Reactie van Fennema.
quote:
De huidige discussie over moslims is in zijn argumentatieve structuur identiek aan de oude discussie over het communisme, schrijft columnist Meindert Fennema.
ik heb nooit beweerd dat de oranje-blanje-bleu vlag een betrekkelijk onschuldig nationalistisch symbool is: ik beschouw geen enkel nationalistisch symbool als 'betrekkelijk onschuldig'.
De vraag waarom in Joodse kringen het antisemitisme onder Arabieren wordt weggewuifd, moet niet aan een taalkundige maar aan een psycholoog worden voorgelegd.
In reactie op mijn analyse van de pogingen van Martin Bosma om de PVV een nieuw nationalistisch elan te geven, reageerde Arnon Grunberg afgelopen maandag met een fascinerende Voetnoot. Hij beweert dat de PVV geheel ten onrechte vreest dat een aanval van de Hamas en Hezbollah op Israël slechts een eerste stap is in de strijd van de radicale moslims. 'Wilders (...) begrijpt het Midden-Oosten niet. Hamas en Hezbollah hebben alleen regionale ambities.'
Wij hoeven ons in Europa dus geen zorgen te maken over radicale moslims. Wel over anderen. 'Of je het nu nieuw-rechts noemt of niet, wie vandaag de moslims haat, haat morgen de Joden.' Grunberg maakt in twee alinea's twee interessante observaties. De laatste (wie vandaag de moslims haat, haat morgen de Joden) is een uiting van een diepe angst, de eerste (Hamas en Hezbollah hebben alleen regionale ambities) is een bezwering van die angst. Wij hoeven ons geen zorgen te maken over de Jodenhaat onder moslims, want die is lokaal van aard. Het idee van Israël als 'kanarie in de kolenmijn' is absurd, maar het idee dat de PVV die vandaag op moslims jaagt, morgen de Joden te grazen neemt, is een feit.
Onschuldig nationalistisch symbool
Het betoog van Evelien Gans komt op hetzelfde neer. Zij schrijft in de Volkskrant van dinsdag: 'Wilders gebruikt 'de Jood' als legitimatie. Al eeuwenlang hebben verschillende groepen de Joden ingezet om de eigen positie en standpunten kracht bij te zetten. Joden dienden als lichtend voorbeeld, als waarschuwing of belichaming van het ultieme kwaad. Wilders' PVV past in dit rijtje.' Wat zij hier nu precies beweert, is mij volslagen onduidelijk, maar wie wil kan er in lezen dat Wilders behoort in het rijtje van mensen dat in het Jodendom het ultieme kwaad ziet.
En zij vervolgt dan: 'Fennema relativeert buitensporig. De oranje-blanje-bleu-Prinsenvlag waar de PVV mee prijkt, zou een betrekkelijk onschuldig nationalistisch symbool zijn. Alsof die vlag in de huidige context niet allereerst model staat voor een radicale politiek van uitsluiting, en in die zin aansluit bij de NSB en aanverwante organisaties. Alsof PVV-ideoloog Martin Bosma niet de hoop uitsprak dat de Prinsenvlag zou wapperen boven van de 'islam bevrijd' gebied.' Hier wordt islamofobie gelijk gesteld met Jodenhaat.
Terzijde: ik heb nooit beweerd dat de oranje-blanje-bleu vlag een betrekkelijk onschuldig nationalistisch symbool is: ik beschouw geen enkel nationalistisch symbool als 'betrekkelijk onschuldig'. Ook al heeft Gans de uitspraak van Martin Bosma verzonnen, met de kop van haar artikel 'Prinsenvlag symboliseert politiek van uitsluiting' ben het volledig eens.
Communistenangst
Het debat doet denken aan de discussie over het communisme die in Nederland tot 25 jaar geleden gevoerd werd. Veel socialisten meenden toen dat het communisme weliswaar geen democratisch systeem was, maar dat de communistenangst (communistenfobie, zou men nu zeggen) volkomen onterecht was en bovendien gevaarlijk.
Communisten hadden slechts regionale ambities. Het idee dat de communisten uit waren op de wereldheerschappij getuigde van een ziekelijk anticommunisme. Socialisten en progressieve christenen lieten zien dat de anticommunisten overal in de wereld aan de verkeerde kant stonden: in Zuid-Afrika waren het verdedigers van de Apartheid, in de VS waren de anticommunisten ook verdedigers van de rassensegregatie en in Europa waren anticommunisten veelal antisemiet.
Tegelijkertijd werden de misdaden van de communisten gerelativeerd. Niet iedereen ging zover als Bas de Gaay Fortman (die zag zelfs in het bewind van Ceaucescu vooral positieve elementen) of prof. Wertheim (die verdedigde de culturele revolutie in China), maar de communisten voorstellen als massamoordenaars, dat ging heel veel mensen veel te ver. Als je dat deed was je een cryptofascist.
Omgekeerd wezen de geharnaste bestrijders van het communisme er destijds op dat het communisme in veel opzichten gelijk stond aan het fascisme. Wie in deze discussie een gematigder positie innam, werd door beide kampen verafschuwd. De huidige discussie over moslims is in zijn argumentatieve structuur identiek aan de oude discussie over het communisme. In de grote hoeveelheid reacties op mijn column van vorige week wordt dat pijnlijk duidelijk.
Reageerders
'Brave Hendrik' leest, net zoals vele andere linkse reageerders, in mijn analyse een verdediging van de PVV. 'Misschien berust de overstap van het communisme naar het neo-conservatisme en het (crypto-)fascisme op een psychologische wetmatigheid. Mogelijk is het een kwestie van temperament, van iets te veel cholerische sappen en zo. Of misschien is het een kwestie van eenvoudige dialectiek..? Hoe dan ook, de fellow-travelers, de ontkenners, de ideologische hoeren en de opportunisten, die te midden van het tumult doof blijven voor het stampen van de laarzen, die vormen de 5de colonne van het kwaad.'
Molly Veenstra ziet het zo: 'Het begrip antisemitisme behoeft vernieuwing. Een antisemiet is namelijk niet tegen joden, maar tegen Semieten. Semieten zijn de nakomelingen van Sem, dat zijn de Joden én ...de Arabieren.'
De vraag waarom in Joodse kringen het antisemitisme onder Arabieren wordt weggewuifd, moet niet aan een taalkundige maar aan een psycholoog worden voorgelegd.
bron