Het "Kleine Wetenschappelijke Vragen" Topic #6

Ja, ik weet het niet dat van dat bias uitlijnen naar rechts, maar mijn auto gaat inderdaad na een paar honderd meter meer en meer naar rechts (op de snelweg). Misschien dat dat aan de bolling van de weg ligt, geen idee. Ik zal het eens in de linkerbaan proberen, het stuur los, kijken of hij naar de vangrail neigt.

quote:

Op vrijdag 17 juli 2009 17:34 schreef starla het volgende:
Waarom spat olie toch zo gigantisch als er wat water doorheen zit omdat je bijvoorbeeld net de pan hebt gewassen en niet goed hebt afgedroogd?

Olie en water stoten elkaar af. Het mengt niet goed. Ik weet de scheikundige term er niet meer van.
Maar daarom drijft olie ook op water, denk aan de 'olievlek' in de zee.

quote:

Op zaterdag 18 juli 2009 17:29 schreef gebrokenglas het volgende:

[..]

Olie en water stoten elkaar af. Het mengt niet goed. Ik weet de scheikundige term er niet meer van.
Maar daarom drijft olie ook op water, denk aan de 'olievlek' in de zee.

Dat verklaart niet waarom het dan extra hard spat bij verhitting. De verklaring die op de vorige bladzijde werd gegeven klinkt wel plausibel.

quote:

Op dinsdag 14 juli 2009 19:39 schreef Matthijs- het volgende:
Niet echt wetenschappelijk; heeft meer met biologie of algemene kennis van doen....maar toch: waar the fock komen die naaktslakken vandaan?

Na een fikse regenbui kom ik buiten en op ons grasveld kruipen werkelijk tientallen, zo niet honderden naaktslakken. Het heeft maar even geregend en aangezien die beestjes nou ook niet direct vliegensvlug zijn moesten ze toch wel een beetje in de buurt geweest zijn. Ik kom die slakken echter nooit massaal in de bosjes tegen en zie ze ook niet regelmatig uit de grond omhoog komen. Waar the fock komen ze vandaan?

Naaktslakken drogen snel uit, als de luchtvochtigheid laag is moeten ze vochtige plaatsen opzoeken. Bij regen worden ze actief en kunnen ze "naar buiten" komen.

quote:

Slugs' bodies are made up mostly of water, and without a full-sized shell to retreat into, their soft tissues are prone to desiccation. They must generate protective mucus to survive. Many species are most active after rain. In drier conditions they hide in damp places under tree bark, fallen logs, rocks, and man-made structures such as planters and so forth, in order to help retain body moisture.

En hier zijn er twee aan het copuleren:



Slijmerige bedoening...

Als je op het uiterste noorden van een planeet bent (absolute noordpool) is elke richting het zuiden en bestaan het oosten en het westen niet.

Klopt dit?

quote:

Op dinsdag 21 juli 2009 21:26 schreef GasTurbine het volgende:
Als je op het uiterste noorden van een planeet bent (absolute noordpool) is elke richting het zuiden en bestaan het oosten en het westen niet.

Klopt dit?

Je kan wel in westelijke en oostelijke richting om je as draaien.

quote:

Op dinsdag 21 juli 2009 21:26 schreef GasTurbine het volgende:
Als je op het uiterste noorden van een planeet bent (absolute noordpool) is elke richting het zuiden en bestaan het oosten en het westen niet.

Klopt dit?

Nou, het hangt er wat vanaf. Ook bovenop de pool kun je natuurlijk ronddraaien. Je kunt b.v. richting Greenwich lopen (0 graden) of Moskou (37 graden). Zo kun je wel zeggen dat je b.v. 180 graden als oosten definieert en -180 als westen.

quote:

Op dinsdag 21 juli 2009 21:26 schreef GasTurbine het volgende:
Als je op het uiterste noorden van een planeet bent (absolute noordpool) is elke richting het zuiden en bestaan het oosten en het westen niet.

Klopt dit?

Dit klopt 100%.

quote:

Op dinsdag 21 juli 2009 22:07 schreef Nieuwschierig het volgende:

[..]

Dit klopt 100%.

Dat komt omdat die windrichtingen relatief zijn. Om ongeveer dezelfde reden wordt, als je in een spiegel kijkt, links en rechts omgedraaid, maar boven en onder vreemdgenoeg niet!


('nieuwschierig' is trouwens met een 'g')

quote:

Op donderdag 23 juli 2009 12:00 schreef epibreren het volgende:

[..]

Dat komt omdat die windrichtingen relatief zijn. Om ongeveer dezelfde reden wordt, als je in een spiegel kijkt, links en rechts omgedraaid, maar boven en onder vreemdgenoeg niet!


('nieuwschierig' is trouwens met een 'g')

Eigennamen hebben geen vaste spelling

Zou een grote T-rex uit de dnosauriers tijdperk log bewegen door zijn omvang tov. kleinere dieren?

quote:

Op donderdag 23 juli 2009 18:03 schreef Schenkstroop het volgende:
Zou een grote T-rex uit de dnosauriers tijdperk log bewegen door zijn omvang tov. kleinere dieren?

Er waren ook grotere dino's dan de T-Rex, de brontosaurus bijvoorbeeld. Maar wat wil je precies weten?

Ik heb het diee dat omdat ze zo groot zijn en hun spieren ook, dat zij trager bewegen dan kleinere diersoorten. Of.. zou dat voor grotere spieren niet uitmaken omdat er wel meer energie nodig is, maar dat dat voor snelheid niet zou uitmaken (behalve afstand)?

Ze zullen trager op gang komen en moeilijker van richting kunnen veranderen dan laten we zeggen een konijn.

Hoe kan het eigenlijk dat een heldere nacht sommige sterren flikkeren? Heeft dat te maken met afstand of met onze atmosfeer? Of met de activiteit van een ster?

http://uk.geocities.com/dpeach_78/pickering.htm

http://user.mc.net/arf/seeing.htm

quote:

Op maandag 3 augustus 2009 23:44 schreef Pakspul het volgende:
Hoe kan het eigenlijk dat een heldere nacht sommige sterren flikkeren? Heeft dat te maken met afstand of met onze atmosfeer? Of met de activiteit van een ster?

Ah, mijn vakgebied.

Je kunt de links hierboven natuurlijk volgen, maar ik kan het niet laten om even wat kennis te etaleren. Want niet alleen wil je weten waarom ze twinkelen, je wilt natuurlijk ook weten hoe dat is te voorkomen.

Het flikkeren van sterren wordt veroorzaakt doordat de lucht in de atmosfeer in beweging is. Als je wel eens naar een vulkaantop in Hawaii bent geweest, dan zul je zien dat de sterren daar iets minder flikkeren, gewoonweg omdat de lucht daar wat rustiger is. Nou is het niet veel mensen gegeven om daar naar toe te gaan, dus je zult het gewoon van me aan moeten nemen.

Dat die lucht altijd beweegt, is een probleem voor astronomen die naar de sterren en sterrenstelsels kijken. Om dit probleem tegen te gaan, zijn er twee oplossingen. Of je gebruikt een telescoop die buiten de dampkring hangt (Hubble), of je gebruikt adaptieve optica. Met dat laatste heb je een meetapparaat, een sensor, die meet hoe erg de lucht in beweging is, en een terugkoppelsignaal terugstuurt naar een spiegel die van vorm kan veranderen. Die sensor meet eigenlijk hoe vlak het golffront is, dat van een ster afkomt.

Je weet dat zo'n ster licht uitzendt. Licht = fotonen, en die fotonen kun je modelleren als een golffront. Bij het bereiken van de aarde, zou het golffront van dat licht in principe recht moeten zijn, loodrecht op de verplaatsingsrichting (van de ster -> waarnemer). Dat kun je vergelijken met een steen die je in een vijver gooit. De locatie waar de steen het water raakt is de ster, en de positie van een waarnemer aan de vijverkant is de aarde. Als je aan de kant van de vijver zit, dan is het golffront bij benadering recht. Hoe groter de vijver, hoe rechter het golffront. De afstand van de ster tot de aarde is zo groot, dat het golffront recht is.

Maar de lucht in de atmosfeer is vanwege turbulentie en wind niet op alle plaatsen even dik, en verstoort de uniformiteit van het golffront. En dat verandert ook nog eens om de paar milliseconden. Sommige fotonen uit hetzelfde golffront zullen net een tikje later aankomen dan andere fotonen. Maar omdat je weet dat ze allemaal tegelijk aan zouden moeten komen, kun je daarvoor corrigeren. Dus eerst meet je hoe verstoord het golffront is. Daarna neem je een heel speciaal flexibel spiegeltje in het lichtpad in de telescoop, die je op bepaalde plaatsen een heel klein beetje (vaak minder dan een golflengte van het licht, < 500 nm) indrukt, en op sommige plaatsen uitdeukt. Dat doe je net zo lang totdat het golffront weer vlak is. Pas dan gebruik je een hele gevoelige camera om een plaatje van je ster, of sterrenstelsel te maken.



Het resultaat daarvan is verbluffend (links met AO, rechts zonder):



In werkelijkheid is het natuurlijk allemaal wat gecompliceerder, maar dat mag de pret niet drukken.

quote:

Op dinsdag 4 augustus 2009 05:01 schreef Lyrebird het volgende:
....

Mooi verhaal Waar wordt zo'n flexibel spiegeltje dan van gemaakt?

quote:

Op dinsdag 4 augustus 2009 09:55 schreef Haushofer het volgende:

[..]

Mooi verhaal Waar wordt zo'n flexibel spiegeltje dan van gemaakt?

Daar zijn verschillende oplossingen voor. Ze vallen eigenlijk allemaal onder de categorie "deformable mirrors", zeg maar vervormbare spiegels.

Een van de meest populaire spiegeltypes bestaat uit meer dan 100 mini actuatoren, die bedekt is met een metalen folie. De lengte van iedere actuator kan veranderd worden. Je moet het je zo voorstellen: een heel klein "spijkerbed" (waar een mier als fakir op zou kunnen liggen), van ~ 5 x 5 mm, met meer dan 10 x 10 actuatoren. Iedere actuator kan dmv magnetisme of een elektrisch veld een paar micrometer (een micrometer is een duizendste mm, dus 0.001 mm of 0.000001 m) omhoog of omlaag verplaatst worden.

Als de buitenste actuatoren bijvoobeeld uitgestoken worden, en de binnenste ingetrokken, dan wordt het folie in een schotelvorm getrokken. Hiermee ontstaat een holle spiegel. Met zo'n holle spiegel zou licht in principe gefocuseerd kunnen worden. Voor adaptieve optica is zoiets niet nodig, maar dit voorbeeld laat zien wat er met zo'n spiegeltje allemaal mogelijk is.

Interessant. Hoe vaak moeten die spiegeltjes correcties uitvoeren? Is dat tientallen keren per seconde? Of zelfs duizenden keren per seconde?

quote:

Op dinsdag 4 augustus 2009 17:23 schreef gebrokenglas het volgende:
Interessant. Hoe vaak moeten die spiegeltjes correcties uitvoeren? Is dat tientallen keren per seconde? Of zelfs duizenden keren per seconde?

Dat zit dicht in de buurt van de 1000 keer per seconde. Ik gebruik deze technologie zelf niet voor astronomische toepassingen, maar om scherpere plaatjes van het netvlies te kunnen maken. Onze adaptieve optica is daarom een stuk langzamer, onder de 10 keer per seconde.

quote:

Op zaterdag 18 juli 2009 19:37 schreef starla het volgende:
Dat verklaart niet waarom het dan extra hard spat bij verhitting. De verklaring die op de vorige bladzijde werd gegeven klinkt wel plausibel.

Het is een combinatie van beide verklaringen. Door fasescheiding (dat is de term die gebrokenglas zocht) is er een olie- en een waterlaag. Vanwege de hogere dichtheid van water zit de waterlaag onderop. Tijdens het verhitten gaat het water koken en vormt waterdamp die onder hoge druk staat. Maar vanwege de fasescheiding zit de waterdamp nog steeds onderop en is omgeven door olie. Wanneer de druk te hoog oploopt ontsnapt de waterdamp en neemt daarbij een laagje olie mee. Om deze reden mag je ook nooit vetbranden blussen met water!

Stel je mengt 1 liter water van 10 graden en 1 liter water van 20 graden met elkaar in perfect isolerende emmer. Is de uiteindelijke mix (stel na een paar seconden) dan precies 15 graden? Of juist iets warmer of kouder? (thermodynamica was nooit mn sterkste vak )

quote:

Op zaterdag 8 augustus 2009 14:12 schreef kepler het volgende:
Stel je mengt 1 liter water van 10 graden en 1 liter water van 20 graden met elkaar in perfect isolerende emmer. Is de uiteindelijke mix (stel na een paar seconden) dan precies 15 graden? Of juist iets warmer of kouder? (thermodynamica was nooit mn sterkste vak )

Ik zou zeggen, iets kouder. Een liter is een inhoudsmaat, dus 1 dm³ water, en dat van 20 graden heeft een iets lagere dichtheid dan van 10 graden, dus in hetzelfde volume past ietsje minder massa. Qua massa heb je dus meer van 10 graden dan van 20 graden, en het mengsel zal dan, denk ik, iets onder de 15 graden uitkomen.

hmm ja, zover had ik er nog niet over nagedacht

Stel nu dat de massa gelijk is, dat bedoelde ik eigenlijk
Volgens mij zou het dan gewoon precies 15 graden moet worden. Maar warm water in de vriezer is ook sneller koud, door meer turbulentie. Ik vraag me af of er ook zoiets speelt in deze situatie?