POL Politiek
Discussies en diepgaande gesprekken over de politiek in de breedste zin van het woord kun je hier voeren.
Dat Nederland kwetsbaar zou zijn, is een sprookje om de mensen angst aan te jagen. We kunnen ons prima wapenen tegen de gevolgen van klimaatverandering en doen dat dan ook.quote:Op donderdag 29 januari 2026 08:22 schreef Bondsrepubliek het volgende:
De Nederlandse staat is opnieuw door de rechter op de vingers getikt over gebrek aan klimaatbeleid. Eerder werd Nederland al op de vingers getikt in de Urgenda-zaak omdat toen VVD, D66, CDA en CU weigerden de CO2 voldoende te reduceren. Toch wel triest dat effectief klimaatbeleid telkens bij de rechter moet worden afgedwongen en partijen als VVD, CDA en D66 niet intrinsiek gemotiveerd zijn om stappen te zetten. Nederland is zeer kwetsbaar voor de gevolgen van de opwarming en dan mag je toch verwachten dat alle politieke partijen dan hun verantwoordelijkheid nemen.
[..]
https://nos.nl/artikel/26(...)n-bonaire-beschermen
Dat we industrie uit Nederland wegjagen naar landen waar ze die industrie met open armen ontvangen, maar waar ze gek genoeg helemaal niets om het klimaat schijnen te geven, zou mensen aan het denken moeten zetten.
Good intentions and tender feelings may do credit to those who possess them, but they often lead to ineffective — or positively destructive — policies ... Kevin D. Williamson
https://www.nporadio1.nl/(...)door-toename-van-co2quote:Voedzaamheid gewassen neemt af door toename van CO2
Vandaag 11:00
Door de toename van CO2 in de lucht neemt de voedingswaarde van gewassen af. Zo bevatten de gewassen minder zink, eiwitten en ijzer en neemt het aantal calorieën toe. In een studie van de Universiteit van Leiden is er gefocust op gewassen die mensen eten. Volgens onderzoeker Sterre ter Haar is er weinig reden om te denken dat het anders is voor de planten die door dieren worden gegeten.
"Gemiddeld dalen deze voedingsstoffen met 4,4%, maar er zitten ook dalingen bij van 38%", schrijven de onderzoekers. Bovendien neemt het aantal calorieën toe wat kan leiden tot meer overgewicht. Daarnaast zijn er aanwijzingen dat de hoeveelheid schadelijke stoffen zoals lood in gewassen toeneemt, maar dat moet nog verder worden onderzocht.
Onderzoek sinds jaren '70
Sinds de jaren ’70 werd gedacht: wanneer we CO2 toevoegen aan gewassen, groeien ze sneller en hebben we meer voedsel. Een mooie oplossing tegen klimaatverandering, werd gedacht. Tegelijkertijd werd sinds die tijd ook al onderzocht wat het toevoegen van CO2 doet met de kwaliteit van het voedsel. Die onderzoeken heeft Ter Haar naast elkaar gelegd. Makkelijk was dat niet: in de onderzoeken werd telkens een andere concentratie CO2 toegevoegd. Bovendien is de hoeveelheid CO2 in de lucht over de jaren heen toegenomen.
Uiteindelijk lukte het om de gegevens naast elkaar te leggen. Daaruit blijkt: als het CO2-gehalte verdubbelt, verdubbelt ook de invloed op de voedingsstoffen in gewassen. In het onderzoek is gekeken naar 43 soorten gewassen, waaronder tarwe, tomaten, aardappels en rijst.
Wake-up call
Ter Haar ziet haar studie dan ook als een wake-up call. "Vaak denken we bij voedselzekerheid aan de vraag of mensen hun maag kunnen vullen. Met ons onderzoek benadrukken we dat voedselzekerheid ook betekent dat ons voedsel voldoende voedingsstoffen bevat. Daar moeten we meer aandacht aan geven."
Helaas, gezamenlijk te dom om de problemen aan te pakken.
Bekijk deze YouTube-video
[ Bericht 0% gewijzigd door Perrin op 21-02-2026 22:06:13 ]
Bekijk deze YouTube-video
[ Bericht 0% gewijzigd door Perrin op 21-02-2026 22:06:13 ]
And what rough beast, its hour come round at last,
Slouches towards Bethlehem to be born?
Slouches towards Bethlehem to be born?
Het kapitalisme is de enige manier waarop we samenwerken, en volgens Sabine faalt dat systeem als het gaat om klimaatverandering en AI. We hebben geen alternatief, en dat maakt haar pessimistisch over de toekomst.
Alhoewel ze niet pleit om “slimme mensen” de beslissingen te laten nemen, zal het daar wel op neerkomen. Slimme mensen die lockdowns bedachten om COVID te bestrijden, en die de toekomst van peuters minder belangrijk vonden dan de gezondheid van dikke opa’s die al niet lang meer te leven hadden. Die bereid waren om gezonde kinderen in te enten (waarbij gezonde kinderen zouden sterven) om een paar oude knarren te redden.
CO2 heeft geen invloed op het klimaat. Alle metingen die aantonen dat CO2 verantwoordelijk is voor de opwarming van het klimaat zijn gemaakt met apparatuur die ongeschikt is om dat soort metingen te doen.
[ Bericht 0% gewijzigd door Lyrebird op 22-02-2026 00:20:55 ]
Alhoewel ze niet pleit om “slimme mensen” de beslissingen te laten nemen, zal het daar wel op neerkomen. Slimme mensen die lockdowns bedachten om COVID te bestrijden, en die de toekomst van peuters minder belangrijk vonden dan de gezondheid van dikke opa’s die al niet lang meer te leven hadden. Die bereid waren om gezonde kinderen in te enten (waarbij gezonde kinderen zouden sterven) om een paar oude knarren te redden.
Nope. Carl Benjamin zei het laatst zo mooi: “I lived for eight years in Germany. Nice people. But you don’t want them to run a country.”quote:We could make our lives a little bit worse now, to avoid more misery later on.
CO2 heeft geen invloed op het klimaat. Alle metingen die aantonen dat CO2 verantwoordelijk is voor de opwarming van het klimaat zijn gemaakt met apparatuur die ongeschikt is om dat soort metingen te doen.
[ Bericht 0% gewijzigd door Lyrebird op 22-02-2026 00:20:55 ]
Good intentions and tender feelings may do credit to those who possess them, but they often lead to ineffective — or positively destructive — policies ... Kevin D. Williamson
Ach gossie wat een verzameling stropop redeneringen moeten er weer gemaakt worden om uiteindelijk op je stokpaardje van co2 is geen probleem omdat ik de methodieken niet goed vind uit te komen. 
Niet dat ik het niet goed vind, nee, aantoonbare onzin.quote:
Ach gossie wat een verzameling stropop redeneringen moeten er weer gemaakt worden om uiteindelijk op je stokpaardje van co2 is geen probleem omdat ik de methodieken niet goed vind uit te komen.
Ik moet dit binnen een paar regels tekst toch wel uitgelegd kunnen krijgen.
Stefan Boltzmann: q = epsilon x sigma x (Thoog4 - Tlaag4)
De fotostroom tussen een oppervlak met een hoge temperatuur en een oppervlak met een lage temperatuur wordt bepaald door het temperatuurverschil tussen de twee oppervlakken. Capiche?
Maar Knuteson en Trenberth passen hun eigen Stefan-Boltzmann wet toe. Hun AERI apparaat, dat de fotostroom van de lucht naar het aardoppervlakte zou moeten meten, heeft een sensor die met vloeibare stikstof gekoeld is. Maar die sensor is dus heel koud (70 K), en daarmee niet representatief voor de temperatuur van het aardoppervlak (grofweg 290 K). Die sensor kan die fotostroom dus niet meten. Onmogelijk.
Dus passen Knuteson et a hun eigen werkelijkheid van Stefan-Boltzmann toe. Met een ingebouwde "calibratiemodule" wordt de fotostroom van de gekoelde sensor naar een oppervlak met een temperatuur van het aardoppervlak gemeten. Hiermee kunnen ze het volgende sommetje in een aangepaste versie van Stefan-Boltzmann toepassen:
q = (epsilon x sigma x (Thoog4 - Treferentie (70 K)4)) - (epsilon x sigma x (Tlaag4 - Treferentie (70 K)4)) = epsilon x sigma x (Thoog4 - Tlaag4)
Zie je de fout?
Wiskundig gezien klopt het als een bus, maar fysisch gezien is dit kolder.
En voila, nu snap je hoe Knuteson, Trenberth, NASA en het IPCC ons voor het lapje hebben gehouden.
Good intentions and tender feelings may do credit to those who possess them, but they often lead to ineffective — or positively destructive — policies ... Kevin D. Williamson
Ik begrijp dat bovengenoemd apparaat eigellijk een sensor zou moeten hebben van 0 Kelvin om de absolute fotonenstroom van een laag met een bepaalde oppervlak te kunnen meten.
Stel we hebben zo'n apparaat.
Dan Q1 =(epsilon x sigma x Thoog4 en Q2 =epsilon x sigma x Tlaag4
Dan weet je toch de absolute fotostroom van de 2 oppervlakken afzonderlijk?
Waarom mag je die 2 niet van elkaar aftrekken om de netto stroom te berekenen?
Stel we hebben zo'n apparaat.
Dan Q1 =(epsilon x sigma x Thoog4 en Q2 =epsilon x sigma x Tlaag4
Dan weet je toch de absolute fotostroom van de 2 oppervlakken afzonderlijk?
Waarom mag je die 2 niet van elkaar aftrekken om de netto stroom te berekenen?
Exaudi orationem meam
Requiem aeternam dona eis, Domine.
Et lux perpetua luceat eis.
Requiem aeternam dona eis, Domine.
Et lux perpetua luceat eis.
Nee, het zou een sensor met de temperatuur van het aardoppervlak moeten hebben. Dan kun je de fotostroom tussen het aardoppervlak en de lucht (of beter, tussen de lucht en het aardoppervlak, want dat is de back radiation waar we in geïnteresseerd zijn) perfect meten. Helaas zal zo'n sensor volledig verzadigd worden door ruis, omdat een sensor met een temperatuur van 290 K zelf voor een fotostroom zorgt. Catch 22.quote:
Ik begrijp dat bovengenoemd apparaat eigellijk een sensor zou moeten hebben van 0 Kelvin om de absolute fotonenstroom van een laag met een bepaalde oppervlak te kunnen meten.
Stel we hebben zo'n apparaat.
Dan Q1 =(epsilon x sigma x Thoog4 en Q2 =epsilon x sigma x Tlaag4
Dan weet je toch de absolute fotostroom van de 2 oppervlakken afzonderlijk?
Wiskundig mag dat. Maar fysisch gezien beïnvloed je met een sensor van 70 K het experiment, dat vraagt om een sensor met een temperatuur van 290 K.quote:Waarom mag je die 2 niet van elkaar aftrekken om de netto stroom te berekenen?
Good intentions and tender feelings may do credit to those who possess them, but they often lead to ineffective — or positively destructive — policies ... Kevin D. Williamson
Maar goed als het hele background radiation verhaal niet klopt zou de temperatuur op de aardoppervlakte een stuk lager dan 290K zijn. Dus je zult dan toch ook moeten verklaren hoe er wel zoveel warmte in onze atmosfeer blijft hangen in de warmte balans rekening..
Waarom?quote:
Maar goed als het hele background radiation verhaal niet klopt zou de temperatuur op de aardoppervlakte een stuk lager dan 290K zijn.
Ten eerste absorberen broeikasgassen infrarode straling, en wordt die straling omgezet in warmte. Zo zal CO2 onafhankelijk van mijn verhaal 50% van alle IR straling met een golflengte van 15 micrometer invangen binnen een meter van het aardoppervlak. Daar verandert niets aan.
Daarnaast hangt er nog altijd meer dan tien km aan isolerende lucht die ‘s nachts drastische afkoeling voorkomt, met waterdamp die condenseert als het aardoppervlak afkoelt. In de tropen koelt het daarom ‘s nachts nauwelijks af.
[ Bericht 18% gewijzigd door Lyrebird op 24-02-2026 17:27:03 ]
Good intentions and tender feelings may do credit to those who possess them, but they often lead to ineffective — or positively destructive — policies ... Kevin D. Williamson
Zitten we ook nog opgescheept met een kabinet dat weigert de klimaatdoelen te halen.
https://www.volkskrant.nl(...)%2Fwww.google.com%2Fquote:Aarde is afgelopen tien jaar sneller opgewarmd dan gedacht
Het tempo waarin de aarde opwarmt, is afgelopen tien jaar haast verdubbeld. Inmiddels warmt het klimaat op met zo’n 0,35 graden per tien jaar, in plaats van 0,2 graden per decennium.
Maarten Keulemans
Gepubliceerd op 9 maart 2026, 14:00
Dat blijkt uit een nieuwe doorrekening door het Potsdamse Instituut voor Klimaatonderzoek (PIK), die momenteel voor opschudding zorgt onder klimaatwetenschappers. Tot dusver dachten veel experts dat de opvallend warme jaren van afgelopen tijd extra werden aangejaagd door weerverschijnsel El Niño. Maar ook als je de zonnecyclus, vulkanisme en El Niño wegrekent, gaat de opwarming sneller...
Als co2 geen belangrijke factor is volgens jou, wat is dan de oorzaak van dit rapport waarbij men de warmte onbalans beter in kaart heeft gebracht.quote:Op dinsdag 24 februari 2026 16:00 schreef Lyrebird het volgende:
[..]
Waarom?
Ten eerste absorberen broeikasgassen infrarode straling, en wordt die straling omgezet in warmte. Zo zal CO2 onafhankelijk van mijn verhaal 50% van alle IR straling met een golflengte van 15 micrometer invangen binnen een meter van het aardoppervlak. Daar verandert niets aan.
Daarnaast hangt er nog altijd meer dan tien km aan isolerende lucht die ‘s nachts drastische afkoeling voorkomt, met waterdamp die condenseert als het aardoppervlak afkoelt. In de tropen koelt het daarom ‘s nachts nauwelijks af.
Meteorologen: aarde houdt meer warmte vast dan ooit, gevolgen nog eeuwen voelbaar
Die vraag heb je me al eerder gesteld. A) schonere lucht (meer instraling, minder groeikernen voor wolken). Op de site van het KNMI kun je grafiekjes vinden waaruit blijkt dat sinds de val van de Muur we significant meer uren zon hebben gekregen. B) meer waterdamp door meer (vlieg)verkeer en industriële processen. Waterdamp is verreweg het meest efficiënte broeikasgas omdat het over een wijd spectrum fotonen invangt.quote:
[..]
Als co2 geen belangrijke factor is volgens jou, wat is dan de oorzaak van dit rapport waarbij men de warmte onbalans beter in kaart heeft gebracht.
Meteorologen: aarde houdt meer warmte vast dan ooit, gevolgen nog eeuwen voelbaar
Good intentions and tender feelings may do credit to those who possess them, but they often lead to ineffective — or positively destructive — policies ... Kevin D. Williamson
Net zoals met jaarringen: in een droog en koud jaar, zijn de jaarringen klein en compact. Met een goede irrigatie en veel zon zijn ze groot en zacht. Nou levert dat inderdaad problemen op voor bouwhout in de VS (houten huizen), omdat het hout door die maximale groeisnelheid heel zacht is en al krom is getrokken zodra het in de winkel ligt. Een ander voorbeeld zijn hedendaagse tomaten: ze groeien snel, zijn heel degelijk en smaken nergens meer naar. Er zit vooral water in.quote:
Voedzaamheid gewassen neemt af door toename van CO2
Maar, er zijn ook nog steeds gewassen die niet verbouwd worden voor maximale groeisnelheid. Natuur, noemen we dat. Ok, steeds minder, maar het bestaat nog wel. En sinds de hoeveelheid kooldioxide in de atmosfeer is toegenomen, zijn die planten ook merkbaar harder gaan groeien. De wereld wordt dus weer steeds groener, terwijl wij nog steeds veel moeite doen om alles om te hakken en ploegen en er akkers van te maken. Die dus wel minder smakelijke gewassen produceren, of minder degelijke bouwmaterialen, maar nog veel sneller groeien.
Nou kun je dat natuurlijk ook op het conto schrijven van het desinfecteren van de landbouwgrond met verdelgingsmiddelen en de planten puur laten groeien op kunstmest en irrigatie. Kies. Maar daar onze wereldbevolking ook is geëxplodeerd in de afgelopen eeuw, gaan er veel mensen honger lijden als we overschakelen op biologische landbouw zonder bestrijdingsmiddelen of kunstmest. Dat is alleen weggelegd voor de rijke elite. Zoals de Nederlandse bevolking.
Maar voor de industrialisatie hadden we op de aarde toch ook al schone lucht en zou het dan significant verschil in de wereld temperatuur geweest moeten zijn, zien we toch ook niet in grafieken.quote:
[..]
Die vraag heb je me al eerder gesteld. A) schonere lucht (meer instraling, minder groeikernen voor wolken). Op de site van het KNMI kun je grafiekjes vinden waaruit blijkt dat sinds de val van de Muur we significant meer uren zon hebben gekregen. B) meer waterdamp door meer (vlieg)verkeer en industriële processen. Waterdamp is verreweg het meest efficiënte broeikasgas omdat het over een wijd spectrum fotonen invangt.
In een science uit 2024 heeft men het juist over minder wolken en daardoor een stijging van temperaturen.
Earth’s clouds are shrinking, boosting global warming
quote:
[..]
Maar voor de industrialisatie hadden we op de aarde toch ook al schone lucht en zou het dan significant verschil in de wereld temperatuur geweest moeten zijn, zien we toch ook niet in grafieken.
In een science uit 2024 heeft men het juist over minder wolken en daardoor een stijging van temperaturen.
Earth’s clouds are shrinking, boosting global warming
Minder luchtvervuiling -> minder wolken. Dat zei ik.quote:The team also found that 80% of the overall reflectivity changes in these regions resulted from shrinking clouds, rather than darker, less reflective ones, which could be caused by a drop in pollution. For Tselioudis, this clearly indicates that changes in atmospheric circulation patterns, not pollution reductions, are driving the trend.
The new work doesn’t stand alone. Earlier this year, in Surveys in Geophysics, a group led by climate scientist Norman Loeb at NASA’s Langley Research Center also traced the gap in the energy imbalance to declining cloud coverage. But Loeb, who leads work on the set of NASA satellite instruments called Clouds and the Earth’s Radiant Energy System, which tracks the energy imbalance, thinks pollution declines may be playing an important role in the cloud changes, especially in the Northern Hemisphere. “The observations are telling us something is definitely changing,” he says. “But it’s a complicated soup of processes.”
Good intentions and tender feelings may do credit to those who possess them, but they often lead to ineffective — or positively destructive — policies ... Kevin D. Williamson
Maar je zegt ook dit B) meer waterdamp door meer (vlieg)verkeer en industriële processen. Waterdamp is verreweg het meest efficiënte broeikasgas omdat het over een wijd spectrum fotonen invang.quote:
[..]
[..]
Minder luchtvervuiling -> minder wolken. Dat zei ik.
Dat is toch voor jou een van de grootste redenen voor de toegenomen temperaturen op aarde? Is dat dan niet tegenstrijdig?
Waterdamp in de vorm van wolken is ook de grootste reflector van zonlicht. Een dichtbewolkte hemel houd de warmte dus beter vast, maar reflecteert ook de nieuwe warmte.quote:
[..]
Maar je zegt ook dit B) meer waterdamp door meer (vlieg)verkeer en industriële processen. Waterdamp is verreweg het meest efficiënte broeikasgas omdat het over een wijd spectrum fotonen invang.
Dat is toch voor jou een van de grootste redenen voor de toegenomen temperaturen op aarde? Is dat dan niet tegenstrijdig?
De meeste waterdamp werd vroeger geproduceerd door bossen, die er nu steeds minder zijn. Daar kan de industrie niet tegenop.
Als er meer waterdamp zou zijn, dan zou de luchtvochtigheid ook toegenomen moeten zijn, niet?quote:
[..]
Die vraag heb je me al eerder gesteld. A) schonere lucht (meer instraling, minder groeikernen voor wolken). Op de site van het KNMI kun je grafiekjes vinden waaruit blijkt dat sinds de val van de Muur we significant meer uren zon hebben gekregen. B) meer waterdamp door meer (vlieg)verkeer en industriële processen. Waterdamp is verreweg het meest efficiënte broeikasgas omdat het over een wijd spectrum fotonen invangt.
CO2 kan zorgen voor snellere groei, maar groei is niet alleen afhankelijk van CO2, vergeet dat niet.quote:
[..]
Net zoals met jaarringen: in een droog en koud jaar, zijn de jaarringen klein en compact. Met een goede irrigatie en veel zon zijn ze groot en zacht. Nou levert dat inderdaad problemen op voor bouwhout in de VS (houten huizen), omdat het hout door die maximale groeisnelheid heel zacht is en al krom is getrokken zodra het in de winkel ligt. Een ander voorbeeld zijn hedendaagse tomaten: ze groeien snel, zijn heel degelijk en smaken nergens meer naar. Er zit vooral water in.
Maar, er zijn ook nog steeds gewassen die niet verbouwd worden voor maximale groeisnelheid. Natuur, noemen we dat. Ok, steeds minder, maar het bestaat nog wel. En sinds de hoeveelheid kooldioxide in de atmosfeer is toegenomen, zijn die planten ook merkbaar harder gaan groeien. De wereld wordt dus weer steeds groener, terwijl wij nog steeds veel moeite doen om alles om te hakken en ploegen en er akkers van te maken. Die dus wel minder smakelijke gewassen produceren, of minder degelijke bouwmaterialen, maar nog veel sneller groeien.
Nou kun je dat natuurlijk ook op het conto schrijven van het desinfecteren van de landbouwgrond met verdelgingsmiddelen en de planten puur laten groeien op kunstmest en irrigatie. Kies. Maar daar onze wereldbevolking ook is geëxplodeerd in de afgelopen eeuw, gaan er veel mensen honger lijden als we overschakelen op biologische landbouw zonder bestrijdingsmiddelen of kunstmest. Dat is alleen weggelegd voor de rijke elite. Zoals de Nederlandse bevolking.
Hier spreek je jezelf tegen, en daarmee laat je ook de tweezijdige invloed van wolken op temperatuur zien. Wolken weerkaatsen zonlicht, en dus ook energie (warmte). Maar dat doen ze zowel aan de bovenkant (wat verkoelende werkt omdat het warmte niet op aarde laat komen) als de onderkant (wat verwarmend werkt omdat het warmte niet laat ontsnappen).quote:
[..]
Waterdamp in de vorm van wolken is ook de grootste reflector van zonlicht. Een dichtbewolkte hemel houd de warmte dus beter vast, maar reflecteert ook de nieuwe warmte.
De meeste waterdamp werd vroeger geproduceerd door bossen, die er nu steeds minder zijn. Daar kan de industrie niet tegenop.
Maar het grootste deel van water is een natuurlijke en snelle cyclus. Alleen al in de Amazon verdampt er dagelijks ongeveer 20 miljard ton water.
Inderdaad. We zeggen dus allebei hetzelfde. En inderdaad, met meer bossen is er meer waterdamp, maar regent het ook vaker.quote:
[..]
Hier spreek je jezelf tegen, en daarmee laat je ook de tweezijdige invloed van wolken op temperatuur zien. Wolken weerkaatsen zonlicht, en dus ook energie (warmte). Maar dat doen ze zowel aan de bovenkant (wat verkoelende werkt omdat het warmte niet op aarde laat komen) als de onderkant (wat verwarmend werkt omdat het warmte niet laat ontsnappen).
Maar het grootste deel van water is een natuurlijke en snelle cyclus. Alleen al in de Amazon verdampt er dagelijks ongeveer 20 miljard ton water.
Goed punt.quote:
[..]
Maar je zegt ook dit B) meer waterdamp door meer (vlieg)verkeer en industriële processen. Waterdamp is verreweg het meest efficiënte broeikasgas omdat het over een wijd spectrum fotonen invang.
Dat is toch voor jou een van de grootste redenen voor de toegenomen temperaturen op aarde? Is dat dan niet tegenstrijdig?
Meer waterdamp in steden, laag bij de grond. Dat zorgt voor een plaatselijk tropisch effect en houdt warmte vast.
Daarnaast meer waterdamp op 12 km hoogte. Door Hunga Tonga maken we nu erg veel freak weather mee. Hier (VS) sneeuwde het twee weken geleden nog, en een week later was het 33 graden. Dat komt volgens mij deels door de gigantische hoeveelheid waterdamp die hoog in de atmosfeer is terechtgekomen door die ontploffing. Te hoog voor het vormen van wolken, maar wel in staat om het weer te beïnvloeden.
Ik heb wel eens berekend dat we iedere twee maanden dezelfde hoeveelheid waterdamp uitstoten dmv vliegverkeer. Dat zal ook een effect op het klimaat hebben.
Good intentions and tender feelings may do credit to those who possess them, but they often lead to ineffective — or positively destructive — policies ... Kevin D. Williamson
Meer waterdamp in steden waar veel minder verdampende beplanting staat dan in de natuur dat klinkt mij niet logisch in de oren..quote:
Meer waterdamp in steden, laag bij de grond. Dat zorgt voor een plaatselijk tropisch effect en houdt warmte vast.
Het plaatselijke verwarmde effect in steden wordt toch voornamelijk toegeschreven aan juist te weinig natuur in de steden, en het warmte accumulerende effect van zwart asfalt en de warmte die de stenen van gebouwen vasthouden..
Ik heb er even aan gerekend, en wat je zegt klopt. Een drukke snelweg genereert waterdamp, maar als je er gras neerlegt, en je laat dat passief 3 mm water per dag verdampen, dan verdampt er door dat gras grofweg tien keer zo veel waterdamp dan door het verkeer op asfalt.quote:
[..]
Meer waterdamp in steden waar veel minder verdampende beplanting staat dan in de natuur dat klinkt mij niet logisch in de oren..
Een stedelijke omgeving is inderdaad eerder een woestijn dan een jungle of een moeras. Desondanks zorgt dat nog steeds voor een warmere omgeving, vergeleken met temperaturen buiten de bebouwde kom.quote:Het plaatselijke verwarmde effect in steden wordt toch voornamelijk toegeschreven aan juist te weinig natuur in de steden, en het warmte accumulerende effect van zwart asfalt en de warmte die de stenen van gebouwen vasthouden.
Good intentions and tender feelings may do credit to those who possess them, but they often lead to ineffective — or positively destructive — policies ... Kevin D. Williamson
De definitie van een woestijn is juist dat er minder dan 250 mm neerslag valt wat in de meeste steden toch niet het geval is. Waarbij veel mensen in Nederland bijvoorbeeld ook nog eens grote stukken van hun tuinen betegelen en we het water nog slechter opvangen en er nog minder verdampt om te koelen.quote:
.
[..]
Een stedelijke omgeving is inderdaad eerder een woestijn dan een jungle of een moeras. Desondanks zorgt dat nog steeds voor een warmere omgeving, vergeleken met temperaturen buiten de bebouwde kom.
En ja in urbane gebieden is er een significant hogere temperatuur waardoor bijvoorbeeld weerstation Arcen niet meer gebruikt wordt.
Alhoewel er regen valt, wordt die regen zo snel weggesluisd in een stedelijke omgeving dat het op een woestijn lijkt qua verdamping en stralingsemissie.quote:
[..]
De definitie van een woestijn is juist dat er minder dan 250 mm neerslag valt wat in de meeste steden toch niet het geval is. Waarbij veel mensen in Nederland bijvoorbeeld ook nog eens grote stukken van hun tuinen betegelen en we het water nog slechter opvangen en er nog minder verdampt om te koelen.
En ja in urbane gebieden is er een significant hogere temperatuur waardoor bijvoorbeeld weerstation Arcen niet meer gebruikt wordt.
Good intentions and tender feelings may do credit to those who possess them, but they often lead to ineffective — or positively destructive — policies ... Kevin D. Williamson
Deze analogie lijkt me een beetje vreemd qau stalingsemissie als je hiermee het over warmte staling hebt in ieder geval. Aangezien het in woestijnen flink kan afkoelen in de nachten en we juist zien dat in urbane gebieden het in de zomer nachten stukken minder afkoelt dan in de buitengebieden.quote:
[..]
Alhoewel er regen valt, wordt die regen zo snel weggesluisd in een stedelijke omgeving dat het op een woestijn lijkt qua verdamping en stralingsemissie.
Verschil tussen erg droog en droog. De reden dat een woestijn 's nachts sterk afkoelt, is omdat ze daar bijna geen waterdamp in de lucht hebben. In het Nederlandse klimaat hebben we altijd waterdamp in de lucht hangen, meer in de zomer dan in de winter. Een Nederlandse stad is vergeleken met het platteland meer woestijnachtig, maar zeker geen woestijn.quote:
[..]
Deze analogie lijkt me een beetje vreemd qau stalingsemissie als je hiermee het over warmte staling hebt in ieder geval. Aangezien het in woestijnen flink kan afkoelen in de nachten en we juist zien dat in urbane gebieden het in de zomer nachten stukken minder afkoelt dan in de buitengebieden.
Good intentions and tender feelings may do credit to those who possess them, but they often lead to ineffective — or positively destructive — policies ... Kevin D. Williamson
Ik geloof niet zo dat je dit echt doet eigenlijk. Mogelijk vraag je het aan een AI. Wees daar eerlijk over.quote:
vrijdag 9 december 2016 15:58 schreef Ringo het volgende:
Welke discussie? Ik zie alleen maar harige kerels die elkaar de rug inzepen.
Welke discussie? Ik zie alleen maar harige kerels die elkaar de rug inzepen.
https://nos.nl/artikel/26(...)steld-van-droog-2025quote:NOS Nieuws
•
vandaag, 05:41
Opnieuw droog voorjaar, terwijl bodem nog niet is hersteld van droog 2025
Sven Schaap
redacteur Klimaat
Zonnig, al best warm en vrijwel geen regendruppel te bekennen. Voor het tweede jaar op rij is het voorjaar opvallend droog in Nederland. In sommige delen van het land worden zelfs al de eerste sproeiverboden voorbereid. En het is pas eind april.
Net als vorig jaar loopt het neerslagtekort dit voorjaar rap op, vertelt klimaatwetenschapper Lone Mokkenstorm van het KNMI. Het tekort is nu zo'n 50 millimeter. Mokkenstorm: "Als je kijkt naar de metingen sinds begin april, dan zitten we op dit moment op de 5 procent droogste jaren. En de verwachtingen laten wel zien dat dit gaat doorzetten en er zelfs nog wat bovenuit zal steken."
Die droogte in het voorjaar is geen incident meer, ziet hydroloog Inge de Graaf van Wageningen University & Research (WUR). "Wat we over de afgelopen jaren zien, is dat we steeds vaker in die droge voorjaren komen. Dat is het effect van klimaatverandering, die extremen komen steeds vaker voor."
Doordat er vrijwel geen neerslag valt, het zonnig is en er een windje staat is er veel verdamping en neemt het neerslagtekort dus toe. Maar de droogte die nu in de bodem te zien is, is ook de droogte van vorig jaar. Afgelopen winter heeft het niet veel geregend, waardoor de bodem niet heeft kunnen herstellen.
Hoewel februari vrij normaal was qua neerslag, waren delen van maart ook al droog, ziet Mokkenstorm van het KNMI. "En als we naar april kijken, zie je dat we de hele maand bijna geen neerslag hebben gehad. Het is best wel extreem geweest tot nu toe. Je hebt echt een paar weken normale hoeveelheden neerslag nodig om dat weer te compenseren. Een weekje regen gaat geen zoden aan de dijk zetten."
Tekort niet aangevuld
Dat geldt al helemaal voor de diepere lagen van de grond. "De bovenlagen worden natuurlijk wel nat van de regen, maar dat is niet genoeg om de diepere lagen en het grondwater te bereiken", aldus De Graaf. Dat probleem ziet ze bijvoorbeeld op de hoge zandgronden in Oost- en Zuid-Nederland, waar de grondwatertekorten van 2025 nog niet zijn aangevuld.
Dat zal merkbaar zijn in de natuur en de landbouw, verwacht de hydroloog. "De impact valt nu nog mee, maar de watervraag van gewassen is bijvoorbeeld al vrij hoog. We verwachten ook dat er dus eerder een behoefte zal zijn aan irrigatie."
En dat is waarschijnlijk al snel te zien aan het groen buiten. "Er zit niet echt neerslag in de voorspellingen, dus dan droogt het allemaal uit en en dan zijn het de grassen, die ondiep wortelen, die als eerste geel gaan verkleuren", vertelt De Graaf. Daarnaast ziet het KNMI ook dat het risico op natuurbranden al redelijk groot is.
Weinig regen te verwachten
Of de komende maanden minder droog zullen verlopen, is nog onduidelijk. In de regel wordt de zomer heter en droger na een droog voorjaar, omdat er dan minder water in de bodem zit en dus minder verdamping en afkoeling mogelijk is. Maar hoe dat nu uitpakt, is nog niet duidelijk. Het KNMI experimenteert met seizoensverwachtingen, maar het blijft lastig om ver vooruit te kijken. In de komende twee weken valt in ieder geval weinig regen te verwachten.
De Graaf verwacht niet dat de rest van het jaar zo extreem wordt als in 2025, toen het de op twee na droogste lente was sinds ten minste 1906. "De vooruitzichten wijzen opnieuw op droogte, maar waarschijnlijk minder extreem dan vorig jaar. Door lage grondwaterstanden is het systeem wel kwetsbaar, maar onze modellen laten voor de afvoeren voorlopig vooral een milde droogte zien, al zit daar onzekerheid in."
Toch is ze te spreken over de voorbereidingen op sproeiverboden die al in delen van Nederland worden getroffen. "Ik denk dat het heel slim is dat daar nu al over wordt nagedacht. Dat is wel een ontwikkeling van de laatste jaren, in reactie op de droogte die we hebben gezien. En dat moet ook. In een veranderend klimaat moeten we ons ervan bewust zijn dat we hiermee gaan leren leven."
Duurt nog wel even als ik de voorspelling zie.
And what rough beast, its hour come round at last,
Slouches towards Bethlehem to be born?
Slouches towards Bethlehem to be born?
Weer een alarmerend rapport over het klimaat. Zullen de leiders er nu wel alles aan doen om de opwarming te beperken? Of kijken ze opnieuw weg zoals dat ook gebeurde bij de vorige rapporten?
https://www.vrt.be/vrtnws(...)t-in-europa-in-2025/quote:Weerblokkades en zombie fires: Europa scoort het slechtst in nieuw klimaatrapport
Europa warmt ruim 2 keer sneller op dan het wereldwijde gemiddelde. Meer dan 95 procent van het continent kreeg in 2025 zelfs te maken met een jaartemperatuur die (ver) boven het normaal lag. Dat toont een nieuw klimaatrapport. Extreem weer en weerblokkades, zombie fires en het verlies van fauna en flora (zowel op land als in zee), tonen dat. Al is er ook 1 lichtpunt.
Michaël Torfs
5 uur geleden
Wetenschappers zeggen al jaren dat de uitstoot van broeikasgassen dringend (steil) naar beneden moet. Wie kijkt naar de cijfers van een opwarmend Europees continent, ziet nog eens waarom. In 2025 noteerde "95 procent tot 99 procent" van ons continent een jaartemperatuur die boven het gemiddelde lag.
In veel gevallen was het veel warmer dan gemiddeld, en op sommige plekken ging het om de hoogste waarden sinds het begin van de metingen (in het donkerrood). De temperatuur van 2025 is afgezet tegen het gemiddelde van de periode 1991-2020. Mochten de onderzoekers een oudere periode hebben genomen, dan waren de kleuren nog donkerder rood geweest.
2025 was het op 2 na warmste jaar ooit gemeten in Europa, na 2024 en 2023, blijkt nog uit het rapport van de Europese klimaatdienst Copernicus en de Wereldmeteorologische dienst WMO. De top-3 van warmste Europese jaren ooit wordt dus gevormd door de voorbije 3 jaar.
"Stijgende temperaturen, wijdverspreide bosbranden en droogte: de bewijzen zijn onweerlegbaar", zegt Samantha Burgess van Copernicus. Het rapport is opnieuw overduidelijk: "Klimaatverandering is geen dreigend toekomstbeeld meer, het is de realiteit geworden waar we nu in leven."
Toch betekent dat niet dat we de handdoek moeten gooien. Integendeel, het is belangrijk om net sneller klimaatactie te ondernemen om erger te vermijden, zegt Burgess nog. "De snelheid waarmee het allemaal verandert, vraagt om meer inspanningen voor het klimaat. Robuuste klimaatwetenschap moet de basis blijven vormen voor beslissingen van beleidsmakers. De omslag naar groene energie moet worden aangepast."
Hoe snel gaat het precies in Europa?
Het Europese continent warmt momenteel op met een snelheid van 0,56 graden Celsius per 10 jaar. Voor Azië is dat 0,46 graden, voor Noord-Amerika 0,42 graden, voor Afrika 0,36 graden. Ter vergelijking: de opwarming voor de hele planeet verliep de voorbije 3 decennia met 0,27 graden per 10 jaar.
Het lijken relatief lage waarden, maar elk tiende van een graad maakt een groot verschil. Bovendien kunnen de waarden over enkele decennia daardoor hoog oplopen, als de uitstoot niet snel drastisch daalt.
Vergeleken met de referentieperiode 1850-1900, die we kennen van de klimaatconferenties en het klimaatakkoord van Parijs, zit Europa momenteel al aan ongeveer 2,5 graden opwarming. Dat is een pak boven de anderhalve graad maximale opwarming (gemiddeld, voor de hele aarde) waar we naar streven.
Momenteel ligt de structurele opwarming van de hele planeet op 1,3 à 1,4 graden Celsius, afhankelijk van hoe lang de periode is die je meerekent.
Warmen ook de zeeën op?
Europa warmt bovendien sneller op dan gemiddeld wereldwijd. Er worden records opgetekend op land, maar ook in zee. Nooit waren de Europese wateren warmer sinds het begin van de metingen.
Maar liefst 86 procent van de oceaan in Europees gebied kreeg te maken met minstens een sterke mariene hittegolf (waarbij het zeewater voor een hele periode warmer is dan normaal). In 36 procent van het zeegebied ging het om zeer sterke of extreme mariene hittegolven, ook dat cijfer is een record. Op de kaart hieronder zijn de extreme (donkerpaars) en de strenge (rood) mariene hittegolven duidelijk te zien.
Wat zijn de gevolgen?
De gevolgen blijven niet uit. Warmer zeewater kan weerextremen uitlokken zoals zware regen of intense stormen. Door de klimaatverstoring krijgen we ook vaker te maken met weerblokkades waarbij het weer (zoals momenteel het geval is) wekenlang niet verandert. Dat kan leiden tot lange periodes van droogte zoals nu opnieuw in Vlaanderen. Extreme periodes (heel droog of net heel nat) komen vaker voor.
Hittegolven worden intenser en de hittestress bij mens en dier stijgt. Op land neemt door de hitte en de klimaatverstoring de kans op intense(re) en grotere bosbranden toe.
Vorig jaar verwoestten natuurbranden een oppervlakte van 10.000 vierkante kilometer. Dat is zowat een derde van de oppervlakte van heel België en een record voor Europa.
Branden in veengebieden
Ook veengebieden lopen steeds meer gevaar. Een probleem, want die gebieden slaan veel koolstof op en zijn belangrijk voor de biodiversiteit. Het verlies aan veengebied is het grootst op het Europese continent, weliswaar vooral door menselijke activiteit en landbouw.
Branden in veengebieden kunnen heel lang ondergronds blijven smeulen - het veen is soms 6 tot 8 meter dik - om dagen later opnieuw op te flakkeren. Daarom worden ze in het Engels ook wel zombie fires genoemd. Als het brandt in veengebied, komt er per hectare naar schatting 50 tot 100 keer meer van het broeikasgas CO2 vrij dan bij gewone bosbranden.
In april 2000 brandde het bijvoorbeeld 4 dagen lang in het Nederlandse natuurgebied Deurnsche Peel. 710 hectare werd toen getroffen. Het gebied smeulde nog bijna 2 maanden lang.
Minder direct zichtbaar is de impact op biodiversiteit en ecosystemen. Zo staat het zeegras in de Middellandse Zee (Posidonia oceanica) steeds meer onder druk door de mariene hittegolven daar. In de voorbije 50 jaar is de oppervlakte zeegras (P. oceanica) in de Middellandse Zee met 34 procent achteruit gegaan door menselijke schade en door de klimaatverandering.
Het water in de Middellandse Zee laat al enkele jaren recordhoge waarden optekenen.
Nochtans kan het zeegras ongeveer 30 keer sneller dan tropische bossen koolstof opslaan, en is het een echte hotspot voor biodiversiteit met tot 100.000 vissen per hectare. Bovendien maakt het de zeebodem stabieler, en kan het bescherming bieden tegen erosie en bij stormen.
Momenteel is er zowat 19.000 vierkante kilometer zeegras over aan de Europese kust, Europese beschermingsprogramma's bewijzen volgens de onderzoekers hun nut.
Hoe komt het dat Europa zo slecht scoort?
Dat Europa nog slechter scoort dan andere continenten heeft te maken met verschillende factoren:
veranderende weerpatronen door andere luchtstromingen in de atmosfeer. Die leiden tot meer en intensere hittegolven tijdens de zomer. Weerpatronen veranderen (onder meer) omdat de Noordpool opwarmt
meer straling van de zon, een gevolg van properdere lucht
een steeds kleiner gebied op land is nog bedekt met sneeuw (vorig jaar een derde minder dan normaal). Daardoor wordt de warmte van de zon minder teruggekaatst
Europa omvat ook een deel van het noordpoolgebied, en dat is nu eenmaal een van de snelst opwarmende gebieden ter wereld
Is er ook nog een lichtpuntje?
Jazeker, tussen al het alarmerende nieuws was er ook goed nieuws te rapen. De omslag naar hernieuwbare energie in Europa zet zich door. Bijna de helft van de elektriciteit in Europa (46,4 procent) kwam uit hernieuwbare bronnen zoals wind, zon en water. Dat is geen record: 2024 deed net een tikkeltje beter.
Het aandeel van zonne-energie groeide door naar 12,5 procent, een recordscore. Dit had niet enkel te maken met veel zonne-uren in 2025, maar gewoon ook met de gestegen capaciteit. Volgens energiedenktank Ember is de capaciteit vorig jaar gegroeid met 65 gigawatt, en is die groei veruit de belangrijkste oorzaak van het succes.
Anderzijds blijven we nog veel energie rechtstreeks uit fossiele bronnen halen, denk aan benzine of diesel voor onze auto's, of gas voor onze verwarming. In 2023 was elektriciteit goed voor ongeveer een kwart van het totale energieverbruik. Daarmee kwam elektriciteit achter diesel, benzine en olie, maar vóór gas.
Dat is een retorische vraag waarvan we weten dat ze er niet zoveel mee zullen doen. De al afgesproken klimaatdoelen voor 2030 gaan we in Europa na het eerst makkelijk afvangen van het laaghangend fruit natuurlijk ook niet halen.quote:
Weer een alarmerend rapport over het klimaat. Zullen de leiders er nu wel alles aan doen om de opwarming te beperken? Of kijken ze opnieuw weg zoals dat ook gebeurde bij de vorige rapporten?
Maar goed onze overheden hebben ook boter op hun hoofd laat ze eerst zelf het goede voorbeeld geven en aantonen dat hun doelen voor een overheid wel realiseerbaar zijn.. Dus bijvoorbeeld alle ambtenaren voor 2030 in klimaatneutrale kantoren huisvesten...
Op Europees niveau stoppen met de maandelijkse verhuizing van Brussel naar Straatsburg en terug. Totale waanzin...
Hier een stuk over de aanbouw van windturbines in Spanje. En hoe dit ze een zekere geopolitieke en economische onafhankelijkheid geeft t.o.v. andere landen binnen de EU: Door windturbines en zonnepanelen kan Spanje ‘opstaan tegen Trump’. Wellicht een iets gechargeerd stuk, maar dit geeft wel te denken.
Nederland heeft natuurlijk niet de ruimte die Spanje heeft om het op deze schaal te doen. Ook zijn de windturbines op zee duurder en geopolitiek kwetsbaarder (denk o.a. aan de Russen die pas en te onpas bij de kabels hangen). Door klimaatverandering zullen er meer regio's in de mediterrane regio ongeschikt worden voor fatsoenlijk leven en landbouw. Ideaal voor zonneparken en windturbinevelden. Investeer in die regio's.
Kerncentrales vlak bij vitale knooppunten en infrastructuur (lees de Scheldedelta bij Borssele of op de Tweede Maasvlakte). Dat lijkt mij toch niet de slimste weg naar duurzame energievoorziening.
Geothermie in Nederland is leuk, maar wil je grondwater van meer dan 100 0C aanboren moet je er flink wat knaken tegenaan gooien. Net over de grens in de Eifelregio ligt dat grondwater voor het oprapen. Zo kun je wel even doorgaan...
Binnen de EU zou er zoveel meer te halen zijn op het gebied van de energietransitie als de regie meer bij Brussel komt te liggen. Investeer nog meer in een gedegen stroomnet over heel Europa met meerdere back-ups. Zodat je bij grootschalige uitval altijd back-up hebt, en er bij sabotage of een cyberaanval er meerdere opties zijn om tussen te schakelen. Het feit is dat we helaas achter de feiten aanlopen met grote landen als Duitsland, Frankrijk, Spanje, Italië, Polen én Nederland voorop.
Nederland heeft natuurlijk niet de ruimte die Spanje heeft om het op deze schaal te doen. Ook zijn de windturbines op zee duurder en geopolitiek kwetsbaarder (denk o.a. aan de Russen die pas en te onpas bij de kabels hangen). Door klimaatverandering zullen er meer regio's in de mediterrane regio ongeschikt worden voor fatsoenlijk leven en landbouw. Ideaal voor zonneparken en windturbinevelden. Investeer in die regio's.
Kerncentrales vlak bij vitale knooppunten en infrastructuur (lees de Scheldedelta bij Borssele of op de Tweede Maasvlakte). Dat lijkt mij toch niet de slimste weg naar duurzame energievoorziening.
Geothermie in Nederland is leuk, maar wil je grondwater van meer dan 100 0C aanboren moet je er flink wat knaken tegenaan gooien. Net over de grens in de Eifelregio ligt dat grondwater voor het oprapen. Zo kun je wel even doorgaan...
Binnen de EU zou er zoveel meer te halen zijn op het gebied van de energietransitie als de regie meer bij Brussel komt te liggen. Investeer nog meer in een gedegen stroomnet over heel Europa met meerdere back-ups. Zodat je bij grootschalige uitval altijd back-up hebt, en er bij sabotage of een cyberaanval er meerdere opties zijn om tussen te schakelen. Het feit is dat we helaas achter de feiten aanlopen met grote landen als Duitsland, Frankrijk, Spanje, Italië, Polen én Nederland voorop.
https://nos.nl/artikel/26(...)voor-volksgezondheid
quote:NOS Nieuws
•
gisteren, 20:17
Experts: klimaatverandering is 'catastrofale bedreiging voor volksgezondheid'
Klimaatverandering moet in Europa worden behandeld als internationale noodsituatie voor de volksgezondheid. Dat stelt een speciale commissie die is opgezet door de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO).
De commissie beschrijft klimaatverandering als "een catastrofale bedreiging voor de volksgezondheid, veiligheid en sociale stabiliteit" die vraagt om deze hoogste noodstatus die de WHO kent.
Landen worden opgeroepen te werken aan tal van maatregelen, waaronder het vrijmaken van geld, het verzorgen van voorlichting over de gezondheidsrisico's van klimaatverandering en het opzetten van waarschuwingssystemen.
Verder moeten klimaatbestendigheid en duurzaamheid worden opgenomen in de opleiding van zorgprofessionals, adviseert de commissie, ook om de CO2-uitstoot van de zorg (in Nederland zo'n 7 procent(opent in nieuw venster) van de totale uitstoot) te verminderen.
Daarnaast adviseert de commissie klimaatverandering ook op de agenda te zetten bij organen die zich bezighouden met veiligheid. Daarbij zou het als veiligheidsdreiging moeten worden gezien. Alle ministeries die te maken hebben met kwesties die aan het klimaat raken, zouden daarbij betrokken moeten worden, schrijft de commissie.
Vroegtijdige sterfte
"De impact van klimaatverandering is heel groot", zegt Ernst Kuipers, de oud-minister van Volksgezondheid die deel uitmaakte van de commissie die vandaag bij de WHO in Genève haar bevindingen presenteerde. "Zo groot dat er eigenlijk geen ontsnappen aan is. Dit gaat verder dan een hittegolf bij ons, in juli. Dit raakt iedereen en heeft grote gevolgen voor onze gezondheid."
Zo beschrijft de commissie studies over vroegtijdige sterfte door klimaatverandering. "Dat zit bijvoorbeeld in vroeggeboortes, hartinfarcten en het risico op vormen van kanker, bijvoorbeeld longkanker door de hele fijne deeltjes die vrijkomen bij bosbranden en bij ons neerdalen", zegt Kuipers. "Het raakt niet alleen kwetsbare groepen. Ook gezonde mensen worden hiermee geconfronteerd."
Verder wijst hij erop dat extreme weerseffecten invloed hebben op migratie. "En dus ook de verspreiding van infectieziekten en antimicrobiële resistentie. Daar merken we allemaal wat van."
Het rapport haalt onder meer een studie aan die concludeerde dat er in 2024 zo'n 63.000 overlijdens zijn vastgesteld als gevolg van hitte in Europa. Een ander eerder onderzoek zag een verband tussen klimaatverandering en een groot deel van de hittedoden in de zomer van 2025. Ook wijst het rapport op onderzoeken naar de impact op voedselzekerheid in Europa, en het risico op verspreiding van infectieziekten door muggen.
Corona
Kuipers, die na de coronacrisis minister werd in het kabinet-Rutte IV, vergelijkt de te nemen stappen met de "pandemische paraatheid" waar hij destijds geld voor vrijmaakte. "Dat kun je nu misschien beter vertalen als crisisparaatheid. Je hebt monitoringssystemen nodig en vroege alerts. En je moet systemen hebben waarmee je regionaal en nationaal kunt opschalen in de zorg als dat nodig is."
Nu optreden leidt volgens de commissie tot voordelen op de korte en lange termijn, waaronder schonere lucht, gezonder eten, veiligere infrastructuur en lagere kosten voor gezondheidszorg. "We moeten onze middelen verplaatsen naar preventie, een schone leefomgeving en weerbare systemen", schrijft de commissie.
Noodsituatie
In Nederland wordt de boodschap van Kuipers en zijn collega's in ieder geval onderschreven door de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving (RVS). Dat adviesorgaan waarschuwde(opent in nieuw venster) vorig jaar ook al voor de gezondheidsrisico's van klimaatverandering. "De urgentie die uit dit rapport spreekt, sluit naadloos aan bij onze eigen bevindingen", reageert RVS-voorzitter Jet Bussemaker.
De onafhankelijke commissie waar Kuipers onderdeel van uitmaakte werd ruim een jaar geleden in het leven geroepen door de Europese tak van de WHO. Sindsdien spraken hij en zijn collega's met wetenschappers, politici, zorgprofessionals en het maatschappelijk middenveld in een aantal openbare hoorzittingen. Daaruit is dit advies voortgevloeid. Landen en de WHO kunnen de oproepen van de commissie naast zich neerleggen.
Ook voor de portemonnee is het beter om fossiel te vervangen door groene energie.
https://eenvandaag.avrotr(...)omie-in-kaart-163797quote:Hittegolven kosten ons elk jaar miljarden: nieuw onderzoek brengt risico's voor economie in kaart
30 mei 2026, 15:06
Petra Gaffke
Hitte is niet langer een onderwerp voor alleen het weerbericht: uit nieuw onderzoek blijkt dat het grote risico's meebrengt voor onze economie. "Jaar op jaar kosten hittegolven ons miljarden."
Europa stevent af op een hete én peperdure toekomst. Als de komende jaren net zo warm worden als de heetste jaren sinds 2014, kunnen grote economieën zoals die van Frankrijk en Duitsland tot wel 7 procent aan economische groei verliezen.
Blijvende groeiremmer
Nieuw onderzoek van verzekeringsreus Allianz waarschuwt voor gigantische schade door meer warme jaren op komst. Het onderzoek keek naar de komende vier jaar en concludeert dat de wereldwijde economische verliezen door hittegolven in de honderden miljarden euro's kunnen lopen.
"Waar we dit soort hittegolven vroeger als incident zagen, is het nu een blijvende groeiremmer die jaar op jaar miljarden kost," zegt Director Risk Underwriting Benelux Johan Geeroms van Allianz Trade.
'Schoenzolen smolten op heet asfalt'
Bij de FNV herkennen ze dit verontrustende beeld. De cijfers bevestigen wat de vakbond hoort vanuit de dagelijkse praktijk op de werkvloer. "We kaarten het hitteprobleem iedere zomer aan, maar er wordt nog te weinig mee gedaan," vindt bestuurslid Joosje de Lang van de vakbond.
"Ik sprak laatst iemand die op Schiphol werkt en vertelde dat zijn schoenzolen smolten op het hete asfalt. Dan heb je direct een beeld van wat voor extreme omstandigheden dat zijn. Dit soort hitte is ronduit gevaarlijk."
Halve stakingsdag
Ook in Nederland kost elke hittedag volgens het onderzoek grof geld. Boven de 32 graden valt de dagelijkse productiviteit in sectoren als de bouw, industrie en logistiek hard terug, een effect dat Johan Geeroms vergelijkt met de impact van een halve stakingsdag.
"En Nederland is extra kwetsbaar omdat we een open, logistiek gedreven economie zijn. Als spoor, weg en binnenvaart haperen door hitte, dan raakt dat meteen onze export en de havens, en uiteindelijk de orderportefeuilles van duizenden bedrijven."
'Bevestigt onze zorgen'
Met elke extra graad tussen de 30 en 35 graden daalt de productie per gewerkt uur met circa 3 procent, blijkt uit het onderzoek. Toch lijken veel werkgevers nog altijd verrast door de zomerse hitte en te weinig voorbereid op goede maatregelen om hun medewerkers te beschermen.
"Dat verbaast ons niet, het bevestigt alleen maar onze zorgen," zegt FNV'er De Lang. "Eigenlijk zou je op elke warme werkplek een hitteprotocol moeten hebben voor voldoende pauze en drinken, maar we zien helaas dat dit zeker niet overal aanwezig is."
Penny wise, pound foolish
De economische klappen vallen volgens Allianz eerst bij de winstgevendheid van bedrijven en daarna bij de koopkracht van huishoudens. Joosje De Lang noemt de huidige afwachtende houding van veel werkgevers dan ook 'penny wise, pound foolish'.
"Je bespaart misschien nu op investeringen voor een passende werkomgeving, maar daardoor heb je veel minder productieve werknemers. Uiteindelijk zorgt die hitte voor uitval. De werknemer belandt in het ergste geval ziek thuis, de uiteindelijke rekening is voor het bedrijf."
Economie kraakt onder hittegolf
Niet alleen individuele bedrijven, maar het hele economische systeem begint te kraken onder een hittegolf. Johan Geeroms wijst op elektriciteitscentrales die de vraag niet meer aankunnen door het massale gebruik van koelsystemen, terwijl diezelfde centrales al moeten terugschakelen vanwege een gebrek aan koelwater.
"Hitte is geen weerbericht meer, maar een risicoparagraaf", waarschuwt hij. "CFO's en risk managers van bedrijven moeten hittegolven net zo serieus modelleren als de rente of energieprijzen."
Veiligheid voorop
De FNV hoopt dat er eindelijk een einde komt aan de vrijblijvendheid van hitteprotocollen. Joosje de Lang pleit voor een helder, dwingend kader.
"Nu zie je dat er per werkplek verschillende afspraken worden gemaakt, dat zorgt voor onduidelijkheid. Het moet gewoon helder zijn: veiligheid staat voorop bij extreem warm weer."
Apps voor risico's hittekracht
Vanaf volgende week komt het KNMI met een nieuw waarschuwingssysteem voor hitte. Het instituut gebruikt daarvoor de term 'hittekracht', waarbij via een app met een cijfer aangegeven wordt hoeveel risico extreem hoge temperaturen met zich meebrengen.
Daarmee wordt makkelijker inzichtelijk gemaakt op welke dagen het echt te heet is om bijvoorbeeld zwaar werk buiten te verrichten of om intensief te gaan sporten. Daarnaast is er de FNV Werkklimaat-app, die specifiek is ontworpen voor werknemers om te berekenen of zij hun werk nog veilig kunnen uitvoeren bij extreme hitte.
Gerrit Hiemstra vandaag te gast in Buitenhof om te praten over het klimaat. Hopelijk ook met een glaasje water erbij
Hiemstra beaamde de uitspraak van hoogleraar transitiekunde Jan Rotmans namelijk: 'Als mensen zouden weten wat ik weet, zouden ze geen oog dichtdoen.'quote:Op zondag 31 mei 2026 09:25 schreef zakjapannertje het volgende:
[ afbeelding ]
Gerrit Hiemstra vandaag te gast in Buitenhof om te praten over het klimaat. Hopelijk ook met een glaasje water erbij
De situatie is zeer ernstig maar mensen krijgen dat niet mee omdat ze zich niet informeren of zich laten misleiden door nepnieuws. Daarom kunnen ze met gerust hart op politieke partijen stemmen die het klimaatprobleem ontkennen of op partijen stemmen die met halfslachtige maatregelen komen om de emissies te reduceren. Je kan de uitspraak van Rotmans dan ook zo interpreteren: 'Als mensen zouden weten wat ik weet, zouden ze niet meer op populisten of neoliberalen stemmen.'
Ik denk dat veel mensen het klimaatvraagstuk uiteindelijk nog steeds benaderen alsof het vooral een politiek probleem is: alsof de juiste verkiezingsuitslag, de juiste coalitie of voldoende politieke wil de doorslag kan geven.quote:
[..]
Hiemstra beaamde de uitspraak van hoogleraar transitiekunde Jan Rotmans namelijk: 'Als mensen zouden weten wat ik weet, zouden ze geen oog dichtdoen.'
De situatie is zeer ernstig maar mensen krijgen dat niet mee omdat ze zich niet informeren of zich laten misleiden door nepnieuws. Daarom kunnen ze met gerust hart op politieke partijen stemmen die het klimaatprobleem ontkennen of op partijen stemmen die met halfslachtige maatregelen komen om de emissies te reduceren. Je kan de uitspraak van Rotmans dan ook zo interpreteren: 'Als mensen zouden weten wat ik weet, zouden ze niet meer op populisten of neoliberalen stemmen.'
Maar zelfs als morgen iedere Nederlander op de meest klimaatbewuste partij zou stemmen, verandert dat de onderliggende dynamiek slechts beperkt. Nederland is geen eiland dat de koers van de mondiale industriële beschaving zelfstandig kan verleggen. Zelfs Europa kan dat niet.
Vrijwel alle moderne economieën, of ze nu in Europa, Azië of Noord-Amerika liggen, draaien op dezelfde fundamentele logica: economische groei, toenemende consumptie en het steeds efficiënter omzetten van natuurlijke hulpbronnen in economische waarde. Bossen worden grondstoffen, visbestanden worden productiecapaciteit en de atmosfeer fungeert als opslagplaats voor de bijproducten van die groei. Dat is geen ontsporing van het systeem: het is hoe het systeem functioneert en kan blijven functioneren.
Het ongemakkelijke aan het klimaatdebat is dat de wortels van de crisis niet losstaan van de wortels van onze beschaving. Dezelfde technologische en economische ontwikkeling die miljarden mensen uit armoede haalde, ziekten terugdrong en ongekende welvaart creëerde, heeft ook geleid tot een ongekende schaal van energieverbruik, grondstoffenwinning en aantasting van ecosystemen.
Dat is geen gevolg van slechte bedoelingen. Het is het logische resultaat van een wereld waarin mensen, bedrijven en landen structureel worden beloond voor meer productie, meer consumptie en meer groei. Juist de krachten die onze beschaving zo succesvol hebben gemaakt, blijken tegelijkertijd de krachten te zijn die de natuurlijke systemen onder druk zetten waarvan diezelfde beschaving afhankelijk is.
Daarom voelt een deel van het klimaatbeleid soms als een race tegen krachten die veel groter zijn dan nationale politiek alleen. Terwijl Nederland emissies probeert terug te dringen, groeit elders de vraag naar energie, grondstoffen en voedsel verder. De wereldwijde machine draait door, gedreven door miljarden mensen die allemaal streven naar een hoger welvaartsniveau.
Dat maakt maatregelen niet zinloos. Integendeel, ze kunnen schade beperken en aanpassing vergemakkelijken. Maar het idee dat één verkiezingsuitslag in Nederland de fundamentele richting van een wereldwijd systeem kan veranderen, lijkt mij eerder zelfmisleiding dan een realistische analyse van de situatie.
Misschien zouden mensen inderdaad slechter slapen als ze werkelijk zouden begrijpen hoe ernstig de klimaatontwikkelingen kunnen worden. Maar wat pas echt onrustig maakt, is het besef dat er geen eenvoudige boosdoener of zondebok aan te wijzen is. Het probleem ligt niet alleen bij een bepaalde partij, een bepaalde regering of een handvol bedrijven.
Het ligt besloten in de logica van een beschaving die al eeuwenlang wordt voortgestuwd door groei, innovatie, concurrentie en de menselijke wens om een beter, rijker en comfortabeler leven op te bouwen. De klimaatcrisis is daardoor niet zozeer een afwijking van het systeem als een gevolg van het succes ervan. En juist daarom is zij zo moeilijk op te lossen.
[ Bericht 2% gewijzigd door Perrin op 31-05-2026 23:05:07 ]
And what rough beast, its hour come round at last,
Slouches towards Bethlehem to be born?
Slouches towards Bethlehem to be born?
Geen idee waar Rotmans het over heeft. Misschien kan hij wat details geven in plaats van mensen bang te maken?quote:
[..]
Hiemstra beaamde de uitspraak van hoogleraar transitiekunde Jan Rotmans namelijk: 'Als mensen zouden weten wat ik weet, zouden ze geen oog dichtdoen.'
De situatie is zeer ernstig maar mensen krijgen dat niet mee omdat ze zich niet informeren of zich laten misleiden door nepnieuws. Daarom kunnen ze met gerust hart op politieke partijen stemmen die het klimaatprobleem ontkennen of op partijen stemmen die met halfslachtige maatregelen komen om de emissies te reduceren. Je kan de uitspraak van Rotmans dan ook zo interpreteren: 'Als mensen zouden weten wat ik weet, zouden ze niet meer op populisten of neoliberalen stemmen.'
Good intentions and tender feelings may do credit to those who possess them, but they often lead to ineffective — or positively destructive — policies ... Kevin D. Williamson
misleiden en nepnieuws:quote:
[..]
Geen idee waar Rotmans het over heeft. Misschien kan hij wat details geven in plaats van mensen bang te maken?
Misschien heeft hij het over mensen die bewust misinformatie over de rapporten van het ipcc verspreiden. Zoals bijvoorbeeld een persoon hier die zegt dat er niets klopt van de ipcc warmte vergelijkingen maar zelf zijn theorie niet publiceert.
Ik denk dat het weldegelijk uitmaakt welke politieke stroming de touwtjes in handen heeft en dat de politiek wel de doorslag kan geven in het klimaatprobleem. De politiek heeft namelijk de macht om te reguleren, stimuleren en te ontmoedigen. De politiek greep ook hard in (totaalverbod op CFK's) toen er gaten ontstonden in de ozonlaag en dat was een groot succes . Hiemstra zei ook dat de politiek meer moet reguleren. Hij stelde voor dat de politiek moet gaan afdwingen dat over 25 jaar geen fossiele energie meer gebruikt mag worden.quote:
[..]
Ik denk dat veel mensen het klimaatvraagstuk uiteindelijk nog steeds benaderen alsof het vooral een politiek probleem is: alsof de juiste verkiezingsuitslag, de juiste coalitie of voldoende politieke wil de doorslag kan geven.
Maar zelfs als morgen iedere Nederlander op de meest klimaatbewuste partij zou stemmen, verandert dat de onderliggende dynamiek slechts beperkt. Nederland is geen eiland dat de koers van de mondiale industriële beschaving zelfstandig kan verleggen. Zelfs Europa kan dat niet.
Vrijwel alle moderne economieën, of ze nu in Europa, Azië of Noord-Amerika liggen, draaien op dezelfde fundamentele logica: economische groei, toenemende consumptie en het steeds efficiënter omzetten van natuurlijke hulpbronnen in economische waarde. Bossen worden grondstoffen, visbestanden worden productiecapaciteit en de atmosfeer fungeert als opslagplaats voor de bijproducten van die groei. Dat is geen ontsporing van het systeem: het is hoe het systeem functioneert en kan blijven functioneren.
Het ongemakkelijke aan het klimaatdebat is dat de wortels van de crisis niet losstaan van de wortels van onze beschaving. Dezelfde technologische en economische ontwikkeling die miljarden mensen uit armoede haalde, ziekten terugdrong en ongekende welvaart creëerde, heeft ook geleid tot een ongekende schaal van energieverbruik, grondstoffenwinning en aantasting van ecosystemen.
Dat is geen gevolg van slechte bedoelingen. Het is het logische resultaat van een wereld waarin mensen, bedrijven en landen structureel worden beloond voor meer productie, meer consumptie en meer groei. Juist de krachten die onze beschaving zo succesvol hebben gemaakt, blijken tegelijkertijd de krachten te zijn die de natuurlijke systemen onder druk zetten waarvan diezelfde beschaving afhankelijk is.
Daarom voelt een deel van het klimaatbeleid soms als een race tegen krachten die veel groter zijn dan nationale politiek alleen. Terwijl Nederland emissies probeert terug te dringen, groeit elders de vraag naar energie, grondstoffen en voedsel verder. De wereldwijde machine draait door, gedreven door miljarden mensen die allemaal streven naar een hoger welvaartsniveau.
Dat maakt maatregelen niet zinloos. Integendeel, ze kunnen schade beperken en aanpassing vergemakkelijken. Maar het idee dat één verkiezingsuitslag in Nederland de fundamentele richting van een wereldwijd systeem kan veranderen, lijkt mij eerder zelfmisleiding dan een realistische analyse van de situatie.
Misschien zouden mensen inderdaad slechter slapen als ze werkelijk zouden begrijpen hoe ernstig de klimaatontwikkelingen kunnen worden. Maar wat pas echt onrustig maakt, is het besef dat er geen eenvoudige boosdoener of zondebok aan te wijzen is. Het probleem ligt niet alleen bij een bepaalde partij, een bepaalde regering of een handvol bedrijven.
Het ligt besloten in de logica van een beschaving die al eeuwenlang wordt voortgestuwd door groei, innovatie, concurrentie en de menselijke wens om een beter, rijker en comfortabeler leven op te bouwen. De klimaatcrisis is daardoor niet zozeer een afwijking van het systeem als een gevolg van het succes ervan. En juist daarom is zij zo moeilijk op te lossen.
Als bedrijven blijven volharden in de weg van de minste weerstand (wat logische is want winst maken is hun eerste prioriteit) en daarom niet intrinsiek tot vergroenen bereid zijn dan moeten ze maar gedwongen worden. En dan komt dus de politiek in beeld. Maar populisten die niet geloven dat broeikasgassen de oorzaak zijn van klimaatverandering zullen bedrijven niet gaan dwingen en voor neoliberalen wegen financiële belangen (van aandeelhouders) altijd zwaarder dan het algemeen belang van een leefbare planeet.
Meer groei (en dus uitstoot) gaat tegenwoordig toch niet altijd meer gepaard met meer welzijn? Weerstextremen maken het leven er namelijk niet beter op. Ook zal het doorzetten van klimaatverandering de economie raken en dus de welvaart.
Aan de hoge mate van consumeren door de rijkere mensen (het consumpieniveu van mensen met weinig geld is het probleem niet volgens Hiemstra) daar moet ook wat aan gedaan worden. Zij consumeren meer dan de planeet aankan. Denk aan vliegen, veel vlees consumeren en spullen aanschaffen. Dat kan heus wel minder en beter zonder dat hun welzijn nou wezenlijk slechter wordt. Het is jammer dat de rijken koeler wonen en zich anderzins makkelijker kunnen aanpassen aan de opwarming zodat zij minder ermee geconfronteerd worden terwijl zij wel de grootste veroorzakers van de opwarming zijn.
Dus inzetten op vergroenen en consumptie ontmoedigen. Dat doet de markt niet vanzelf dus moet de overheid ingrijpen. In democratische landen wordt gekozen wie mag regeren. En ik denk dat het voor het klimaatprobleem zeker uitmaakt wie regeert, probleemwegkijkers of probleemaanpakkers .
Je schetst een heel nobel beeld van hoe de wereld zou moeten werken. Het idee dat de politiek gewoon hard kan ingrijpen, net als destijds met het CFK-verbod, klinkt comfortabel. Maar de realiteit is helaas een stuk weerbarstiger: dit gaat op wereldniveau simpelweg nooit collectief gebeuren.quote:
[..]
Ik denk dat het weldegelijk uitmaakt welke politieke stroming de touwtjes in handen heeft en dat de politiek wel de doorslag kan geven in het klimaatprobleem. De politiek heeft namelijk de macht om te reguleren, stimuleren en te ontmoedigen. De politiek greep ook hard in (totaalverbod op CFK's) toen er gaten ontstonden in de ozonlaag en dat was een groot succes . Hiemstra zei ook dat de politiek meer moet reguleren. Hij stelde voor dat de politiek moet gaan afdwingen dat over 25 jaar geen fossiele energie meer gebruikt mag worden.
Als bedrijven blijven volharden in de weg van de minste weerstand (wat logische is want winst maken is hun eerste prioriteit) en daarom niet intrinsiek tot vergroenen bereid zijn dan moeten ze maar gedwongen worden. En dan komt dus de politiek in beeld. Maar populisten die niet geloven dat broeikasgassen de oorzaak zijn van klimaatverandering zullen bedrijven niet gaan dwingen en voor neoliberalen wegen financiële belangen (van aandeelhouders) altijd zwaarder dan het algemeen belang van een leefbare planeet.
Meer groei (en dus uitstoot) gaat tegenwoordig toch niet altijd meer gepaard met meer welzijn? Weerstextremen maken het leven er namelijk niet beter op. Ook zal het doorzetten van klimaatverandering de economie raken en dus de welvaart.
Aan de hoge mate van consumeren door de rijkere mensen (het consumpieniveu van mensen met weinig geld is het probleem niet volgens Hiemstra) daar moet ook wat aan gedaan worden. Zij consumeren meer dan de planeet aankan. Denk aan vliegen, veel vlees consumeren en spullen aanschaffen. Dat kan heus wel minder en beter zonder dat hun welzijn nou wezenlijk slechter wordt. Het is jammer dat de rijken koeler wonen en zich anderzins makkelijker kunnen aanpassen aan de opwarming zodat zij minder ermee geconfronteerd worden terwijl zij wel de grootste veroorzakers van de opwarming zijn.
Dus inzetten op vergroenen en consumptie ontmoedigen. Dat doet de markt niet vanzelf dus moet de overheid ingrijpen. In democratische landen wordt gekozen wie mag regeren. En ik denk dat het voor het klimaatprobleem zeker uitmaakt wie regeert, probleemwegkijkers of probleemaanpakkers .
Het grote verschil is dat CFK’s een specifiek nicheproduct waren waar al snel vervangers voor bestonden. Fossiele brandstoffen daarentegen zijn het fundament van onze complete beschaving. Onze economie, landbouw en defensie hebben het nog steeds keihard nodig. Als wij onszelf in het Westen strenge restricties opleggen die leiden tot deïndustrialisatie en economische krimp, lossen we het wereldwijde probleem niet op. We verplaatsen de uitstoot en de productiecapaciteit alleen maar naar landen die de regels aan hun laars lappen.
En voor ons belangrijker nog: we zetten onszelf hiermee geopolitiek buitenspel. Terwijl wij onze economische slagkracht, welvaart en zelfvoorzienendheid afbreken, worden andere grootmachten alleen maar dominanter en machtiger.
Als het Westen economisch irrelevant wordt, verliezen we niet alleen onze welvaart, maar ook onze vrijheid en onze stem op het wereldtoneel. We kunnen dan moreel heel zuiver zijn, maar we zijn dan te zwak om nog enige invloed uit te oefenen. Het is voor ons een verliezende strategie waarmee we het probleem niet oplossen maar onszelf wel fataal verzwakken op geopolitiek gebied.
De geschiedenis laat zien dat de wereld niet draait om goede bedoelingen alleen, maar om macht en veerkracht. Als wij onszelf strategisch verzwakken, gaat de wereldwijde richting van de menselijke beschaving gewoon door, maar wel onder de voorwaarden van landen die lak hebben aan onze idealen en goede bedoelingen. De overheid kan veel reguleren, maar de wetten van de wereldwijde machtsstrijd kan ze niet veranderen.
And what rough beast, its hour come round at last,
Slouches towards Bethlehem to be born?
Slouches towards Bethlehem to be born?
Als we écht zo serieus waren over de overstap naar elektriciteit als motor van onze economie, dan had onze hele infrastructuur er nu heel anders voorgelegen. Kijk naar ons elektriciteitsnet: dat staat in heel Europa al op knappen. We kunnen de huidige vraag vaak al amper aan, laat staan dat we klaar zijn om de hele samenleving massaal van het gas en de olie te halen. Het ontbreekt ons simpelweg aan de daadkracht om de basisvoorwaarden op orde te krijgen.
Bovendien moeten we eerlijk naar onszelf kijken: Europa is helemaal geen sterke, geopolitieke speler. We zijn intern verdeeld en worden nu al vermalen in de machtsstrijd tussen de Verenigde Staten, China en Rusland. We verkeren simpelweg niet in de positie om de wereld de wetten voor te schrijven.
Bovendien moeten we eerlijk naar onszelf kijken: Europa is helemaal geen sterke, geopolitieke speler. We zijn intern verdeeld en worden nu al vermalen in de machtsstrijd tussen de Verenigde Staten, China en Rusland. We verkeren simpelweg niet in de positie om de wereld de wetten voor te schrijven.
And what rough beast, its hour come round at last,
Slouches towards Bethlehem to be born?
Slouches towards Bethlehem to be born?
Daar komt bij dat de westerse beschaving momenteel niet bepaald in haar bloeitijd verkeert. Onze samenlevingen zijn diep gepolariseerd en er heerst al een enorme woede en onvrede onder de bevolking. Kijk naar de VS, het VK, Frankrijk, Duitsland, ja ook ons land.
Gevestigde politici hebben nog weinig krediet over, zowel politiek als financieel. Als zij nu proberen om economisch draconische maatregelen door te drukken, zal het populisme hen simpelweg verpletteren.
We zien op dit moment nauwelijks tot geen echte leiders die bereid zijn om Europeanen op een eerlijke, constructieve manier voor te bereiden op de moeilijke tijden die voor ons liggen. In plaats daarvan steken de meesten van ons liever comfortabel hun kop in het zand, in de hoop dat de storm wel overwaait.
We houden ons liever bezig met de migratiediscussie, een paar procentjes koopkracht en waarheen de volgende vakantie gaat.
Gevestigde politici hebben nog weinig krediet over, zowel politiek als financieel. Als zij nu proberen om economisch draconische maatregelen door te drukken, zal het populisme hen simpelweg verpletteren.
We zien op dit moment nauwelijks tot geen echte leiders die bereid zijn om Europeanen op een eerlijke, constructieve manier voor te bereiden op de moeilijke tijden die voor ons liggen. In plaats daarvan steken de meesten van ons liever comfortabel hun kop in het zand, in de hoop dat de storm wel overwaait.
We houden ons liever bezig met de migratiediscussie, een paar procentjes koopkracht en waarheen de volgende vakantie gaat.
And what rough beast, its hour come round at last,
Slouches towards Bethlehem to be born?
Slouches towards Bethlehem to be born?
En alsof dit nog niet genoeg is, staat West-Europa ook nog onder druk van de vergrijzing. Een ouder wordende bevolking betekent stijgende zorgkosten, krimpende arbeidskrachten en toenemende druk op productiviteit en belastingstelsels.
Dat beperkt de economische manoeuvreerruimte precies op het moment dat grote investeringen nodig zijn in energie, infrastructuur en klimaattransitie. Het is een stille maar krachtige structurele factor die de draagkracht van westerse samenlevingen enorm onder druk zet.
Dat beperkt de economische manoeuvreerruimte precies op het moment dat grote investeringen nodig zijn in energie, infrastructuur en klimaattransitie. Het is een stille maar krachtige structurele factor die de draagkracht van westerse samenlevingen enorm onder druk zet.
And what rough beast, its hour come round at last,
Slouches towards Bethlehem to be born?
Slouches towards Bethlehem to be born?
En als laatste: onze democratische systemen zijn gebouwd op controle, polderen en compromissen, waardoor grote transities vaak veel te langzaam en gefragmenteerd verlopen.
Tegelijkertijd zijn we voor energie, grondstoffen en industriële productie (juist de sectoren die cruciaal zijn voor die gewenste elektrificatie en digitalisering) volkomen afhankelijk van mondiale ketens. Dit maakt ons kwetsbaar in een steeds instabielere wereld.
Het is een stapeling van problemen die elkaar versterken: mondiale, Europese en nationale systemen die op meerdere plekken tegelijk onder hoogspanning staan. De komende tien jaar zullen deze crises niet los van elkaar netjes op hun beurt wachten, maar steeds vaker samenvallen. De eerste contouren daarvan zijn al pijnlijk zichtbaar voor iedereen die ze wíl zien.
Tegelijkertijd zijn we voor energie, grondstoffen en industriële productie (juist de sectoren die cruciaal zijn voor die gewenste elektrificatie en digitalisering) volkomen afhankelijk van mondiale ketens. Dit maakt ons kwetsbaar in een steeds instabielere wereld.
Het is een stapeling van problemen die elkaar versterken: mondiale, Europese en nationale systemen die op meerdere plekken tegelijk onder hoogspanning staan. De komende tien jaar zullen deze crises niet los van elkaar netjes op hun beurt wachten, maar steeds vaker samenvallen. De eerste contouren daarvan zijn al pijnlijk zichtbaar voor iedereen die ze wíl zien.
And what rough beast, its hour come round at last,
Slouches towards Bethlehem to be born?
Slouches towards Bethlehem to be born?
Ik denk niet dat het Westen zichzelf buitenspel zet als het zelfvoorzienend is geworden op energie gebied. Grootmacht China denkt ook zo daar dat land de grootste investeerder is in groene energie en technologie. Maar dat moet je dus wel afdwingen als overheid. Want als iets het neoliberale experiment ons heeft geleerd is dat de markt niet vanzelf het algemeen belang prioriteit geeft. We kunnen niet morgen al helemaal zonder fossiel maar je kan als overheid wel afdwingen dat het in de toekomst moet gebeuren. Bijvoorbeeld over 25 jaar wat Gerrit Hiemstra voorstelde in Buitenhof. Dan kunnen landen daar alvast naartoe werken als er een helder doel ligt. Het alternatief is een onleefbaar wordende planeet. Als je als gevolg van de klimaatopwarming vooral bezig bent met dijken aanleggen en verstevigen, bosbranden bestrijden, mensen behandelen die door de hitte zijn bezweken, voorkomen dat oogsten mislukken en enzovoorts dan komt er van geopolitieke ambities al helemaal niks terecht.quote:
[..]
Je schetst een heel nobel beeld van hoe de wereld zou moeten werken. Het idee dat de politiek gewoon hard kan ingrijpen, net als destijds met het CFK-verbod, klinkt comfortabel. Maar de realiteit is helaas een stuk weerbarstiger: dit gaat op wereldniveau simpelweg nooit collectief gebeuren.
Het grote verschil is dat CFK’s een specifiek nicheproduct waren waar al snel vervangers voor bestonden. Fossiele brandstoffen daarentegen zijn het fundament van onze complete beschaving. Onze economie, landbouw en defensie hebben het nog steeds keihard nodig. Als wij onszelf in het Westen strenge restricties opleggen die leiden tot deïndustrialisatie en economische krimp, lossen we het wereldwijde probleem niet op. We verplaatsen de uitstoot en de productiecapaciteit alleen maar naar landen die de regels aan hun laars lappen.
En voor ons belangrijker nog: we zetten onszelf hiermee geopolitiek buitenspel. Terwijl wij onze economische slagkracht, welvaart en zelfvoorzienendheid afbreken, worden andere grootmachten alleen maar dominanter en machtiger.
Als het Westen economisch irrelevant wordt, verliezen we niet alleen onze welvaart, maar ook onze vrijheid en onze stem op het wereldtoneel. We kunnen dan moreel heel zuiver zijn, maar we zijn dan te zwak om nog enige invloed uit te oefenen. Het is voor ons een verliezende strategie waarmee we het probleem niet oplossen maar onszelf wel fataal verzwakken op geopolitiek gebied.
De geschiedenis laat zien dat de wereld niet draait om goede bedoelingen alleen, maar om macht en veerkracht. Als wij onszelf strategisch verzwakken, gaat de wereldwijde richting van de menselijke beschaving gewoon door, maar wel onder de voorwaarden van landen die lak hebben aan onze idealen en goede bedoelingen. De overheid kan veel reguleren, maar de wetten van de wereldwijde machtsstrijd kan ze niet veranderen.
|
|
