F&L Filosofie & Levensbeschouwing
Een plek om te discussiëren over filosofische vragen, filosofen, religieuze vraagstukken of religie en levensbeschouwing in het algemeen.
Oké, maar ook:quote:Op woensdag 25 februari 2026 12:54 schreef Tovia het volgende:
[..]
Dat volgt er voor mij niet automatisch uit.
Zoals je zelf aangeeft, is alles door het woord geschapen. Zoals bijvoorbeeld in psalm 33:6 staat dat door het woord of spreken van god de hemelen zijn gemaakt. Ook in genesis wordt duidelijk dat god alles door zijn spreken tot stand bracht.
3 Alle dingen zijn door het Woord gemaakt, en zonder dit Woord is geen ding gemaakt dat gemaakt is.
Dat impliceert dat het Woord zelf niet gemaakt is, toch? Want het Woord heeft alles gemaakt dat gemaakt is. Het Woord heeft zichzelf niet gemaakt.
Een parallelle tekst is Kolossenzen 1:16:
16 Want door Hem zijn alle dingen geschapen die in de hemelen en die op de aarde zijn, die zichtbaar en die onzichtbaar zijn: tronen, heerschappijen, overheden of machten; alle dingen zijn door Hem en voor Hem geschapen.
17En Hij is vóór alle dingen, en alle dingen bestaan tezamen door Hem.
Dat maakt het nog explicieter dat Jezus zelf de Schepper is, en dus God.
Nou, dat is dus niet wat de schrift zegt. Die zegt dat Maria zwanger werd, en dat Jezus uit haar is geboren. Niet dat Jezus in het leven is gesproken.quote:En op vergelijkbare wijze is Jezus door datzelfde woord vlees geworden.
Behalve als Jezus dus niet 'vlees geworden door te spreken' is.quote:Dat maakt Jezus op basis hiervan geen god, en als dat er wel uit volgt, dan geldt dat voor alles wat god met zijn woord of spreken geschapen heeft.
Wat de schrift wat mij betreft steeds duidelijk aangeeft, is dat Jezus zowel de goddelijke als de menselijke natuur in zich had.
De menselijke natuur was afkomstig van Adam. Die bestond al.
De goddelijke natuur had Hij in zichzelf.
Er werd dus niets nieuws geschapen. Wel was Jezus de eerste van een nieuwe orde van wezens, waarin de goddelijke en de menselijke natuur met elkaar verenigd werden. Omdat dat de manier was om de dode mens weer aan de levende God te koppelen.
Maar hierin is niets nieuws geschapen door het gesproken woord, volgens mij.
Zegt degene die in kleurplaten met fantasiedieren en lijntjes ertussen gelooft...quote:
[..]
Thanks. Ali kan dus niet zelfstandig nadenken, er moet dus voor hem worden nagedacht. En hij neemt dan baarlijke onzin van anderen klakkeloos over. Treurig eigenlijk.
Dit impliceert dat het Woord alles gemaakt heeft? Je weet wel waar ik naar toe wil he?quote:
Oké, maar ook:
3 Alle dingen zijn door het Woord gemaakt, en zonder dit Woord is geen ding gemaakt dat gemaakt is.
Dat impliceert dat het Woord zelf niet gemaakt is, toch? Want het Woord heeft alles gemaakt dat gemaakt is. Het Woord heeft zichzelf niet gemaakt.
Over fantasiedieren gesproken.... lolquote:
[..]
Zegt degene die in kleurplaten met fantasiedieren en lijntjes ertussen gelooft...
Bedankt voor je uitleg. Wat ik niet goed begrijp, is waarom je stelt dat die singulariteit alleen op papier bestaat. De singulariteitstheorema’s van Hawking en Penrose wijzen er toch op dat de kosmische evolutie daadwerkelijk op een fysieke grens stuit? Of zie ik hier iets over het hoofd?quote:
[..]
Nee. Die singulariteit bestaat alleen op papier en is een indicatie dat de onderliggende theorie niet meer opgaat. Dat de klassieke ruimtetijd zoals die in de algemene relativiteitstheorie wordt gebruikt is "ontstaan" vanuit een hete en uiterst kleine begintoestand, daar twijfelt vrijwel geen kosmoloog meer aan. Maar deze nuance is erg belangrijk, omdat het meteen apologetische argumenten zoals het Kalam-argument tenietdoet: dat maakt immers precies gebruik van eigenschappen van die klassieke ruimtetijd, en dat is nu net een structuur die verloren. Zeggen dat "alles dat "begint" een oorzaak moet hebben" kun je dus fysisch gezien helemaal niet zeggen.
Het toont ook aan dat apologeten geen flauw benul hebben van wat er de laatste halve eeuw in het gebied van kwantumzwaartekracht en kosmologie is gebeurd.
Als je uitgaat van tijdgebonden causaliteit, dan kun je dat inderdaad lastig zeggen. Maar voorstanders van het kalam-argument, zoals Craig, maken juist onderscheid tussen temporele en niet-temporele causaliteit. Zij betogen dat de eerste oorzaak niet binnen de tijd gesitueerd is, maar daarbuiten staat, en dus ruimteloos, tijdloos en immaterieel moet zijn. Dat zijn ook de eigenschappen die traditioneel aan God worden toegeschreven.quote:Maar deze nuance is erg belangrijk, omdat het meteen apologetische argumenten zoals het Kalam-argument tenietdoet: dat maakt immers precies gebruik van eigenschappen van die klassieke ruimtetijd, en dat is nu net een structuur die verloren. Zeggen dat "alles dat "begint" een oorzaak moet hebben" kun je dus fysisch gezien helemaal niet zeggen.
Ik doe niet aan geloof en geloof zeker niet in jouw onwaarschijnlijke overtuiging van een één of andere God die op een voorheen woeste en ledige aarde 6.000 jaar geleden zo maar uit het niets 2 witte mensen op aarde neerplantte. Hiermee zou de geschiedenis van de gehele mensheid begonen zijn. Deze absurditeit is van een kleuterniveau die te lachwekkend voor woorden is en waar een volwassen man geen puntjes mee scoort. Nee, geloof is een minderwaardig soort denken. Ik heb echter wel veel vertrouwen. Vertrouwen in kennis met een flinke dosis plausibiliteit en waarschijnlijkheid. Zo heb ik vertrouwen in mensen die met een volwassen kijk in het leven staan en minder tot veel minder in diegenen die dat niet doen. Ik heb dus geen vertrouwen in jou, Ali. Ik geloof je niet (want ik geloof immers niet) en ik vertrouw je niet.quote:
[..]
Zegt degene die in kleurplaten met fantasiedieren en lijntjes ertussen gelooft...
[ Bericht 2% gewijzigd door EsserS op 25-02-2026 17:13:21 ]
Mensen die claimen vrijdenkers te zijn zijn 999 van de 1000 keer gekkies die echt hele rare en nauwe overtuigingen er op na houden en die compleet afgesloten zijn voor argumenten die buiten hun straatje vallen.
Weet niet of je dat vrijdenken kan noemen. Vrijheid is meer dan alleen flierefluitend door een open weide rennen overtuigd van je eigen goddelijke gelijk.
Weet niet of je dat vrijdenken kan noemen. Vrijheid is meer dan alleen flierefluitend door een open weide rennen overtuigd van je eigen goddelijke gelijk.
Health In Harmony is een non-profitorganisatie die regenwoudgemeenschappen helpt met gezondheidszorg en duurzame inkomens in ruil voor bosbescherming, en zo tegelijk klimaatverandering en armoede aanpakt. - https://www.healthinharmony.org/
In de tijd dat de term ontstond had men net als ideaal dat breed publiek toegankelijk onderwijs en meer toegang tot educatie in algemene zin (de opkomst van de encyclopedie en journalistiek, betere rechten bijvoorbeeld) de gewone burger meer vrijheid van de kerk, van fraudeurs, van kwakzalvers etc etc gaf. Een vrijdenker werd weerbaarder tegen de rotte appels in de samenleving en maakte tegelijk de samenleving vrijer.quote:
Mensen die claimen vrijdenkers te zijn zijn 999 van de 1000 keer gekkies die echt hele rare en nauwe overtuigingen er op na houden en die compleet afgesloten zijn voor argumenten die buiten hun straatje vallen.
Weet niet of je dat vrijdenken kan noemen. Vrijheid is meer dan alleen flierefluitend door een open weide rennen overtuigd van je eigen goddelijke gelijk.
Het idee was dat als je goed geinformeerd zou zijn, dat het zou leiden tot fysieke (praktische uitvindingen door wetenschap) en geestelijke verlichting. Niet in de geloofssfeer, meer in de praktische.
Vrijdenken kan niet zonder baggage. Iemand die aangeeft te denken dat de aarde plat is, heeft genoeg middelen om dat te onderzoeken met getoetste bronnen die publiek toegankelijk zijn en het tegendeel bewijzen.
Dat hier een user is die vooral het hokdenken aanmoedigt, prima. Maar die heeft er geen hol van begrepen om dat als vrijdenken te labelen.
Een Carl Sagan is eerder een goed voorbeeld dan een Alex Jones.
[ Bericht 2% gewijzigd door Beathoven op 25-02-2026 17:40:55 ]
Eise Eisinga ontzenuwde met zijn planetarium de angst voor de eindtijd
Voor die tijden was wat Eisinga demonstreerde "alles behalve" het dominante geluid. Het kwam zelden voor dat een burger het voortouw nam en aangaf dat de zoveelste prediker er niets van had begrepen.
Dit waren voorbeelden van de verlichting, niet van de verzwaring / verduistering.
Voor die tijden was wat Eisinga demonstreerde "alles behalve" het dominante geluid. Het kwam zelden voor dat een burger het voortouw nam en aangaf dat de zoveelste prediker er niets van had begrepen.
Dit waren voorbeelden van de verlichting, niet van de verzwaring / verduistering.
Zelfs de katholieke kerk is rationeler dan de huisprediker van dit forum.
De katholieke kerk zegt nu simpelweg: "Evolutie is de manier waarop God de mens heeft gebouwd maar de ziel is een cadeautje dat Hij persoonlijk heeft toegevoegd."
Het gedoe met Adam en Eva is voor hen geen biologisch dossier meer maar een dieper verhaal over waarom mensen zo vaak de mist in gaan. De wetenschap zegt dat we uit een hele groep mensen stammen en veel moderne theologen knikken daar nu braaf bij. Ze zien Adam dan meer als een symbool voor de eerste mens die slim genoeg was om een geweten (en dus een zonde) te hebben.
De kernboodschap is eigenlijk: je hoeft je verstand niet uit te zetten om gelovig te zijn. Zolang je maar gelooft dat de mens meer is dan alleen een toevallige hoop cellen vindt de paus het allang best. Het is een soort 'polderen' tussen de Bijbel en het lab. Een tikkeltje vaag misschien maar wel een stuk minder strijdvaardig dan vroeger.
Paus Franciscus heeft hierover een paar beroemde uitspraken gedaan die de boel flink hebben opgeschud. Hij zei letterlijk: "God is geen tovenaar met een toverstaf". Hiermee maakte hij korte metten met het idee dat de wereld door een soort magische truc ineens 'af' was.
Hier is de samenvatting van zijn visie (en die van zijn opvolger in 2026):
De paus stelt dat de Oerknal en evolutie niet alleen waar zijn maar zelfs een schepper nodig hebben. Volgens hem schiep God de wereld niet als een statisch schilderij maar gaf Hij de natuur eigen wetten mee zodat alles zelf kon groeien en bloeien. Evolutie is in die zin het gereedschap van God. Het Vaticaan ziet wetenschap en geloof dus als twee verschillende brillen om naar dezelfde werkelijkheid te kijken: de bioloog kijkt naar het DNA, de paus naar de bedoeling erachter.
Het is een moderne, ongedwongen aanpak: zolang je maar onthoudt dat het leven een geschenk is en geen "toeval van chaos" mag je van de Kerk gerust elke biologieboek geloven.
Hier wat veelzeggende uitspraken die laten zien hoe de Kerk de "tovenaars-God" inruilde voor de evolutie:
Paus Franciscus (2014): "De oerknal, die vandaag de dag wordt beschouwd als de oorsprong van de wereld, spreekt de tussenkomst van de goddelijke schepper niet tegen maar vereist die juist. De evolutie in de natuur is niet in strijd met het begrip schepping."
Paus Franciscus (2014): "Wanneer we het verslag van de schepping in Genesis lezen, lopen we het risico ons God voor te stellen als een tovenaar, compleet met een toverstaf die alles kan doen. Maar dat is niet zo."
Paus Johannes Paulus II (1996): "Nieuwe kennis leidt ons tot de erkenning dat de evolutietheorie meer is dan een hypothese." (Dit was destijds een enorme doorbraak).
Paus Benedictus XVI (2007): "Er is veel wetenschappelijk bewijs voor de evolutie, die verschijnt als een realiteit die we moeten zien en die onze kennis van het leven verrijkt." Hij noemde het debat tussen creationisme en evolutie een "absurditeit" omdat de twee elkaar juist aanvullen.
Paus Pius XII (1950): "De Kerk verbiedt niet dat de evolutieleer wordt onderzocht door specialisten voor zover zij onderzoek doet naar de herkomst van het menselijk lichaam uit reeds bestaande en levende materie."
Kortom: De pausen zeggen eigenlijk: "Wetenschap vertelt ons hoe het raam is gemaakt, geloof vertelt ons waarom we erdoorheen kijken." Zoals ik eerder zei: de Hoe- en Waarom-vraag moeten gescheiden beantwoord worden terwijl ze wel elkaar aanvullen als kompas voor de levensovertuiging van de individuele mens.
Goed, voor mij klinkt dit als een slimme manier om onder de feiten uit te komen maar het is veel "geloofwaardiger" dan wat intellectueel ontspoorde evangelisten ons proberen wijs te maken.
De katholieke kerk zegt nu simpelweg: "Evolutie is de manier waarop God de mens heeft gebouwd maar de ziel is een cadeautje dat Hij persoonlijk heeft toegevoegd."
Het gedoe met Adam en Eva is voor hen geen biologisch dossier meer maar een dieper verhaal over waarom mensen zo vaak de mist in gaan. De wetenschap zegt dat we uit een hele groep mensen stammen en veel moderne theologen knikken daar nu braaf bij. Ze zien Adam dan meer als een symbool voor de eerste mens die slim genoeg was om een geweten (en dus een zonde) te hebben.
De kernboodschap is eigenlijk: je hoeft je verstand niet uit te zetten om gelovig te zijn. Zolang je maar gelooft dat de mens meer is dan alleen een toevallige hoop cellen vindt de paus het allang best. Het is een soort 'polderen' tussen de Bijbel en het lab. Een tikkeltje vaag misschien maar wel een stuk minder strijdvaardig dan vroeger.
Paus Franciscus heeft hierover een paar beroemde uitspraken gedaan die de boel flink hebben opgeschud. Hij zei letterlijk: "God is geen tovenaar met een toverstaf". Hiermee maakte hij korte metten met het idee dat de wereld door een soort magische truc ineens 'af' was.
Hier is de samenvatting van zijn visie (en die van zijn opvolger in 2026):
De paus stelt dat de Oerknal en evolutie niet alleen waar zijn maar zelfs een schepper nodig hebben. Volgens hem schiep God de wereld niet als een statisch schilderij maar gaf Hij de natuur eigen wetten mee zodat alles zelf kon groeien en bloeien. Evolutie is in die zin het gereedschap van God. Het Vaticaan ziet wetenschap en geloof dus als twee verschillende brillen om naar dezelfde werkelijkheid te kijken: de bioloog kijkt naar het DNA, de paus naar de bedoeling erachter.
Het is een moderne, ongedwongen aanpak: zolang je maar onthoudt dat het leven een geschenk is en geen "toeval van chaos" mag je van de Kerk gerust elke biologieboek geloven.
Hier wat veelzeggende uitspraken die laten zien hoe de Kerk de "tovenaars-God" inruilde voor de evolutie:
Paus Franciscus (2014): "De oerknal, die vandaag de dag wordt beschouwd als de oorsprong van de wereld, spreekt de tussenkomst van de goddelijke schepper niet tegen maar vereist die juist. De evolutie in de natuur is niet in strijd met het begrip schepping."
Paus Franciscus (2014): "Wanneer we het verslag van de schepping in Genesis lezen, lopen we het risico ons God voor te stellen als een tovenaar, compleet met een toverstaf die alles kan doen. Maar dat is niet zo."
Paus Johannes Paulus II (1996): "Nieuwe kennis leidt ons tot de erkenning dat de evolutietheorie meer is dan een hypothese." (Dit was destijds een enorme doorbraak).
Paus Benedictus XVI (2007): "Er is veel wetenschappelijk bewijs voor de evolutie, die verschijnt als een realiteit die we moeten zien en die onze kennis van het leven verrijkt." Hij noemde het debat tussen creationisme en evolutie een "absurditeit" omdat de twee elkaar juist aanvullen.
Paus Pius XII (1950): "De Kerk verbiedt niet dat de evolutieleer wordt onderzocht door specialisten voor zover zij onderzoek doet naar de herkomst van het menselijk lichaam uit reeds bestaande en levende materie."
Kortom: De pausen zeggen eigenlijk: "Wetenschap vertelt ons hoe het raam is gemaakt, geloof vertelt ons waarom we erdoorheen kijken." Zoals ik eerder zei: de Hoe- en Waarom-vraag moeten gescheiden beantwoord worden terwijl ze wel elkaar aanvullen als kompas voor de levensovertuiging van de individuele mens.
Goed, voor mij klinkt dit als een slimme manier om onder de feiten uit te komen maar het is veel "geloofwaardiger" dan wat intellectueel ontspoorde evangelisten ons proberen wijs te maken.
Eisinga was een man die mensen wilde laten inzien dat bijgeloof kon worden teruggebracht naar een natuurwetenschappelijke verklaring. Een held dus.quote:Op woensdag 25 februari 2026 17:59 schreef Beathoven het volgende:
Eise Eisinga ontzenuwde met zijn planetarium de angst voor de eindtijd
[ afbeelding ]
[ afbeelding ]
Voor die tijden was wat Eisinga demonstreerde "alles behalve" het dominante geluid. Het kwam zelden voor dat een burger het voortouw nam en aangaf dat de zoveelste prediker er niets van had begrepen.
Dit waren voorbeelden van de verlichting, niet van de verzwaring / verduistering.
Observeer de ontwikkeling van een embryo van twee klompjes cellen tot mens of dier eensquote:
[..]
En jij snapt niet waar ik op doel.
Het probleem is dat natuurlijke selectie als mechanisme niets produceert.
Het elimineert alleen maar. Het ene fenotype verdwijnt, en het andere overleeft.
Natuurlijke selectie werkt dus alleen op het fenotype. Niet op het genotype.
Maar de genetische veranderingen moeten eerst plaatsvinden in het genotype voordat er uberhaupt een ander fenotype kan verschijnen waar natuurlijke selectie op kan werken.
Dus dan is de vraag: kunnen toevallige mutaties werkelijk voor nieuw genetisch materiaal zorgen dat verantwoordelijk is voor de nieuwe structuren die moeten ontstaan in organismen om evolutie mogelijk te maken?
Kunnen we dat observeren?
Kunnen we dat ergens van afleiden?
Het antwoord daarop is Nee.
We kunnen het alleen veronderstellen op basis van de gedachte dat als iets op kleine schaal in een kort tijdsbestek in beperkte mate plaatsvindt, het ook op grote schaal over lange perioden in grote mate plaatsvindt.
Maar dat kun je dus helemaal niet aantonen. Zogenaamde bewijzen die ervoor worden aangedragen, zoals fossielen, zijn er helemaal geen bewijs voor als je er objectief naar kijkt. Daarom noem ik dat 'miljoenen jaren' een ad hoc-argument.
Wat kunnen we in plaats daarvan wel waarnemen?
Dat organismen genetisch de capaciteit hebben om zich vrij snel aan hun omgeving aan te passen. Op manieren die volledig indruisen tegen het 'geleidelijke veranderingen over miljoenen jaren'-verhaal, op manieren die indruisen tegen basisveronderstellingen over hoe evolutie zou plaatsvinden, op manieren die verwarrend zijn als je alleen naar de fenotypes kijkt en niet naar de genotypes.
Hoe meer we te weten komen over genetica, hoe meer inzicht we krijgen in die capaciteit tot variatie die elk organisme heeft.
En wat blijkt dan? Je hebt helemaal geen 'toevallige mutaties' nodig om die variatie te verklaren. Sterker nog, dat soort 'toevallige mutaties' zijn doorgaans rampzalig voor de overlevingskansen van een organisme. Niet vanwege hun omgeving, maar omdat ze simpelweg de vitaliteit enorm aantasten. Zoals dat sikkelcel-anemie. Dat is bloedarmoede.
Als er geen daadwerkelijk bewijs is dat 'toevallige mutaties' tot nieuw genetisch materiaal leidt dat noodzakelijk is om de nieuwe structureren te produceren die noodzakelijk zijn voor evolutie van eencellig organisme tot mens, dan is er ook geen reden om aan te nemen dat dat over lange tijdsperioden wel degelijk zou gebeuren.
En als daar geen reden voor is, dan heeft de evolutietheorie simpelweg geen poot om op te staan. Want dan is er geen mechanisme om het mogelijk te maken.
Natuurlijke selectie produceert zelf niets nieuws.
Toevallige mutatie scramblet vooral wat er al is en zorgt voor problemen.
Wat houd je dan wel over? Normale variatie binnen de genenpoel die ook te verwachten is op basis van het bijbelse model dat soorten zich 'naar hun soort' of 'naar hun aard' voortplanten.
Hondachtigen blijven hondachtigen. Katachtigen blijven katachtigen. Mensen blijven mensen.
Verschillende vormen, kleuren, lengtes, haar, enzovoorts enzovoorts. Prachtige variatie, ingebouwd door de Schepper. Want stel je toch eens voor dat alles en iedereen er hetzelfde uit zou zien.
Maar verdere veranderingen dan dat? Daar is geen bewijs voor, noch mechanisme.
En zeg dan nog eens dat het allemaal niet kan.
Ik schrijf soms wat rottig, zelf noem ik het dyslexie , sommige zeggen dat ik lui ben.
get over it , het wordt niet beter
get over it , het wordt niet beter
O jee, je gelooft toch niet dat dat lijkt op evolutie hè? Dat is echt al zo lang geleden ontkracht.quote:
[..]
Observeer de ontwikkeling van een embryo van twee klompjes cellen tot mens of dier eens
En zeg dan nog eens dat het allemaal niet kan.
Volwassen zeg je?quote:
[..]
Ik doe niet aan geloof en geloof zeker niet in jouw onwaarschijnlijke overtuiging van een één of andere God die op een voorheen woeste en ledige aarde 6.000 jaar geleden zo maar uit het niets 2 witte mensen op aarde neerplantte. Hiermee zou de geschiedenis van de gehele mensheid begonen zijn. Deze absurditeit is van een kleuterniveau die te lachwekkend voor woorden is en waar een volwassen man geen puntjes mee scoort. Nee, geloof is een minderwaardig soort denken. Ik heb echter wel veel vertrouwen. Vertrouwen in kennis met een flinke dosis plausibiliteit en waarschijnlijkheid. Zo heb ik vertrouwen in mensen die met een volwassen kijk in het leven staan en minder tot veel minder in diegenen die dat niet doen. Ik heb dus geen vertrouwen in jou, Ali. Ik geloof je niet (want ik geloof immers niet) en ik vertrouw je niet.
Nee, waar wil je naartoe?quote:
[..]
Dit impliceert dat het Woord alles gemaakt heeft? Je weet wel waar ik naar toe wil he?
Alles is gemaakt door God. Het Woord is God. Alles wat gemaakt is, is door het Woord gemaakt, oftewel door God gemaakt. Dat is wat de tekst wmb heel duidelijk zegt.
Ik zou eigenlijk wel willen dat je ophield je retorische debatvaardigheden te oefenen in topics die niet over de bijbel gaan.quote:
[..]
Nee, waar wil je naartoe?
Alles is gemaakt door God. Het Woord is God. Alles wat gemaakt is, is door het Woord gemaakt, oftewel door God gemaakt. Dat is wat de tekst wmb heel duidelijk zegt.
Het wordt echt bijzonder storend dat je je blijde boodschap loopt te spammen.
Ik weet nou wel wat je overtuigingen zijn. Open je eigen topics, en mensen die daarin geïnteresseerd zijn zullen heus wel reageren. Dat je dat niet meer wil omdat je 'afgezeken' wordt is geen argument om dan maar andermans onderwerp naar jezelf toe te trekken.
And it's only the giving
That makes you
What you are
That makes you
What you are
Maar ook een vrijdenker volgens de oorspronkelijke definitie. Bekostigde z'n hele project uit z'n vak als wolkammer en kreeg pas veel later landelijke erkenning.quote:
[..]
Eisinga was een man die mensen wilde laten inzien dat bijgeloof kon worden teruggebracht naar een natuurwetenschappelijke verklaring. Een held dus.
Asbest, arsenicum, zoutzuur, kanker, aids, virussen, natuurrampen etcetera. (?)quote:
[..]
Nee, waar wil je naartoe?
Alles is gemaakt door God. Het Woord is God. Alles wat gemaakt is, is door het Woord gemaakt, oftewel door God gemaakt. Dat is wat de tekst wmb heel duidelijk zegt.
Allemaal door Jezus gemaakt?
Eisinga had een hekel aan onwetendheid en onnodige angst. Zijn belangrijkste ideaal was educatie door middel van feiten. Zijn motivatie kwam voort uit een specifieke gebeurtenis in 1774. In dat jaar stonden verschillende planeten op één lijn. Een dominee (Eelco Alta) voorspelde dat deze planeten op elkaar zouden botsen en dat de aarde uit haar baan geslingerd zou worden. Het gevolg? Massale paniek onder de Friese bevolking.quote:
[..]
Maar ook een vrijdenker volgens de oorspronkelijke definitie. Bekostigde z'n hele project uit z'n vak als wolkammer en kreeg pas veel later landelijke erkenning.
Eisinga dacht: "Dit is onzin en ik ga bewijzen waarom." Een man van mijn hart.
Leuk feitje: hij bouwde het planetarium op een schaal van 1 op 1 biljoen (1 millimeter in zijn kamer is 1.000.000 kilometer in de ruimte). Dit was de enige manier om het in zijn huis te laten passen zonder dat zijn vrouw de koffers pakte.
Precies het punt van wat vrijdenken was. Educatie maakt men vrij, oa vrij van sommige angsten, zoals de weinig gegronde angst dat de planeten op elkaar zouden botsen. Wat door Alta in de kerk werd verkondigd. Het is nogal vaak doemsdag in sommige kerken geweest.quote:
[..]
Eisinga had een hekel aan onwetendheid en onnodige angst. Zijn belangrijkste ideaal was educatie door middel van feiten. Zijn motivatie kwam voort uit een specifieke gebeurtenis in 1774. In dat jaar stonden verschillende planeten op één lijn. Een dominee (Eelco Alta) voorspelde dat deze planeten op elkaar zouden botsen en dat de aarde uit haar baan geslingerd zou worden. Het gevolg? Massale paniek onder de Friese bevolking.
Eisinga dacht: "Dit is onzin en ik ga bewijzen waarom." Een man van mijn hart.
Leuk feitje: hij bouwde het planetarium op een schaal van 1 op 1 biljoen (1 millimeter in zijn kamer is 1.000.000 kilometer in de ruimte). Dit was de enige manier om het in zijn huis te laten passen zonder dat zijn vrouw de koffers pakte.
Bijzonder historisch figuur inderdaad.
Wat ik wel een beetje jammer vind en dat heb ik ook met Paleis het Loo, is het gegroeide toerisme en het gegeven dat er met de tijd een gebouw aan vastgeplakt is. In de jaren '90 kwam je bij het planetarium aan, was er nauwelijks iemand of niemand en stapte je direct z'n woning binnen met een verhaaltje van een gids erbij. Nu loop je een route die bij het gebouw van de buren begint. Ik weet het, het is interactiever en niets te klagen, maar het persoonlijke /authentieke is er volledig af.
Het is de lastige spagaat van musea. Om dergelijk erfgoed te behouden en toegankelijk te houden voor de massa ontkomen ze bijna niet aan uitbreiding, economisering, marketing en een strakkere regie. Hoewel die extra interactieve laag educatief veel toevoegt, voelt zo’n 'route via de buren' inderdaad een stuk minder authentiek dan simpelweg bij Eise over de drempel stappen. Het is de prijs die we betalen voor de professionalisering. Het is jammer dat die verstilling van vroeger daardoor zeldzamer wordt. Gelukkig blijft het raderwerk boven het plafond nog precies hetzelfde tikken, ongeacht hoe de rest van het gebouw verandert. En "Das also war des Pudels Kern".quote:
Educatie maakt men vrij, oa vrij van sommige angsten, zoals de weinig gegronde angst dat de planeten op elkaar zouden botsen. Wat door Alta in de kerk werd verkondigd. Het is nogal vaak doemsdag in sommige kerken geweest.
Bijzonder historisch figuur inderdaad.
Wat ik wel een beetje jammer vind en dat heb ik ook met Paleis het Loo, is het gegroeide toerisme en het gegeven dat er met de tijd een gebouw aan vastgeplakt is. In de jaren '90 kwam je bij het planetarium aan, was er nauwelijks iemand of niemand en stapte je direct z'n woning binnen met een verhaaltje van een gids erbij. Nu loop je een route die bij het gebouw van de buren begint. Ik weet het, het is interactiever en niets te klagen, maar het persoonlijke /authentieke is er volledig af.
Zoals ik het begrijp: een singulariteit wijst niet op een fysieke grens, maar noemen we het zo als alle formules die onze knapste koppen hebben bedacht niet meer kloppen c.q. er uitkomsten richting oneindig gaan.quote:
[..]
Bedankt voor je uitleg. Wat ik niet goed begrijp, is waarom je stelt dat die singulariteit alleen op papier bestaat. De singulariteitstheorema’s van Hawking en Penrose wijzen er toch op dat de kosmische evolutie daadwerkelijk op een fysieke grens stuit? Of zie ik hier iets over het hoofd?
It ain't what you don't know that gets you into trouble. It's what you know for sure that just ain't so - Mark Twain
Ik vind het prima.quote:Op woensdag 25 februari 2026 19:42 schreef OllieA het volgende:
[..]
Ik zou eigenlijk wel willen dat je ophield je retorische debatvaardigheden te oefenen in topics die niet over de bijbel gaan.
Het wordt echt bijzonder storend dat je je blijde boodschap loopt te spammen.
Ik weet nou wel wat je overtuigingen zijn. Open je eigen topics, en mensen die daarin geïnteresseerd zijn zullen heus wel reageren. Dat je dat niet meer wil omdat je 'afgezeken' wordt is geen argument om dan maar andermans onderwerp naar jezelf toe te trekken.
Laten we het dan even hebben over de satanische pedofielenclub die blijkbaar de rijken en machtigen der aarde in zijn greep houdt, zoals blijkt uit de Epstein-files.
Dingen in die richting roep ik hier ook al jaren.
Wil je het daar over hebben?
Laat eigenlijk maar.
Idee: verhaaltje over vrij denken versus complotdenken en dwaallichterij
[ Bericht 24% gewijzigd door EsserS op 26-02-2026 09:30:19 ]
Idee: verhaaltje over vrij denken versus complotdenken en dwaallichterij
[ Bericht 24% gewijzigd door EsserS op 26-02-2026 09:30:19 ]
On topic
Waar hebben we het nu eigenlijk over?
Vrijdenken is niet hetzelfde als "zo maar wat roepen". Omdat het geworteld is in logica en bewijs verschilt het wezenlijk van complotdenken waarbij bewijslast vaak wordt genegeerd of verdraaid.
De belangrijkste kenmerken van een vrijdenker
Onafhankelijkheid van dogma's (religieus, politiek of maatschappelijk), volgen van de wetenschappelijke methode (dus kritisch denken en de bereidheid je aanvankelijke overtuiging overboord te gooien als nieuw bewijs daarom vraagt) en intellectuele autonomie (denk zelfstandig na).
De geschiedenis in een notendop
De term kwam sterk opzetten tijdens de Verlichting (18e eeuw). Denkers als Voltaire en Spinoza stelden dat de menselijke rede superieur was aan religieuze openbaringen. Het komt er op neer dat "geloven" een inferieure vorm van denken is omdat het zoeken en vinden van "de waarheid" centraal staat bij vrijdenkers. In Nederland heeft de vereniging De Vrije Gedachte al sinds de 19e eeuw een grote rol gespeeld in het promoten van dit gedachtegoed.
Is een vrijdenker altijd een atheïst?
Vaak wel maar niet noodzakelijkerwijs. Hoewel veel vrijdenkers atheïst of agnost zijn - omdat ze vinden dat er geen wetenschappelijk bewijs is voor een god - draait het fundament vooral om de vrijheid om te twijfelen en te onderzoeken. Een religieus persoon die zijn eigen tradities kritisch bevraagt en toetst aan de rede vertoont ook trekken van vrijdenken. Hiervoor heb ik aangegeven dat de katholieke kerk eeuwenoude dogma's wat aan het versoepelen is (zie post #160), hetgeen dit instituut een meer vrijdenkend karakter geeft. Echter, evangelisten - m.n. degenen aan de "Hervormde" kant - die andere mensen blijven lastig vallen met hun obscure dogma's zijn geen vrijdenkers maar dwaallichten (in figuurlijke zin).
Verschil met een dwaallicht
Een dwaallicht verspreidt onbetrouwbare informatie (het complotdenken is diepgeworteld in het brein), is zelf totaal de weg kwijt (verward of onlogisch redeneren) en is een 'leider' die anderen een verkeerde, gevaarlijke kant op trekt.
Het gaat dus in de eerste plaats om rationeel denken. Is rationeel hetzelfde als wetenschappelijk? Het is eigenlijk best geruststellend dat je niet direct een witte jas aan hoeft te trekken om rationeel bezig te zijn. Naast de wetenschap zijn er namelijk nog een heleboel andere manieren om je verstand te gebruiken. Denk bijvoorbeeld aan logische rationaliteit waarbij je simpelweg kijkt of de stapjes in een redenering kloppen zoals bij een rekensom of een computerprogramma. Dan heb je de praktische of instrumentele vorm die je dagelijks gebruikt om te bepalen hoe je zo efficiënt mogelijk van A naar B komt. In de rechtszaal draait het weer om juridische rationaliteit, waarbij wetten en regels het kader vormen voor een logisch oordeel. Als we met elkaar in gesprek gaan om tot een eerlijk compromis te komen, gebruiken we wat filosofen communicatieve rationaliteit noemen. En tot slot is er de filosofische rationaliteit waarmee we kritisch nadenken over grote vragen waar je geen liniaal bij kunt houden, zoals ethiek of moraliteit. Bij dat laatste speelt 'geloven' weer een grote rol.
Het is verfrissend om te beseffen dat een advocaat, een programmeur en een ethicus allemaal "rationeel" kunnen zijn ook al gebruiken ze totaal verschillende gereedschapskisten.
Als we met logica en gezond verstand al zo ver komen waarom hebben we die hele wetenschappelijke machinerie dan wel poespas dan nog nodig?
Het korte antwoord: de wetenschappelijke insteek is onze beveiliging tegen zelfbedrog. Waar andere vormen van rationaliteit vaak uitgaan van abstracte regels of menselijke afspraken voegt de wetenschap een aantal unieke "checks & balances" toe, zoals:
De harde realiteit als scheidsrechter: Bij logica kun je een perfect sluitend verhaal houden dat in de praktijk totaal niet klopt. De wetenschap zegt: "Leuk bedacht, maar laat het maar zien." Het dwingt je om je ideeën te toetsen aan de buitenwereld (empirie).
Falsificatie (de 'durf-je-ongelijk-te-hebben'-test): Wetenschappelijk denken is uniek omdat het actief zoekt naar bewijs dat je theorie niet klopt. Andere vormen van rationaliteit proberen vaak een standpunt te onderbouwen; wetenschap probeert het onderuit te halen om te zien of het blijft staan.
Correctie op onze eigen 'kronkels': Wij mensen zijn geprogrammeerd om overal patronen te zien (ook waar ze niet zijn) en bevestiging te zoeken voor wat we al geloven. De wetenschappelijke methode met dubbelblind onderzoek en statistiek, filtert die menselijke ruis eruit.
Reproduceerbaarheid: Het is pas rationeel in wetenschappelijke zin als iemand anders, aan de andere kant van de wereld, met dezelfde stappen tot precies hetzelfde resultaat komt. Het haalt het "persoonlijke" uit de rationaliteit.
Maar hoe dan ook is rationaliteit veel kleurrijker dan alleen cijfertjes en experimenten. Het is de gereedschapskist waarmee we onze hele wereld structureren.
[ Bericht 1% gewijzigd door EsserS op 26-02-2026 09:26:14 ]
Waar hebben we het nu eigenlijk over?
Vrijdenken is niet hetzelfde als "zo maar wat roepen". Omdat het geworteld is in logica en bewijs verschilt het wezenlijk van complotdenken waarbij bewijslast vaak wordt genegeerd of verdraaid.
De belangrijkste kenmerken van een vrijdenker
Onafhankelijkheid van dogma's (religieus, politiek of maatschappelijk), volgen van de wetenschappelijke methode (dus kritisch denken en de bereidheid je aanvankelijke overtuiging overboord te gooien als nieuw bewijs daarom vraagt) en intellectuele autonomie (denk zelfstandig na).
De geschiedenis in een notendop
De term kwam sterk opzetten tijdens de Verlichting (18e eeuw). Denkers als Voltaire en Spinoza stelden dat de menselijke rede superieur was aan religieuze openbaringen. Het komt er op neer dat "geloven" een inferieure vorm van denken is omdat het zoeken en vinden van "de waarheid" centraal staat bij vrijdenkers. In Nederland heeft de vereniging De Vrije Gedachte al sinds de 19e eeuw een grote rol gespeeld in het promoten van dit gedachtegoed.
Is een vrijdenker altijd een atheïst?
Vaak wel maar niet noodzakelijkerwijs. Hoewel veel vrijdenkers atheïst of agnost zijn - omdat ze vinden dat er geen wetenschappelijk bewijs is voor een god - draait het fundament vooral om de vrijheid om te twijfelen en te onderzoeken. Een religieus persoon die zijn eigen tradities kritisch bevraagt en toetst aan de rede vertoont ook trekken van vrijdenken. Hiervoor heb ik aangegeven dat de katholieke kerk eeuwenoude dogma's wat aan het versoepelen is (zie post #160), hetgeen dit instituut een meer vrijdenkend karakter geeft. Echter, evangelisten - m.n. degenen aan de "Hervormde" kant - die andere mensen blijven lastig vallen met hun obscure dogma's zijn geen vrijdenkers maar dwaallichten (in figuurlijke zin).
Verschil met een dwaallicht
Een dwaallicht verspreidt onbetrouwbare informatie (het complotdenken is diepgeworteld in het brein), is zelf totaal de weg kwijt (verward of onlogisch redeneren) en is een 'leider' die anderen een verkeerde, gevaarlijke kant op trekt.
Het gaat dus in de eerste plaats om rationeel denken. Is rationeel hetzelfde als wetenschappelijk? Het is eigenlijk best geruststellend dat je niet direct een witte jas aan hoeft te trekken om rationeel bezig te zijn. Naast de wetenschap zijn er namelijk nog een heleboel andere manieren om je verstand te gebruiken. Denk bijvoorbeeld aan logische rationaliteit waarbij je simpelweg kijkt of de stapjes in een redenering kloppen zoals bij een rekensom of een computerprogramma. Dan heb je de praktische of instrumentele vorm die je dagelijks gebruikt om te bepalen hoe je zo efficiënt mogelijk van A naar B komt. In de rechtszaal draait het weer om juridische rationaliteit, waarbij wetten en regels het kader vormen voor een logisch oordeel. Als we met elkaar in gesprek gaan om tot een eerlijk compromis te komen, gebruiken we wat filosofen communicatieve rationaliteit noemen. En tot slot is er de filosofische rationaliteit waarmee we kritisch nadenken over grote vragen waar je geen liniaal bij kunt houden, zoals ethiek of moraliteit. Bij dat laatste speelt 'geloven' weer een grote rol.
Het is verfrissend om te beseffen dat een advocaat, een programmeur en een ethicus allemaal "rationeel" kunnen zijn ook al gebruiken ze totaal verschillende gereedschapskisten.
Als we met logica en gezond verstand al zo ver komen waarom hebben we die hele wetenschappelijke machinerie dan wel poespas dan nog nodig?
Het korte antwoord: de wetenschappelijke insteek is onze beveiliging tegen zelfbedrog. Waar andere vormen van rationaliteit vaak uitgaan van abstracte regels of menselijke afspraken voegt de wetenschap een aantal unieke "checks & balances" toe, zoals:
De harde realiteit als scheidsrechter: Bij logica kun je een perfect sluitend verhaal houden dat in de praktijk totaal niet klopt. De wetenschap zegt: "Leuk bedacht, maar laat het maar zien." Het dwingt je om je ideeën te toetsen aan de buitenwereld (empirie).
Falsificatie (de 'durf-je-ongelijk-te-hebben'-test): Wetenschappelijk denken is uniek omdat het actief zoekt naar bewijs dat je theorie niet klopt. Andere vormen van rationaliteit proberen vaak een standpunt te onderbouwen; wetenschap probeert het onderuit te halen om te zien of het blijft staan.
Correctie op onze eigen 'kronkels': Wij mensen zijn geprogrammeerd om overal patronen te zien (ook waar ze niet zijn) en bevestiging te zoeken voor wat we al geloven. De wetenschappelijke methode met dubbelblind onderzoek en statistiek, filtert die menselijke ruis eruit.
Reproduceerbaarheid: Het is pas rationeel in wetenschappelijke zin als iemand anders, aan de andere kant van de wereld, met dezelfde stappen tot precies hetzelfde resultaat komt. Het haalt het "persoonlijke" uit de rationaliteit.
Maar hoe dan ook is rationaliteit veel kleurrijker dan alleen cijfertjes en experimenten. Het is de gereedschapskist waarmee we onze hele wereld structureren.
[ Bericht 1% gewijzigd door EsserS op 26-02-2026 09:26:14 ]
