quote:
De veerkracht van woordenEr is iets bijna aandoenlijks aan een politieke speech over veerkracht, uitgesproken op een moment waarop de werkelijkheid dagelijks laat zien hoe weinig veerkrachtig onze systemen zijn.
Henri Bontenbal heeft gelijk over de wereld om ons heen. De geopolitieke illusies zijn verdampt. Rusland heeft de Europese veiligheidsorde aan flarden geschoten, China gebruikt economische afhankelijkheid als machtsmiddel en Amerika is onder Trump een steeds onvoorspelbaardere bondgenoot geworden. Europa ontdekt intussen dat diplomatie zonder militaire macht uiteindelijk weinig meer is dan vriendelijk verzoekwerk.
Maar juist daarom schuurt zijn oplossing.
Veerkracht is geen houding. Het is daadwerkelijke capaciteit.
Een land is veerkrachtig als het genoeg geld, energie, productiviteit, infrastructuur, munitie en bestuurlijke slagkracht heeft om een schok op te vangen. Niet omdat politici elkaar na verkiezingen de hand schudden en beloven constructief samen te werken.
De werkelijkheid is hard en concreet. Een elektriciteitsnet moet stroom leveren. Een defensie-industrie moet granaten en drones produceren. Een economie moet groeien. Een overheid moet woningen kunnen bouwen. Een staatsschuld moet gefinancierd worden.
En precies daar liggen de problemen van het politieke midden.
We willen tegelijk meer defensie, meer zorg, meer woningen, meer infrastructuur, meer energietransitie en meer strategische autonomie, terwijl onze bevolking vergrijst, de productiviteit achterblijft en de financiële ruimte krimpt.
Ook zijn analyse van populisme is te makkelijk. Bontenbal waarschuwt voor het 'dier' in de mens: angst, woede en ressentiment. Dat dier bestaat. Maar populisme groeit niet alleen omdat politici onze donkerste instincten bespelen. Het groeit in de ruimte die ontstaat wanneer bestuur de werkelijkheid niet meer kan bijhouden. Wanneer er geen keuzes meer gemaakt worden. Wanneer er een voor iedereen merkbaar verkeerd beeld van de werkelijkheid wordt geschetst.
De starter die geen huis kan betalen, de ondernemer die jaren op een stroomaansluiting wacht en de burger die al tien jaar hoort dat een probleem wordt aangepakt, hebben geen populist nodig om gefrustreerd te raken.
Soms is woede geen ziekteverschijnsel van de democratie. Soms is het haar alarmsignaal. Daarom is meer vertrouwen niet het antwoord. Het politieke midden moet eerst laten zien dat het vertrouwen waard is.Dat betekent zeggen wat niet meer kan. Welke uitgaven moeten worden geschrapt, welke beloften moeten worden ingetrokken, welke regels moeten verdwijnen en welke offers nodig zijn. Het betekent erkennen dat strategische autonomie, defensie, vergrijzing en energiezekerheid niet enkel met goede bedoelingen kunnen worden betaald.
En vooral: dat uitstel óók een keuze is. Alleen wordt de rekening dan wederom doorgeschoven naar morgen.
Dat is de ongemakkelijke paradox. Terwijl de wereld harder wordt, is het politieke midden vooral beter geworden in het speechen.
We horen over Europese autonomie terwijl Europa nog steeds moeite heeft militaire capaciteit op te bouwen. Over langetermijnbeleid terwijl regeringen gevangen zitten in calculaties voor de volgende verkiezingen. Over vertrouwen terwijl burgers vooral willen weten of de staat nog uberhaupt iets gedaan krijgt.Dát is de werkelijke crisis van het midden. Niet dat het geen verstandige mensen kent. Het zit er vol mee.
Het probleem is dat redelijkheid geen handelingsvermogen produceert.
Je kunt met 27 landen heel redelijk over defensie praten en nog steeds geen leger hebben. Je kunt jaren heel redelijk over woningbouw praten en nog steeds geen woningen bouwen. Je kunt eindeloos uitleggen waarom de energietransitie ingewikkeld is en ondertussen zonder netcapaciteit zitten.
De wereld vraagt inmiddels niet alleen om redelijkheid. Zij vraagt om staal, stroom, kapitaal, fabrieken, soldaten, woningen en besluiten.
Dus ja, we hebben veerkracht nodig
Veerkracht in onze begrotingen, infrastructuur, fabrieken en instituties.
En niet alleen in woorden.
Hoop is geen strategie. Vertrouwen is geen capaciteit. En met speeches alleen bouw je geen toekomst.
[ Bericht 3% gewijzigd door Perrin op 01-09-2026 09:34:52 ]