dan ook nog?

Nogmaals desertec, de Sahara heeft tussen de 3600 en 4000 zon uren per dag. Dan hoeven we in europa alleen voor een nacht energie buffers te hebben.

quote:

Op vrijdag 4 september 2026 10:55 schreef Lyrebird het volgende:

[..]
Hoe ga je die stroom uit de Sahara halen?

quote:

Op vrijdag 4 september 2026 11:00 schreef Basp1 het volgende:

[..]
Een keer op een eerder gepost link van desertec klikken en je zou het weten. Als onderzoeker in Google uvhdc in typen brengt je ook op een spoor.

quote:

Op vrijdag 4 september 2026 11:51 schreef Basp1 het volgende:
Lobbies hebben veel invloed dat zal een van de voornaamste redenen zijn dat dit project niet verder van de grond komt.

quote:

Miljarden extra nodig voor wateraanpak, maar zelfs dan niet alle schade te voorkomen

vandaag, 13:00

Als we Nederland een veilige en leefbare delta willen houden, moet het geld dat naar de wateraanpak gaat op termijn minstens verdubbelen. Dat stelt Deltacommissaris Co Verdaas, een belangrijke onafhankelijke wateradviseur van het kabinet.

Nu gaat zo'n 1 procent van het bruto binnenlands product naar de wateraanpak toe, momenteel ruim 11 miljard euro. Omdat de klimaatuitdagingen urgenter en complexer zijn geworden moet dat minstens 2 procent worden.

Verdaas presenteert vandaag zijn bevindingen aan minister Karremans van Infrastructuur en Waterstaat. In deze 'herijking' van het Deltaprogramma schetst hij welk waterbeleid houdbaar is, wat er beter kan en waar dringend aanpassingen nodig zijn. Daarbij kijkt hij naar de middellange termijn, tot 2050, maar ook naar de lange termijn, tot het jaar 2100 en verder.

De Deltacommissaris roept de overheid op om keuzes te maken in hoe we het land inrichten en ons water gebruiken, vasthouden en afvoeren. Ook benadrukt hij dat er structurele investeringen nodig zijn om Nederland veilig en leefbaar te houden. Dat is sowieso nodig, maar klimaatverandering maakt die toch al ingewikkelde opgave een stuk ingewikkelder. Met een gortdroge zomer vol waterproblemen achter ons, is zijn oproep erg actueel.

Enorm kostenplaatje
De kosten van dit alles komen met name bij de waterschappen terecht. Met Prinsjesdag wordt ieder jaar gepresenteerd hoe de financiën er precies voor staan. De afgelopen jaren zijn er steevast tekorten te zien, die bovendien steeds verder oplopen. Ook dit jaar valt dat te verwachten. Volgende week wordt op Prinsjesdag duidelijk hoeveel.

De kosten van de benodigde ingrepen zijn in ieder geval gigantisch. Om een voorbeeld te noemen: het toekomstbestendig maken van het gemaal bij IJmuiden kost al snel zo'n 2 miljard euro. Daarmee heb je pas één van de vele wateruitdagingen in Nederland opgelost. Goed nieuws voor de vier miljoen mensen en bijvoorbeeld Schiphol die beschermd worden door dit gemaal, maar de uitdagingen elders in het land blijven talrijk.

Uit het rapport komt niet alleen een beeld naar voren van hoge kosten die gemaakt moeten worden, maar vooral ook de steeds groter wordende uitdagingen. De zogenoemde deltascenario's, waarin de mogelijke toekomst van Nederland wordt geschetst, laten een duidelijke toename zien van extreme weersomstandigheden, met drogere zomers, nattere winters, intensere buien en verdere zeespiegelstijging.

Stilvallen oceaanstroming
Het rapport beschrijft een groeiende stapeling van opgaven. Veel regio's hebben te maken met een combinatie van zoetwatertekort, verzilting, wateroverlast en waterveiligheidsvraagstukken.

"De impact is nu al zichtbaar en neemt toe", klinkt het. "Soms plotseling, zoals de hevige wateroverlast in Limburg in 2021. Soms sluipend, zoals de impact van drogere zomers en toenemende verzilting, met opbrengstverliezen in de landbouw en schade aan funderingen, keringen en natuur tot gevolg."

Verder wijst het rapport op 'gamechangers' met potentieel grote gevolgen, zoals een mogelijk versnelde zeespiegelstijging, het mogelijke stilvallen van oceaanstromingen, bovenstroomse ingrepen door buurlanden in riviersystemen en geopolitieke spanningen.

'Niet alles kan'
De boodschap lijkt vooral te zijn dat er grenzen zitten aan de technische maakbaarheid van een land dat historisch gezien het water naar zijn hand weet te zetten. "Technische maatregelen blijven nodig, maar zijn op zichzelf onvoldoende om alle gevolgen van droogte, verzilting en wateroverlast te voorkomen, zeker op de langere termijn en bij toenemende extremen."

De overheid moet dus transparant zijn over wat nog kan, en wat niet meer. "Niet alles kan en niet alles kan overal en altijd", vat het document Verdaas' visie samen. Aansluitend bij het Planbureau voor de Leefomgeving stelt het Deltaprogramma met deze herijking dat op de lange termijn niet alle effecten en risico's beheerst kunnen worden. Daarom moet de samenleving voorbereid zijn op overlast en schade, en weerbaar worden gemaakt.

Verdaas roept overheden op om verder te kijken dan 2050. Zijn herijking spreekt van "het volgende hoofdstuk in onze watertraditie". Dat gaat onder meer over water langer vasthouden, bergen en vertraagd afvoeren, of over het meer ruimte geven aan rivieren. Uitstel van aanpassingen, waarschuwt het rapport, vergroot voor toekomstige generaties de kans op tekorten, grotere schade en minder ruimte om daar nog iets tegen te doen.

quote:

Op maandag 7 september 2026 16:49 schreef Bondsrepubliek het volgende:
De neoliberalen dachten immers dat de overheid zich wel terug kon trekken.

quote:

Op maandag 7 september 2026 17:24 schreef Perrin het volgende:

[..]
Alsof iemand dat ooit geloofde. Daar is echt 0,0 bewijs voor.

Een goedkoop smoesje om kosten te externaliseren.

quote:

Politie en NVWA onderzoeken RWE vanwege Maleisische biomassa

De politie doet onderzoek naar ‘eventuele misstanden en strafbare feiten’ bij de import van houten biomassa uit Maleisië door energiebedrijf RWE. Margo Verbaarschot van het landelijk politieteam milieucriminaliteit stelt tegenover Zembla dat er ‘sterke aanwijzingen zijn dat de administratie van RWE niet op orde is’. Eerder deed burgerinitiatief Comité Schone Lucht aangifte tegen de energiegigant. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) heeft een voorlopige boete aan RWE opgelegd omdat het bedrijf niet kan aantonen dat hun geïmporteerde biomassa uit legaal hout bestaat. Het Openbaar Ministerie moet nog besluiten of het tot strafvervolging overgaat.

Volgens RWE bestaat al hun biomassa uit houtresten, zoals zaagsel en snoeihout. Zembla deed de afgelopen maanden onderzoek naar die duurzaamheidsclaim. RWE houdt de exacte herkomst van de Maleisische biomassa geheim, maar Zembla traceerde in Maleisië een van hun leveranciers: Rainbow Pellet. Ter plekke is gebleken dat er, tegen alle duurzaamheidsclaims in, ook hele bomen worden verwerkt tot biomassa voor de Nederlandse markt. Volgens de pelletfabrikant gaat het om rubberbomen, die aan het einde van hun levensduur zijn.

Gebruik hele bomen toegegeven door RWE
Zembla sprak met meerdere deskundigen uit de milieu- en bosbouwsector van Maleisië, waaronder een manager van een andere pelletfabriek. Zij verklaren dat er in Maleisië te weinig reststromen zijn om aan de grote vraag naar biomassa te voldoen. Het verbaast ze daarom niet dat er ook hele bomen tot pellets worden gemaakt. In een reactie geeft RWE toe dat er sinds dit jaar hele bomen worden gebruikt. Volgens het bedrijf is dit toegestaan vanwege nieuwe Europese regelgeving.

“RWE verbrandt tropisch regenwoud”
Aan de hand van satellietbeelden ontdekte Zembla verder dat Rainbow Pellet, de leverancier van RWE, hout haalt uit kaalgekapte gebieden. Rainbow Pellet koopt hout van een bosbouwer die de laatste jaren op minstens vier locaties oerwoud heeft kaalgekapt en vervangen voor een plantage. Daarmee is er een link tussen ontbossing in Maleisië en de pelletfabriek die biomassa levert aan Nederland.

De bosbouwer, verantwoordelijk voor de kaalkap, bevestigt aan Zembla dat hij sinds vijf jaar hout levert aan pelletfabriek Rainbow Pellet.

Voor biomassa gelden strenge duurzaamheidsregels. Het mag bijvoorbeeld niet afkomstig zijn van land dat na 2008 is ontbost, om de verdere vernietiging van oerbos tegen te gaan. Maar die strenge regels gelden niet als de biomassa wordt gekwalificeerd als reststroom, omdat dan de zagerij - waar de resten ontstaan - als herkomst wordt gezien en niet het bos. Hoogleraar milieucriminaliteit Daan van Uhm noemt dit systeem fraudegevoelig: “Dit is een perfecte loophole, om zo illegaal verkregen bomen te gebruiken voor zaagsel. Hout kan dan een foute herkomst hebben, maar dan toch legaal op de Europese markt komen.”

Eric Wakker, die al decennialang onderzoek doet naar ontbossing in Zuid Oost Azië, noemt het verbijsterend dat dit gebeurt met subsidie van de Nederlandse overheid. “RWE is tropisch regenwoud aan het verbranden. Volgens de Nederlandse standaard komt het hout uit een zagerij, maar dat is gewoon niet zo, het komt uit het tropisch regenwoud.”

Miljardensubsidies
Energiegigant RWE verstookt in haar elektriciteitscentrales jaarlijks ruim een miljoen ton biomassa, gemaakt van houtkorrels. Het bedrijf krijgt tot 2,5 miljard euro subsidie om in plaats van kolen biomassa te gebruiken. Omdat er in Nederland veel te weinig houtresten zijn, importeert RWE jaarlijks vele honderdduizenden tonnen biomassa, uit verschillende landen, waaronder Maleisië. Volgens RWE is alle biomassa gecertificeerd en daarmee duurzaam. Het bedrijf schrijft in een reactie aan Zembla dat “alle grondstoffen die RWE inkoopt blijven voldoen aan de geldende eisen op het gebied van legaliteit, duurzaamheid en broeikasgasreductie. Dit wordt gecontroleerd door een onafhankelijke geaccrediteerde certificeerder.” RWE zegt tot op heden geen informatie te hebben ontvangen over het lopende politieonderzoek en niet te kunnen reageren op de voorlopige boete van de NVWA. Voor vragen over ontbossing verwijst het energiebedrijf door naar de pelletproducent in Maleisië, Rainbow Pellet.

Onthullende dronebeelden
RWE koopt vrijwel alle Maleisische biomassa van dat bedrijf. Rainbow Pellet produceert jaarlijks zo’n 400.000 ton biomassa, waarvan de helft bestemd is voor de Nederlandse markt. Uit dronebeelden van Zembla blijkt dat hun terrein afgeladen vol ligt met boomstammen, deels van plantages, maar ook tropisch hardhout uit natuurlijke bossen. In een reactie stelt het bedrijf dat de vele tropische bomen op hun terrein bestemd zijn voor zagerijen en niet voor pellets.

Voor welke zagerijen deze bomen bestemd zouden zijn, wil de fabrikant niet zeggen. Rainbow Pellet schrijft verder: “Onze werkzaamheden zijn in overeenstemming met geldende certificeringsstandaarden en wettelijke voorschriften. (…) Naleving wordt periodiek gecontroleerd door onafhankelijke partijen.” Op vragen over de ontbossing is het bedrijf niet ingegaan.

quote:

Op vrijdag 11 september 2026 07:52 schreef Bondsrepubliek het volgende:
De Maleisische jungle verdwijnt in de ovens van RWE en daar krijgt RWE miljarden euro subsidie voor van de Nederlandse overheid. Laten aub eens ophouden met biomassacentrales. Bossen verdwijnen en verbranding van biomassa genereert meer CO2 dan verbranding van kolen.
[..]
https://www.bnnvara.nl/ze(...)maleisische-biomassa

quote:

Op vrijdag 4 september 2026 11:00 schreef Basp1 het volgende:

[..]
Een keer op een eerder gepost link van desertec klikken en je zou het weten. Als onderzoeker in Google uvhdc in typen brengt je ook op een spoor.

quote:

Nieuwe klimaatzaak tegen staat: Maleisisch regenwoud verdwijnt in Nederlandse energiecentrales

Complete bomen uit Maleisisch regenwoud belanden al jaren als ‘duurzame biomassa’ in Nederlandse energiecentrales. Olifanten, tijgers en slangen verliezen daardoor hun leefgebied. Stichting Comité Schone Lucht stapt naar de rechter en eist dat het kabinet deze praktijk stopt.

“De overheid weet dat complete bomen uit gekapt Maleisisch bos in de biomassaketen voor Nederland terechtkomen en dat haar eigen toezichthouder fout geclassificeerd hout heeft gevonden,” verklaart Fenna Swart, directeur van Comité Schone Lucht. “Toch blijft het etiket duurzaam overeind en lopen de subsidies door. De overheid houdt zichzelf voor de gek.”

Biomassa geldt officieel als klimaatneutraal en was in 2025 de grootste bron van duurzame energie in Nederland, groter dan wind en zon. Hout is toegestaan voor biomassa, mits het afkomstig is uit duurzaam beheerde bossen of het houtafval betreft. Wetenschappers bestrijden dat schone beeld echter al langer.

Ook Comité Schone Lucht is kritisch. De actiegroep, die ooit begon op het Amsterdamse IJburg, onderzocht samen met het Britse Biofuelwatch de biomassa voor energiegigant RWE. Ze brachten aan het licht dat complete bomen uit gekapt Maleisisch bos in de keten voor RWE terechtkomen, terwijl de biomassa als afval- en resthout wordt gecertificeerd. Een uitzending van Zembla van afgelopen donderdag bevestigde die situatie.

Miljarden aan belastinggeld
De zaak ligt gevoelig omdat er miljarden euro’s aan belastinggeld mee gemoeid zijn. De overheid ging tot nu toe voor circa 9,5 miljard aan subsidieverplichtingen aan. De bestaande toezeggingen aan RWE hebben een maximale waarde van 2,5 miljard subsidie.

“Wanneer er zo veel belastinggeld wordt gebruikt voor biomassa, moet je kunnen aantonen waar het hout vandaan komt, wie dat controleert en waarop de claim is gebaseerd dat die grondstof duurzaam is,” zegt Swart. “Als blijkt dat er complete bossen worden vernield, hoort de overheid in te grijpen. Wij vinden dat de staat daarin ernstig is tekortgeschoten.”

De aankondiging van de rechtsgang komt op een pikant moment. De huidige subsidie voor RWE loopt in 2027 af, maar het kabinet-Jetten kijkt alweer naar een nieuwe manier om stoken van biomassa met belastinggeld te steunen. Het gaat om een groot project waarbij RWE de CO2 die vrijkomt bij houtverbranding onder de Noordzee wil opslaan.

Niet de eerste klimaatzaak
RWE’s Amercentrale draait al volledig op biomassa. Met het nieuwe project zou ook de Eemshavencentrale geheel op houtpellets overstappen. Het jaarlijkse biomassaverbruik in die centrale kan mogelijk verdrievoudigen, tot 5 à 6 miljoen ton. Een uitspraak van de rechter die het predicaat ‘duurzaam’ onderuithaalt, zou dus grote gevolgen hebben.

Het is niet de eerste keer dat milieuorganisaties de staat voor de rechter slepen. Urgenda dwong het kabinet om de CO2-uitstoot sneller te verlagen. De milieuorganisatie Mobilisation for the Environment (MOB) van milieuactivist Johan Vollenbroek wist het stikstofbeleid onderuit te halen en Greenpeace boekte eveneens successen in klimaat- en stikstofzaken.

Comité Schone Lucht diende vorig jaar al een handhavingsverzoek in bij de Nederlandse Emissieautoriteit (NEa), de toezichthouder op de emissieregels. Die deed onderzoek, vond fout geclassificeerd hout en constateerde zwakke plekken in het controlesysteem.

Toch concludeerde de NEa dat de regels formeel goed waren nageleefd. Toenmalig minister Sophie Hermans (Groene Groei) besloot daarom niet te handhaven en geen subsidie terug te vorderen.

quote:

NOS Nieuws
•
vandaag, 17:04
Planbureau ziet klimaatbeleid vastlopen: 'Enorme kloof tussen ambitie en beleid'

De uitstoot van gassen die de aarde opwarmen daalt niet meer, klimaatdoelen zijn ver buiten bereik en ons land blijft voor energie nog jaren afhankelijk van gas, steenkool en olie uit het buitenland.

Dat stelt het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) vast in een rapport over het klimaat- en energiebeleid dat jaarlijks verschijnt rond Prinsjesdag.

Hoewel die conclusies niet erg anders zijn dan voorgaande jaren, klinken de onderzoekers steeds bezorgder. De aanpak van klimaatverandering zou vastlopen, en zonder nieuwe plannen gaat ons land de zichzelf gestelde doelen niet halen. Op deze koers mist ons land waarschijnlijk zijn streefdoel voor 2030. En komt niet in de buurt van de ambities voor de tientallen jaren erna.

"We geven drie jaar op rij al aan dat de kans dat we het doel voor 2030 halen heel erg klein is", zegt Marko Hekkert, directeur van het PBL. "Dit jaar hebben we voor het eerst gekeken naar 2040. Wat je ziet is echt een enorme kloof tussen de ambitie aan de ene kant en het beleid aan de andere kant. Dat is nieuwe informatie waar het kabinet echt rekenschap van moet geven. Wij hopen dat dat leidt tot een stevige beleidsaanpassing in de komende periode."

Politieke impasses
"De doelen zijn inderdaad ver weg", reageert minister Van Veldhoven van Klimaat en Groene Groei. "Dat heeft ook het kabinet geconstateerd. We blijven natuurlijk alles op alles zetten om nog zo veel mogelijk te doen voor die 2030-doelen, maar het is moeilijk om het te halen."

Politieke wisselvalligheid is volgens het PBL de belangrijkste oorzaak van het vastlopen van de overstap naar duurzame energie. Afgelopen jaren volgden kabinetten elkaar snel op waardoor plannen telkens veranderden. "Het probleem van beleid dat niet consistent wordt uitgevoerd is dat het niet leidt tot een continue daling van de emissies", zegt PBL-directeur Hekkert.

Ook de minister ziet dit als probleem. "Stabiliteit van beleid is voor iedereen belangrijk. Dat betekent dat bedrijven ook de rust hebben om te investeren en die beslissingen ook durven te nemen. Ik denk dat de wisselingen in beleid mensen ook wel eens onzeker hebben gemaakt."

Om weer vaart te krijgen, zijn volgens het PBL ambitieuze plannen nodig in Den Haag en Brussel. Maar de politieke aandacht voor klimaat is verschoven naar bijvoorbeeld defensie en de concurrentie met China. In juli presenteerde klimaatcommissaris Wopke Hoekstra juist voorstellen om het Europese klimaatbeleid te versoepelen zodat de industrie kan blijven concurreren.

Kabels en leidingen vertraagd
Er zijn ook praktische oorzaken waardoor de energietransitie vastloopt. Het stroomnet zit overvol en er zijn dringend nieuwe hoogspanningsstations en kabels nodig. De bouw gaat niet snel genoeg. Tienduizenden bedrijven en mensen die willen verduurzamen staan op wachtlijsten. Afgelopen vrijdag maakte het kabinet maatregelen bekend om de bouw te versnellen, maar tot dusver worden wachtlijsten vooral langer.

Ook vertraagd zijn de bouw van waterstofleidingen en bouwprojecten om broeikasgassen af te vangen en op te slaan. Zolang deze niet klaar zijn, kunnen met name bedrijven uit de zware industrie nauwelijks verduurzamen. Het gebrek aan technisch personeel en traag verlenen van vergunningen hindert bouwplannen.

Toch zien de onderzoekers ook positieve ontwikkelingen. Zo gaat de verduurzaming van het vervoer steeds sneller. Dieselauto's gebruiken vaker biobrandstoffen en elektrisch rijden wint terrein. De kans dat de vervoerssector zijn doelen haalt, is afgelopen jaar juist groter geworden.

Beleid en blokkade
Dit is te danken aan succesvol beleid, stelt het PBL. Door innovatie zijn elektrische auto's, bussen en vrachtwagens enorm ontwikkeld. En door Europese afspraken is het financieel steeds aantrekkelijker duurzaam te rijden. "Het succes van de mobiliteit is het continu inzetten op innovatie en het veranderen van de oude technologie naar de nieuwe technologie. Dat wordt door beleid afgedwongen en nu ook consistent doorgevoerd", zegt PBL-directeur Hekkert.

Natuurlijk maakt ook de situatie in de wereld elektrisch rijden aantrekkelijker. Door de Iran-oorlog is het vervoer van ruwe en geraffineerde olie via de straat van Hormuz, en inmiddels ook de Bab al-Mandab-straat, verstoord. En door Oekraïense aanvallen op Russische olieraffinaderijen komt minder diesel op de wereldmarkt.

Minister Van Veldhoven: "De hoge prijzen aan de pomp maken natuurlijk ook dat mensen zeggen: ik wil graag van die drie euro per liter naar een elektrische auto. Daarbij moeten we er wel weer voor zorgen dat iedereen dat kan meemaken, en dat niet een kleine groep achterblijft."