quote:
De Moody’s en de S & P’s zitten in de hoek waar de klappen vallen
Achtergrond Van onze correspondent Gert-Jan van Teeffelen
LONDEN - Hun glamourgehalte is laag, en in de Londense City leidden ze tot voor kort een bestaan in de luwte. Maar sinds het uitbreken van de wereldwijde kredietcrisis zijn de schijnwerpers op hen gericht: de kredietbeoordelaars, waarvan de Amerikaanse firma’s Moody’s en Standard & Poor’s (S & P) de belangrijkste zijn.
Erg gunstig zijn de berichten niet. De Bank of England was donderdag de laatste in een lange reeks toezichthouders die deze bureaus waarschuwde: als zij niet snel transparanter gaan opereren, ‘kan er aanleiding zijn tot overheidsingrijpen.’
De kredietbeoordelaars verdienen hun geld door bedrijven en beleggingsproducten, met name obligaties, te voorzien van een rapportcijfer dat het kredietrisico uitdrukt, ofwel de kans dat verplichtingen niet zullen worden nagekomen.
Het veiligst is een zogeheten ‘AAA-beoordeling’, in stapjes aflopend naar een enkele ‘C’, die nagenoeg gelijk staat aan bankroet. Deze ratings kunnen beleggers helpen bij de beslissing of ze willen investeren, en welke prijs ze bereid zijn te betalen.
Het belang hiervan wordt elk jaar groter. Sinds alle financiële schandalen van de voorbije jaren, hanteren steeds meer grote beleggers zoals pensioenfondsen als regel dat ze alleen mogen investeren in vehikels met een hoge beoordeling. Dat is een lucratieve aangelegenheid. Moody’s zag zijn nettowinst de afgelopen vijf jaar verdubbelen tot 754 miljoen dollar, terwijl ook S & P niet mag klagen.
Toch zijn er al langer twijfels over de accuratesse van de beoordelingen. Zo had het fraudeleuze energieconcern Enron vier dagen voor zijn ineenstorting nog het stempel ‘gezond’, terwijl er al geruime tijd twijfels waren.
Dit verwijt dook ook weer op tijdens de huidige kredietcrisis. Verhandelbare pakketten met schulden die er op papier prima uitzagen, kelderden in prijs toen het aantal wanbetalers hoger bleek dan gedacht. Diverse banken en fondsen die hierin geld hadden gestoken, kwamen in problemen.
Een bijkomende zorg betreft de onafhankelijkheid. De bureaus ontvangen hun beloningen niet van beleggers, maar van de banken die de schulden in de markt willen zetten. Deze klanten hebben belang bij een hoge waardering, want die vergroot de aantrekkingskracht.
Hoewel de ergste turbulentie op de financiële markten voorbij lijkt, gaat er geen week voorbij of deze rekenaars krijgen er van langs.
De marktleiders Moody’s en S & P hebben al toegezegd transparanter te gaan werken. Maar er is ook enig onbegrip.
‘We hebben wat betreft die onafhankelijkheid de schijn tegen, maar onze interne regels zijn al heel streng’, zegt Sandra Dirkx-Westerhof, senior analist bij Moody’s in Londen. Haar afdeling van 65 mensen is gespecialiseerd in het beoordelen van ‘gestructureerde financieringspakketten’, waaronder hypotheken.
‘Onze analisten hebben niets te maken met de onderhandelingen over de prijzen van onze diensten, dat gaat buiten ons om. We hebben een vast inkomen, dat niet afhankelijk is van de beoordeling die we geven, en beleggen in de producten van klanten is uiteraard taboe.’
Dirkx beaamt dat de beoordelingen, die periodiek worden herzien, flink achterhaald kunnen zijn. ‘We zijn afhankelijk van de gegevens die we elke maand of elk kwartaal krijgen van klanten. Als daarin een achterstand ontstaat zodat we niet alles tijdig kunnen verwerken, gaan we achterlopen. Maar op basis van vermoedens kunnen wij geen up- of downgrading geven.’
Het is volgens haar een fabeltje dat kredietbeoordelaars allerlei complexe beleggingsproducten bedenken voor banken. ‘Wij mogen alleen beoordelen wat ons wordt voorgelegd.’
De buitenwereld is nog niet overtuigd. Vorige week was het de Amerikaanse minister van Financiën Paulson, een week eerder riep ECB-president Trichet nog op tot een onderzoek naar de bureaus. Diverse financiële autoriteiten, inclusief de SEC, zijn hiermee bezig.
Volgens Ivo Raschl, eveneens een Nederlandse analist bij Moody’s in Londen, is het ‘een stuk rustiger’ geworden. Banken kijken vanwege de crisis de kat uit de boom, voordat ze met producten komen.
De bureaus hoeven niet te wanhopen. Ondanks alle kritiek wil de ironie dat ze het vanwege de strengere regels voor banken en grote beleggers alleen maar drukker krijgen in de toekomst, zo voorspelt de Bank Of England.
Bron