IPCC rapport 2021 #4 een prachtige toekomst

quote:

Op maandag 1 juni 2026 12:25 schreef Bondsrepubliek het volgende:

[..]
Ik denk niet dat het Westen zichzelf buitenspel zet als het zelfvoorzienend is geworden op energie gebied. Grootmacht China denkt ook zo daar dat land de grootste investeerder is in groene energie en technologie. Maar dat moet je dus wel afdwingen als overheid. Want als iets het neoliberale experiment ons heeft geleerd is dat de markt niet vanzelf het algemeen belang prioriteit geeft. We kunnen niet morgen al helemaal zonder fossiel maar je kan als overheid wel afdwingen dat het in de toekomst moet gebeuren. Bijvoorbeeld over 25 jaar wat Gerrit Hiemstra voorstelde in Buitenhof. Dan kunnen landen daar alvast naartoe werken als er een helder doel ligt. Het alternatief is een onleefbaar wordende planeet. Als je als gevolg van de klimaatopwarming vooral bezig bent met dijken aanleggen en verstevigen, bosbranden bestrijden, mensen behandelen die door de hitte zijn bezweken, voorkomen dat oogsten mislukken en enzovoorts dan komt er van geopolitieke ambities al helemaal niks terecht.

Ik denk dat dit precies de kern raakt, maar er zit één grote aanname in: dat 'zelfvoorzienend op energie' en 'klimaatdoelen binnen 25 jaar afdwingen' een realistisch en relatief rechtlijnig pad is. Dat is op dit moment echt nog een flinke, en ik denk veel te hoopvolle, aanname.

Zelfvoorzienend op energiegebied: we zijn daar gewoon nog lang niet. Niet technisch in de zin van ideeën of potentieel, maar in de zin van uitvoering: netcongestie, trage vergunningen, hoge investeringskosten, afhankelijkheid van externe toeleveringsketens en politieke fragmentatie binnen Europa maken het tempo van die transitie structureel veel lager dan de ambitie veronderstelt of misschien de realiteit van ons vereist.

China investeert inderdaad massaal in groene energie, maar dat gebeurt binnen een totaal ander systeem: gecentraliseerde planning, snelle infrastructuuruitrol en minder interne besluitvertraging. Europa heeft die coördinatiekracht niet op dezelfde manier, en dat is precies waarom 'gewoon afdwingen met een duidelijk doel' in de praktijk veel complexer is dan het klinkt.

Daar zit ook meteen de realiteitscheck op het '25 jaar volledig fossielvrij' idee. Zo'n horizon kan richting geven, maar het risico is dat het een schijn van maakbaarheid creëert die botst met uitvoeringsrealiteit. Energiesystemen, industrie en infrastructuur draaien op decennia aan kapitaalgoederen en fysieke netwerken. Die vervangen is geen beleidsbesluit, maar een massale herstructurering van economie en ruimte.

Over het klimaatrisico zelf: het is absoluut reëel dat de kosten van klimaatadaptatie stijgen en dat die een steeds grotere hap uit budgetten en capaciteit nemen. Maar ook daar geldt: dat is geen toekomst die ineens alles overschaduwt of geopolitiek automatisch uitschakelt. Het is een graduele verschuiving van middelen, waarbij adaptatie en mitigatie naast elkaar blijven bestaan, niet een abrupt omslagpunt waar geopolitiek 'niet meer kan'. Als anderen dan sterker, machtiger en geavanceerder dan ons zijn en ons niet vriendelijk gezind, dreigen we weerloos te worden.

De kern waar we denk ik op uitkomen is dit: de werkelijkheid is niet zwart-wit.. de keuze tussen 'volledige fossielvrijheid of een onleefbare planeet' is dat wel. Het echte speelveld is rommeliger en verloopt uitgesmeerd over jaren of zelfs decennia: gedeeltelijke elektrificatie, gedeeltelijke afhankelijkheid, en permanente spanning tussen ambitie, kosten en uitvoerbaarheid.

En precies daarom is het risico in Europa niet dat we te weinig doelen hebben, maar dat we doen alsof het stellen van een doel hetzelfde is als het realiseren ervan. De echte uitdaging zit niet in het formuleren van dit soort 2050-scenario's, maar in het versnellen van vergunningen, industriebeleid en investeringscapaciteit en uitvoering in het hier en nu.

Dat is misschien minder elegant dan een strak einddoel, maar wel de werkelijkheid waar veel beleid nu op stukloopt.

[ Bericht 0% gewijzigd door Perrin op 01-06-2026 12:42:21 ]

Dit vraagt om een omslag in ons denken naar een soort verlicht eigenbelang. Welvaart en autonomie op de lange termijn kosten nu eenmaal geld, discipline en moeilijke beslissingen op de korte termijn. We moeten als samenleving inzien dat veerkracht iets is wat je actief bouwt, niet iets wat je passief kunt behouden.

Als Europa slaagt, is dat niet omdat we de perfectie hebben bereikt, maar omdat we energie, industrie en veiligheid als één samenhangend systeem zijn gaan zien en simpelweg zijn gaan bouwen. Als we falen, gebeurt dat niet door één grote klap, maar door de optelsom van trage besluiten. De komende tien jaar draaien simpelweg om daadkracht binnen de grenzen van de realiteit, meer dan om mooie ambities of ideologie alleen.

quote:

Op maandag 1 juni 2026 12:36 schreef Perrin het volgende:

[..]

Zelfvoorzienend op energiegebied: we zijn daar gewoon nog lang niet. Niet technisch in de zin van ideeën of potentieel, maar in de zin van uitvoering: netcongestie, trage vergunningen, hoge investeringskosten, afhankelijkheid van externe toeleveringsketens en politieke fragmentatie binnen Europa maken het tempo van die transitie structureel veel lager dan de ambitie veronderstelt of misschien de realiteit van ons vereist.

China investeert inderdaad massaal in groene energie, maar dat gebeurt binnen een totaal ander systeem: gecentraliseerde planning, snelle infrastructuuruitrol en minder interne besluitvertraging. Europa heeft die coördinatiekracht niet op dezelfde manier, en dat is precies waarom 'gewoon afdwingen met een duidelijk doel' in de praktijk veel complexer is dan het klinkt.

...

En precies daarom is het risico in Europa niet dat we te weinig doelen hebben, maar dat we doen alsof het stellen van een doel hetzelfde is als het realiseren ervan. De echte uitdaging zit niet in het formuleren van dit soort 2050-scenario's, maar in het versnellen van vergunningen, industriebeleid en investeringscapaciteit en uitvoering in het hier en nu.

Dat is misschien minder elegant dan een strak einddoel, maar wel de werkelijkheid waar veel beleid nu op stukloopt.

Is niet de EU juist opgericht om wel als eenheid juist dit soort grote projecten beter uit te kunnen voeren? Maar het verzandt elke keer weer in politiek gesteggel. Er had al lang een hogesnelheids treinen net moeten liggen waarmee alle hoofdsteden en andere belangrijke steden verbonden waren. Technisch mogelijk (kijk naar Japan en China), maar het verzandt hier in politieke strijd, vergunnings-gesteggel, en dat alles opgestookt door lobbyende belangengroepen die zoiets niet zien zitten. Zo ook met een langetermijn-visie op basis energie-onafhankelijkheid, en wanneer het op dat soort dingen aankomt, zijn er ook partijen buiten de EU die hun vinger in de pap roeren om dat tegen te werken.

quote:

Op maandag 1 juni 2026 17:11 schreef George_of_the_Jungle het volgende:

[..]
Is niet de EU juist opgericht om wel als eenheid juist dit soort grote projecten beter uit te kunnen voeren? Maar het verzandt elke keer weer in politiek gesteggel. Er had al lang een hogesnelheids treinen net moeten liggen waarmee alle hoofdsteden en andere belangrijke steden verbonden waren. Technisch mogelijk (kijk naar Japan en China), maar het verzandt hier in politieke strijd, vergunnings-gesteggel, en dat alles opgestookt door lobbyende belangengroepen die zoiets niet zien zitten. Zo ook met een langetermijn-visie op basis energie-onafhankelijkheid, en wanneer het op dat soort dingen aankomt, zijn er ook partijen buiten de EU die hun vinger in de pap roeren om dat tegen te werken.

Ja, deels wel. De EU is juist opgericht om samen grotere dingen voor elkaar te krijgen dan landen afzonderlijk kunnen. Het probleem is alleen dat de EU geen federale staat is zoals de VS en al helemaal niet zo centraal gestuurd wordt als China.

Daarom zie je steeds hetzelfde patroon: technisch kan er vaak veel meer dan er politiek gerealiseerd wordt. Een Europees hogesnelheidsnetwerk is daar een heel goed voorbeeld van. De technologie bestaat al lang, maar uitvoering loopt vast op nationale belangen, vergunningen, financiering en politieke verdeeldheid.

Tegelijk denk ik dat we soms te snel naar lobby's of buitenlandse invloed wijzen. Die spelen zeker een rol, maar vaak komt de grootste weerstand van binnenuit. We willen allemaal tegelijkertijd goedkope energie, veel inspraak, strenge regels, snelle besluitvorming en weinig overlast. In de praktijk botsen alle 'have your cake and eat it too'-wensen vaak met elkaar.

Volgens mij ligt daar de kern van het probleem: we hebben vooral moeite om de keuzes, kosten en snelheid te accepteren die nodig zijn om die ambities ook echt in een acceptabel tempo uit te voeren.

In China zeggen ze: Bouw een hogesnelheidsnetwerk, en in pak-m-beet 20 jaar lag er een netwerk van 50.000 km, veelal hogesnelheidslijnen.
In de VS zeggen ze gewoon nee tegen dat soort treinnetwerken vooralsnog, vooral gezien de sterke fossiel brandstof lobby.
In Europa begint iedereen zijn eigen belangen te behartigen. Elk land wil zijn eigen bedrijven er meer bij betrekken dan anderen, landen zeuren over hun eigen hoge bijdrage en de lage bijdrage van anderen etc.

Maar met klimaat heb je dat ook. Dat gezeur elke keer dat de bijdrage van NL maar 0.0000zoveel Celsius bijdraagt. Als iedereen zo'n houding heeft kom je nergens. Maar in een kapitalistische wereld kijkt men vooral naar het voordeel en kosten van wat je zelf doet, en worden de voordelen van wat de samenleving direct of indirect leveren voor lief aangenomen, en de kosten daarvan als kwaad gezien.