Nog een interessant artikel:
quote:
Hoe ‘masters of the universe’ losers werden
Hedgefondsen en bedrijvenopkopers verdienden een fortuin met enorme schulden – dat spel is uit
Hedgefondsen en private-equityfirma’s spelen een centrale rol in het overslaan van de kredietcrisis naar andere sectoren. Hun spel met grote schulden is uit, maar ze zijn het goochelen met geld zeker niet verleerd. Koop de schulden op de deals van je concurrent!
De nieuwe superrijken begonnen nog maar net bekend te worden bij een groot publiek, of ze staan in het hart van een crisis: de bazen van hedgefondsen (speculatieve beleggingsfondsen) en private-equityfirma’s (bedrijvenopkopers). Jarenlang verwierven ze hun rijkdom in stilte, maar sommige toplieden van deze fondsen begonnen de aandacht op zich te vestigen met het kopen van dure kunst of overdadige verjaardagsfeestjes met optredens van The Rolling Stones en Rod Stewart.
Langzaam wordt duidelijk welke schade deze vaak geheimzinnig opererende financiële partijen hebben opgelopen. Kredietbeoordelaar Moody’s waarschuwde donderdag dat er een aanzienlijke kans is dat een groot hedgefonds of ander financieel instituut ten onder zal gaan, maar dat het best drie tot zes maanden kan duren voordat duidelijk wordt welke grote partij de financiële markten verder in een chaos stort.
Zeker is dat zij een nieuwe strategie moeten uitdenken, nu de schuldenzeepbel is geknapt, die zij zelf hebben helpen creëren. De nieuwe masters of the universe zijn de losers van de crisis van 2007 geworden. Hun geliefde strategieën om met financiële goocheltrucs rendementen tot weergaloze hoogten op te stuwen, moeten ze vergeten. Kredieten krijgen ze niet makkelijk meer van de banken, beleggers willen hun obligaties met hoge risico’s niet meer kopen, ze moeten meer rente op nieuwe leningen gaan betalen en de voorwaarden worden strikter. Waar zij eerst de banken hun wil oplegden, zijn nu de rollen omgedraaid.
Kortom, ze zullen het spel anders moeten gaan spelen. Wie is er nu in de problemen geraakt en hoe probeert men zich te redden?
Hedgefondsen geraakt door hypotheekcrisis
De verstrekkers van risicovolle hypotheken aan armlastige Amerikanen verkeerden al enige maanden in de problemen, toen de eerste banken en hedgefondsen duidelijk maakten dat zij door de Amerikaanse hypotheekcrisis waren getroffen.
Niet dat zij de directe veroorzakers zijn. Dat zijn de hypotheekbanken die armlastige Amerikanen hypotheken aansmeerden die beginnen met een laag rentetarief, maar na een paar jaar omslaan in woekertarieven (de zogeheten subprime-hypotheken). Dat ging goed met de lage rente die heerste in de VS en de stijgende huizenprijzen. Maar nu stijgt de rente en dalen de huizenprijzen.
Deze hypotheekverstrekkers verkochten hun leningen aan banken die ze weer in pakketjes bundelden en doorverkochten. Vooral aan hedgefondsen. Het risico leek zo gespreid. Maar uiteindelijk is daardoor iedereen besmet. De paniek sloeg vooral toe toen in juni zakenbank Bear Stearns bekendmaakte dat twee aan deze bank gelieerde hedgefondsen in de problemen waren geraakt en 95 procent van hun waarde hadden verloren. Ze konden niet gered worden, ondanks een lening van 3,2 miljard dollar aan een van de twee.
Veel meer hedgefondsen zitten nu met deze subprime-hypotheken opgezadeld. De oplossing voor deze fondsen is niet zozeer het verkopen van hun hypothekenportefeuille. Daarvan is de waarde zodanig gedaald dat ze er niet veel meer voor krijgen en de verliezen te hoog zouden worden.
Een deel van de crisis in de afgelopen weken werd juist veroorzaakt doordat ze andere bezittingen en schulden te gelde gingen maken waarmee ze hun risico’s hadden afgedekt. De banken waarbij ze geld hebben geleend om veel meer te kunnen beleggen dan ze zelf aan vermogen hebben, vroegen aan de fondsen als onderpand andere bezittingen te verkopen of contant geld in te leggen. En dat is weer een deel van de oorzaak van de paniek op de aandelenbeurzen.
Een enkeling verkoopt wel die hypotheken, maar dan met verlies. Zoals KKR Financial Holdings, een hedgefonds dat een dochter is van bedrijvenopkoper KKR, die een hypotheekportefeuille voor 5,1 miljard dollar aan een onbekende investeerder verkocht met een verlies van 40 miljoen dollar. Op de resterende portefeuille van 5,8 miljard dollar, waarvoor de strategie nog bepaald moet worden, kan nog eens een verlies van 250 miljoen dollar komen, waarschuwde het fonds.
Hedgefondsen niet geraakt door hypotheken
Maar je hoeft als hedgefonds geen cent in dubieuze hypotheekleningen gestoken te hebben, om nu toch moeilijkheden te hebben. De dalingen van de aandelenkoersen hebben een heel ander type van deze speculatieve beleggingsfondsen ook in problemen gebracht: de kwantitatieve fondsen.
Dat zijn hedgefondsen die hun aan- en verkopen door gecompliceerde computermodellen laten bepalen. Die speuren minieme prijsverschillen in de markt op die een mens nauwelijks kan waarnemen, waardoor ze bij razendsnel handelen hoge rendementen kunnen halen. De computers handelen zelf, want dat kunnen ze sneller dan mensen.
Maar de computermodellen begrepen niets van de instorting van de koersen vorige week. De machines namen verkeerde beslissingen over aan- en verkopen. In een week verloren ze miljarden.
Slechts een enkeling heeft zijn verliezen bekengemaakt. Zoals Goldman Sachs, dat aankondigde met investeerders 3 miljard dollar te steken in een fonds dat 30 procent van zijn waarde had verloren.
Vele anderen hebben brieven gestuurd om hun beleggers in vage bewoordingen voor te bereiden op forse tegenvallers. Zoals Residence Technologies van de voormalige hoogleraar James Simons. De mathematicus stond dit voorjaar nog bovenaan een top-25 van meest vermogende hedgefondsbazen met een inschatting van zijn verdiensten op 1,7 miljard. Jarenlang haalde hij rendementen van 30 procent of meer. Nu moest hij schrijven dat er in de eerste dagen van augustus een waardeverlies van 9 procent was geweest.
In Nederland zijn vooral hedgefondsen bekend geworden die optreden als activistisch aandeelhouder, zoals bij Stork, Ahold en ABN Amro. Zij zijn zeker geraakt door de daling van de aandelenkoersen van bedrijven die als overnamekandidaat golden, een categorie waar ze graag in beleggen. Ook zij financieren het opbouwen van een belang in bedrijven met veel schulden. Maar hoe groot hun probleem is, is niet bekend.
Bedrijvenopkopers komen droog te staan
Niet omdat ze op dit moment geen geld meer kunnen krijgen van hun beleggers. Blackstone maakte vorige week nog bekend dat het 22 miljard dollar had opgehaald bij klanten. Volgens geruchten zal een andere speler binnenkort het sluiten van een nog groter fonds bekendmaken. Private-equityfirma’s blijven zo voorzien van vers kapitaal voor nieuwe overnames.
Maar ze hebben wel een probleem om de schulden op hun overnames te financieren. De banken zijn even niet zo happig meer, terwijl ze juist in het eerste half jaar van 2007 de private-equityfirma’s vrij spel gaven. De contracten werden steeds dunner. De concurrentie tussen banken was zo hevig dat er gunstige rentepercentages uitonderhandeld konden worden. Vooral banken die alle leningen en dus de risico’s volledig doorverkochten aan anderen en zelf alleen de lucratieve afsluitprovisie opstreken, werden veel lichtzinniger bij het verstrekken van kredieten.
Maar dat doorverkopen lukt de banken niet meer in de crisis. De voorbeelden stapelen zich op. De banken die opkoopfonds Cerberus met 20 miljard aan leningen hielpen voor de opzienbarende aankoop van autofabrikant Chrysler kregen deze voor nog niet de helft doorverkocht. Ook de financiering van de overname van de Britse drogisterijketen Alliance Boots stuitte op hetzelfde probleem, evenals deze week de financiering van de overname van Endemol door Berlusconi, John de Mol en de private-equitydochter van Goldman Sachs. Daardoor blijven banken zitten met leningen op hun balans met grote risico’s.
KKR, een van de meest actieve opkopers, gaf deze week in een aanpassing op de documenten voor een voorgenomen beursgang aan dat financiering van zijn schulden lastiger en duurder is. Met een gebrek aan leenmogelijkheden is de opkoopwoede geluwd, zo is de verwachting. Dat deed de koersen van overnamekandidaten op de beurzen het meest teruglopen vorige week.
De tijd van snel rendement halen bij hun bezittingen met financiële goocheltrucs lijkt voor de private-equityfirma’s ook voorbij. Ze zullen nu moeten laten zien dat ze daadwerkelijk goed zijn in wat ze steeds beloofd hebben: zorgen dat de bedrijven in hun bezit veel beter gaan draaien zodat ze bij een verkoop pas echt hun rendement halen. De benoeming van Robert Nardelli, veteraan van General Electric en Home Depot, bij autofabrikant Chrysler wekte deze maand verbazing. Maar nu al wordt de kans groot geacht dat er meer van dergelijke benoemingen zullen volgen.
Goochelen met geld zijn ze nog niet verleerd
Hoe ze toch kunnen profiteren van de schuldenmalaise hebben de opkoopfondsen inmiddels ook al uitgedokterd. Ze kopen nu zelf de schulden op die voor lagere prijzen worden verhandeld dan waarvoor ze in de markt zijn gezet.
Soms zijn dat hun eigen schulden, maar vaak ook van concurrenten. Met nu en dan als vreemd gevolg dat een opkoper die een biedingsstrijd van een andere private-equityfirma heeft verloren, nu de schulden opkoopt die deze concurrent heeft gemaakt om de overname te plegen. Bekende private-equityfirma’s als KKR, Carlyle, Texas Pacific en Blackstone hebben al aparte fondsen opgericht om deze discountschulden op te kopen.
En in Nederland?
Van een groot advocatenkantoor dat benaderd werd met de vraag in hoeverre zij effect zien op de activiteiten van private equity in Nederland, kwam deze week het antwoord dat de partners te druk waren met deals.
Het is dus nog niet afgelopen. Megadeals zijn niet zo snel meer te verwachten. Speculaties dat zelfs Unilever of Philips in bereik kwamen van private-equitybedrijven worden steeds onwaarschijnlijker. Maar ondertussen hebben ze nog steeds geld te besteden uit de fondsen die ze hebben opgehaald. Aan kleinere deals, van honderden miljoenen tot enige miljarden bijvoorbeeld. Met leningen die minder exorbitant zijn dan in de recente geschiedenis.