goed nieuws voor de POL-kijkcijfers
![]()
:
quote:
Kabinet kraakt en piept
Door Rutger van Santen
07-03-2006
Premier Jan Peter Balkenende brengt zijn stem uit in Capelle aan den IJsselHet kabinet kraakt en piept. Waar premier Balkenende de afgelopen weken weigerde zich zorgen te maken om de aanhoudende negatieve uitslagen van de polls, is de boodschap van kiezend Nederland duidelijk. Zouden er nu geen gemeenteraads- maar Kamerverkiezingen zijn gehouden, dan ontbrak de meerderheid voor CDA, VVD en D66. De partijen zouden niet verder komen dan 61 zetels.
"Het wordt pas serieus als het om het echie gaat. Ik maak me dus absoluut nog geen zorgen." Zo luidde de bijna mantra-achtige reactie van Balkenende de afgelopen maanden. Maar na de uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen op 7 maart kan hij zich niet meer zo luchtig en onaangedaan gedragen. Uiteraard gaat het hier om de uitslag van lokale verkiezingen die niet naadloos te transponeren zijn naar de potentiële verhoudingen in de Tweede Kamer van dit moment. Toch moet de boodschap van het electoraat Balkenende rauw op het dak zijn gevallen.
Van Aartsen stapt op na raadsverkiezingen
De verkiezingen hebben meteen landelijk politieke gevolgen gekregen. Jozias Van Aartsen is opgestapt als fractieleider van de VVD na het verlies van zijn partij. Van Aarten geeft later woensdag een persconferentie om zijn besluit toe te lichten. VVD collega's vinden het jammer dat hun fractievoorzitter opstapt. Vice-fractievoorzitter Bibi de Vries meldt in een eerste reactie dat ze het wel had zien aankomen. Ze vertelt dat hij voor zichzelf consequenties wilde trekken uit de teleurstellende uitslag van de raadsverkiezingen.
Het is niet automatisch zo dat het zittende kabinet moet verdwijnen, omdat het momenteel virtueel nog maar geschraagd wordt door 61 Kamerzetels. Het mandaat van Balkenende-2 loopt officieel nog tot mei van het volgend jaar. Maar het is zeer de vraag of het kabinet die 14 maanden nog ongeschonden overleeft.
Twijfel
Allereerst moet er onvermijdelijk twijfel zijn binnengeslopen in de rangen van het kabinet waar menig minister zich steeds luider afvraagt of het eigenlijk nog wel zin heeft om door te gaan nu het vaderlandse electoraat blijkens onderzoek ook in belangrijke mate de boodschap heeft afgegeven dat het is uitgekeken op de coalitie in Den Haag.
Verder likken alledrie de partijen hun eigen wonden. Vooral de achterban van D66, dat voor de zoveelste keer achter elkaar een verkiezingsnederlaag leed en de al weinige zetels in steden en dorpen verder zag slinken, staat op het punt openlijk te rebelleren tegen de politieke leiding. Een ruime meerderheid van de Democraten wil uit het kabinet treden en omdat binnen de kleinste regeringspartij de regel van one man, one vote telt, is het slechts een kwestie van tijd voor een partijcongres ook echt de daad bij het woord voegt.
Wiegel
Ook binnen de VVD is de onvrede groot. VVD-fractievoorzitter Van Aartsen heeft zijn consequenties getrokken uit het verlies van zijn partij en is afgetreden. Wellicht dat het verlies bij de lokale verkiezingen en het opstappen van Van Aartsen voor de liberalen reden is om orde op zaken te stellen binnen de partij. Daar was het niet duidelijk wie de koers bepaalde. Van Aartsen was slechts 'de politiek aanvoerder' en moest maar voor lief nemen dat de VVD soms openlijk flirtte met het electoraat op de rechtervleugel om types als Geert Wilders de wind uit de zeilen te nemen, terwijl op andere momenten het gedrag van fractielid Hirsi Ali werd bekritiseerd door partijmonument Hans Wiegel. Die liet zelf voortdurend onzekerheid bestaan over zijn ambities en veroorzaakte ook daardoor weer onzekerheid. Nog het afgelopen weekend schoffeerde het erelid uit Diever D66-minister Alexander Pechtold, die hij toewenste dat "het kereltje zo snel mogelijk weer zou kunnen gaan buitenspelen".
Depressief
De coalitiefractievoorzitters, Verhagen, Van Aartsen en Van der Laan hielden zich in het debat groot, hoewel Van der Laan haar tranen nauwelijks kon bedwingen en bijna depressief reageerde op de uitslagen.
Ze toonden realiteitszin door te erkennen dat de uitslag mede tot stand gekomen is op basis van afkeer van de Haagse regeringspolitiek. Maar het trio zei ook te geloven dat het tij nog te keren is als het kabinet de resterende veertien maanden benut om nu eindelijk eens te komen met het zo lang verwachte "zoet", in de vorm van regeringsmaatregelen die gunstig uitpakken voor de bevolking. Daarbij werden overigens geen specifieke voorbeelden genoemd.
Onrust
Maar het is zeer onzeker of het kabinet het voorjaar van 2007 nog haalt. Vanuit het land zal de druk worden opgevoerd. Niet alleen vanuit een groeiend aantal zogeheten "linkse" colleges die heel andere politieke prioriteiten zullen eisen dan veel van de zittende lokale besturen. Tegelijkertijd zullen ook de leden in het land - van met name het CDA - zich niet onbetuigd laten. Die hebben veel raadszetels en bestuursposities zien verdampen en zullen hun onvrede daarover op het Binnenhof parkeren. En omdat daar bijvoorbeeld in de backbenches van de christen-democratische fractie al langer onrust heerst, lijkt het haast onmogelijk om ongelukken te voorkomen. Het aftreden van Van Aartsen vergroot de onrust binnen de coalitie. Bij de liberalen zelf zal het besluit van de fractievoorzitter leiden tot een interne machtsstrijd. Premier Balkenende die zich de afgelopen maanden niet heeft laten kennen als een behendig manager, zal deze situatie met lede ogen aanzien.
Zo beschouwd is het goed te begrijpen dat premier Balkenende op het einde van de avond van de 7e maart verzuchtte dat hij als gevolg van de uitslag niet uit het veld was geslagen, maar wel een moeilijke nacht tegemoet ging. Als altijd iets te optimistisch vertrok de premier naar zijn woonplaats Capelle aan de IJssel. Ook daar verloor het lokale CDA trouwens stevig.
http://www.wereldomroep.n(...)8/verk_kabinet070306