Wat er fundamenteel mis is met onze economie

quote:

Op zaterdag 22 februari 2014 14:18 schreef Lyrebird het volgende:
Deelnemer, jij en ik zitten op verschillende golflengtes. Ik heb dat met meer mensen op deze site. Jullie zien de wereld gewoon anders.

Bij mijn schoonfamilie, met die lekkere hapjes in Zuid-Korea, gedragen kinderen zich voorbeeldig. Men gaat daar bijvoorbeeld nog met het hele gezin op vakantie. Alle ooms en tantes, oma en opa er bij. Zo harmonieus als die hardwerkende mensen met elkaar omgaan, zo heb ik het voor het laatst in Nederland eind jaren 70 gezien. Een 24 uurs economie en mensen die elkaar met respect bejegenen. Niet dat het allemaal koek- en ei daar is, maar wat wil je als je met zo veel mensen op zo'n klein stukje land woont.

Alleen dat gaat meer over normen en waarden. Die zouden in principe niet moeten samenhangen met werkuren. Op zich is dat namelijk weer een heel andere discussie, al ben ik het er wel mee eens dat een bepaalde mate van nivellering kan zorgen voor een ongezonde mentale staat van de bevolking. Simpelweg omdat, nog meer dan al het geval is in een te weinig producerend westen, zelfs de laatste link tussen productie en consumptie komt te vervallen. Dat heeft dan ook weer te maken met het aanspraak willen maken op bepaalde dingen, denken dat het je recht is als mens om een BMW te rijden.

De andere discussie gaat echter over productie en consumptie in meer algemene zin. Op zich hoeven we daar geen discussie over te voeren omdat dit een 'probleem' is dat zichzelf oplost maar het kan geen kwaad om te filosoferen over de mogelijke alternatieven. Alternatieven overigens die, zoals ik eerder aangaf, nooit zullen materialiseren omdat er te veel belangen zijn.

quote:

Op zaterdag 22 februari 2014 13:57 schreef Klokov het volgende:
Alleen punt 2 is terecht, de rest is niet wat er mis is met de economie. Wat er wel mis is met de economie is veelal overheidswege gecreeerd. Bijvoorbeeld het kunstmatig in stand houden van sommige sectoren (noem profvoetbal, landbouw, etc).

Nogal discutabel om je hele land afhankelijk te maken van voedselproductie door het buitenland als je het mij vraagt.

quote:

Op zaterdag 22 februari 2014 15:24 schreef Push. het volgende:

[..]

Nogal discutabel om je hele land afhankelijk te maken van voedselproductie door het buitenland als je het mij vraagt.

Niet geheel maar deels zou geen probleem zijn. In tijden van crisis hoef je toch niet eenzelfde luxe aanbod, dan wil je alleen maar eten. Volgens mij ligt er in het Europese Parlement een voorstel om de subsidies op de landbouw te halveren (huidig: 50+ mld) en dat geld in onderwijs e.d. te steken.

quote:

Op zaterdag 22 februari 2014 14:18 schreef Lyrebird het volgende:
Deelnemer, jij en ik zitten op verschillende golflengtes. Ik heb dat met meer mensen op deze site. Jullie zien de wereld gewoon anders.

Bij mijn schoonfamilie, met die lekkere hapjes in Zuid-Korea, gedragen kinderen zich voorbeeldig. Men gaat daar bijvoorbeeld nog met het hele gezin op vakantie. Alle ooms en tantes, oma en opa er bij. Zo harmonieus als die hardwerkende mensen met elkaar omgaan, zo heb ik het voor het laatst in Nederland eind jaren 70 gezien. Een 24 uurs economie en mensen die elkaar met respect bejegenen. Niet dat het allemaal koek- en ei daar is, maar wat wil je als je met zo veel mensen op zo'n klein stukje land woont.

Zuid-Korea is nog een autoritaire samenleving. Maar een marktsamenleving is een heel andere ideaal. In een marktsamenleving ben je autonoom, assertief en uit op je voordeel.

In een autoritaire samenleving ben je dienstbaar aan het geheel. Mijn ouders zijn ook dienstbaar opgevoed. Je wordt dan wel allerlei sprookjes op de mouw gespeld over het geloof, de adel met blauw bloed, en moet je je plaats kennen, De arbeidsmarkt was in Nederland vroeger nog veel rustiger, mensen werkte hun hele leven voor een baas.

In Azie geldt nog het dogma, dat het individu ondergeschikt is aan de groep. Daar hoef bij liberalen niet mee aan te komen. Zij worden misschien wel zoals wij. Een samenleving ontstaat volgens Marx niet uit moraal, maar omgekeerd. In de huidige Koreaanse samenleving liggen ook de idealen en grieven besloten die deze samenleving zullen veranderen, en daarmee ook hun moraal.

Een samenleving koestert tegengestelde idealen (zie F&L / De waarheid over utopisch denken. - Roger Scruton). Het bereikt vaak zijn piek in een tijd van overgang. Bijvoorbeeld, een liberaliserende samenleving die nog leunt op de moraal van dienstbaarheid, die daar niet bij past. De dienstbaarheid maakt de samenleving leefbaar en het vrijheidstreven maakt het vrijer en individualistischer. Maar daarmee verdwijnt de moraal van dienstbaarheid.

[ Bericht 8% gewijzigd door deelnemer op 22-02-2014 16:54:56 ]

Ik heb al heel wat lappen tekst van deelnemer gelezen maar ik weet nog steeds niet waar hij voor staat. Alleen tegen, vooral tegen het individualisme en het marktmodel.

[ Bericht 1% gewijzigd door Wegenbouwer op 22-02-2014 17:09:48 ]

quote:

Op zaterdag 22 februari 2014 17:01 schreef Wegenbouwer het volgende:
Ik heb al heel wat lappen tekst van deelnemer gelezen maar ik weet nog steeds niet waar hij voor staat. Alleen tegen, vooral tegen het individualisme en het marktmodel.

Alle politieke bewegingen zijn reacties op bestaande problemen. Iemand die zich laat leiden door ideeen over de juiste samenleving en daarop aanstuurt, creeert grote problemen.

Ik ben jaren geleden begonnen op POL met een topic over de nadelen van het prijsmechanisme. Toen was dat toen nog als vloeken in de heilige kerk. Er kon maar 1 reden waarom je daar bezwaar kon hebben, en dat was omdat je het niet begreep.

Mijn standpunt is dat goedkope waarheden over de samenleving een vorm van populisme zijn. En dat dit schadelijk is. Het voordeel van een autoritaire samenleving en dat je je plaats moet kennen, is dat de domste niet veel kans krijgen om anderen de les te lezen, over hoe het zit en hoe het hoort. Het nadeel is, dat degene die aan de touwtjes trekken dat misbruiken.

quote:

Op zaterdag 22 februari 2014 17:01 schreef Wegenbouwer het volgende:
Ik heb al heel wat lappen tekst van deelnemer gelezen maar ik weet nog steeds niet waar hij voor staat. Alleen tegen, vooral tegen het individualisme en het marktmodel.

Wat ik eruit begrijp is dat deelnemer vooral de nadelen en effecten van systemen benoemt. Ik heb deelnemer ook nog nooit betrapt op een eigen mening.

quote:

Op zaterdag 22 februari 2014 17:29 schreef sjorsie1982 het volgende:

[..]

Wat ik eruit begrijp is dat deelnemer vooral de nadelen en effecten van systemen benoemt. Ik heb deelnemer ook nog nooit betrapt op een eigen mening.

Je kunt proberen zaken van alle kanten te bekijken. Dat betekent, oog hebben voor de belangen van andere mensen, ook al zijn dat niet de jouw belangen. Iedere bestuurder die beslissingsbevoegdheden heeft over anderen moet dit kunnen.

Maar de meeste mensen hebben alleen standpunten waarmee ze hun eigen situatie kunnen verbeteren. Dan zul je merken dat veel mensen het niet met je eens zijn, want die bevinden zich in een andere situatie. Dan kun je net doen alsof jouw standpunt echt waar is en die van de ander onzin, bv door daar passende voorbeelden bij te halen. Dan krijg je kinderachtige discussies.

Als je dat niet doet, word je alleen beperkt door je beperkte ervaring en kennis, en specifieke voorkeuren. Dan pas kunnen meningsverschillen leerzaam zijn en heeft een discussie zin.

[ Bericht 0% gewijzigd door deelnemer op 22-02-2014 17:56:17 ]

quote:

Op zaterdag 22 februari 2014 17:26 schreef deelnemer het volgende:
Alle politieke bewegingen zijn reacties op bestaande problemen. Iemand die zich laat leiden door ideeen over de juiste samenleving en daarop aanstuurt, creeert grote problemen.

Dat ben ik met je eens en daarom vind ik het vreemd dat je je zo tegen het libertarisme keert. Juist deze beweging zet zich af tegen het van boven sturen van de samenleving door de overheid.

quote:

Ik ben jaren geleden begonnen op POL met een topic over de nadelen van het prijsmechanisme. Toen was dat toen nog als vloeken in de heilige kerk. Er kon maar 1 reden waarom je daar bezwaar kon hebben, en dat was omdat je het niet begreep.

Je zou als bezwaar kunnen aandragen tegen de vrij markt (niet zozeer het prijsmechanisme) dat deze leidt tot welvaartsongelijkheid. Maar het bouwen van systemen die dit tegen proberen te gaan, leiden vaak juist tot nog meer ongelijkheid door het machtsmisbruik van de leiders.

quote:

Mijn standpunt is dat goedkope waarheden over de samenleving een vorm van populisme zijn.

Ok...wat zijn dan de 'goedkope' waarheden en wat zijn de 'echte' waarheden?

quote:

Het voordeel van een autoritaire samenleving en dat je je plaats moet kennen, is dat de domste niet veel kans krijgen om anderen de les te lezen, over hoe het zit en hoe het hoort. Het nadeel is, dat degene die aan de touwtjes trekken dat misbruiken.

Nu heb je nog steeds niet aangegeven waar je zelf voor staat :-D

quote:

Op zaterdag 22 februari 2014 19:41 schreef Wegenbouwer het volgende:

Dat ben ik met je eens en daarom vind ik het vreemd dat je je zo tegen het libertarisme keert. Juist deze beweging zet zich af tegen het van boven sturen van de samenleving door de overheid.

Ook het liberalisme is een reactie op een situatie (feodalisme, en later communisme) en meent te weten hoe de samenleving georganiseerd moet worden (via het prijsmechanisme).

quote:

Je zou als bezwaar kunnen aandragen tegen de vrij markt (niet zozeer het prijsmechanisme) dat deze leidt tot welvaartsongelijkheid. Maar het bouwen van systemen die dit tegen proberen te gaan, leiden vaak juist tot nog meer ongelijkheid door het machtsmisbruik van de leiders.

De vrije markt bestaat niet. De markt is altijd aan regels gebonden en deze regels komen niet uit de lucht vallen. Juist welvaartsongelijkheid leidt tot machtsmisbruik, omdat je veel mensen in zwakke posities brengt en grote machtsverschillen hebt.

quote:

Ok...wat zijn dan de 'goedkope' waarheden en wat zijn de 'echte' waarheden?

Echte waarheden zijn er niet. We roeien met de riemen die we hebben. Goedkope waarheden zijn beweringen die ongeloofwaardig zijn, maar iemand op de spits drijft om zijn eigenbelang te bevorderen.

Er mensen die zich een samenleving voorstellen, zonder oog te hebben voor moeilijke situaties en zonder welwillend te zijn voor anderen. Mensen hebben volgens mij geen enkel idee, hoezeer je mensen in de stress kunt brengen en hoeveel schade dat oplevert. Mensen die hun medemens maar willen disciplineren, of aan hun lot overlaten, zonder zelf ooit te kunnen bedenken waarom dat dit niet altijd zinnig is, zijn op zijn best eenzijdig en op zijn slechts gevaarlijk. Rechtvaardigheid is een belangrijk begrip. Veel mensen gaan er lichtzinnig mee om. Er zijn blijkbaar mensen bereid om hun medemens op te offeren voor wat meer voordeel. Je komt er moeilijk achter of ze nu dom of hard zijn. Maar ze grossieren in "goedkope waarheden".

quote:

Nu heb je nog steeds niet aangegeven waar je zelf voor staat :-D

Er bestaat geen simpele formule voor de samenleving, maar ik sta voor een menswaardig bestaan, bij voorkeur voor iedereen. Niet op de spits gedreven formules die nooit helemaal kloppen, maar voor de ruimte om daar met elkaar iets van te maken. Het is niet verstandig om mensen teveel tegen elkaar uit te spelen, of om verschillen zo belangrijk te maken dat het leidt tot veel stress. Op deze manier de productiviteit verhogen, is ook een grote kostenpost. Ik geloof niet in mensen onder druk zetten, maar in mensen die geinteresseerd raken en voldoening vinden.

quote:

Op zaterdag 22 februari 2014 23:59 schreef Igen het volgende:

[..]

Mij lijkt dat "de markt" juist wel min of meer uit de lucht komt vallen. Net als liefdadigheid trouwens. Je hebt geen ideologie en regels en instituties nodig om dat te laten ontstaan. Dat zie je ook wel in communistische landen, waar beide vanzelf ontstaan voor zover het niet keihard onderdrukt wordt.

Eens.

quote:

De vrije markt daarentegen bestaat inderdaad niet, maar volgens mij is er ook niet echt duidelijkheid over wat dat precies zou inhouden. De theorie van perfecte mededinging heeft bijv. als aanname dat er geen schaaleffecten zijn, maar "neoliberalen" zie je nogal eens juist pleiten om schaaleffecten juist zo veel mogelijk te benutten en te stimuleren. Om maar eens wat te noemen.

Is dat een aanname van perfecte mededinging? Perfecte mededinging leidt tot maximale efficientie, en schaalvoordelen worden in dat geval volledig benut.

quote:

Hoe dan ook, zowel stellen dat alles door de markt geregeld zou moeten worden, als stellen dat de markt een verwerpelijke sociale constructie is waar we vanaf moeten, lijken me beide simplistische en potentieel gevaarlijke standpunten.

Eens.

[ Bericht 0% gewijzigd door deelnemer op 23-02-2014 11:11:20 ]

quote:

Op zaterdag 22 februari 2014 23:33 schreef deelnemer het volgende:
Ook het liberalisme is een reactie op een situatie (feodalisme, en later communisme) en meent te weten hoe de samenleving georganiseerd moet worden (via het prijsmechanisme).

Over stromannen gesproken. Net of liberalen/libertariers tegen liefdadigheid zijn, want dat is in strijd met 'het prijsmechanisme'. Een marktprijs ontstaat nu eenmaal als er iets is als geld en mensen vrij zijn met elkaar te ruilen. Daar is verder weinig moralistisch aan.

quote:

De vrije markt bestaat niet. De markt is altijd aan regels gebonden en deze regels komen niet uit de lucht vallen. Juist welvaartsongelijkheid leidt tot machtsmisbruik, omdat je veel mensen in zwakke posities brengt en grote machtsverschillen hebt.

De vrije markt bestaat nu inderdaad niet, maar deze kan wel bestaan. Als de overheid maar mensen onbelemmerd (door regeltjes omtrent kwaliteit, belastingen, vergunningen, omgevingsplannen, enz) met elkaar laat ruilen.

quote:

Er bestaat geen simpele formule voor de samenleving, maar ik sta voor een menswaardig bestaan, bij voorkeur voor iedereen.

Ja wie niet...

quote:

Op zaterdag 22 februari 2014 23:59 schreef Igen het volgende:

De vrije markt daarentegen bestaat inderdaad niet, maar volgens mij is er ook niet echt duidelijkheid over wat dat precies zou inhouden. De theorie van perfecte mededinging heeft bijv. als aanname dat er geen schaaleffecten zijn, maar "neoliberalen" zie je nogal eens juist pleiten om schaaleffecten juist zo veel mogelijk te benutten en te stimuleren. Om maar eens wat te noemen.

De vrije markt is een markt waarbij de overheid geen belemmeringen opwerpt voor mensen in het economisch handelen. De perfecte markt is totaal iets anders, deze gaat uit van allerlei aannames als perfecte concurrentie, perfecte informatie, homogene producten die nooit in praktijk zullen voorkomen.

quote:

Op zondag 23 februari 2014 00:19 schreef deelnemer het volgende:

Is dat een aanname van perfecte mededinging?

Ja. Als er schaalvoordelen bestaan is perfecte mededinging onmogelijk en krijg je een markt met relatief weinig aanbieders (oligopolie of in het extreme geval zelfs een monopolie), omdat er altijd maar een gelimiteerd aantal bedrijven kan profiteren van schaalvoordelen.

quote:

Op zondag 23 februari 2014 12:03 schreef Wegenbouwer het volgende:

[..]

Over stromannen gesproken. Net of liberalen/libertariers tegen liefdadigheid zijn, want dat is in strijd met 'het prijsmechanisme'. Een marktprijs ontstaat nu eenmaal als er iets is als geld en mensen vrij zijn met elkaar te ruilen. Daar is verder weinig moralistisch aan.

De vrije markt bestaat nu inderdaad niet, maar deze kan wel bestaan. Als de overheid maar mensen onbelemmerd (door regeltjes omtrent kwaliteit, belastingen, vergunningen, omgevingsplannen, enz) met elkaar laat ruilen.

Je gelooft blijkbaar dat de vrije markt de natuurstaat is. Het probleem ontstaat als mensen dat idee doordrijven. Men mag dan ook geen kritiek meer hebben, want:
1. deze vrije markt leidt naar het optimum en
2. voltrekt zich volledig automatisch
Iedere kritiek wordt daarmee op voorhand verworpen.

quote:

Ja wie niet...

Veel mensen niet. Ik post niet voor niets video's over het kastenstelsel en de slavernij. Men hoeft iets maar net even anders te definieren en je bent niet eens meer mens, maar eigendom (of productiemiddel).

quote:

Op zondag 23 februari 2014 17:04 schreef Kaas- het volgende:

[..]

Ja. Als er schaalvoordelen bestaan is perfecte mededinging onmogelijk en krijg je een markt met relatief weinig aanbieders (oligopolie of in het extreme geval zelfs een monopolie), omdat er altijd maar een gelimiteerd aantal bedrijven kan profiteren van schaalvoordelen.

Betekent perfecte mededinging dat je optimaliseert op toetredingsmogelijkheden of op winstoptimalisatie?

In het geval van winstoptimalisatie geldt: als een groter bedrijf goedkoper kan produceren, en bij perfecte marktwerking de winst daalt naar nul, dan kan een kleiner bedrijf niet bestaan (verliesgevend).

Het hoeft niet te leiden tot een oligopolie, zolang er maar voldoende van deze bedrijven zijn. Perfecte marktwerking vereist alleen dat er voldoende verschillende producenten en consumenten zijn, zodat niemand de prijzen kan dicteren.

[ Bericht 0% gewijzigd door deelnemer op 23-02-2014 19:37:36 ]

De 'markt' is inderdaad helemaal geen natuurtoestand. Nog los van het gegeven dat dit op meerdere manieren kan worden ingericht (net zoals eigendomstitels op meerdere manieren worden geïnterpreteerd).

quote:

Op zondag 23 februari 2014 18:58 schreef deelnemer het volgende:
Perfecte marktwerking vereist alleen dat er voldoende verschillende producenten en consumenten zijn, zodat niemand de prijzen kan dicteren.

We zijn het hier niet zozeer oneens, maar het is meer een mismatch tussen de theorie en praktijk die hier duidelijk naar voren komt.

Het ontbreken van schaalkosten is één van de belangrijkste theoretische assumpties van perfecte mededinging, maar in de praktijk zal je nooit een markt tegenkomen die aan alle kenmerken van het theoretische model voldoet en zijn er slechts markten die het benaderen. Een markt waarin er wel sprake is van schaalvoordelen, maar waarin die dermate verwaarloosbaar zijn dat het alsnog een markt oplevert met ontzettend veel producenten van een homogeen product (een markt zoals jij hierboven beschrijft) zou je in de praktijk ook een markt gekenmerkt door perfecte mededinging kunnen noemen, wat vervolgens echter niet tegenspreekt dat schaalvoordelen eigenlijk niet bij perfecte mededinging horen.

[ Bericht 16% gewijzigd door Kaas- op 23-02-2014 20:14:54 ]

quote:

Op zaterdag 22 februari 2014 23:59 schreef Igen het volgende:

[..]

Mij lijkt dat "de markt" juist wel min of meer uit de lucht komt vallen.

Tenzij je het zo breed maakt dat elke interdependentie en uitwisseling onder ´markt´ valt, is dit gewoon niet waar. Genoeg oude samenlevingen waar het vraag en aanbodsmechaniek niet gold. Een idee wrs. gemunt door Polanyi en later verder uitgewerkt.

quote:

Op zondag 23 februari 2014 21:01 schreef Igen het volgende:

[..]

Nou, dan ga jij toch in zo'n supergeweldige oude samenleving wonen? Ik weet zeker dat je in Afrika nog wel ergens een stam kan vinden die nog zo leeft.

Zal ik doen. Niet dat dit relevant is overigens.

quote:

Op zondag 23 februari 2014 20:09 schreef Kaas- het volgende:

[..]

We zijn het hier niet zozeer oneens, maar het is meer een mismatch tussen de theorie en praktijk die hier duidelijk naar voren komt.

Het ontbreken van schaalkosten is één van de belangrijkste theoretische assumpties van perfecte mededinging, maar in de praktijk zal je nooit een markt tegenkomen die aan alle kenmerken van het theoretische model voldoet en zijn er slechts markten die het benaderen. Een markt waarin er wel sprake is van schaalvoordelen, maar waarin die dermate verwaarloosbaar zijn dat het alsnog een markt oplevert met ontzettend veel producenten van een homogeen product (een markt zoals jij hierboven beschrijft) zou je in de praktijk ook een markt gekenmerkt door perfecte mededinging kunnen noemen, wat vervolgens echter niet tegenspreekt dat schaalvoordelen eigenlijk niet bij perfecte mededinging horen.

Nu redeneer je in termen van kansen voor individuele mensen. In tijd van Adam Smith ging het om de vraag hoe economische waarde gecreeerd wordt. In dat geval is schaalvoordeel een belangrijk inzicht. Het draagt enorm bij aan het creeren van waarde.

Je hebt natuurlijk gelijk dat schaalvoordelen leiden tot toetredingsbarrières, en waarom je eindigt met grote ondernemingen, die vervolgens belangrijke machtsfactoren worden. Ik denk niet dat Adam Smith zich realiseerde welke vlucht dat zou nemen.

Er is een hele lijst van idealisaties mbt het standaard marktmodel die niet realistisch zijn. Men doet ook alsof mensen oneindig flexibel zijn. Maar de natuurlijke levensloop van een mens is dat je
1. vaardigheden een kennis leert als je opgroeit tot een volwassene.
2. verantwoordelijkheden krijgt en je vaardigheden en inzicht verdiepen en verbreden
3. de rest van je leven leunt op deze aangeleerde patronen.
Mensen kunnen daarom niet zomaar van de ene professie overschakelen op de andere. Alleen mensen die leunen op algemene vaardigheden kunnen switchen van branche: de bestuurselite en mensen die laag geschoold werk doen.

De risico's voor hoog geschoolde werknemers zijn daarom groot. Als je uit je beroep valt, kun je wel inpakken. Dat betekent
- een groot risico in de beginfase, als je niet in het goede spoor komt
- een risico dat je door een ongeval of omstandigheden je beroep niet meer kunt uitoefenen
- en een goede reden voor een professional om je te voegen naar wat er van je wordt verwacht.

Op zich zijn de schaalvoordelen goed nieuws. Maar de combinatie met individualisme en de verkooppraat, dat de markt vooral uit keuzevrijheid bestaat en de marktuitkomst inherent rechtvaardig is, is grotendeels leugenachtig. Je krijgt daardoor mensen die vooral proberen kansen te grijpen. Dat leidt tot onbetrouwbaar gedrag.

[ Bericht 1% gewijzigd door deelnemer op 23-02-2014 23:54:02 ]

quote:

Op maandag 24 februari 2014 01:02 schreef Igen het volgende:
Maar hoe ga je met die imperfecties om? Dat lijkt me de grote vraag.

Dan heb je bijv. aan de ene kant het model Amerika, dat schaalvoordelen (grote bedrijven) omarmt en mensen zo algemeen mogelijk opleidt zodat ze zo flexibel mogelijk kunnen zijn.

En aan de andere kant heb je bijv. het model Duitsland, waar de nadruk niet op schaalvoordelen en flexibiliteit wordt gelegd, maar op kleine bedrijven, stabiele familiebedrijven en diepgaande, specialistische vakopleidingen.

Maar wat is beter? Dat is denk ik ook een politieke keuze, een kwestie van prioriteiten. Je kan niet alles tegelijk willen hebben.

In een samenleving heb je miljoenen mensen. Je kunt dus best specialisten en generalisten hebben. Alleen mag je niet de mogelijkheden van de een (bijvoorbeeld brede inzetbaarheid van de generalist) geldig verklaren voor de ander (in dit voorbeeld de specialist).

Ik vind de kubus van Rubik een goed model om mensen te leren wat complexiteit is. Daaraan kun je zien hoe snel de veelheid aan samenhangende toestanden onmogelijk te doorgronden is. Bewegingen zijn daarom vaak reacties op de eenzijdigheid van de huidige trend, waardoor velen in de knel raken. Deze bewegingen ontstaan voortdurend.

Je zou van eerdere bewegingen moeten vast stellen waarin ze gelijk hadden, en waarin een bron van problemen werden. Door dat bij te houden, leer je ervan. Conservatieven hadden gelijk dat de natuurlijke orde niet door mensen wordt bedacht en gemaakt. Als mensen hun ogen open doen zien ze, maar dat is niet hun eigen verdienste. Ze hebben geen idee hoe dat werkt "zien". Zo hadden fysiocraten gelijk dat de waarde creatie in de feodale tijd beruste op de 'bounty of nature'. Het is de natuur die van één zaadje en veelheid van nieuwe zaadjes maakt.

Maar liberalen hadden gelijk dat ook innovaties zinvol zijn. Je moet je niet altijd vastklampen aan de huidige praktijken. Alles dat er van nature is, is er vanzelf. Het gaat er ook om, wat je er aan waarde aan toevoegt. Maar dat is niet voldoende, want bij een overschot wordt het weer waardeloos.

Realisten hebben gelijk dat je moet roeien met de riemen die je hebt. Maar daarmee wordt je gemakkelijk een meeloper die niet bereid is om zijn nek uit te steken voor wat waar en rechtvaardig is. Idealisten hebben gelijk dat de wereld vatbaar is voor verbetering. Dat we iets vaak alleen maar doen omdat iedereen het doet en we in dat patroon zitten, maar dat is geen goede rechtvaardiging.

Opportunisten hebben gelijk dat je maar eenmaal leeft, en dat kansen grijpen het verschil kan maken tussen succes een falen. Je kunt je succes bevorderen door erop uit te zijn. Maar daardoor ben je vaak onbetrouwbaar voor anderen, omdat je jezelf, je producten en diensten teveel verkoopt, en daardoor oneerlijk, schijnheilig en stiekem bent.

Communisten / socialisten hadden gelijk dat er klassen bestaan. Er zijn niet alleen horizontale verschillen, maar ook verticale. Mensen ontlenen hun 'waarheden' vaak aan hun klasse belangen. De onderste groep kan het gemakkelijkst worden uitgebuit en / of verwaarloost. Maar niet iedereen is even bekwaam of werkelijk gelijk. Daartegen over staat, dat de geen enkele samenleving welgeorderd is, en in de hogere klassen niet al je voordeel je eigen verdienste is, en niet al je privileges rechtmatig of natuurlijk zijn.

Democraten hebben gelijk dat rechtvaardigheid alleen mogelijk is al iedereen een stem heeft. Niemand kiest voor een systeem waarin hijzelf het loodje legt, omdat geen enkel voordeel van dat systeem voldoende compensatie is voor je eigen vroegtijdige dood. Maar niet iedereen is even oordeelbekwaam en het populisme ligt op de loer.

Humanisten hebben gelijk dat humaniteit altijd geboden is, omdat we te weinig begrijpen om grote offers af te dwingen. Niemand kan uitleggen, waarom het doel deze offers rechtvaardigt of dat het doel zelfs maar coherent is. Meestal is het een verkapte belangenstrijd. Maar aangeleerde hulpeloosheid is het gevolg, als mensen altijd een beroep kunnen doen op anderen.

Geen van deze grote politieke bewegingen heeft dus helemaal gelijk. Iedereen die teveel één plaatje grijs draait, schuift ook veel zaken aan de kant. De eindconclusie is dat de samenleving complex is, dat mensen voortdurend fouten zullen maken, dat humaniteit belangrijk is, en we beter kunnen samenwerken dan elkaar de tent uitvechten. Mensen zijn verschillend, hebben verschillende kwaliteiten, kwaliteiten kunnen zich omkeren tot bronnen van destructie, en het vernederen van mensen leidt nooit tot iets goeds.

In de menswetenschappen, en ook in management, verzuipt men in de complexiteit. Het is vooral belangrijk om te weten dat deze complexiteit reeel is. Aanvoelen wanneer men begint door te slaan (zaken op de spits te drijven) is nuttig, maar ook gevoel voor logische consistentie heeft zijn waarde.

[ Bericht 0% gewijzigd door deelnemer op 24-02-2014 15:11:17 ]

quote:

Op maandag 24 februari 2014 01:02 schreef Igen het volgende:
Maar hoe ga je met die imperfecties om? Dat lijkt me de grote vraag.

Dan heb je bijv. aan de ene kant het model Amerika, dat schaalvoordelen (grote bedrijven) omarmt en mensen zo algemeen mogelijk opleidt zodat ze zo flexibel mogelijk kunnen zijn.

En aan de andere kant heb je bijv. het model Duitsland, waar de nadruk niet op schaalvoordelen en flexibiliteit wordt gelegd, maar op kleine bedrijven, stabiele familiebedrijven en diepgaande, specialistische vakopleidingen.

Maar wat is beter? Dat is denk ik ook een politieke keuze, een kwestie van prioriteiten. Je kan niet alles tegelijk willen hebben.

Hoeveel van de top 100 grootste Europese bedrijven zijn Duits?