quote:
Kardinaal waarschuwt China voor chaos
door onze correspondent Erwin Tuil
HONGKONG - Hij was de opvallendste kardinaalsbenoeming van paus Benedictus XVI dit voorjaar: Joseph Zen Ze-kiun, bisschop van Hongkong en een uitgesproken criticus van het Chinese regime. In een exclusief interview spreekt hij over geloofsvrijheid, democratie en de relaties tussen het Vaticaan en China. Kardinaal Joseph Zen heeft bepaald geen warme gevoelens voor de Chinese Communistische Partij. De 74-jarige leider van het bisdom Hongkong vluchtte als zestienjarige voor de communisten uit zijn geboortestad Sjanghai. Sinds zijn bisschopswijding in 1996 geldt hij als belangrijkste voorvechter van de democratische beweging in Hongkong en de ondergrondse katholieke kerk in China.
Zen maakt zich ernstige zorgen over het beleid van Peking. ,,Ik denk dat het heel gevaarlijk is voor China om de economische hervormingen niet gepaard te laten gaan met politieke.'' Democratisering zou een corrupte overheid kunnen tegenhouden. Niet helemaal, geeft hij toe, maar corruptie zou wel lastiger worden.
Zen waarschuwt voor het enorme gevoel van onmacht en wijst op de tweehonderd protesten die dagelijks in China plaatsvinden. ,,Ieder moment kan de zaak exploderen. Zelfs in Hongkong. Ik denk dat mensen niet langer bedrogen kunnen worden. Ik wil echt geen revolutie of iets dergelijks, maar het is heel gevaarlijk waar de communistische partij mee bezig is. De rijken worden rijker, de armen worden armer. Dat kan niet doorgaan.''
Helemaal hopeloos is het nog niet, aldus Zen. ,,In China is alles onvoorspelbaar. Je kunt een plotselinge, ingrijpende verandering hebben.'' Hij wijst op de uitspraak van de Chinese president en partijleider Hu Jintao, dat er zonder democratisering geen modernisering kan zijn.
Maar het is ook Zen niet ontgaan dat de Chinezen die uitspraak onthouden. ,,Ik denk dat het hele land verandering eist. Corruptie wordt niet minder en mensen krijgen steeds meer informatie. Het verlangen van mensen naar vrijheid en gerechtigheid is niet te stoppen. Ik hoop dat de partij zichzelf verandert en niet wacht tot het voor haar wordt gedaan.''
Het probleem is dat de partij alles wil controleren. Critici wordt de mond gesnoerd, zo ondervindt ook Zen, die alleen onder strikte voorwaarden vanuit Hongkong communistisch China mag bezoeken. Het gebrek aan kritiek ondermijnt het land en het bestuur, zo zegt Zen. ,,Daarom moeten we vechten tegen het communisme.''
Godsdienstvrijheid
Of de machthebbers het leuk vinden of niet, ze kunnen niet om Zen heen als adviseur van de paus inzake de normalisering van de betrekkingen met China. Bizar maar waar: het Vaticaan praat met een atheïstische partij over erkenning van de paus als geestelijk leider van de Chinese rooms-katholieken.
Normalisering zou een enorme pr-overwinning zijn voor China, maar in ruil daarvoor eist Rome onder meer volledige godsdienstvrijheid en het recht om baas in eigen kerk te zijn. Als Peking daarmee instemt, wil het Vaticaan daarvoor de erkenning van Taiwan als enige vertegenwoordiger van het Chinese volk intrekken. Peking eist dat omdat het Taiwan ziet als een opstandige Chinese provincie. Kardinaal Zen: ,,De Taiwanese bisschoppen begrijpen heel goed dat de Heilige Vader die keuze zou moeten maken als zo voor de miljoenen katholieken in heel China gezorgd kan worden.''
China kent een ondergrondse Rome-getrouwe Katholieke Kerk, die door de autoriteiten vervolgd wordt, en een officiële Patriottische Kerk, waar de partij de priester- en bisschopsbenoemingen doet. ,,Belachelijk!'', zegt Zen onomwonden. ,,Peking eist toch ook niet dat het de directeuren van buitenlandse ondernemingen benoemt? Wij brengen geld, zij halen geld.''
China hoeft niet bang te zijn dat Zen het communisme omverwerpt, zoals de Poolse paus Johannes Paulus II deed met het sovjetcommunisme. ,,Katholieken vormen een minderheid in het land. Maar de partij is bang voor alles wat ze niet kan controleren. Bovendien hoop ik volgend jaar met emeritaat te gaan. Dan zal ik braaf zijn en mijn mond houden.'' Hongkongnezen wagen dat overigens te betwijfelen.
http://www.nd.nl/Document.aspx?document=nd_artikel&id=74976