Duitse politiek #12: Alles ruhig im Osten

quote:

Op maandag 21 september 2026 07:33 schreef Monolith het volgende:

[..]
Ik heb eerlijk gezegd het idee dat de kiezer wel wonderen verwacht. Kijk alleen al naar wat die Linke van plan is qua woningbeleid in Berlijn.

wat zijn ze dan van plan , weten ze daar ook niet meer hoe ze buiten de stad moeten bouwen??

Merz is trouwens een ouderwetse schoolmeester, stuur maar snel weg die vent

quote:

Op zondag 20 september 2026 22:17 schreef Harvest89 het volgende:
Wel mooi. Dat de jongeren niet veel moeten hebben van de AFD.

De opvolger van de SED is nou niet bepaald een geruststellend alternatief (ja ja, this time is different).

Het politieke midden maakt zichzelf overbodig.

Een ondernemer die zijn bedrijf wil financieren, krijgt negentig pagina's aan contracten, is een dag kwijt aan de notaris en maakt tienduizenden euro's aan kosten. Tegelijkertijd ziet de burger zijn woon- en energielasten stijgen, terwijl de economie nauwelijks groeit. En als je vraagt waarom het allemaal zo ingewikkeld moet, volgt steevast dezelfde keurige uitleg: verandering is nu eenmaal complex.

En dan is men verbaasd dat mensen afhaken.

Populisten en radicaal-links winnen niet noodzakelijk omdat hun oplossingen werken. Ze profiteren ervan dat ze tenminste erkennen dat er iets mis is, een oorzaak aanwijzen en een richting beloven.

Het midden klinkt steeds vaker als een corporate HR-afdeling: zorgvuldig, procedureel en doodsbang om keuzes te maken.

Zolang het politieke midden banger is voor verandering dan voor stilstand, zullen kiezers de flanken blijven gebruiken als sloophamer.

CDU in MV zat op 5,5 in de exits, maar uiteindelijk 4,9 dus

quote:

Op maandag 21 september 2026 07:36 schreef michaelmoore het volgende:

[..]
wat zijn ze dan van plan , weten ze daar ook niet meer hoe ze buiten de stad moeten bouwen??

Merz is trouwens een ouderwetse schoolmeester, stuur maar snel weg die vent
[ afbeelding ]

Oude schoolmeesters hadden meestal wél een goed karakter.

quote:

Op maandag 21 september 2026 08:04 schreef Perrin het volgende:
Het politieke midden maakt zichzelf overbodig.

Een ondernemer die zijn bedrijf wil financieren, krijgt negentig pagina's aan contracten, is een dag kwijt aan de notaris en maakt tienduizenden euro's aan kosten. Tegelijkertijd ziet de burger zijn woon- en energielasten stijgen, terwijl de economie nauwelijks groeit. En als je vraagt waarom het allemaal zo ingewikkeld moet, volgt steevast dezelfde keurige uitleg: verandering is nu eenmaal complex.

En dan is men verbaasd dat mensen afhaken.

Populisten en radicaal-links winnen niet noodzakelijk omdat hun oplossingen werken. Ze profiteren ervan dat ze tenminste erkennen dat er iets mis is, een oorzaak aanwijzen en een richting beloven.

Het midden klinkt steeds vaker als een corporate HR-afdeling: zorgvuldig, procedureel en doodsbang om keuzes te maken.

Zolang het politieke midden banger is voor verandering dan voor stilstand, zullen kiezers de flanken blijven gebruiken als sloophamer.

Maar welke (meer radicale) verandering zou het centrum na moeten gaan streven dan volgens jou?

Want het probleem van deze huidige complexe wereld is inderdaad gewoon dat het daadwerkelijk implementeren van veranderingen ontzettend lastig is.

In zetels:

Twee linkse coalities dus

quote:

Op maandag 21 september 2026 08:23 schreef Breekfast het volgende:

[..]
Maar welke (meer radicale) verandering zou het centrum na moeten gaan streven dan volgens jou?

Want het probleem van deze huidige complexe wereld is inderdaad gewoon dat het daadwerkelijk implementeren van veranderingen ontzettend lastig is.

Juist daarom moet je eerst bepalen waar je naartoe wilt.

We hebben zelf een systeem gebouwd waarin wetten, procedures, vergunningen en deelbelangen zich rond iedere verandering hebben gevouwen. Wat ooit bescherming moest bieden, is steeds vaker een rem geworden. Complexiteit is geen natuurwet. Een groot deel ervan hebben we zelf georganiseerd.

En vervolgens gebruiken we die complexiteit als alibi voor stilstand. Iedere hervorming wordt vermalen in deelbelangen, ieder deelbelang krijgt een veto, en uiteindelijk institutionaliseren we onze eigen achteruitgang.

De eerste vraag is daarom niet: welke radicale hervorming voeren we morgen in? Maar: hoe moet Duitsland, Nederland of Europa er over twintig jaar uitzien en wat staat die toekomst nu in de weg?

Wil je een groeiende economie? Maak oprichten, investeren, bouwen en opschalen weer eenvoudig: minder vergunningen, kortere procedures en een overheid die verandering mogelijk maakt in plaats van vertraagt.

Wil je goedkope, betrouwbare energie en een concurrerende industrie? Maak dát het doel en bouw productie, netten, opslag en interconnecties daarop. Niet eerst eindeloos onderhandelen over welke belangen allemaal moeten worden ontzien.

Wil je betaalbare woningen? Maak bouwen eenvoudiger, standaardiseer waar het kan en voorkom dat ieder project jarenlang kan worden geblokkeerd.

Wil je een houdbare verzorgingsstaat? Neem de demografie serieus. Laat werken lonen, hervorm waar nodig en schuif de rekening niet steeds door naar de volgende generatie.

Wil je strategische autonomie? Bepaal welke energie-, defensie-, digitale en industriële capaciteiten Duitsland en Europa zelf moeten kunnen leveren.

En ja, de uitvoering wordt moeilijk. Juist daarom zijn politieke prioriteiten nodig. Niet alles kan tegelijk even belangrijk zijn en niet iedere belangengroep kan een veto krijgen over de toekomst van het land.

Het midden hoeft niet extremer te worden. Het moet weer durven kiezen: een richting bepalen, obstakels wegnemen en verantwoordelijkheid nemen voor de consequenties. Ook de consequenties van niks doen.

Eerst bepalen waar je heen wilt. Dan vaststellen wat je tegenhoudt. Dan de obstakels wegnemen.

Want een land kan zijn eigen complexiteit eindeloos blijven beheren. Maar als je nooit durft te kiezen, wordt het systeem uiteindelijk zo star dat niets meer beweegt.

Wie niet durft te buigen, zal uiteindelijk moeten breken.

quote:

Op maandag 21 september 2026 08:20 schreef Kottnauer het volgende:

[..]
Oude schoolmeesters hadden meestal wél een goed karakter.

maar erg saai , niet populair en niet in voor vernieuwing

quote:

Op maandag 21 september 2026 08:46 schreef Perrin het volgende:

[..]
Juist daarom moet je eerst bepalen waar je naartoe wilt.

We hebben zelf een systeem gebouwd waarin wetten, procedures, vergunningen en deelbelangen zich rond iedere verandering hebben gevouwen. Wat ooit bescherming moest bieden, is steeds vaker een rem geworden. Complexiteit is geen natuurwet. Een groot deel ervan hebben we zelf georganiseerd.

En vervolgens gebruiken we die complexiteit als alibi voor stilstand. Iedere hervorming wordt vermalen in deelbelangen, ieder deelbelang krijgt een veto, en uiteindelijk institutionaliseren we onze eigen achteruitgang.

De eerste vraag is daarom niet: welke radicale hervorming voeren we morgen in? Maar: hoe moet Duitsland, Nederland of Europa er over twintig jaar uitzien en wat staat die toekomst nu in de weg?

Wil je een groeiende economie? Maak oprichten, investeren, bouwen en opschalen weer eenvoudig: minder vergunningen, kortere procedures en een overheid die verandering mogelijk maakt in plaats van vertraagt.

Wil je goedkope, betrouwbare energie en een concurrerende industrie? Maak dát het doel en bouw productie, netten, opslag en interconnecties daarop. Niet eerst eindeloos onderhandelen over welke belangen allemaal moeten worden ontzien.

Wil je betaalbare woningen? Maak bouwen eenvoudiger, standaardiseer waar het kan en voorkom dat ieder project jarenlang kan worden geblokkeerd.

Wil je een houdbare verzorgingsstaat? Neem de demografie serieus. Laat werken lonen, hervorm waar nodig en schuif de rekening niet steeds door naar de volgende generatie.

Wil je strategische autonomie? Bepaal welke energie-, defensie-, digitale en industriële capaciteiten Duitsland en Europa zelf moeten kunnen leveren.

En ja, de uitvoering wordt moeilijk. Juist daarom zijn politieke prioriteiten nodig. Niet alles kan tegelijk even belangrijk zijn en niet iedere belangengroep kan een veto krijgen over de toekomst van het land.

Het midden hoeft niet extremer te worden. Het moet weer durven kiezen: een richting bepalen, obstakels wegnemen en verantwoordelijkheid nemen voor de consequenties. Ook de consequenties van niks doen.

Eerst bepalen waar je heen wilt. Dan vaststellen wat je tegenhoudt. Dan de obstakels wegnemen.

Want een land kan zijn eigen complexiteit eindeloos blijven beheren. Maar als je nooit durft te kiezen, wordt het systeem uiteindelijk zo star dat niets meer beweegt.

Wie niet durft te buigen, zal uiteindelijk moeten breken.

Nederland leeft en vaart wel bij de hypotheekrente aftrek , niet op vernieuwing dat weet je

quote:

Wil je betaalbare woningen?
Maak bouwen eenvoudiger, standaardiseer waar het kan en voorkom dat ieder project jarenlang kan worden geblokkeerd.

dan zakt de woningwaarde

quote:

Wil je een houdbare verzorgingsstaat? Neem de demografie serieus. Laat werken lonen, hervorm waar nodig en schuif de rekening niet steeds door naar de volgende generatie.

wat bejaardenhuizen bouwen ??
zodat de zorg per gebouw kan met een bejaardenhulp ipv per persoon met een ZZP marktwerking zorg bedrijf ?
dan zakt de woningwaarde als ouderen niet meer thuis wonen

Straks wil je nog de totale pensioenafdracht bij het bruto gaan voegen ook ,zodat de staat een bak loonbelasting binnenkrijgt om bruggen te renoveren

Alle lobbyisten van banken en verzekeraars zullen erg boos op je zijn

[ Bericht 3% gewijzigd door michaelmoore op 21-09-2026 10:11:07 ]

quote:

Op maandag 21 september 2026 08:46 schreef Perrin het volgende:

[..]
Juist daarom moet je eerst bepalen waar je naartoe wilt.

We hebben zelf een systeem gebouwd waarin wetten, procedures, vergunningen en deelbelangen zich rond iedere verandering hebben gevouwen. Wat ooit bescherming moest bieden, is steeds vaker een rem geworden. Complexiteit is geen natuurwet. Een groot deel ervan hebben we zelf georganiseerd.

En vervolgens gebruiken we die complexiteit als alibi voor stilstand. Iedere hervorming wordt vermalen in deelbelangen, ieder deelbelang krijgt een veto, en uiteindelijk institutionaliseren we onze eigen achteruitgang.

De eerste vraag is daarom niet: welke radicale hervorming voeren we morgen in? Maar: hoe moet Duitsland, Nederland of Europa er over twintig jaar uitzien en wat staat die toekomst nu in de weg?

Wil je een groeiende economie? Maak oprichten, investeren, bouwen en opschalen weer eenvoudig: minder vergunningen, kortere procedures en een overheid die verandering mogelijk maakt in plaats van vertraagt.

Wil je goedkope, betrouwbare energie en een concurrerende industrie? Maak dát het doel en bouw productie, netten, opslag en interconnecties daarop. Niet eerst eindeloos onderhandelen over welke belangen allemaal moeten worden ontzien.

Wil je betaalbare woningen? Maak bouwen eenvoudiger, standaardiseer waar het kan en voorkom dat ieder project jarenlang kan worden geblokkeerd.

Wil je een houdbare verzorgingsstaat? Neem de demografie serieus. Laat werken lonen, hervorm waar nodig en schuif de rekening niet steeds door naar de volgende generatie.

Wil je strategische autonomie? Bepaal welke energie-, defensie-, digitale en industriële capaciteiten Duitsland en Europa zelf moeten kunnen leveren.

En ja, de uitvoering wordt moeilijk. Juist daarom zijn politieke prioriteiten nodig. Niet alles kan tegelijk even belangrijk zijn en niet iedere belangengroep kan een veto krijgen over de toekomst van het land.

Het midden hoeft niet extremer te worden. Het moet weer durven kiezen: een richting bepalen, obstakels wegnemen en verantwoordelijkheid nemen voor de consequenties. Ook de consequenties van niks doen.

Eerst bepalen waar je heen wilt. Dan vaststellen wat je tegenhoudt. Dan de obstakels wegnemen.

Want een land kan zijn eigen complexiteit eindeloos blijven beheren. Maar als je nooit durft te kiezen, wordt het systeem uiteindelijk zo star dat niets meer beweegt.

Wie niet durft te buigen, zal uiteindelijk moeten breken.

Maar hoe doe je dat als de verkiezingsuitslag je dwingt om coalities te vormen waarbij de deelnemende partijen fundamenteel andere antwoorden hebben op deze vragen? Waarbij je alleen nog tot samenwerking komt via waterige compromissen waar niemand helemaal mee tevreden is?

Misschien zijn onze samenlevingen zo ver uiteen gevallen dat het simpelweg niet meer lukt om tot gezamenlijke visies te komen. En dan krijg je een kille technocratische uitruil waar geen verhaal meer in te ontdekken valt.

Links kan dus wel winnen. 2x zelfs.

quote:

Op maandag 21 september 2026 10:18 schreef Breekfast het volgende:

[..]
Maar hoe doe je dat als de verkiezingsuitslag je dwingt om coalities te vormen waarbij de deelnemende partijen fundamenteel andere antwoorden hebben op deze vragen? Waarbij je alleen nog tot samenwerking komt via waterige compromissen waar niemand helemaal mee tevreden is?

Misschien zijn onze samenlevingen zo ver uiteen gevallen dat het simpelweg niet meer lukt om tot gezamenlijke visies te komen. En dan krijg je een kille technocratische uitruil waar geen verhaal meer in te ontdekken valt.

Je legt de vinger op de zere plek.. Als een versplinterd partijstelsel structureel geen meerderheid meer oplevert voor één coherent verhaal, kun je niet doen alsof die meerderheid er wél is. Dan krijg je het waterige compromis waarin iedereen iets binnenhaalt, maar niemand echt verantwoordelijkheid draagt voor het geheel.

Ik zou het regeerakkoord daarom veel dunner maken: een mandaatakkoord in plaats van een dichtgetimmerd compromis.

Maximaal vijf of zes strategische prioriteiten. Per prioriteit: een helder doel, de benodigde middelen, één politiek verantwoordelijke en een moment waarop de Kamer publiekelijk beoordeelt of er voldoende voortgang is. De rest blijft open voor de normale politieke strijd.

Daarmee scheid je doel en middel. Willen we meer woningen? Dan staat dát vast. Of dat vervolgens gebeurt via ruimtelijke ordening, standaardisering, marktwerking of publieke bouw, is een politieke keuze. Waarom zouden we die strijd maanden vóór het parlement al in een coalitieakkoord moeten beslechten?

Hetzelfde geldt voor energie, infrastructuur en defensie. Je kunt het eens zijn over de noodzaak en van mening verschillen over de uitvoering. Prima. Zoek daar dan zichtbaar meerderheden voor in de Kamer.

En waar partijen fundamenteel van mening verschillen, moeten we ophouden te doen alsof er altijd een middenpositie bestaat. Soms is er gewoon een politieke keuze nodig. Is daar geen meerderheid voor, dan is er geen mandaat. Dan moet je ook geen consensus fabriceren die de kiezer niet heeft gegeven.

Misschien krijgen we nooit meer één groot verhaal waarin een meerderheid van Nederland (of Duitsland, of Europa) zich herkent. Dat hoeft ook niet.

Ook zonder consensus over alles kunnen we het vermogen behouden om op een handvol cruciale punten gezamenlijk verantwoordelijkheid te nemen.

[ Bericht 0% gewijzigd door Perrin op 21-09-2026 10:53:41 ]

quote:

Op maandag 21 september 2026 10:44 schreef Perrin het volgende:

[..]
Je legt de vinger op de zere plek.. Als een versplinterd partijstelsel structureel geen meerderheid meer oplevert voor één coherent verhaal, kun je niet doen alsof die meerderheid er wél is. Dan krijg je het waterige compromis waarin iedereen iets binnenhaalt, maar niemand echt verantwoordelijkheid draagt voor het geheel.

Ik zou het regeerakkoord daarom veel dunner maken: een mandaatakkoord in plaats van een dichtgetimmerd compromis.

Maximaal vijf of zes strategische prioriteiten. Per prioriteit: een helder doel, de benodigde middelen, één politiek verantwoordelijke en een moment waarop de Kamer publiekelijk beoordeelt of er voldoende voortgang is. De rest blijft open voor de normale politieke strijd.

Daarmee scheid je doel en middel. Willen we meer woningen? Dan staat dát vast. Of dat vervolgens gebeurt via ruimtelijke ordening, standaardisering, marktwerking of publieke bouw, is een politieke keuze. Waarom zouden we die strijd maanden vóór het parlement al in een coalitieakkoord moeten beslechten?

Hetzelfde geldt voor energie, infrastructuur en defensie. Je kunt het eens zijn over de noodzaak en van mening verschillen over de uitvoering. Prima. Zoek daar dan zichtbaar meerderheden voor in de Kamer.

En waar partijen fundamenteel van mening verschillen, moeten we ophouden te doen alsof er altijd een middenpositie bestaat. Soms is er gewoon een politieke keuze nodig. Is daar geen meerderheid voor, dan is er geen mandaat. Dan moet je ook geen consensus fabriceren die de kiezer niet heeft gegeven.

Misschien krijgen we nooit meer één groot verhaal waarin een meerderheid van Nederland (of Duitsland, of Europa) zich herkent. Dat hoeft ook niet.

Ook zonder consensus over alles kunnen we het vermogen behouden om op een handvol cruciale punten gezamenlijk verantwoordelijkheid te nemen.

Ik vind dat je goede analyses maakt, heb je dit al eens besproken met een ambtenaar/kamerlid?

quote:

Op maandag 21 september 2026 11:37 schreef QWARQTAARTJE het volgende:

[..]
Ik vind dat je goede analyses maakt, heb je dit al eens besproken met een ambtenaar/kamerlid?

Dank je, dat is aardig. Eerlijk gezegd hoop ik ook een beetje dat ik hier niets schrijf wat zij zelf nog niet bedacht hebben.

Ik snap goed waarom Die Linke dat wil maar mij lijkt het beter als er nog een tussenstap komt. Misschien de huidige algemene Berlijnse huurmaatschappij meer middelen geven zodat ze een betere onderhandelpositie kunnen geven en de anderen als het ware subtiel op kunnen slokken

quote:

Op maandag 21 september 2026 10:44 schreef Perrin het volgende:

[..]
Je legt de vinger op de zere plek.. Als een versplinterd partijstelsel structureel geen meerderheid meer oplevert voor één coherent verhaal, kun je niet doen alsof die meerderheid er wél is. Dan krijg je het waterige compromis waarin iedereen iets binnenhaalt, maar niemand echt verantwoordelijkheid draagt voor het geheel.

Ik zou het regeerakkoord daarom veel dunner maken: een mandaatakkoord in plaats van een dichtgetimmerd compromis.

Maximaal vijf of zes strategische prioriteiten. Per prioriteit: een helder doel, de benodigde middelen, één politiek verantwoordelijke en een moment waarop de Kamer publiekelijk beoordeelt of er voldoende voortgang is. De rest blijft open voor de normale politieke strijd.

Daarmee scheid je doel en middel. Willen we meer woningen? Dan staat dát vast. Of dat vervolgens gebeurt via ruimtelijke ordening, standaardisering, marktwerking of publieke bouw, is een politieke keuze. Waarom zouden we die strijd maanden vóór het parlement al in een coalitieakkoord moeten beslechten?

Hetzelfde geldt voor energie, infrastructuur en defensie. Je kunt het eens zijn over de noodzaak en van mening verschillen over de uitvoering. Prima. Zoek daar dan zichtbaar meerderheden voor in de Kamer.

En waar partijen fundamenteel van mening verschillen, moeten we ophouden te doen alsof er altijd een middenpositie bestaat. Soms is er gewoon een politieke keuze nodig. Is daar geen meerderheid voor, dan is er geen mandaat. Dan moet je ook geen consensus fabriceren die de kiezer niet heeft gegeven.

Misschien krijgen we nooit meer één groot verhaal waarin een meerderheid van Nederland (of Duitsland, of Europa) zich herkent. Dat hoeft ook niet.

Ook zonder consensus over alles kunnen we het vermogen behouden om op een handvol cruciale punten gezamenlijk verantwoordelijkheid te nemen.

Maar dat hebben we toch exact in Nederland gedaan? Een minderheidskabinet met een dun regeerakkoord. Om vervolgens in samenwerking met de oppositie dit verder uit te werken.

Als voorbeeld:
Iedereen is het erover eens dat we een woningen probleem hebben. Links is van mening dat de overheid hier de regie in moet nemen en dat er vooral betaalbare woningen gebouwd moeten worden.

Rechts is van mening dat de overheid de woningmarkt te veel in de weg zit, en dat je moet zorgen dat de bouwsector voldoende kan verdienen om de bouw te stimuleren (ofwel, duurdere woningen bouwen).
Radicaal-rechts legt de oorzaak bij de asielzoekers die al onze woningen inpikken.

Ofwel, het doel kan hetzelfde zijn, in de oplossing loop je weer vast in meningsverschillen.

quote:

Op maandag 21 september 2026 12:22 schreef Breekfast het volgende:

[..]
Maar dat hebben we toch exact in Nederland gedaan? Een minderheidskabinet met een dun regeerakkoord. Om vervolgens in samenwerking met de oppositie dit verder uit te werken.

Als voorbeeld:
Iedereen is het erover eens dat we een woningen probleem hebben. Links is van mening dat de overheid hier de regie in moet nemen en dat er vooral betaalbare woningen gebouwd moeten worden.

Rechts is van mening dat de overheid de woningmarkt te veel in de weg zit, en dat je moet zorgen dat de bouwsector voldoende kan verdienen om de bouw te stimuleren (ofwel, duurdere woningen bouwen).
Radicaal-rechts legt de oorzaak bij de asielzoekers die al onze woningen inpikken.

Ofwel, het doel kan hetzelfde zijn, in de oplossing loop je weer vast in meningsverschillen.

De vraag is vooral: waar en wanneer beslecht je die verschillen?

We hebben inmiddels een minderheidskabinet, maar nog niet helemaal de werkwijze die daarbij hoort. Met 66 zetels is dit geen meerderheidscoalitie. Dan moet je ook niet proberen vooraf één pakket te construeren waarin zoveel mogelijk partijen zich kunnen vinden.

Leg liever in het coalitieakkoord een beperkt aantal doelen en hoofdlijnen vast, en laat de concrete politieke keuzes vervolgens aan de Kamer. Niet alle mogelijke meerderheden vooraf in één pakket proberen te vangen, maar per onderwerp openlijk steun zoeken.

Neem wonen. Meer woningen en betere betaalbaarheid kunnen gezamenlijke doelen zijn. Over publieke bouw, marktprikkels, regelgeving, grondbeleid en migratie verschillen partijen fundamenteel. Prima. Zoek daar in de Kamer een meerderheid voor.

Een minderheidskabinet moet dus niet proberen één fictieve meerderheid te construeren, maar voor zijn beleid steeds opnieuw echte meerderheden organiseren.

Het coalitieakkoord zet de grote lijnen uit. De Kamer bepaalt vervolgens gezamenlijk welke concrete koers daarvoor een meerderheid krijgt.

quote:

Op maandag 21 september 2026 12:52 schreef Perrin het volgende:

[..]
De vraag is vooral: waar en wanneer beslecht je die verschillen?

We hebben inmiddels een minderheidskabinet, maar nog niet helemaal de werkwijze die daarbij hoort. Met 66 zetels is dit geen meerderheidscoalitie. Dan moet je ook niet proberen vooraf één pakket te construeren waarin zoveel mogelijk partijen zich kunnen vinden.

Leg liever in het coalitieakkoord een beperkt aantal doelen en hoofdlijnen vast, en laat de concrete politieke keuzes vervolgens aan de Kamer. Niet alle mogelijke meerderheden vooraf in één pakket proberen te vangen, maar per onderwerp openlijk steun zoeken.

Neem wonen. Meer woningen en betere betaalbaarheid kunnen gezamenlijke doelen zijn. Over publieke bouw, marktprikkels, regelgeving, grondbeleid en migratie verschillen partijen fundamenteel. Prima. Zoek daar in de Kamer een meerderheid voor.

Een minderheidskabinet moet dus niet proberen één fictieve meerderheid te construeren, maar voor zijn beleid steeds opnieuw echte meerderheden organiseren.

Het coalitieakkoord zet de grote lijnen uit. De Kamer bepaalt vervolgens gezamenlijk welke concrete koers daarvoor een meerderheid krijgt.

Was een verhaal aan het typen maar dat zou te veel off-topic worden. Wel een leuke discussie

Helaas erg offtopic idd

Wat we bij een minderheidskabinet volgens mij vooral moeten loslaten, is het idee dat alles met alles samenhangt. Een kabinet heeft natuurlijk voldoende basisvertrouwen en financiële ruimte nodig om te kunnen functioneren. Maar dat betekent niet dat iedere afzonderlijke beleidskeuze door dezelfde partijen hoeft te worden gedragen.

Zodra je die twee dingen door elkaar haalt, krijg je de neiging om dossiers aan elkaar te knopen. Steun voor onderwerp A wordt dan onderdeel van een deal over onderwerp B, waardoor ieder afzonderlijk besluit al snel een onderhandeling over het hele kabinetsbeleid wordt. Een onontwarbare kluwen.

Het kan ook lichter en overzichtelijker. Laat kabinet en Kamer per onderwerp over het voorstel praten dat daadwerkelijk voorligt. Een meerderheid voor een specifieke hervorming hoeft geen steun voor de rest van het regeerprogramma te betekenen.

Daarmee blijft ook de verantwoordelijkheid veel helderder. Het kabinet legt een koers en concrete voorstellen neer en de Kamer kan die aanpassen, steunen of verwerpen. Een nederlaag op één voorstel is dan gewoon een parlementair verschil van inzicht, en niet automatisch een vertrouwenskwestie.

Ik denk zelf dat dit alleen nog op te lossen is via systeem-aanpassingen.

De versnippering van ons politiek bestel is denk ik een grote factor in de hedendaagse politieke onmacht. Naast dat het besturen heel ingewikkeld heeft gemaakt, zorgt het er ook voor dat de kamer minder goed zijn functie kan uitoefenen. Een fractie met 3 zetels is niet in staat controle uit te oefenen /wetgeving te schrijven op alle wetsdomeinen. Die moeten kiezen.

Daarom ben ik een groot voorstander van de verhoging van de kiesdrempel.

Ten tweede functioneert de 1e kamer niet meer zoals ooit beoogd is. Het is een politiek orgaan geworden, terwijl het de kwaliteit van wetgeving zou moeten toetsen. En daarmee is het nog een extra drempel geworden om effectief te kunnen regeren. We hebben al een Raad van State die adviseert over de kwaliteit van wetgeving, dat is voldoende. De 1e kamer schaffen we wat mij betreft af.

Daarnaast (maar dit zullen sommigen ondemocratisch gaan vinden) ben ik van mening dat de termijn van elke 4 jaar verkiezingen vast komt te staan. Kabinetsval/crisis of niet, je zult het met dit parlement moeten doen die vier jaar. Het gegeven dat er na de val van een kabinet nieuwe verkiezingen komen brengt een gigantische hoeveelheid opportunistisch gedrag naar boven bij politici. Beeldvorming is tegenwoordig alles.

Allemaal voorstellen om politieke frictie te verminderen en bestuurlijke slagkracht te vergroten. En eerlijk gezegd kan ik me in alle drie grotendeels vinden.

Maar voordat we de machine drastisch gaan verbouwen, moeten we haar op korte termijn zo goed mogelijk proberen te laten draaien.