POL Politiek
Discussies en diepgaande gesprekken over de politiek in de breedste zin van het woord kun je hier voeren.
Maar de Kamer moet ook realistisch zijn: hij kan op een top niet voor elk wissewasje goedkeuring van het parlement vragen en als men met 27 onderhandelt is het onrealistisch te verwachten dat Nederland op elk punt zijn zin krijgt. Dat krijgt Duitsland niet eens voor elkaar.quote:Op donderdag 13 maart 2025 06:37 schreef Kickinalfa het volgende:
Schoof heeft hier ook wel een beetje voor zijn beurt gepraat.
Dus in dat compromis zullen altijd details zitten die Omtzigt minder leuk vind en zal leiden tot niet eerder bekend en overlegde uitgaven, net als er zaken in zitten die men in Spanje of Duitsland minder vindt.
Schoof moet daar wel gewoon een eigen mandaat hebben, en als de coalitie dat hem niet wil geven moet met iemand anders sturen en een andere MP nemen.
Nou zijn eurobonds natuurlijk geen detail, dat had ook Schoof kunnen weten. Vanaf Dijsselbloem is elke minister van financiën van Nederland daar heel fel tegen geweest, ook Heinen zelf.quote:
[..]
Maar de Kamer moet ook realistisch zijn: hij kan op een top niet voor elk wissewasje goedkeuring van het parlement vragen en als men met 27 onderhandelt is het onrealistisch te verwachten dat Nederland op elk punt zijn zin krijgt. Dat krijgt Duitsland niet eens voor elkaar.
Dus in dat compromis zullen altijd details zitten die Omtzigt minder leuk vind en zal leiden tot niet eerder bekend en overlegde uitgaven, net als er zaken in zitten die men in Spanje of Duitsland minder vindt.
Schoof moet daar wel gewoon een eigen mandaat hebben, en als de coalitie dat hem niet wil geven moet met iemand anders sturen en een andere MP nemen.
Let wel: ik vind eurobonds hier een veel betere oplossing dan het via de begrotingen doen, maar dat maakt het niet normaal dat Schoof over zo'n verschrikkelijk beladen onderwerp wil beslissen zonder met het parlement te overleggen. Als Schoof een klein beetje de politiek heeft gevolgd de afgelopen 10 jaar, dan wist hij dat hier zeer waarschijnlijk geen meerderheid voor zou zijn en dat die tegenstand fel zou zijn (het is al bijzonder dat de VVD wel in stemt, maar die deden dat waarschijnlijk alleen omdat ze door Schoof voor het blok zijn gezet).
Misschien is er geen gevoel dat groter geluk geeft dan dat men voor andere mensen iets kan betekenen (Dietrich Bonhoeffer )
En ze zeggen me tel je zegeningen, maar als ik dat zou doen zou ik morgen nog bezig zijn (Damascus)
En ze zeggen me tel je zegeningen, maar als ik dat zou doen zou ik morgen nog bezig zijn (Damascus)
Ik vind het toch wat kort door de bocht, maar denk dat we het niet eens gaan worden. Wat mij betreft stemmen mensen op een visie en een set standpunten. Er zal bijna altijd een coalitie gevonden moeten worden, dus wat water bij de wijn is onontkoombaar. Maar het is niet dat je wel met de PVV samen moet omdat die de grootste zijn, het moge duidelijk zijn dat dat niet voor alle partijen op gaat. Als een PvdA bijvoorbeeld in een coalitie komt hoeven ze niet ineens PVV achtig beleid te maken of goed te keuren omdat de PVV de grootste is en het land die kant op beweegt.quote:
[..]
Dat lijkt me ook. Goed, je roept het dus niet zomaar.
[..]
Dat hangt maar helemaal van de situatie af. Je kunt je visie er sowieso nooit helemaal doorheen krijgen, je zult altijd water bij de wijn moeten doen.
Verder is een regering vormen nog altijd beter dan het land onbestuurd achter laten.
[..]
Nou ja, dus wel. Het is een meerderheid geworden dus er was breed draagvlak onder het volk.
[..]
Hij heeft toch deels zijn visie weten te verwerken? Deels ook niet. Misschien te weinig. Daarvoor wordt hij nu afgestraft. Zo werkt een democratie ook.
Maar zijn kiezers hadden meer een voorkeur voor regeren met VVD en PVV dan voor regeren met GL/PvdA als ik het me correct herinner.
Het is zeker waar dat twee weken na de verkiezingen 60% van zijn kiezers het zag zitten met de PVV, maar in de basis moet het dan wel passen binnen het programma waar mensen op hebben kunnen stemmen. Zeker aangezien Omtzigt tijdens de campagne moeilijk deed over samenwerking met Wilders mag je je afvragen of de stem van zijn kiezers daadwerkelijk verdedigd is, met hoe weinig hij heeft binnengehaald van zn programma.
The world outside is burning with a brand new light but it isn't one that makes me feel warm. Don't go mistaking your house burning down for the dawn - Frank Turner
Stilaan weer op topniveau na jaren als fietsende hamburger
Stilaan weer op topniveau na jaren als fietsende hamburger
Er zijn al eurobonds gebruikt tijdens covid en zowel VVD als CDA bewogen daar al op. Het bedrag aan bonds is bovendien op de EU economie peanuts en geen structurele inzet, dus als je dan een veer moet laten is dit een kleine.quote:Op donderdag 13 maart 2025 07:11 schreef Hanca het volgende:
[..]
Nou zijn eurobonds natuurlijk geen detail, dat had ook Schoof kunnen weten. Vanaf Dijsselbloem is elke minister van financiën van Nederland daar heel fel tegen geweest, ook Heinen zelf.
Let wel: ik vind eurobonds hier een veel betere oplossing dan het via de begrotingen doen, maar dat maakt het niet normaal dat Schoof over zo'n verschrikkelijk beladen onderwerp wil beslissen zonder met het parlement te overleggen. Als Schoof een klein beetje de politiek heeft gevolgd de afgelopen 10 jaar, dan wist hij dat hier zeer waarschijnlijk geen meerderheid voor zou zijn en dat die tegenstand fel zou zijn (het is al bijzonder dat de VVD wel in stemt, maar die deden dat waarschijnlijk alleen omdat ze door Schoof voor het blok zijn gezet).
Maar ze zitten met 3 nu weer lekker in de oppositierol, want hoe Schoof dan wel afspraken met anderen met een andere mening moet maken of het defensiebudget in zeg, Spanje, omhoog moet krijgen wordt niet benoemd.
Omtzigt kan lekker op de details, maar de grote lijn verliest hij uit het oog. Want het resultaat van het binnen de begroting doen, geen Eurobonds en geen andere ruimte is dat Spanje gewoon niets doet omdat zij toch beschermd zijn, Portugal ook niet en dat België het wellicht ook prima vindt. Dan komt er dus niets van terecht en staan we straks weer in ons hemd.
Als we gaan wachten tot we de details van financiering hebben bedacht zijn we een eeuw verder.quote:
Schoof heeft hier ook wel een beetje voor zijn beurt gepraat.
Dat is ook meteen het probleem van de motie, het legt voor Nederland alles stil en je plaatst jezelf overal buiten. Ook buiten het gesprek hoe je eventueel de financiering nog anders kan doen.
Ik vind dit een van de eerste dingen van Schoof wat hem een plusje oplevert. En nu doorduwen.
Met een beetje vooruitziende blik had men hier natuurlijk allang aftstemming over moeten hebben. Iedereen had kunnen snappen dat voor dit defensieproject Eurobonds weer op tafel zouden komen te liggen.quote:
[..]
Nou zijn eurobonds natuurlijk geen detail, dat had ook Schoof kunnen weten. Vanaf Dijsselbloem is elke minister van financiën van Nederland daar heel fel tegen geweest, ook Heinen zelf.
Let wel: ik vind eurobonds hier een veel betere oplossing dan het via de begrotingen doen, maar dat maakt het niet normaal dat Schoof over zo'n verschrikkelijk beladen onderwerp wil beslissen zonder met het parlement te overleggen. Als Schoof een klein beetje de politiek heeft gevolgd de afgelopen 10 jaar, dan wist hij dat hier zeer waarschijnlijk geen meerderheid voor zou zijn en dat die tegenstand fel zou zijn (het is al bijzonder dat de VVD wel in stemt, maar die deden dat waarschijnlijk alleen omdat ze door Schoof voor het blok zijn gezet).
Il mondo apre le porte
Pace totalitaria
Solo l'odore della morte.
Pace totalitaria
Solo l'odore della morte.
Akkoord gaan met een beladen onderwerp als eurobonds, garant gaan staan voor schulden uit het buitenland terwijl het allemaal makkelijk kan via de reguliere begroting lijkt me juist iets waar je in overleg over gaat.quote:
[..]
Als we gaan wachten tot we de details van financiering hebben bedacht zijn we een eeuw verder.
Dat is ook meteen het probleem van de motie, het legt voor Nederland alles stil en je plaatst jezelf overal buiten. Ook buiten het gesprek hoe je eventueel de financiering nog anders kan doen.
Ik vind dit een van de eerste dingen van Schoof wat hem een plusje oplevert. En nu doorduwen.
Het lijkt me dat dit onderwerp eigenlijk al op de agenda had moeten staan voordat von der Leyen hier publiek uitspraken over gaat doen.
Sterker nog, er zijn doormiddel van allerlei democratische processen regels opgesteld rondom begrotingen obv inspraak van alle landen en nationale parlementen.
En nu moeten we obv de mening van een ongekozen voorzitter van de EC dit allemaal maar loslaten?
Eens dat hier afspraken vooraf hadden moeten worden gemaakt. Dan had Schoof ook gelijk duidelijk kunnen maken dat hij het eens is met de richting (meer geld naar defensie), maar dat er wat zijn coalitie betreft moet worden gekeken naar de financiering. Was hij niet af gegaan. Besluiten rondom dit fonds worden ook pas op zijn vroegst in juni verwacht, dus er was ook helemaal geen haast om in te stemmen.quote:
[..]
Met een beetje vooruitziende blik had men hier natuurlijk allang aftstemming over moeten hebben. Iedereen had kunnen snappen dat voor dit defensieproject Eurobonds weer op tafel zouden komen te liggen.
Misschien is er geen gevoel dat groter geluk geeft dan dat men voor andere mensen iets kan betekenen (Dietrich Bonhoeffer )
En ze zeggen me tel je zegeningen, maar als ik dat zou doen zou ik morgen nog bezig zijn (Damascus)
En ze zeggen me tel je zegeningen, maar als ik dat zou doen zou ik morgen nog bezig zijn (Damascus)
Wij kunnen dat via de reguliere begroting regelen, voor Italie, Griekenland, Spanje, Frankrijk en Belgie wordt dat toch wat lastiger.quote:
[..]
Akkoord gaan met een beladen onderwerp als eurobonds, garant gaan staan voor schulden uit het buitenland terwijl het allemaal makkelijk kan via de reguliere begroting lijkt me juist iets waar je in overleg over gaat.
Het lijkt me dat dit onderwerp eigenlijk al op de agenda had moeten staan voordat von der Leyen hier publiek uitspraken over gaat doen.
Il mondo apre le porte
Pace totalitaria
Solo l'odore della morte.
Pace totalitaria
Solo l'odore della morte.
Ja dan moeten ze dat maar daar oplossen. Verhogen ze de BTW/pensioenleeftijd/etc etc.quote:
[..]
Wij kunnen dat via de reguliere begroting regelen, voor Italie, Griekenland, Spanje, Frankrijk en Belgie wordt dat toch wat lastiger.
Het kan juist helemaal niet makkelijk via de reguliere begroting, dan sluit je Italië, Oostenrijk, België, Spanje eigenlijk al uit van deelname. Die zijn namelijk verplicht hun staatsschuld naar beneden te brengen in de komende 5 jaar, terwijl ze nu nog een begrotingstekort hebben. Dit moet eigenlijk zo snel mogelijk, omdat er gewoon een economische crisis aan zit te komen (eens dat dit de afgelopen 10 jaar had moeten gebeuren, maar je kunt de klok niet terugdraaien. Maar een echt goede bestuurder verlaagt de staatsschuld in tijden van voorspoed).quote:
[..]
Akkoord gaan met een beladen onderwerp als eurobonds, garant gaan staan voor schulden uit het buitenland terwijl het allemaal makkelijk kan via de reguliere begroting lijkt me juist iets waar je in overleg over gaat.
Ga je dan dat zogenaamd lage bedrag (1,5% BNP is enorm veel) er bij op plussen, moeten ze nog weer fors ergens anders bezuinigen. En ze willen en kunnen bijna niet meer bezuinigen op onderwijs of gezondheidszorg.
Via de reguliere begrotingen is economisch echt de slechtste optie.
Misschien is er geen gevoel dat groter geluk geeft dan dat men voor andere mensen iets kan betekenen (Dietrich Bonhoeffer )
En ze zeggen me tel je zegeningen, maar als ik dat zou doen zou ik morgen nog bezig zijn (Damascus)
En ze zeggen me tel je zegeningen, maar als ik dat zou doen zou ik morgen nog bezig zijn (Damascus)
De meeste bestuurders zijn onverkozen, ook Schoof of hiervoor Rutte is ook nooit verkozen tot premier. Dan mag bijna alleen Sarkozy wat zeggen, als je zo begint.quote:
[..]
Het lijkt me dat dit onderwerp eigenlijk al op de agenda had moeten staan voordat von der Leyen hier publiek uitspraken over gaat doen.
Sterker nog, er zijn doormiddel van allerlei democratische processen regels opgesteld rondom begrotingen obv inspraak van alle landen en nationale parlementen.
En nu moeten we obv de mening van een ongekozen voorzitter van de EC dit allemaal maar loslaten?
En het is de taak van de EC om een voorstel te doen waar het Europees Parlement en de Europese Raad vervolgens mee in moeten stemmen. Die doen dat als rechtstreeks verkozen parlement (EP) of als vertegenwoordigers van de nationale parlementen (Europese Raad). Wat dat betreft is het prima dat Von der Leyen met een voorstel komt en dat het vervolgens via de volksvertegenwoordigers gaat. Zo hoort het te gaan.
Misschien is er geen gevoel dat groter geluk geeft dan dat men voor andere mensen iets kan betekenen (Dietrich Bonhoeffer )
En ze zeggen me tel je zegeningen, maar als ik dat zou doen zou ik morgen nog bezig zijn (Damascus)
En ze zeggen me tel je zegeningen, maar als ik dat zou doen zou ik morgen nog bezig zijn (Damascus)
Ja als je het behandeld als voorstel ja, maar dan zou het ook geen enkel probleem moeten zijn om er tegen te zijn terwijl hier dat beeld wel wordt geschetst.quote:
[..]
De meeste bestuurders zijn onverkozen, ook Schoof of hiervoor Rutte is ook nooit verkozen tot premier. Dan mag bijna alleen Sarkozy wat zeggen, als je zo begint.
En het is de taak van de EC om een voorstel te doen waar het Europees Parlement en de Europese Raad vervolgens mee in moeten stemmen. Die doen dat als rechtstreeks verkozen parlement (EP) of als vertegenwoordigers van de nationale parlementen (Europese Raad). Wat dat betreft is het prima dat Von der Leyen met een voorstel komt en dat het vervolgens via de volksvertegenwoordigers gaat. Zo hoort het te gaan.
Je kan van alles vinden over de urgentie, realiseerbaarheid en de hoogte van het bedrag dat nu met stoom en kokend water vrijgemaakt moet worden voor defensie, maar als dat de communis opinio is, dan is dat een gegeven beleidskeuze. Wel één die ook directe consequenties heeft voor de welvaart van de bevolking van de EU als geheel, daar moet dus op ingeleverd worden en niet via allerlei trucs buiten begrotingen om in obscuur gevormde potjes-die-vooral-geen-Eurobonds genoemd mogen worden. Temeer daar deze uitgaven weliswaar een grote eenmalige inhaalslag kennen, maar ook een significante structurele component. Can't have your cake and eat it.
It is not from the benevolence of the butcher, the brewer, or the baker, that we expect our dinner, but from their regard to their own interest.
Nogal een bijzondere manier van er naar kijken. Het was een coalitie met ook UK en Canada die al met een plan kwamen. De EU schoof ook maar aan en is voor een deel uitvoerder van dat plan. Voor het gedeelte om de defensie industrie op te zetten en daar geld voor vrij te maken. Beetje gek om daar de eu nu van te beschuldigen, is gewoon een gevolg van de top in Londen. Als we wachten tot elk land Prinsjesdag heeft gehad dan is er geen defensie meer nodig.quote:
[..]
Akkoord gaan met een beladen onderwerp als eurobonds, garant gaan staan voor schulden uit het buitenland terwijl het allemaal makkelijk kan via de reguliere begroting lijkt me juist iets waar je in overleg over gaat.
Het lijkt me dat dit onderwerp eigenlijk al op de agenda had moeten staan voordat von der Leyen hier publiek uitspraken over gaat doen.
Sterker nog, er zijn doormiddel van allerlei democratische processen regels opgesteld rondom begrotingen obv inspraak van alle landen en nationale parlementen.
En nu moeten we obv de mening van een ongekozen voorzitter van de EC dit allemaal maar loslaten?
Probleem van de motie Eerdmans is dat het alles afschiet, niet alleen de financiering. En ze hebben al aangedrongen op uitvoering van de hele motie, dus geen deelname aan rearm.
De 650 mld gaat ook via de begroting, dat is het punt waarop juist Omtzigt tegen is. Dus dat is voor jou dan geen probleem? En de 150 mld zijn strikt genomen geen eurobonds want het onderpand voor de lening zijn middelen die al op de begroting vast staan. Maar goed, hier had je dus over kunnen praten in Europa als de motie was geweest: wel rearm, andere financiering. Maar dat is de motie niet. En dan vind ik het goed dat Schoof internationaal vast positie inneemt. Er is geen tijd voor ideale situaties om eerst de hele financiering goed uit te denken voor dit soort principe besluiten over contouren - want daar gaat het over.
Het is een voorstel. En er tegenin gaan is ook geen probleem, alleen Schoof heeft te haastig ja gezegd. Die had beter kunnen en moeten weten en met een duidelijker mandaat naar Brussel moeten gaan.quote:
[..]
Ja als je het behandeld als voorstel ja, maar dan zou het ook geen enkel probleem moeten zijn om er tegen te zijn terwijl hier dat beeld wel wordt geschetst.
Maar goed, over de financiering gaan ze echt nog wel 5/6 keer vergaderen, het voorstel zoals er nu ligt gaat nooit het eindvoorstel zijn.
Misschien is er geen gevoel dat groter geluk geeft dan dat men voor andere mensen iets kan betekenen (Dietrich Bonhoeffer )
En ze zeggen me tel je zegeningen, maar als ik dat zou doen zou ik morgen nog bezig zijn (Damascus)
En ze zeggen me tel je zegeningen, maar als ik dat zou doen zou ik morgen nog bezig zijn (Damascus)
Daar hebben ze volgens mij helemaal niet op aangedrongen, voor ReArm zelf is er wel een meerderheid in het parlement, alleen niet voor de financiering.quote:
[..]
Probleem van de motie Eerdmans is dat het alles afschiet, niet alleen de financiering. En ze hebben al aangedrongen op uitvoering van de hele motie, dus geen deelname aan rearm.
En nee, zoveel haast heeft het niet, het vergaderen gaat echt nog wel 3 of 4 maand duren en dat is prima.
Misschien is er geen gevoel dat groter geluk geeft dan dat men voor andere mensen iets kan betekenen (Dietrich Bonhoeffer )
En ze zeggen me tel je zegeningen, maar als ik dat zou doen zou ik morgen nog bezig zijn (Damascus)
En ze zeggen me tel je zegeningen, maar als ik dat zou doen zou ik morgen nog bezig zijn (Damascus)
Nederland heeft ook een handelsoverschot van 190 miljard met de rest van Europa. Dat komt voor een deel omdat wij enorm concurreren op prijs. Denk bijvoorbeeld maar eens wat het prijseffect is dat wij enorm intensief boeren waarbij we ons niet aan de Europese regels houden. Dus eigenlijk is er op een bepaalde manier ook een transfer gaande waardoor onze staatsschuld zo laag is. Dat is overigens ook wat veel landen Nederland voor houden en waarom het een illusie is te denken dat we wel weer uitzonderingen terug krijgen die deze 'oneerlijke' concurrentie in stand houden.quote:
[..]
Het kan juist helemaal niet makkelijk via de reguliere begroting, dan sluit je Italië, Oostenrijk, België, Spanje eigenlijk al uit van deelname. Die zijn namelijk verplicht hun staatsschuld naar beneden te brengen in de komende 5 jaar, terwijl ze nu nog een begrotingstekort hebben. Dit moet eigenlijk zo snel mogelijk, omdat er gewoon een economische crisis aan zit te komen (eens dat dit de afgelopen 10 jaar had moeten gebeuren, maar je kunt de klok niet terugdraaien. Maar een echt goede bestuurder verlaagt de staatsschuld in tijden van voorspoed).
Ga je dan dat zogenaamd lage bedrag (1,5% BNP is enorm veel) er bij op plussen, moeten ze nog weer fors ergens anders bezuinigen. En ze willen en kunnen bijna niet meer bezuinigen op onderwijs of gezondheidszorg.
Via de reguliere begrotingen is economisch echt de slechtste optie.
Iets gelijks geldt voor Frankrijk versus Duitsland. Het verschil in staatsschuld is voor een groot deel te verklaren doordat Frankrijk wel geïnvesteerd heeft in defensie de afgelopen decennia.
[ Bericht 0% gewijzigd door Faraday01 op 13-03-2025 09:38:22 ]
Die ruimte biedt het plan ook, voorstel van de eu is alleen maar dat landen gebruik kunnen maken van deze extra ruimte en als je die ruimte optelt kom je tot 650 mld. Er zijn ook landen die genoeg ruimte hebben in de begroting en deze extra ruimte niet nodig te hebben om toch hun aandeel te kunnen leveren. Italië heeft misschien die ruimte niet en moet ombuigen of doen deze ronde minder hard mee. Kan ook.quote:
[..]
Ja dan moeten ze dat maar daar oplossen. Verhogen ze de BTW/pensioenleeftijd/etc etc.
[ Bericht 0% gewijzigd door #ANONIEM op 13-03-2025 08:36:28 ]
En dus ook eens met Hoogduin.
https://fd.nl/politiek/15(...)_20250313&utm_term=Aquote:Jasper H. van Dijk, medeoprichter van het Instituut voor Publieke Economie, zat zich naar eigen zeggen vorige week al op te vreten over de manier waarop er in Den Haag wordt gedebatteerd over de herbewapening van Europa, nu Amerikaanse bescherming niet langer vanzelfsprekend is. ‘De Tweede Kamer wil van alles niet, maar er is geen keus.’
Landen als België en Italië staan volgens de denktank voor een ‘dubbele uitdaging’. Om aan de nieuwe Europese begrotingsregels te voldoen, moeten ze jaarlijks ongeveer een half procent van het bbp ombuigen, terwijl de defensie-uitgaven ruim onder de oude 2%-norm van de Navo liggen. Nog meer bezuinigen om de militaire inspanningen op te voeren is daarom ‘politiek onhaalbaar’, concludeert Van Dijk. Er moet worden bijgeleend.
De enige echte keuze, volgens Van Dijk: leent elk land voor zichzelf, of doen ze het samen? ‘Mijn frustratie is dat de Tweede Kamer niet begrijpt hoe de Europese Unie werkt. Het gaat in Brussel altijd om onderhandelingen. Eisen aan de begroting moeten realistisch zijn, anders worden ze niet uitgevoerd. De Europese Commissie is geen politieagent.’
Eurobonds
Het Instituut voor Publieke Economie zou een wat andere verdeling maken dan de Commissie in haar ¤800 mrd omvattende plan nu voorstelt: iets meer gemeenschappelijk lenen, in plaats van de begrotingsregels ver oprekken. ‘Die regels zijn net nieuw, dus om ze meteen al uit het raam te gooien … Dan zie ik liever een grotere rol voor eurobonds die door de Commissie worden uitgegeven.’
Net als bij het coronaherstelfonds leent Brussel dan geld, om dat vervolgens door te geven aan de lidstaten, in de vorm van leningen dan wel giften. Van Dijk: ‘Die laatste optie ligt nu niet op tafel, dus het gaat om leningen. EU-landen die nu al hoge schulden hebben profiteren, want ze betalen een lagere rente.’ En zo zal het ook gaan, denkt hij. ‘Nederland haalt met de huidige opstelling niets binnen, behalve reputatieschade en minder invloed in de toekomst.’
Voordelen
Een extra aanbod van eurobonds brengt een aantal voordelen met zich mee, stellen Kalin Anev Janse (noodfonds ESM), Roel Beetsma (Universiteit van Amsterdam), Marco Buti en Catherine de Vries (beiden Bocconi Universiteit) dinsdag in een bijdrage op de website van denktank Bruegel. Allereerst betekent het dat de gemiddelde financieringskosten omlaaggaan. Lenen met een triple-A-status – de hoogste kredietwaardigheid – is voor de meeste Europese landen goedkoper dan ze gewend zijn.
Ook voor de meeste bedrijven wordt financiering goedkoper, omdat hun rente dan wordt gebaseerd op een Europese rentevoet in plaats van een (meestal hogere) nationale. Ten slotte is een goed functionerende eurobondmarkt goed voor de verdere integratie van de Europese kapitaalmarkt, waarbij ook nog eens de euro als wereldwijde munteenheid versterkt wordt – extra actueel nu onder de Amerikaanse president Donald Trump de status van de dollar afbrokkelt.
‘Dit alles zou de kwetsbaarheid van de EU-economie en haar financiële systeem verminderen’, concluderen de vier economen.
Gezamenlijke doelen
Wim Boonstra, universitair hoofddocent economische en monetaire politiek aan de VU in Amsterdam, zit ook in dat kamp. De angst van veel conservatieve politici dat eurobonds alle remmen weghalen bij ‘politici uit de periferie’ om extra schuld aan te gaan, deelt hij niet, mits de leningen slim opgezet worden.
De angst dat zwakke landen meeliften op de kredietwaardigheid van sterke landen kan volgens Boonstra ondervangen worden door lidstaten een opslag te laten betalen voor leningen uit Brussel, gekoppeld aan de staat van de nationale overheidsfinanciën. Gezamenlijke financiering uitsluitend inzetten voor gemeenschappelijke doelen, zoals klimaat, infrastructuur en defensie, is een ander slot op de deur, schrijft de econoom in een recente bijdrage in economenblad ESB. Om een hogere totaalschuld te voorkomen, moeten de lidstaten dan hun nationale uitgaven op deze terreinen beperken.
Nog een voordeel, aldus Boonstra: de Europese Centrale Bank kan eventuele obligatie-aankopen vervolgens beperken tot de eurobondmarkt, waardoor de nationale financiën onderworpen blijven aan de tucht van de markt. Net zo goed als in de VS de Federal Reserve niet ingrijpt als Californië in de problemen komt.
Te veel hooi op de vork
Emeritus hoogleraar economie Lex Hoogduin is voor verhoging van de defensie-uitgaven, maar heeft bezwaren tegen hogere schulden om dat mogelijk te maken – in welke vorm dan ook. Hij vindt dat de voorstanders van deze route onvoldoende oog hebben voor de macro-economische omstandigheden, zoals de structureel krappe arbeidsmarkt. En dan liggen er ook nog andere wensen op tafel, zoals strategische economie en de energietransitie. ‘We nemen sowieso al veel hooi op de vork.’
Nog hogere uitgaven stuiten op grenzen, concludeert Hoogduin. Óf het lukt niet om het geld daadwerkelijk uit te geven, zoals vorig jaar gold voor ¤18 mrd aan Haagse plannen (in jargon: ‘onderuitputting’), óf ze leiden tot een hogere inflatie.
‘Dat treft vooral de lagere en middeninkomens, waardoor de zwakste schouders de grootste lasten dragen. Je moet voor hogere defensie-uitgaven dus ruimte maken in de economie in plaats van extra te lenen. Dat betekent lastenverhogingen of bezuinigingen. Ik ben voor het laatste. In Nederland gaat het in vier jaar tijd om zo’n ¤18 mrd ofwel 4,5% van de overheidsuitgaven. Als je dat als politicus niet kunt uitleggen, dan is dat een teken van zwak leiderschap.’
De route die Brussel nu kiest, zal volgens Hoogduin ‘de doodsteek’ zijn voor de Europese begrotingsregels, en zal daarmee ook de houdbaarheid van de euro op het spel zetten. ‘Denk je werkelijk dat de Commissie na vier jaar de uitzondering voor defensie-uitgaven weer afschaft? Natuurlijk niet. De sluizen gaan open.’
It is not from the benevolence of the butcher, the brewer, or the baker, that we expect our dinner, but from their regard to their own interest.
Voor de uitwerking is nog wat tijd ja, voor het noemen van een plan met een richtbedrag zat enorme politieke druk.quote:
[..]
Daar hebben ze volgens mij helemaal niet op aangedrongen, voor ReArm zelf is er wel een meerderheid in het parlement, alleen niet voor de financiering.
En nee, zoveel haast heeft het niet, het vergaderen gaat echt nog wel 3 of 4 maand duren en dat is prima.
De motie verzoekt het kabinet om Nederland niet te laten deelnemen aan ReArm Europe (Europese defensie). Die is aangenomen, zit geen woord Spaans bij. En zo ziet het kabinet het ook gezien het extra coalitie overleg. Alleen in de wereld van Omtzigt is er wel een meerderheid als je zijn stem verklaring gaat interpreteren. Maar die is onderdeel van de beraadslagingen, maar de stemmingen tellen. En dat is duidelijk.
Volgens het AD heeft Eerdmans al aangedrongen bij kabinet om wel de motie in zijn geheel uit te voeren.
Hier ook helemaal eens. De begrotingsregels nu loslaten is wat mij betreft echt nog dommer dan niet investeren in defensie.quote:Op donderdag 13 maart 2025 08:36 schreef nostra het volgende:
En dus ook eens met Hoogduin.
[..]
https://fd.nl/politiek/15(...)_20250313&utm_term=A
Doe het inderdaad via Europese leningen die geen eurobonds mogen heten. En voorzover het om het opzetten van industrie gaat (dat is 200-300 miljard uit de pot): doe dat met privaat geld, laat pensioenfondsen en andere investeerders dat lekker doen. Dat is namelijk gewoon winstgevend, hoeft helemaal niet met publiek geld.
Misschien is er geen gevoel dat groter geluk geeft dan dat men voor andere mensen iets kan betekenen (Dietrich Bonhoeffer )
En ze zeggen me tel je zegeningen, maar als ik dat zou doen zou ik morgen nog bezig zijn (Damascus)
En ze zeggen me tel je zegeningen, maar als ik dat zou doen zou ik morgen nog bezig zijn (Damascus)
Pensioenfondsen (vooral Nederlandse) en defensie is wel een dingetje. Vereist wel een 180-graden paradigm shift in hun beleggingsbeleid.quote:
[..]
Hier ook helemaal eens. De begrotingsregels nu loslaten is wat mij betreft echt nog dommer dan niet investeren in defensie.
Doe het inderdaad via Europese leningen die geen eurobonds mogen heten. En voorzover het om het opzetten van industrie gaat (dat is 200-300 miljard uit de pot): doe dat met privaat geld, laat pensioenfondsen en andere investeerders dat lekker doen. Dat is namelijk gewoon winstgevend, hoeft helemaal niet met publiek geld.
It is not from the benevolence of the butcher, the brewer, or the baker, that we expect our dinner, but from their regard to their own interest.
Een motie mag je altijd interpreteren en daar stemverklaringen bij gebruiken is de bedoeling, daar zijn die hele stemverklaringen voor. Vaak genoeg stemverklaringen die aangeven: als jullie dit onderdeeltje aanpassen, zijn we wel voor. En ook vaak genoeg dat daar gehoor aan wordt gegeven.quote:
[..]
Voor de uitwerking is nog wat tijd ja, voor het noemen van een plan met een richtbedrag zat enorme politieke druk.
De motie verzoekt het kabinet om Nederland niet te laten deelnemen aan ReArm Europe (Europese defensie). Die is aangenomen, zit geen woord Spaans bij. En zo ziet het kabinet het ook gezien het extra coalitie overleg. Alleen in de wereld van Omtzigt is er wel een meerderheid als je zijn stem verklaring gaat interpreteren. Maar die is onderdeel van de beraadslagingen, maar de stemmingen tellen. En dat is duidelijk.
Volgens het AD heeft Eerdmans al aangedrongen bij kabinet om wel de motie in zijn geheel uit te voeren.
Jij doet net alsof dit een in beton gegoten amendement is, dat is het niet. En Eerdmans kan geen kabinet dwingen een motie anders te interpreteren. Of zelfs om een motie uit te voeren.
Misschien is er geen gevoel dat groter geluk geeft dan dat men voor andere mensen iets kan betekenen (Dietrich Bonhoeffer )
En ze zeggen me tel je zegeningen, maar als ik dat zou doen zou ik morgen nog bezig zijn (Damascus)
En ze zeggen me tel je zegeningen, maar als ik dat zou doen zou ik morgen nog bezig zijn (Damascus)
