Meer dan helft Nederlanders herkent zich in aantal MAGA-ideeën

quote:

Meer dan helft Nederlanders herkent zich in aantal MAGA-ideeën

Meer dan de helft van de Nederlanders herkent zich in onderdelen van MAGA van de Amerikaanse president Donald Trump. Dat blijkt uit onderzoek van instituut Clingendael onder 4297 mensen. Vooral kiezers van PVV, FvD, JA21 en BBB sluiten aan bij deze ideeën, maar ook een deel van de VVD-aanhang voelt zich ermee verwant. De onderzoekers spreken van een duidelijke weerklank van het Amerikaanse gedachtegoed in Nederland.

Een deel van de ondervraagden maakt zich zorgen over wat zij zien als een bedreiging van de "westerse beschaving". 54 procent zegt dat deze beschaving in gevaar is, waarbij mensen zelf mochten bepalen wat zij onder dat begrip verstaan. In dezelfde lijn is veel kritiek op migratie en op progressieve ideeën. Bijna de helft van de Nederlanders is het bovendien eens met Trumps uitspraak dat er "shithole countries" zijn: landen waarvan mensen volgens hen niet in staat zijn tot goed bestuur.

Kiezers van PVV, FvD, JA21 en BBB uiten de sterkste zorgen over de toekomst van de westerse beschaving. VVD-stemmers delen dit gevoel geregeld, maar minder fel. CDA-kiezers zijn intern verdeeld en vormen geen duidelijk blok. Aan de andere kant van het spectrum staan D66- en GroenLinks-PvdA-kiezers: zij ervaren deze bedreiging het minst en de meesten nemen afstand van de MAGA-retoriek.

Clingendael beschrijft MAGA, dat staat voor Make America Great Again, als een verzamelnaam voor verschillende stromingen die elk een eigen invulling geven aan het woord "great". Christelijk nationalisme legt de nadruk op een terugkeer naar een diep christelijk Amerika. De alt-right-stroming schaart mensen die de liberale rechtsstaat radicaal afwijzen. Daar omheen zitten nog andere lijnen, zoals tech-libertarisme en wantrouwen tegen instituties, maar ook familiewaarden, respect voor autoriteit, patriottisme en vrije meningsuiting. Ongeveer 20 procent van de Nederlandse respondenten zou blij zijn met een Europese variant, een project "Make Europe Great Again" in dezelfde stijl als MAGA.

Sommige losse onderdelen van deze ideologie krijgen wel steun van een grotere groep. Het idee dat er landen zijn waar mensen "niet in staat zijn tot goed bestuur" vindt bijvoorbeeld brede weerklank: 46 procent van de Nederlanders onderschrijft deze stelling. Dat sluit aan bij de eerder genoemde steun voor Trumps uitspraak over "shithole countries". Clingendael wijst erop dat zulke standpunten dus veel verder reiken dan de harde kern van MAGA-aanhangers.

Het onderzoek laat weinig grote verschillen zien tussen mannen en vrouwen of tussen leeftijdsgroepen in hoe gevoelig mensen zijn voor MAGA-ideeën. Een opvallende uitzondering zijn jonge vrouwen tussen de 18 en 34 jaar. Zij wijzen MAGA in opvallend grote mate af en tonen weinig ontvankelijkheid voor MAGA-standpunten. Jonge mannen in dezelfde leeftijdsgroep vallen hier juist niet uit de toon: hun steun voor MAGA ligt ongeveer op hetzelfde niveau als bij oudere mannen en vrouwen.