De jongeren van PRO leggen de lat een stuk verder naar links dan hun moederpartij. In het nieuwe concept-programma van PROTEST staan voorstellen die diep ingrijpen in migratie, privébezit, onderwijs en buitenlandse politiek. Leden kunnen tot 28 augustus amendementen indienen. Op het programmacongres van 19 en 20 september wordt het document besproken en wordt erover gestemd.
1) Israël moet verdwijnen en volledig Palestijns worden
Het voorstel dat al voor veel ophef zorgde, behoort tot de meest vergaande passages. PROTEST spreekt over de „koloniale entiteit ‘Israël’” en wil een boycotbeleid invoeren waarbij geen geld meer aan of in Israël wordt uitgegeven. Vervolgens staat er: „Nederland en de Europese Unie erkennen Palestina als enige staat in het gehele Palestijnse gebied, binnen de grenzen van voor 1948.” Volgens de jongeren maken „de koloniale ambities van zionisten” een vreedzaam Israël onmogelijk. PROTEST-voorzitter Minke van Manen vindt het voorstel om Israël op te heffen zelf "niet heel radicaal".
2) Landsgrenzen weg, iedereen krijgt asiel
PROTEST wil niet alleen een ruimer asielbeleid. Het einddoel wordt expliciet omschreven: „Nederland moet zich inzetten voor het afschaffen van grenzen zodat mensen zelf kunnen beslissen waar ze willen wonen.” Ook de visumplicht moet worden versoepeld en uiteindelijk verdwijnen. Frontex moet worden ontmanteld en plaatsmaken voor een organisatie „die alle migranten ontvangt”. De jongeren willen bovendien dat bij asiel het uitgangspunt wordt omgedraaid: iemand krijgt in beginsel asiel, tenzij er zwaarwegende redenen zijn om dat niet te doen.
3) Pardon voor mensen zonder verblijfsrecht
Ook aan de andere kant van het migratieproces willen de jongeren stevig ingrijpen. Er moet een pardon komen waardoor iedereen zonder geldige verblijfsvergunning een wettelijke mogelijkheid krijgt om alsnog papieren te krijgen, ongeacht verblijfsduur of leeftijd. Daarnaast moet Nederland stoppen met deportaties. De Dienst Terugkeer en Vertrek moet worden opgeheven en vreemdelingendetentie afgeschaft.
4) Vermogen boven 10 miljoen euro moet naar de overheid
Op economisch terrein laat PROTEST weinig ruimte voor grote particuliere vermogens. De beweging wil een vermogensplafond van 10 miljoen euro, waarbij de eerste eigen woning wordt uitgezonderd. „Mensen kunnen goed leven zonder enorme privérijkdom”, staat in het programma. Alles boven het plafond gaat volgens het voorstel „naar de overheid voor het publieke belang”. Ook topinkomens moeten worden begrensd. Bedrijfsbestuurders mogen hooguit tien keer zoveel verdienen als hun laagstbetaalde collega.
5) PROTEST wil ‘voorbij het kapitalisme’
Het blijft niet bij hogere belastingen. De jongeren stellen dat het economische systeem zelf moet veranderen. „Om dit te bestrijden moeten we voorbij het kapitalisme gaan en de economie democratiseren.” Burgers, werknemers en overheden moeten meer eigenaar worden van bedrijven, machines en grondstoffen. Bedrijven met aandeelhouders moeten uiteindelijk worden veranderd in werknemerscoöperaties of zogenoemde public-commons-partnerships. Dat contrasteert opvallend met PRO zelf, dat in zijn pleidooi ook de „startup ondernemer met een briljant idee” nadrukkelijk rekent tot de mensen voor wie de partij wil opkomen.
6) Een werkweek van 25 uur en acht weken betaalde vakantie
Wie nog wel in loondienst werkt, moet volgens de jongeren fors minder uren maken. PROTEST wil de 25-urige werkweek tot norm maken. Iedere werknemer krijgt daarbij minimaal acht weken betaalde vakantie. Het minimumloon moet naar minstens 18 euro per uur en voor alle leeftijden gaan gelden.
7) Verplicht DEI-beleid voor elk bedrijf en elke organisatie
Waar bedrijven nu zelf keuzes kunnen maken rond diversiteitsprogramma's, willen de jongeren de overheid laten ingrijpen. „De overheid verplicht Diversity, Equity and Inclusion-beleid (DEI-beleid) voor alle bedrijven en organisaties”, staat in het concept.
Ook het onderwijs moet verder worden „gedekoloniseerd”. Leerlingen moeten verplicht lesmateriaal krijgen dat andere perspectieven dan het Europese en Amerikaanse centraal stelt en moeten „stilstaan bij de gevolgen van hun eigen privileges”.
8) Herstelbetalingen voor kolonialisme én de klimaatcrisis
Herstelbetalingen beperken zich in het programma niet tot slavernij. Nederland en Europa moeten volgens PROTEST eveneens betalen voor kolonialisme, „de klimaat- en biodiversiteitscrisis”, militaire invasies, ongelijke handel en „onrechtmatige sancties”. Het geld moet worden opgebracht met hogere belastingen op bedrijven, vermogen, hoge inkomens en erfenissen. Ook de koninklijke familie, kerken en banken worden expliciet genoemd als partijen die als eerste zouden moeten bijdragen wanneer zij betrokken waren bij het koloniale systeem.
9) Vrijheid van bijzonder onderwijs uit de Grondwet
Artikel 23 van de Grondwet heeft een lange geschiedenis in Nederland, maar kan volgens PROTEST verdwijnen. De jongeren willen de vrijheid van bijzonder onderwijs schrappen en spreken over „één gelijke vorm van onderwijs voor iedereen”. Ook particulier onderwijs moet worden ingeperkt. Daarmee gaat de jongerenbeweging rechtstreeks aan een grondrecht sleutelen dat onder meer christelijke, islamitische en andere bijzondere scholen beschermt.
10) NAVO vervangen en militaire dienstplicht afschaffen
Tot slot wil PROTEST de huidige veiligheidsorde fundamenteel veranderen. De NAVO wordt omschreven als een instrument voor „het Amerikaanse imperialistische, machtspolitieke handelen”. Op termijn moet de alliantie worden vervangen door een onafhankelijk Europees veiligheidssysteem. Ook de militaire dienstplicht moet volledig verdwijnen: „Een staat moet mensen nooit kunnen verplichten om te doden of gedood te worden.”
11) Ook de politie moet verdwijnen
Ook de politie ontkomt niet aan de hervormingsdrang van PROTEST. De jongeren willen politietaken steeds verder overhevelen naar andere instanties en meer geld steken in preventie en hulpverlening. Het einddoel gaat veel verder dan een hervorming van het huidige korps. PROTEST wil uiteindelijk toe naar een samenleving waarin de politie niet meer nodig is. Daarmee wordt het bestaande politieapparaat op termijn feitelijk overbodig.
12) Minder straffen en minder mensen achter de tralies
Diezelfde lijn trekt PROTEST door naar het strafrecht. De jongeren willen het gebruik van gevangenisstraffen sterk terugdringen en vaker kiezen voor herstel, begeleiding en andere oplossingen buiten de cel. Criminaliteit moet volgens die visie meer worden aangepakt via de maatschappelijke oorzaken ervan, in plaats van hoofdzakelijk via bestraffing. Gevangenisstraf wordt daarmee veel nadrukkelijker een laatste middel en het huidige strafsysteem moet plaatsmaken voor een systeem waarin preventie en herstel een veel grotere rol krijgen.