quote:
Kader Abdolah over chaos in Iran en dood ayatollah: ‘Trump gaat deze oorlog niet winnen’
De Iraans-Nederlandse schrijver Kader Abdolah (71) leeft al dagen tussen hoop en wanhoop. Zijn vaderland wordt gebombardeerd, de toekomst is ongewis. Als politiek vluchteling weet hij dat het regime niet eindigt met de dood van ayatollah Khamenei. „Trump gaat deze oorlog niet winnen.’’
Tonny van der Mee
Redacteur nieuwsredactie
6 maart 2026, 11:30
•Laatste update: 11:57
Een paar dagen geleden ging Kader Abdolah hardlopen om zijn hoofd een beetje leeg te maken. Hij was zo in gedachten verzonken, dat hij aan het eind 30 kilometer had gerend in plaats van de beoogde 10 kilometer. „Ik had daar geen rekening mee gehouden, had geen water of eten. Ik was zo uitgeput dat ik bijna flauwviel.’’
Als marathonloper is Abdolah wel wat gewend, maar nu voelt het anders. Sinds de aanvallen van de Verenigde Staten en Israël op Iran schieten zijn emoties alle kanten op. Het ene moment voelt hij woede, het andere moment verdriet. Tussendoor probeert hij zijn gedachten te ordenen.
„Ik ben lichamelijk en geestelijk moe. Mijn vaderland wordt gebombardeerd en mijn familie is daar. De dag voor de oorlog begon, sprak ik ze voor het laatst. Sindsdien hebben we geen contact meer.’’
De aanval van zaterdag had de bestsellerauteur niet verwacht. De avond ervoor leken de onderhandelingen tussen de VS en Iran over het nucleaire programma de goede kant op te gaan. Althans, dat zeiden de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Aragchi en de Amerikaanse gezant Steve Witkoff op tv.
Beledigd en bedrogen
De volgende ochtend vielen de bommen op Iran en werd de Opperste Leider, ayatollah Ali Khamenei, gedood. „Ik ben verrast, beledigd en voel me bedrogen’’, zegt Abdolah. „Ik dacht dat ze een deal zouden sluiten. Zelfs de ayatollah werd misleid. Ik was naïef. Het voelde alsof ik een klap van Trump kreeg.’’
Een Iraanse vlag bovenop het puin van een gebombardeerd gebouw in Teheran.
Een Iraanse vlag bovenop het puin van een gebombardeerd gebouw in Teheran. © Getty Images
Uit Iran komen geen berichten over een grote vluchtelingenstroom naar de grens met Turkije, noch over een volksopstand. Deze oorlog gaat niet om het regime, zegt Abdolah. Dit gaat om het land en zijn overwegend sjiitische volk.
„Trump kan niet bepalen wat er in Iran gebeurt. De mensen zelf willen de toekomst bepalen. De sjiieten zijn een trots volk. Ze willen niet worden bevrijd door een ander. Dat willen ze zelf doen. Trump begrijpt de culturele en religieuze achtergrond niet.’’
Israël en de VS willen Iran blijven bombarderen totdat het regime zo zwak is dat het omvalt en het Iraanse nucleaire programma van de aardbodem is geveegd. Dat is een denkfout, zegt Abdolah. Ze kunnen atoomwetenschappers doden, maar niet de wetenschap. En ze kunnen de leiders elimineren, maar niet de ideologie.
Als een martelaar sterven
„Ze zeggen dat het regime beschadigd is, maar het is door de bombardementen juist sterker. Ze kunnen duizend ayatollahs doden, maar er komen weer nieuwe. Dit regime gaat tot het uiterste om aan de macht te blijven. Het martelaarschap zit in het dna van de sjiieten.’’
„Khamenei was nooit bang voor de dood, want dat was zijn droom. Hij smeekte God om als een martelaar te sterven. Ik wenste hem een normale dood toe, door ouderdom of ziekte. Nu heeft Trump van hem een held gemaakt.’’
Een billboard met het portret van ayatollah Ali Khamenei.
Een billboard met het portret van ayatollah Ali Khamenei. © Getty Images
Kader Abdolah, echte naam Hossein Sadjadi Qaemmaqami Farahani, weet wat een oorlog in Iran betekent. Hij vluchtte in 1985 uit zijn geboorteland en kwam drie jaar later als politiek vluchteling naar Nederland.
Broer geëexecuteerd
In Iran was hij lid van een politieke partij die zich verzette tegen het regime. Zijn broer werd geëxecuteerd, zijn zus belandde in de gevangenis omdat ze een manuscript van Abdolah over de Koerden in huis had.
Zijn pseudoniem is een eerbetoon aan zijn vrienden en partijgenoten Kader en Abdolah. Zij werden geëxecuteerd door het regime. De een tijdens het bewind van de laatste sjah Mohammad Reza Pahlavi, de ander onder ayatollah Khomeini na de Iraanse Revolutie van 1979.
De zoon van de laatste sjah, Reza Pahlavi, wordt nu gezien als de gedroomde nieuwe leider. Onzin, zegt Abdolah. „Jongeren zijn gebroken door de uitzichtloosheid en roepen uit wanhoop zijn naam. Maar hij is niet de juiste persoon. Hij is al bijna vijftig jaar niet in Iran geweest en heeft geen ervaring. Als hij komt, wordt het een burgeroorlog.’’
Feestende Iraniërs op de Dam in Amsterdam vieren de dood van ayatollah Ali Khamenei.
Feestende Iraniërs op de Dam in Amsterdam vieren de dood van ayatollah Ali Khamenei. © Joris van Gennip
Bovendien zit de gevreesde Iraanse Revolutionaire Garde in de haarvaten van de samenleving en economie. De leden zijn machtige miljardairs.
„Wie op straat in beweging komt, is een handlanger van Israël en wordt gedood. Dat hebben we twee maanden geleden gezien, toen duizenden jongeren bij protesten zijn gedood. Het is uitgesloten dat het volk nu in opstand komt. Tenzij het machtige regime zo platgebombardeerd is, dat mijn moeder over hun lijken kan lopen.’’
Geen tweede Vietnam
De sleutel ligt in een politieke oplossing. Die moet - ironisch genoeg - misschien van Trump zelf komen. „Het gaat hem om Rusland en China. En hij wil dat Iran in stukjes uit elkaar valt voor de veiligheid van Israël’’, zegt Abdolah.
„Maar Trump gaat deze oorlog niet winnen. Als hij Iran binnenvalt, wordt het een tweede Vietnam. Wij hebben gezien wat er in Irak is gebeurd, in Syrië, Afghanistan en Libië. Dat wil niemand.’’
Kader Abdolah.
Kader Abdolah. © Getty Images
Abdolah blijft hopen op een wonder. Dat Trump de oorlog stopt, omdat er niet snel genoeg resultaat is. Of dat binnen Iran een nieuwe leider opstaat die de hand uitsteekt naar de wereld. „Daar sta ik achter. Een oorlog kan ook mensen en gedachten veranderen. Ik vraag iedereen: bid voor mijn land en hoop met mij mee.’’
Moeder nog zien
Zijn eigen droom blijft voorlopig in de ijskast. Na de positieve geluiden over de onderhandelingen dacht Abdolah heel even dat hij voor het eerst sinds zijn vlucht terug kon naar Iran.
„Ik voelde een kinderlijke blijheid. Mijn moeder is bijna 100, dementerend en kan niet lopen. Maar ze leeft nog steeds. Ze wacht tot haar zoon terugkeert naar Iran. Ik hoopte dat als ik weer thuis zou zijn, zij het leven zou kunnen loslaten. Wat ben ik toch naïef geweest.’’
Ontzettende domme vent.
Zijn broer geëxecuteerd zijn zus opgepakt door het regime van de khameini maar heel negatief tegen de partij die ze nu aanpakt.
Amerika dat de oorlog wil winnen zegt die.
Het is geen oorlog maar een interventie om 1. Nucleaire ontwikkelingen te vernietigen. 2. Regime die nucleaire ontwikkelingen willen te vernietigen.
Nou dat lukt gewoon dus de VS hoeft helemaal geen oorlog te winnen
De sjieten willen zelf het regime omverwerpen
Nou dan hadden ze dat moeten doen.
Hij dacht paar weken geleden naar Iran te kunnen gaan.
Niet geïnformeerd want toen wisten we hier al dat de interventie zou beginnen gezien de enorme hoeveelheden militaire inzet naar de regio