quote:
‘20.000 extra manschappen nodig om krijgsmacht op niveau te krijgen’
De Nederlandse krijgsmacht moet binnen vijf jaar zeker 20.000 extra eenheden klaarstomen om bestand te zijn tegen de Russische dreiging. Dat is de termijn waarop Rusland zich voldoende herbewapend heeft om een dreiging te kunnen vormen tegen NAVO-grondgebied. Dat zegt Commandant der Strijdkrachten Onno Eichelsheim in BNR Boekestijn en De Wijk. ‘Het steentje dat Nederland daaraan bijdraagt is onder meer afhankelijk van de verdediging van de oostflank, bij Litouwen.’
Momenteel heeft Defensie zo'n 10.000 vacatures, maar om op termijn alle taken te kunnen vervullen is een extra capaciteit van 20.000 mensen nodig, zegt Eichelsheim. 'Ik heb niet de illusie dat je een krijgsmacht kunt bouwen van 100.000 man, dus we zullen het moeten hebben van de flexibele schil.' Om dat in vijf jaar voor elkaar te krijgen is een interdepartementale taskforce ingeschakeld, die kijkt naar de regelgeving en de benodigde capaciteit, onder meer op het gebied van radar- en scheepstechnologie, drones en space.
Vervolgens is het zaak om alle Europese capaciteit te bundelen, waardoor industrieën aan de slag kunnen met de realisatie van de benodigde productiecapaciteit, binnen vijf jaar. Daarnaast heb je, heeft de ervaring geleerd, productielijnen nodig die latent aanwezig zijn voor 'onvoorziene' omstandigheden, zegt Eichelsheim. 'We hebben nu eigenlijk heel snel productie nodig voor Oekraïne, maar ook voor de opbouw van eigen voorraden. En als je op een gegeven moment voldoende hebt, moet je die productielijnen júist in stand houden.'
Productielijnen
In contracten met de industrie moet je kortsluiten dat je als overheid bereid bent om die productielijn vervolgens in stand te houden, zoals Noorwegen dat ook heeft gedaan. 'Die hebben een productielijn gekocht. Op sommige momenten kan het beter zijn om dat met overheidsbedrijven te doen, maar volgens mij kun je dat ook met de private industrie doen', zegt Eichelsheim. 'Dat is volgens mij hoe we met elkaar moeten kijken hoe je dat systeem in stand houdt en kunt opschalen op het moment dat dat nodig is.'
Om de benodigde investeringen te kunnen doen moeten de uitgaven aan defensie hoe dan ook omhoog, zelfs aanzienlijk verder dan de in NAVO-verband vereiste 2 procent van het bbp. Ongeacht de mate waarin de VS blijft bijdragen aan de NAVO moet dat fors omhoog om geen keuzes te hoeven maken in het zwaartepunt van de eigen krijgsmacht. Dat betekent dat ook een nieuw kabinet keuzes moet maken ten opzichte van andere elementen die de maatschappij draaiende houden. 'Veiligheid is wel de basis waarop je de rest kunt doen.'
Voldoende afschrikken
Het is in de termen van Eichelsheim een onderdeel van de weerbaarheid van onze samenleving', en de keuze is aan de politiek. 'Die switch moet je maken en dat betekent opoffering op een aantal gebieden. Of dat onderwijs moet zijn of zorg dat weet ik niet, maar dat is aan de politiek. Het is de enige manier om de Russische president Vladimir Poetin voldoende af te schrikken in zijn oorlogsstrategie. 'Ten aanzien van de NAVO denk ik dat hij die afschrikking dan heel scherp krijgt.'
Anders is het volgens Eichelsheim met Poetins perceptie ten opzichte van Oekraïne. 'Ik denk dat hij het idde heeft dat hij dit gemakkelijk kan winnen. Het is juist daar aan ons om dat tijdig af te wenden en daar zit denk ik onze grootste uitdaging.' Intussen mogen extra wapenleveranties aan Oekraïne er niet toe leiden dat Europa zichzelf steeds verder verzwakt. 'En daarom moet je zelf ook voorzichtig zijn met wat je allemaal weggeeft; je zult wel een bepaalde basis moeten behouden.'
Werving van mensen
Je moet eigenlijk op verschillende manieren zorgen dat de krijgsmacht weer op volle sterkte is. Dat begint bij de werving van meer mensen voor de krijgsmacht. Daarnaast moet je de reservistenpool versterken én jonge mensen uit de maatschappij halen die je een jaar traint en defensie laat werken, waarna ze óf blijven, óf terugkeren in de maatschappij. 'Daarmee heb je in ieder geval een pool van mensen die, of in Nederland of in de achterste linies, een rol kunnen spelen.'
Goede contacten, betrouwbare contracten
Daarnaast moet je de samenleving, organisaties en bedrijven te betrekken bij het op niveau brengen van de hele organisatie. 'We hebben nu afspraken met transportbedrijven en we werken aan medische ketens, om de burgerbescherming te versterken, zoals Oekraïne dat doet en eigenlijk zoals wij dat vroeger in Nederland ook deden. Dat soort instituties moet je opnieuw opbouwen. Maar het zijn de transportbedrijven waar we nu al goede contacten mee hebben en contracten mee hebben afgesloten.'
De vraag is wanneer Poetin zijn doelen heeft bereikt en bereid is de strijd te staken. 'Als daarin faalt heeft hij binnenlands een heel groot probleem: te veel slachtoffers gemaakt en te weinig bereikt. Dus hij zal nog een paar stappen verder willen.' Ténzij hij een bufferzone tussen NAVO en Rusland én een beperkte reikwijdte van Oekraïense langeafstandsraketten kan verkopen als aanvaardbaar resultaat. 'Hij verandert wat dat betreft zijn doelstellingen door de tijd, maar ik heb nog geen beeld bij wat zijn einddoelstelling zal zijn.'
BNRGeneraal Eichelsheim te gast bij Boekestijn en de Wijk (audio)