NWS Nieuws & Achtergronden
Discussieer hier diepgaander over de actualiteiten.
Wie was nu ook alweer die dit voorspelde in 2019?
Wie was nu ook alweer die dit voorspelde in 2018?
Wie was nu ook alweer die dit voorspelde in 2017?
etc..... je kan terug tot het begin van de mensheid.....
Deze wil er alleen geld aan verdienen omdat hij een boek heeft geschreven.
Wie was nu ook alweer die dit voorspelde in 2018?
Wie was nu ook alweer die dit voorspelde in 2017?
etc..... je kan terug tot het begin van de mensheid.....
Deze wil er alleen geld aan verdienen omdat hij een boek heeft geschreven.
Reason is not automatic, those who deny it cannot be conquered by it, Ayn Rand
Discuseren met domme mensen verlies ik omdat ik niet genoeg ervaring heb met dom lullen.
Discuseren met domme mensen verlies ik omdat ik niet genoeg ervaring heb met dom lullen.
Nou ja, als die analyse wetenschappelijk en wiskundig gezien juist is dan is het niet zomaar een voorspelling. Dan moet je hem toch wel credits geven en met een goeie kritiek komen.quote:Op zaterdag 11 januari 2020 18:40 schreef sjorsie1982 het volgende:
Wie was nu ook alweer die dit voorspelde in 2019?
Wie was nu ook alweer die dit voorspelde in 2018?
Wie was nu ook alweer die dit voorspelde in 2017?
etc..... je kan terug tot het begin van de mensheid.....
Deze wil er alleen geld aan verdienen omdat hij een boek heeft geschreven.
A Robin Redbreast in a Cage Puts all Heaven in a Rage.
Er bestaat niet zoiets als een "wetenschappelijk en wiskundig juiste analyse". Wat je in de wetenschap kunt doen is een model opstellen dat bepaalde wetmatigheden beschrijft en daarmee voorspelling kan doen die je weer kunt toetsen. Dat werkt bij basale natuur- of scheikundige processen nog wel vrij aardig. Een epidemiologisch model dat voorspellingen doet over het verloop van uitbraken van ziekten of een metereologisch model dat het weer voor de komende week voorspelt is al veel moeilijker. In de beste gevallen zijn die redelijk accuraat maar zitten ze er nog vaak genoeg naast.quote:
[..]
Nou ja, als die analyse wetenschappelijk en wiskundig gezien juist is dan is het niet zomaar een voorspelling. Dan moet je hem toch wel credits geven en met een goeie kritiek komen.
Wat deze meneer heeft gedaan is al helemaal arbitrair. Hij heeft feitelijk zelf conflicten lopen classificeren, van wat ik zo zag ook nog eens met een volstrekt Eurocentrische bril, en dat in een wiskundig modelletje gegooid en daar komen dan "voorspellingen" uitrollen.
[ Bericht 0% gewijzigd door Monolith op 11-01-2020 19:12:04 ]
Volkorenbrood: "Geen quotes meer in jullie sigs gaarne."
Een nieuwe wereldoorlog?
In zijn veelbesproken boek 2020: WARning schrijft ex-marinier Ingo Piepers dat we een systeemoorlog mogen verwachten. Kars de Bruijne voorziet weliswaar veel bedreigingen, maar gaat vooralsnog uit van een niet-gewelddadige verandering van de internationale orde.
Het is een vreemde en onzekere tijd. Er lijkt hernieuwde interesse in Europese politiek en geopolitiek onder alle lagen van de bevolking. Op de opiniepagina’s van dag- en weekbladen heerst onrust als gevolg van de spanningen aan de oost- en zuidgrens van Europa, het Europese immobilisme en de verkiezing van een ogenschijnlijk onvoorspelbare president in de Verenigde Staten. Beleidsmakers en wetenschappers zoeken naar duiding en af en toe verschijnen referenties naar jaartallen – 1929, 1933, 1938 – die we meenden te hebben begraven onder het gewicht van een gewelddadige wereldoorlog. Het is te hopen dat de recente buzz in de Volkskrant en beleidskringen over het boek WARning 2020 van ex-marinier Ingo Piepers wordt ingegeven door deze onrust.
In het boek betoogt Piepers “op basis van natuurkundige en wiskundige theorieën” dat we in 2020 een systeemoorlog mogen verwachten. Jazeker, een oorlog over de fundamentele normatieve inrichting van de internationale orde, vergelijkbaar met de Dertigjarige Oorlog (1618-1648), de Napoleontische Oorlog (1792-1815) en de Twee Wereldoorlogen (1914-1945).
Om meteen aan alle onrust een einde te maken: de voorspelling van Piepers is wetenschappelijk onhoudbaar; de methodologie rammelt, de data zijn te simpel en het aantal observaties is veel te laag. Deze gebreken komen in het eerste deel van dit artikel nader aan de orde. Maar de onrust dan en het conflictpotentieel? Daarom wordt vervolgens ingegaan op enkele ideeën die Piepers – het moet gezegd – in de schijnwerpers heeft weten te zetten: de mogelijkheid tot niet-gewelddadige verandering van de internationale orde en de kans op conflict tussen grote mogendheden.
Dit artikel betoogt dat normatieve verschillen tussen de grootmachten minder groot zijn dan soms wordt aangenomen en dat een fundamenteel conflict over de inrichting van de internationale orde onwaarschijnlijk is.
Het belang van evidence-based onderzoek
In 2020: WARning verdedigt Piepers twee kernargumenten. Ten eerste meent hij dat de frequentie, intensiteit en omvang van oorlog tussen grote mogendheden een vaststaand cyclisch patroon volgen. Een set ordenende principes voor de omgang tussen ‘staten’ gaat gepaard met een steeds nauwer patroon van relaties waarin spanningen worden opgebouwd. Die spanningen uiten zich in conflict waarbij grootmachten zijn betrokken, totdat een punt wordt bereikt waarop de kosten voor conflict te groot worden en het aantal conflicten afneemt. Maar spanningen blijven zich opbouwen tot het punt waarop een onvermijdelijke grote oorlog leidt tot spanningsontlading.[1] Vanaf 1488 tot 1945 hebben zich vier van dergelijke ‘oorlogscycli’ voorgedaan. Gezamenlijk vormen ze een Europese super-cyclus.
Piepers’ tweede argument is dat we al op korte termijn, in 2020, een dergelijke ‘systeemoorlog’ kunnen verwachten (anders dan de titel doet vermoeden houdt de auteur in zijn boek enige slagen om de arm).[2] Hij stelt dat 1945 het einde markeerde van de eerste grote Europese super-cyclus; deze ging toen over naar een tweede cyclus, die niet een Europees maar een mondiaal jasje kreeg. Als omslagpunt identificeert Piepers het jaar 2011; we verkeren thans in een periode van spanningsopbouw, tot het moment van ontlading in 2020.
Het boek – in eigen beheer uitgegeven – is soms taai, omdat Piepers zich baseert op concepten en ideeën uit de theoretische natuurkunde en wiskunde. Zo zou een oorlogscyclus het best te vergelijken zijn met een fase-transitie tussen twee internationale ordes (denk aan de overgang van water naar ijs) en volgt spanningsopbouw in het internationale systeem de logica van de tweede wet van de thermodynamica (de kwaliteit van de internationale orde neemt geleidelijk af). Wellicht het meest interessant is dat Piepers niet alleen ideeën introduceert, maar die ook empirisch test met behulp van kwantitatieve data. In de Volkskrant stelt hij: “Ik zoek in de database naar patronen, maar op een andere manier dan historici dat doorgaans doen.”[3]
Gezien de claim van Piepers is de belangrijkste vraag met betrekking tot 2020: WARning toch of de empirische analyses overtuigend en betrouwbaar zijn. Helaas is dit niet het geval. Om te beginnen is er een groot aantal methodologische problemen. De centrale concepten (internationale orde, spanningen, systeem-oorlog) zijn vaak niet gedefinieerd en dikwijls niet gemeten. Ook is de statistiek in het boek te gemakkelijk. Zo worden bijvoorbeeld slechts twee variabelen met elkaar vergeleken (bivariaat) in plaats van de normale praktijk van een groot aantal variabelen in een model (multivariaat), wordt uitgegaan van lineaire relaties tussen die variabelen (zonder uitleg) en ontbreken noodzakelijke significantie-testen, waardoor het onduidelijk is of de relatie bestaat.[4]
Ten slotte worden er te veel atypische keuzes gemaakt, zoals het aanmerken van Iran als grootmacht, het op (te) grote schaal aanpassen van de data en een gemiddelde van 1 bron per 10 bladzijden.[5] Het mag in dit licht niet verrassend zijn dat ook op de onderliggende database wel erg veel is af te dingen; met 119 waarnemingen aangevuld met 20 waarnemingen door Piepers is de database te klein.
Het bewijs voor de twee hoofdstellingen – een logica voor alle oorlogscycli en een zich herhalende super-cyclus met oorlog in 2020 – is ook niet overtuigend. De super-cyclus wordt waargenomen omdat het aantal militaire slachtoffers, de duur van vrede en conflict in systeemoorlogen allemaal exponentieel stijgen met “precies dezelfde versnellingsfactor”. Tegelijkertijd is de waarneming gebaseerd op slechts vier (!) observaties, is duidelijk dat een andere meting van slachtsoffers de logica volledig zou omdraaien (30% van de Europese bevolking stierf tijdens de Dertigjarige Oorlog, veel meer slachtoffers dan in de Tweede Wereldoorlog) en is de identificatie van tipping points gebaseerd op handmatige (en daarmee toch wat discutabele) waarneming.
De tweede stelling – dat de Europese super-cyclus van vier systeemoorlogen zich gaat herhalen op mondiale schaal – is nog minder goed onderbouwd. Piepers’ argumentatie leunt volledig op een (te) simpele gelijkenis. Tijdens de eerste fase van de Europese super-cyclus (1498 - 1567) was er sprake van jaarlijks 0,41 conflicten tussen grootmachten. Piepers merkt op dat de eerste fase van de mondiale super-cyclus (1989 - heden) een vergelijkbaar aantal conflicten tussen grootmachten kent (0,37 per jaar). Omdat deze cijfers ‘vrijwel gelijk’ zijn, verwacht Piepers een nieuwe oorlog.[6] Los van de noodzaak om op zijn minst een betrouwbaarheidsinterval weer te geven, is het volstrekt onduidelijk waarom op basis van een analogie een nieuwe systeemoorlog verwacht mag worden.
Vergelijkbare argumentatie kenmerkt het boek; er zijn teveel twijfelachtige analogieën en ogenschijnlijk toevallige verbanden. Met recht mag daarom worden geconcludeerd dat de empirische analyse in 2020: WARning niet overtuigt.
Interessante vragen
Toch werpt het boek een aantal belangrijke en beleidsrelevante vragen op, juist in een tijd waarin de schaduw van het oorlogsspook soms voorzichtig de kop opsteekt. In de burelen van beleidsmakers wordt soms verwacht dat een verandering van de rules-based order niet zachtzinnig zal verlopen (en wordt gewezen op de toegenomen spanningen op het internationale toneel tussen de grootmachten). Het is inderdaad waar dat veranderingen in de normatieve ordening niet altijd geweldloos zijn verlopen; en alleen om die reden is het nadenken over de kans en mogelijkheden op een (systeem-) oorlog belangrijk.[7] Piepers noopt ons dus na te denken over de vraag of er momenteel omstandigheden zijn die wijzen op de komst van een systeemoorlog. En, zo ja, wat te doen?
Objectieve omstandigheden niet zorgwekkend
Ondanks het gevoel van onrust, zijn de objectieve omstandigheden niet direct een reden tot zorg. Gewelddadige systeemverandering vrijwel altijd een fundamenteel conflict over de normatieve inrichting van de internationale orde. Zo ging de Dertigjarige Oorlog over fundamentele onenigheid inzake de inrichting van het statensysteem (Habsburgs vs. Soeverein), economische relaties (feodaal vs. commercieel) en het religieuze leven (katholiek vs. protestant).[8]
Vergeleken met deze fundamentele onenigheid steekt het huidige verschil van inzicht tussen de grote mogendheden schril af. Ondanks belangrijke verschillen deelt men een kapitalistische ordening (waarbij de rol van de staat een discussiepunt is), een soeverein (Westfaals) statensysteem en zelfs een inzet op internationale samenwerking. De Clingendael Strategische Monitor 2017 spreekt om die reden over een Multi-Orde; tussen grote mogendheden (en tal van andere actoren) blijft er sprake van substantiële samenwerking op diverse terreinen.[9] Hoewel normatieve veranderingen te verwachten zijn (Clingendael verwacht bijvoorbeeld een terugkeer van het denken in invloedssferen, toenemend protectionistisme en een meer ‘nationale’ EU), tasten deze conflicten niet de fundamenten van de internationale orde aan. Met andere woorden, verandering binnen de orde is waarschijnlijker dan verandering van de orde.[10]
Een andere reden waarom we ons maar beperkt zorgen moeten maken is dat geen van de prominente verklaringen/mechanismen van interstatelijk systeemconflict op dit moment erg waarschijnlijk is. Hoewel verklaringen om voorrang dringen en het om die reden altijd koffiedik kijken blijft, zijn twee veelgehoorde verklaringen dat conflict voortkomt uit (a) sterk fluctuerende machtsverhoudingen; of (b) uit onzekerheid en verkeerde inschattingen.[11] Het is onwaarschijnlijk dat een van beide op korte termijn (2020) tot systeemconflict zal leiden.
China geen conflictzoeker
Om te beginnen wordt van sterk verschuivende machtsverhoudingen verwacht dat ze leiden tot machtsonevenwicht en dito frustratie over de inrichting van de internationale orde.[12]De opkomst van China lijkt in dit licht de meest belangrijke ontwikkeling. Los van het vraagstuk of China wel in staat zal blijken zijn hoge economische groei vast te houden, een succesvolle transitie naar een dienstensector kan maken en zijn economische macht structureel weet om te zetten in militaire en politieke macht die zich laat meten met de Verenigde Staten, is het een grote vraag of China daadwerkelijk een andere ordening nastreeft. Er is verrassend veel onderzoek dat wijst op slechts een beperkte neiging bij China, alsmede een beperkt belang om de huidige orde te veranderen (de Chinese opstelling met betrekking tot TPP en het klimaatverdrag is geen uiting van pragmatisme, maar past bij een veel bredere Chinese beleidsinsteek van een gedeeltelijk andere, maar toch voortgaande internationale orde).
Het is bovendien belangrijk op te merken dat machtsverschuivingen niet tot geweld behoeven te leiden: er zijn diverse geweldloze orde-omwentelingen geweest. Denk bijvoorbeeld aan de overgang van een bipolaire naar unipolaire orde (Koude Oorlog) of die van een Pax Brittanica naar een Pax Americana.
Verkeerde inschattingen en een systeemoorlog
Ook van de andere overbekende conflictoorzaak (onzekerheid) kan niet op korte termijn worden verwacht dat ze leidt tot een oorlog over de inrichting van de orde. Deze traditie stelt dat onzekerheid over capaciteiten, intenties en allianties maakt dat partijen hun macht overschatten.[14] Vanwege deze overschatting stellen onzekere staten te veel eisen en is een conflict denkbaar.
In deze tijd, waarin onduidelijkheid bestaat over de bedoelingen en de bereidheid tot militaire inzet van spelers zoals Rusland, over de richting van het beleid van de nieuwe Amerikaanse president en over de mate waarin Europa als eenheid zal kunnen blijven optreden, lijkt conflict als gevolg van onzekerheid tussen een of twee grootmachten niet ondenkbaar (overigens is de inschatting van schrijver dezes ook onzeker, omdat percepties zich zeer moeilijk laten meten).[15] Maar een systeemoorlog waarbij alle grootmachten betrokken zijn, is dat wel, zeker omdat een partij als de Verenigde Staten een dusdanige militaire dominantie heeft dat andere partijen er wel extreem naast moeten zitten om te denken dat ze hun politieke doelen kunnen verwezenlijken.
Wat te doen bij dreigende systeemoorlog?
Dan de laatste vraag: zouden we iets kunnen doen in het geval er wel een systeemoorlog dreigt? Ook over deze vraag bestaat een stevig wetenschappelijk debat. Sommige wetenschappers menen van niet en onderschrijven Piepers’ pessimisme: fundamentele veranderingen zijn altijd gepaard gegaan met een systeemoorlog tussen grote mogendheden.[16] Andere wetenschappers zijn positiever. Zo stelt een relatief recente traditie in de Internationale Betrekkingen, met wortels in de sociologie, dat de belangen van staten kunnen veranderen door socialisatieprocessen (denk bijvoorbeeld aan de integratie van Duitsland en Japan in de internationale orde).[17] Maar zelfs de meer traditionele stromingen wijzen op een aantal maatregelen die conflictrisico’s kunnen beperken of zelfs wegnemen.
De Koude Oorlog, waar onzekerheid over de inzet van kernwapens als belangrijke conflictoorzaak werd gezien, heeft ons tal van beleidsmaatregelen opgeleverd. Te denken valt aan voorspelbare en helder gecommuniceerde militaire en strategische doctrines, internationale instituties die helpen bij het uitwisselen van informatie (zoals de START-, ABM-, Space Arms- en Conventional Armed Forces in Europe-verdragen en de OVSE), een sterk inlichtingenapparaat en een reeksvertrouwenwekkende maatregelen (hot lines, ontmoetingen). Bij verschuivende machtsverhoudingen moeten we denken aan andersoortige maatregelen. De eerste prioriteit lijkt het tegengaan van verschuivingen, waarbij het aangaan/uitbreiden/hernieuwen van allianties, militaire capaciteitsopbouw, investeren in kenniseconomie en bescherming van technologie in principe passende beleidsmaatregelen zijn.
Maar zelfs als verschuivingen niet tegengegaan kunnen worden, zijn er strategieën denkbaar die conflict vermijden, zoals het verminderen van internationale commitments, reduceren van twistpunten en beperken van alliantieafspraken (een zogenoemde strategie van retrenchement).[18] Een bekend voorbeeld in dit verband is de strategie van het Verenigd Koninkrijk vanaf 1892: in rap tempo losten de Britten allerlei lopende conflicten op en beperkten hun verantwoordelijkheden om zich te concentreren op vitale (maritieme) belangen. Met andere woorden, beleidsmakers zijn niet machteloos, zelfs als we tekenen van naderend conflict denken waar te nemen.
Conclusie
Iedereen die bekend is met forecasting begrijpt dat elke inschatting van de toekomst met een aantal slagen om de arm moet worden gemaakt. Sociale processen zijn complex, vaak afhankelijk van context specifieke omstandigheden en de reflexiviteit van beleidsmakers/staten maakt dat eerder waargenomen patronen zich om strategische redenen niet behoeven te herhalen. Alleen daarom al zouden er twijfels moeten rijzen bij de deterministische voorspelling die Piepers in zijn boek 2020: WARning doet. Maar een klinische blik leert dat – ondanks interessant ideeën – de methode, het datagebruik en de statistische analyse, de toets der kritiek niet kunnen doorstaan. Met alle slagen om de arm is een grote systeemoorlog zeer onwaarschijnlijk (zeker op relatief korte termijn).
Als we iets kunnen leren van het enthousiasme waarmee een boek als dat van Piepers wordt ontvangen, is het vooral dat er een voedingsbodem van onrust bestaat die beter moet worden begrepen. Uiteraard zijn er spanningen tussen grote mogendheden en blijft het verstandig dat beleidsmakers zich voorbereiden op onverwachte gebeurtenissen zoals een systeemoorlog. Maar zoals de Clingendael Strategische Monitor 2017 laat zien, is de aard van de problemen waar we voor staan veel complexer en meer intern van aard: de druk op de EU, het vrijhandelsregime, migratiedruk, toenemend geweld in fragiele staten en zelfs de terrorismedreiging zijn stuk voor stuk vooral een gevolg van interne en vaak politieke ontwikkelingen.
Interne veiligheid is volledig verknoopt geraakt met externe veiligheid. Dit stelt ons voor nieuwe uitdagingen waarin we niet langer kunnen teruggrijpen op oude systeemtheorieën, 19de-eeuws denken of klassiek geopolitieke waarheden. Tijd om het strategisch denken in Nederland weer een flinke duw in de rug te geven.
Hoe ontwikkelt de wereldorde zich in de komende periode? Wie zijn de belangrijkste spelers? In de Clingendael Strategische Monitor 2017 worden toenemende dreigingen en tegelijkertijd voortgaande samenwerking inzichtelijk. De tien deelstudies van de Monitor concentreren zich op de verwachte dreigingen en eventuele ordeverschuivingen binnen een specifiek thema. Het syntheserapport biedt een complete vooruitblik.
Kars de Bruijne is research fellow bij Instituut Clingendael en een van de auteurs van de Clingendael Strategische Monitor 2017.
In zijn veelbesproken boek 2020: WARning schrijft ex-marinier Ingo Piepers dat we een systeemoorlog mogen verwachten. Kars de Bruijne voorziet weliswaar veel bedreigingen, maar gaat vooralsnog uit van een niet-gewelddadige verandering van de internationale orde.
Het is een vreemde en onzekere tijd. Er lijkt hernieuwde interesse in Europese politiek en geopolitiek onder alle lagen van de bevolking. Op de opiniepagina’s van dag- en weekbladen heerst onrust als gevolg van de spanningen aan de oost- en zuidgrens van Europa, het Europese immobilisme en de verkiezing van een ogenschijnlijk onvoorspelbare president in de Verenigde Staten. Beleidsmakers en wetenschappers zoeken naar duiding en af en toe verschijnen referenties naar jaartallen – 1929, 1933, 1938 – die we meenden te hebben begraven onder het gewicht van een gewelddadige wereldoorlog. Het is te hopen dat de recente buzz in de Volkskrant en beleidskringen over het boek WARning 2020 van ex-marinier Ingo Piepers wordt ingegeven door deze onrust.
In het boek betoogt Piepers “op basis van natuurkundige en wiskundige theorieën” dat we in 2020 een systeemoorlog mogen verwachten. Jazeker, een oorlog over de fundamentele normatieve inrichting van de internationale orde, vergelijkbaar met de Dertigjarige Oorlog (1618-1648), de Napoleontische Oorlog (1792-1815) en de Twee Wereldoorlogen (1914-1945).
Om meteen aan alle onrust een einde te maken: de voorspelling van Piepers is wetenschappelijk onhoudbaar; de methodologie rammelt, de data zijn te simpel en het aantal observaties is veel te laag. Deze gebreken komen in het eerste deel van dit artikel nader aan de orde. Maar de onrust dan en het conflictpotentieel? Daarom wordt vervolgens ingegaan op enkele ideeën die Piepers – het moet gezegd – in de schijnwerpers heeft weten te zetten: de mogelijkheid tot niet-gewelddadige verandering van de internationale orde en de kans op conflict tussen grote mogendheden.
Dit artikel betoogt dat normatieve verschillen tussen de grootmachten minder groot zijn dan soms wordt aangenomen en dat een fundamenteel conflict over de inrichting van de internationale orde onwaarschijnlijk is.
Het belang van evidence-based onderzoek
In 2020: WARning verdedigt Piepers twee kernargumenten. Ten eerste meent hij dat de frequentie, intensiteit en omvang van oorlog tussen grote mogendheden een vaststaand cyclisch patroon volgen. Een set ordenende principes voor de omgang tussen ‘staten’ gaat gepaard met een steeds nauwer patroon van relaties waarin spanningen worden opgebouwd. Die spanningen uiten zich in conflict waarbij grootmachten zijn betrokken, totdat een punt wordt bereikt waarop de kosten voor conflict te groot worden en het aantal conflicten afneemt. Maar spanningen blijven zich opbouwen tot het punt waarop een onvermijdelijke grote oorlog leidt tot spanningsontlading.[1] Vanaf 1488 tot 1945 hebben zich vier van dergelijke ‘oorlogscycli’ voorgedaan. Gezamenlijk vormen ze een Europese super-cyclus.
Piepers’ tweede argument is dat we al op korte termijn, in 2020, een dergelijke ‘systeemoorlog’ kunnen verwachten (anders dan de titel doet vermoeden houdt de auteur in zijn boek enige slagen om de arm).[2] Hij stelt dat 1945 het einde markeerde van de eerste grote Europese super-cyclus; deze ging toen over naar een tweede cyclus, die niet een Europees maar een mondiaal jasje kreeg. Als omslagpunt identificeert Piepers het jaar 2011; we verkeren thans in een periode van spanningsopbouw, tot het moment van ontlading in 2020.
Het boek – in eigen beheer uitgegeven – is soms taai, omdat Piepers zich baseert op concepten en ideeën uit de theoretische natuurkunde en wiskunde. Zo zou een oorlogscyclus het best te vergelijken zijn met een fase-transitie tussen twee internationale ordes (denk aan de overgang van water naar ijs) en volgt spanningsopbouw in het internationale systeem de logica van de tweede wet van de thermodynamica (de kwaliteit van de internationale orde neemt geleidelijk af). Wellicht het meest interessant is dat Piepers niet alleen ideeën introduceert, maar die ook empirisch test met behulp van kwantitatieve data. In de Volkskrant stelt hij: “Ik zoek in de database naar patronen, maar op een andere manier dan historici dat doorgaans doen.”[3]
Gezien de claim van Piepers is de belangrijkste vraag met betrekking tot 2020: WARning toch of de empirische analyses overtuigend en betrouwbaar zijn. Helaas is dit niet het geval. Om te beginnen is er een groot aantal methodologische problemen. De centrale concepten (internationale orde, spanningen, systeem-oorlog) zijn vaak niet gedefinieerd en dikwijls niet gemeten. Ook is de statistiek in het boek te gemakkelijk. Zo worden bijvoorbeeld slechts twee variabelen met elkaar vergeleken (bivariaat) in plaats van de normale praktijk van een groot aantal variabelen in een model (multivariaat), wordt uitgegaan van lineaire relaties tussen die variabelen (zonder uitleg) en ontbreken noodzakelijke significantie-testen, waardoor het onduidelijk is of de relatie bestaat.[4]
Ten slotte worden er te veel atypische keuzes gemaakt, zoals het aanmerken van Iran als grootmacht, het op (te) grote schaal aanpassen van de data en een gemiddelde van 1 bron per 10 bladzijden.[5] Het mag in dit licht niet verrassend zijn dat ook op de onderliggende database wel erg veel is af te dingen; met 119 waarnemingen aangevuld met 20 waarnemingen door Piepers is de database te klein.
Het bewijs voor de twee hoofdstellingen – een logica voor alle oorlogscycli en een zich herhalende super-cyclus met oorlog in 2020 – is ook niet overtuigend. De super-cyclus wordt waargenomen omdat het aantal militaire slachtoffers, de duur van vrede en conflict in systeemoorlogen allemaal exponentieel stijgen met “precies dezelfde versnellingsfactor”. Tegelijkertijd is de waarneming gebaseerd op slechts vier (!) observaties, is duidelijk dat een andere meting van slachtsoffers de logica volledig zou omdraaien (30% van de Europese bevolking stierf tijdens de Dertigjarige Oorlog, veel meer slachtoffers dan in de Tweede Wereldoorlog) en is de identificatie van tipping points gebaseerd op handmatige (en daarmee toch wat discutabele) waarneming.
De tweede stelling – dat de Europese super-cyclus van vier systeemoorlogen zich gaat herhalen op mondiale schaal – is nog minder goed onderbouwd. Piepers’ argumentatie leunt volledig op een (te) simpele gelijkenis. Tijdens de eerste fase van de Europese super-cyclus (1498 - 1567) was er sprake van jaarlijks 0,41 conflicten tussen grootmachten. Piepers merkt op dat de eerste fase van de mondiale super-cyclus (1989 - heden) een vergelijkbaar aantal conflicten tussen grootmachten kent (0,37 per jaar). Omdat deze cijfers ‘vrijwel gelijk’ zijn, verwacht Piepers een nieuwe oorlog.[6] Los van de noodzaak om op zijn minst een betrouwbaarheidsinterval weer te geven, is het volstrekt onduidelijk waarom op basis van een analogie een nieuwe systeemoorlog verwacht mag worden.
Vergelijkbare argumentatie kenmerkt het boek; er zijn teveel twijfelachtige analogieën en ogenschijnlijk toevallige verbanden. Met recht mag daarom worden geconcludeerd dat de empirische analyse in 2020: WARning niet overtuigt.
Interessante vragen
Toch werpt het boek een aantal belangrijke en beleidsrelevante vragen op, juist in een tijd waarin de schaduw van het oorlogsspook soms voorzichtig de kop opsteekt. In de burelen van beleidsmakers wordt soms verwacht dat een verandering van de rules-based order niet zachtzinnig zal verlopen (en wordt gewezen op de toegenomen spanningen op het internationale toneel tussen de grootmachten). Het is inderdaad waar dat veranderingen in de normatieve ordening niet altijd geweldloos zijn verlopen; en alleen om die reden is het nadenken over de kans en mogelijkheden op een (systeem-) oorlog belangrijk.[7] Piepers noopt ons dus na te denken over de vraag of er momenteel omstandigheden zijn die wijzen op de komst van een systeemoorlog. En, zo ja, wat te doen?
Objectieve omstandigheden niet zorgwekkend
Ondanks het gevoel van onrust, zijn de objectieve omstandigheden niet direct een reden tot zorg. Gewelddadige systeemverandering vrijwel altijd een fundamenteel conflict over de normatieve inrichting van de internationale orde. Zo ging de Dertigjarige Oorlog over fundamentele onenigheid inzake de inrichting van het statensysteem (Habsburgs vs. Soeverein), economische relaties (feodaal vs. commercieel) en het religieuze leven (katholiek vs. protestant).[8]
Vergeleken met deze fundamentele onenigheid steekt het huidige verschil van inzicht tussen de grote mogendheden schril af. Ondanks belangrijke verschillen deelt men een kapitalistische ordening (waarbij de rol van de staat een discussiepunt is), een soeverein (Westfaals) statensysteem en zelfs een inzet op internationale samenwerking. De Clingendael Strategische Monitor 2017 spreekt om die reden over een Multi-Orde; tussen grote mogendheden (en tal van andere actoren) blijft er sprake van substantiële samenwerking op diverse terreinen.[9] Hoewel normatieve veranderingen te verwachten zijn (Clingendael verwacht bijvoorbeeld een terugkeer van het denken in invloedssferen, toenemend protectionistisme en een meer ‘nationale’ EU), tasten deze conflicten niet de fundamenten van de internationale orde aan. Met andere woorden, verandering binnen de orde is waarschijnlijker dan verandering van de orde.[10]
Een andere reden waarom we ons maar beperkt zorgen moeten maken is dat geen van de prominente verklaringen/mechanismen van interstatelijk systeemconflict op dit moment erg waarschijnlijk is. Hoewel verklaringen om voorrang dringen en het om die reden altijd koffiedik kijken blijft, zijn twee veelgehoorde verklaringen dat conflict voortkomt uit (a) sterk fluctuerende machtsverhoudingen; of (b) uit onzekerheid en verkeerde inschattingen.[11] Het is onwaarschijnlijk dat een van beide op korte termijn (2020) tot systeemconflict zal leiden.
China geen conflictzoeker
Om te beginnen wordt van sterk verschuivende machtsverhoudingen verwacht dat ze leiden tot machtsonevenwicht en dito frustratie over de inrichting van de internationale orde.[12]De opkomst van China lijkt in dit licht de meest belangrijke ontwikkeling. Los van het vraagstuk of China wel in staat zal blijken zijn hoge economische groei vast te houden, een succesvolle transitie naar een dienstensector kan maken en zijn economische macht structureel weet om te zetten in militaire en politieke macht die zich laat meten met de Verenigde Staten, is het een grote vraag of China daadwerkelijk een andere ordening nastreeft. Er is verrassend veel onderzoek dat wijst op slechts een beperkte neiging bij China, alsmede een beperkt belang om de huidige orde te veranderen (de Chinese opstelling met betrekking tot TPP en het klimaatverdrag is geen uiting van pragmatisme, maar past bij een veel bredere Chinese beleidsinsteek van een gedeeltelijk andere, maar toch voortgaande internationale orde).
Het is bovendien belangrijk op te merken dat machtsverschuivingen niet tot geweld behoeven te leiden: er zijn diverse geweldloze orde-omwentelingen geweest. Denk bijvoorbeeld aan de overgang van een bipolaire naar unipolaire orde (Koude Oorlog) of die van een Pax Brittanica naar een Pax Americana.
Verkeerde inschattingen en een systeemoorlog
Ook van de andere overbekende conflictoorzaak (onzekerheid) kan niet op korte termijn worden verwacht dat ze leidt tot een oorlog over de inrichting van de orde. Deze traditie stelt dat onzekerheid over capaciteiten, intenties en allianties maakt dat partijen hun macht overschatten.[14] Vanwege deze overschatting stellen onzekere staten te veel eisen en is een conflict denkbaar.
In deze tijd, waarin onduidelijkheid bestaat over de bedoelingen en de bereidheid tot militaire inzet van spelers zoals Rusland, over de richting van het beleid van de nieuwe Amerikaanse president en over de mate waarin Europa als eenheid zal kunnen blijven optreden, lijkt conflict als gevolg van onzekerheid tussen een of twee grootmachten niet ondenkbaar (overigens is de inschatting van schrijver dezes ook onzeker, omdat percepties zich zeer moeilijk laten meten).[15] Maar een systeemoorlog waarbij alle grootmachten betrokken zijn, is dat wel, zeker omdat een partij als de Verenigde Staten een dusdanige militaire dominantie heeft dat andere partijen er wel extreem naast moeten zitten om te denken dat ze hun politieke doelen kunnen verwezenlijken.
Wat te doen bij dreigende systeemoorlog?
Dan de laatste vraag: zouden we iets kunnen doen in het geval er wel een systeemoorlog dreigt? Ook over deze vraag bestaat een stevig wetenschappelijk debat. Sommige wetenschappers menen van niet en onderschrijven Piepers’ pessimisme: fundamentele veranderingen zijn altijd gepaard gegaan met een systeemoorlog tussen grote mogendheden.[16] Andere wetenschappers zijn positiever. Zo stelt een relatief recente traditie in de Internationale Betrekkingen, met wortels in de sociologie, dat de belangen van staten kunnen veranderen door socialisatieprocessen (denk bijvoorbeeld aan de integratie van Duitsland en Japan in de internationale orde).[17] Maar zelfs de meer traditionele stromingen wijzen op een aantal maatregelen die conflictrisico’s kunnen beperken of zelfs wegnemen.
De Koude Oorlog, waar onzekerheid over de inzet van kernwapens als belangrijke conflictoorzaak werd gezien, heeft ons tal van beleidsmaatregelen opgeleverd. Te denken valt aan voorspelbare en helder gecommuniceerde militaire en strategische doctrines, internationale instituties die helpen bij het uitwisselen van informatie (zoals de START-, ABM-, Space Arms- en Conventional Armed Forces in Europe-verdragen en de OVSE), een sterk inlichtingenapparaat en een reeksvertrouwenwekkende maatregelen (hot lines, ontmoetingen). Bij verschuivende machtsverhoudingen moeten we denken aan andersoortige maatregelen. De eerste prioriteit lijkt het tegengaan van verschuivingen, waarbij het aangaan/uitbreiden/hernieuwen van allianties, militaire capaciteitsopbouw, investeren in kenniseconomie en bescherming van technologie in principe passende beleidsmaatregelen zijn.
Maar zelfs als verschuivingen niet tegengegaan kunnen worden, zijn er strategieën denkbaar die conflict vermijden, zoals het verminderen van internationale commitments, reduceren van twistpunten en beperken van alliantieafspraken (een zogenoemde strategie van retrenchement).[18] Een bekend voorbeeld in dit verband is de strategie van het Verenigd Koninkrijk vanaf 1892: in rap tempo losten de Britten allerlei lopende conflicten op en beperkten hun verantwoordelijkheden om zich te concentreren op vitale (maritieme) belangen. Met andere woorden, beleidsmakers zijn niet machteloos, zelfs als we tekenen van naderend conflict denken waar te nemen.
Conclusie
Iedereen die bekend is met forecasting begrijpt dat elke inschatting van de toekomst met een aantal slagen om de arm moet worden gemaakt. Sociale processen zijn complex, vaak afhankelijk van context specifieke omstandigheden en de reflexiviteit van beleidsmakers/staten maakt dat eerder waargenomen patronen zich om strategische redenen niet behoeven te herhalen. Alleen daarom al zouden er twijfels moeten rijzen bij de deterministische voorspelling die Piepers in zijn boek 2020: WARning doet. Maar een klinische blik leert dat – ondanks interessant ideeën – de methode, het datagebruik en de statistische analyse, de toets der kritiek niet kunnen doorstaan. Met alle slagen om de arm is een grote systeemoorlog zeer onwaarschijnlijk (zeker op relatief korte termijn).
Als we iets kunnen leren van het enthousiasme waarmee een boek als dat van Piepers wordt ontvangen, is het vooral dat er een voedingsbodem van onrust bestaat die beter moet worden begrepen. Uiteraard zijn er spanningen tussen grote mogendheden en blijft het verstandig dat beleidsmakers zich voorbereiden op onverwachte gebeurtenissen zoals een systeemoorlog. Maar zoals de Clingendael Strategische Monitor 2017 laat zien, is de aard van de problemen waar we voor staan veel complexer en meer intern van aard: de druk op de EU, het vrijhandelsregime, migratiedruk, toenemend geweld in fragiele staten en zelfs de terrorismedreiging zijn stuk voor stuk vooral een gevolg van interne en vaak politieke ontwikkelingen.
Interne veiligheid is volledig verknoopt geraakt met externe veiligheid. Dit stelt ons voor nieuwe uitdagingen waarin we niet langer kunnen teruggrijpen op oude systeemtheorieën, 19de-eeuws denken of klassiek geopolitieke waarheden. Tijd om het strategisch denken in Nederland weer een flinke duw in de rug te geven.
Hoe ontwikkelt de wereldorde zich in de komende periode? Wie zijn de belangrijkste spelers? In de Clingendael Strategische Monitor 2017 worden toenemende dreigingen en tegelijkertijd voortgaande samenwerking inzichtelijk. De tien deelstudies van de Monitor concentreren zich op de verwachte dreigingen en eventuele ordeverschuivingen binnen een specifiek thema. Het syntheserapport biedt een complete vooruitblik.
Kars de Bruijne is research fellow bij Instituut Clingendael en een van de auteurs van de Clingendael Strategische Monitor 2017.
aangezien dat niet kan is het gewoon een voorspelling uit zijn glazen bol, al dan niet beargumenteerd met zijn aannames.quote:
[..]
Nou ja, als die analyse wetenschappelijk en wiskundig gezien juist is dan is het niet zomaar een voorspelling. Dan moet je hem toch wel credits geven en met een goeie kritiek komen.
Reason is not automatic, those who deny it cannot be conquered by it, Ayn Rand
Discuseren met domme mensen verlies ik omdat ik niet genoeg ervaring heb met dom lullen.
Discuseren met domme mensen verlies ik omdat ik niet genoeg ervaring heb met dom lullen.
Natuurlijk, maar het gewicht van een voorspelling van een weerman is niet evenveel waard als die van een waarzegster in een glazen bol. Het blijft natuurlijk gewoon een voorspelling, dat ontken ik niet.quote:
[..]
aangezien dat niet kan is het gewoon een voorspelling uit zijn glazen bol, al dan niet beargumenteerd met zijn aannames.
A Robin Redbreast in a Cage Puts all Heaven in a Rage.
Zoals in het stuk van de man van Clingendael wordt uitgelegd lijkt dit echter meer op de glazen bol van een waarzegster dan op een metereologisch model.quote:
[..]
Natuurlijk, maar het gewicht van een voorspelling van een weerman is niet evenveel waard als die van een waarzegster in een glazen bol. Het blijft natuurlijk gewoon een voorspelling, dat ontken ik niet.
Volkorenbrood: "Geen quotes meer in jullie sigs gaarne."
Simpel: geschiedenis is geen wiskunde.quote:
[..]
Nou ja, als die analyse wetenschappelijk en wiskundig gezien juist is dan is het niet zomaar een voorspelling. Dan moet je hem toch wel credits geven en met een goeie kritiek komen.
Voor de SF-liefhebbers; probeer de Foundation boeken van Asimov eens.
Als mijn post niet duidelijk is, moet je misschien even je sarcasmeradar aanzetten.
Over enkele jaren is het waarschijnlijk al voorbij met dat goedkoop vliegen.quote:
[..]
De wereld wordt door goedkope vliegreizen en het internet steeds kleiner, waardoor we meer van de wereld zien, en dus bekender zijn met onze buren en verre buren. Dat zorgt aan de ene kant voor meer spanning - een terrorist kan in principe zo naast je komen te wonen; waanideeën worden via het internet sneller verspreid - maar ook voor minder spanningen.
We spreken met Russen, met Chinezen en met Iraniërs. Dan merk je dat landen niet noodzakelijkerwijs dezelfde ideeen hebben als de mensen die er wonen. Door zelf in enge landen te kunnen kijken, snappen we beter wat er speelt.
WO2 was het gevolg van waanideeen die door intellectuelen werden verspreid, dat er te weinig ruimte zou zijn om iedereen te voeden (Malthus - Lebensraum).
Vandaag de dag zouden zulke ideeen geen voedingsbodem meer hebben (mag ik hopen), omdat we beter zijn opgeleid en zaken in perspectief kunnen zien.
Maar goed: dit soort mensen kunnen zomaar eens gelijk hebben. Alleen om andere redenen dan zij zelf denken. Hoe meer mensen denken dat er een wereldoorlog aankomt, hoe meer dingen gecreëerd zullen worden vanuit zichzelf vervullende voorspellingen.
Het is overigens wel vrij ironisch om inquote:
WO2 was het gevolg van waanideeen die door intellectuelen werden verspreid, dat er te weinig ruimte zou zijn om iedereen te voeden (Malthus - Lebensraum).
NWS te stellen dat men vandaag de dag niet meer gevoelig zou zijn voor de waanideeën van Malthus. De overbevolkingsobsessie is hier nog springlevend.
Volkorenbrood: "Geen quotes meer in jullie sigs gaarne."
Klopt.
Waanideeën over door de mens gestuurde klimaatverandering zie ik trouwens ook nog wel als een voedingsbodem voor een gewapend conflict.
Waanideeën over door de mens gestuurde klimaatverandering zie ik trouwens ook nog wel als een voedingsbodem voor een gewapend conflict.
Good intentions and tender feelings may do credit to those who possess them, but they often lead to ineffective — or positively destructive — policies ... Kevin D. Williamson
Interview met Purper in de Volkskrant: ‘De Derde Wereldoorlog kan elk moment beginnen, en ik voorspel het al jaren’
Weet niet goed wat ik ervan moet denken. Hij presenteert wereldoorlogen als een soort natuurlijke wetmatigheid. En met dat idee heb ik grote moeite. Hij suggereert daarmee immers dat we geen controle hebben over ons eigen lot.
Weet niet goed wat ik ervan moet denken. Hij presenteert wereldoorlogen als een soort natuurlijke wetmatigheid. En met dat idee heb ik grote moeite. Hij suggereert daarmee immers dat we geen controle hebben over ons eigen lot.
Op maandag 3 februari 2014 08:10 schreef Enchanter het volgende:[/b]
In discussie gaan met Koos Vogels :') , een grotere mongool is er niet :r
In discussie gaan met Koos Vogels :') , een grotere mongool is er niet :r
Ik zie niet direct in wie daarvoor een gewapend conflict moeten gaan starten en op welke gronden eerlijk gezegd. Zestienjarige meisjes hebben voor zover ik weet geen kernwapens.quote:
Klopt.
Waanideeën over door de mens gestuurde klimaatverandering zie ik trouwens ook nog wel als een voedingsbodem voor een gewapend conflict.
Het stuk hierboven van Clingendael beschrijft de situatie in de wereld aardig. China is natuurlijk de opkomende wereldmacht, maar lijkt helemaal niet zo geïnteresseerd in (militaire) conflicten. Wellicht dat de situatie omtrent de Zuid-Chinese zee ooit nog eens escaleert, maar verder zie ik niet zoveel reden voor militair machtsvertoon van China. Rusland is ook niet echt geïnteresseerd in een direct conflict met de VS en dan heb je de serieuze militaire machten wel weer gehad.
Volkorenbrood: "Geen quotes meer in jullie sigs gaarne."
Die boeken vond ik wel heel gaaf, toen ik nog een kleine capricia was.quote:Op zondag 4 december 2016 00:40 schreef Ryan3 het volgende:
Lol beetje zoals de Psychohistory van Hari Seldom uit de boeken van Isaac Asimov?
I am not omniscient, but I know a lot.
- Goethe, “Faust”
- Goethe, “Faust”
|
|
