Dit citaat van WOuter bos geeft aardig aan waarin een culturele bedreiging schuilt:
"Bij actieve tolerantie is er ruimte voor zowel de imam die de hand niet schudt, als de minister die daar publiekelijk het hare van denkt"Wat is er aan de hand in ons land ... Proberen mensen nu te kijken waar de grenzen zouden kunnen liggen door bijvoorbeeld een hand te weigeren van een minister? In Nederland is een functionaris in eerste instantie een functionaris. Er zijn beleefdheidsprotocollen voor behandeling van een functionaris. Het getuigt van fatsoen en van flexibiliteit om je te voegen naar zo'n Nederlands protocol in Nederland, al was het maar omdat man en vrouw in Nederland een gelijke behandeling mogen verwachten voor de wet.
Handenschud-incidenten op een rijWeigeren iemand de hand te schudden, leidde al vaker tot conflicten. Vooral in de politiek komt dit geregeld voor. Een overzicht van een reeks onverkwikkelijke geweigerde begroetingen door de jaren heen.
• FNV-voorzitter Lodewijk de Waal weigerde om de hand te schudden van CDA-Minister Aart Jan de Geus (Sociale Zaken) op 18 mei 2004 tijdens het voorjaarsoverleg. De camera's registreren de kille bejegening. Later blijkt dat De Waal niet in de stemming was om een eerdere begroeting speciaal voor de camera's nog eens over te doen. In 2000 weigeren Europese ministers van Buitenlandse Zaken in Brussel hun Oostenrijkse collega Benita Ferrero-Waldner de hand te schudden, omdat ze deeluitmaakt van de regering-Haider. In datzelfde jaar weigert PvdA-coryfee Ed van Thijn Ferrero een hand bij de opening van het Waarnemingscentrum tegen racisme en vreemdelingenhaat in Wenen.
• In het voorjaar van 2004 krijgt een huisarts in Breda klappen, omdat hij een Marokkaanse vrouw een hand wilde geven. Haar echtgenoot, die de arts bont en blauw sloeg, zei zich te hebben laten leiden door zijn islamitische geloof.
• In 1999 weigeren bestuursleden van de streng-islamitische Al-Imanschool in Almere op religieuze gronden wethouder Pauline van Hoogenhuizen (VVD) de hand te schudden.
• De Israëlische premier Ariel Sharon weigerde steevast de inmiddels overleden Palestijnse leider Yasser Arafat de hand te schudden.
• De Britse premier Tony Blair en Sinn Fein-leider Gerry Adams gingen na overleg in 1997 over het Ierse conflict niet, zoals gebruikelijk, op de foto om elkaars hand te schudden. Dit om de gevoelens van de loyalisten in Ierland te sparen.
• In 1993 weigert vice-president Biljana Plavsic, van de Bosnisch Servische republiek Srpska, de toenmalige president van Servië, Slobodan Milosevic, de hand te schudden.
• In de sport weigerde dammer Ton Sybrands jarenlang zijn rivaal Rob Clerc de - uitgestoken - hand te schudden. Clerc in 1995: 'Sindsdien is de maat voor mij vol. Het is nu echte haat.'
• In de Arabische wereld worden vrouwen vaak genegeerd. Zelfs als ze het tot politicus schoppen wordt hun hand geweigerd, maar het Jordaanse parlementslid Shukoor al Ghamarry vertelt in 2000 in Trouw dat ze zelfs in het presidium is gekozen: 'Niet omdat ik vrouw ben, maar gewoon omdat ik soms betere ideeën heb.'
• Dan is er de mythe dat Adolf Hitler de zwarte Amerikaanse sprinter Jesse Owens, winnaar van vier gouden medailles tijdens de Olympische Spelen in 1936 in Berlijn, weigerde de hand te drukken. Hitler schudde helemaal niemand de hand. Bovendien werd de atleet evenmin ontvangen door de Amerikaanse president Roosevelt. Zijn komst naar het Witte Huis zou blanke kiezers in het zuiden kunnen afschrikken.
(http://www.else4.nl/)
Politieke correctheid verhindert mensen te zien waar de grenzen van fatsoen liggen. Hierdoor gaan mensen zoeken en ontstaan er onder andere opiniedelicten rondom de vrijheid van meningsuiting.
In een krantenartikel trof ik de navolgende overwegingen:
quote:
'Imam Salam zocht de confrontatie'
door onze redacteur Gerard ter Horst
TILBURG - Imam Ahmad Salam weigerde minister Verdonk een hand te geven. Is dat een geloofsuiting van de islamitisch leider of cultureel bepaald? En typeert het alleen de islam?
De weigering van imam Ahmad Salam om minister van Integratie Rita Verdonk (VVD) de hand te schudden, is terug te voeren op een streng-islamitische stroming die lijfelijk contact van mannen met vrouwen volledig verbiedt. Dat zegt Halim El Madkouri, programmaleider religie en identiteitsvraagstukken van Forum, instituut voor multiculturele ontwikkeling.
Dat verbod kent als uitzondering contact met naaste familieleden (moeder, zus), met wie een islamitische man 'uit principe niet kan trouwen'. El Madkouri: ,,Het zijn geleerden in de islam die dit zeggen. Het staat niet expliciet in de koran, al ontmoedigt de koran wel het contact tussen mannen en vrouwen.''
Volgens de Forum-medewerker kan de Tilburgse imam gerekend worden tot de strenge Salafisten, een groep die terug zegt te willen naar de oorsprong van de islam. Het woord salaf betekent letterlijk voorouders, legt El Madkouri uit. ,,Het is een bepaalde stroming die heel streng in de leer. Salam sneed zaterdag met een klein gebaar - het weigeren van zijn hand aan minister Verdonk (VVD) - een groots thema aan: de vrijheid van godsdienst versus een oer-Nederlandse beleefdheidsvorm.
De Syriër Salam staat te boek als radicaal en kwam eerder al eens in opspraak toen het actualiteitenprogramma Nova twee jaar geleden zijn preken in het Nederlands vertaalde. En ook zaterdag was hij de grote uitzondering, benadrukt El Madkouri. Van de vijftig imams die zaterdag in Soesterberg van zins waren hun betrekkingen met Verdonk en het Nederlandse kabinet te verbeteren, schudden 49 haar daartoe de hand. Behalve imam Salam.
El Madkouri's conclusie over het voorval is eenduidig: Salam had thuis moeten blijven, zijn optreden zaterdag heeft het verbeteren van de relatie met Verdonk niet bevorderd en bovendien wist de imam vooraf dat hij met een vrouwelijke minister te maken kreeg. Dus heeft Salam de confrontatie willens en wetens gezocht, veronderstelt El Madkouri.
Typerend
De joodse rabbijn Raphael Evers duidt het voorval als een heel klein maar typerend incident. ,,Mevrouw Verdonk voelt zich beledigd en de imam beroept zich op de vrijheid van godsdienst. Het leert dat we met elkaar moeten bepalen hoe we de vrijheid van godsdienst opvatten en waar de grenzen liggen.''
Evers is naar aanleiding van het incident al vaak gebeld over de vraag hoe de joodse gemeenschap met dit vraagstuk omgaat, want ook in de joodse traditie bestaat het voorschrift dat mannen vrouwen geen hand geven. ,,De Hollandse rabbijnen hebben besloten wel een hand te geven, en dat doe ik zelf ook'', zegt Evers.
Het joodse verbod gaat terug op interpretatie van bijbelteksten in Numeri en Leviticus, waar wordt gewaarschuwd tegen incestueuze relaties, licht de rabbijn toe. ,,Daarin staat dat je niet tot een vrouw mag naderen om haar naaktheid te ontbloten. Wie die teksten generaliseert, kan er een verbod op het schudden van de hand van een vrouw in lezen. De Nederlandse rabbijnen zeggen dat het 'naderen om de naaktheid van een vrouw te ontbloten' bij een enkele handdruk niet gebeurt.''
Moet Verdonk, en in haar kielzog Nederlandse autochtonen, een weigering tot het schudden van een hand respecteren? Evers noemt als voorbeeld zijn wens om kosjer te eten of de sabbat te houden. ,,Wat gebeurt als ik bij Verdonk zou eten, en ik daar vraag of ik kosjer kan eten. En Verdonk reageert met: 'In Nederland eten we niet kosjer'?'' Evers wil nationale wetgeving naleven, zolang deze geen inbreuk op zijn geloof heeft. Dat betekent in zijn geval wel een hand geven, maar ook het naleven van het gebod om kosjer te eten en de sabbat te houden.
Opvallend is volgens hem dat de Nederlandse bevolking dit onderscheid óók verschillend waardeert. ,,Mensen raken beledigd als je ze geen hand wilt geven, maar met kosjer eten of het houden van de sabbat wordt juist veel rekening gehouden.''
El Madkouri veronderstelt dat imam Salam het in zijn geboorteland Syrië niet gewaagd zou hebben een vrouwelijke minister te bruuskeren door haar geen hand te geven. ,,Voor deze imam is het prettig om in Nederland te leven, want hier mag hij de hand weigeren. In Syrië zou hij wellicht een tijdje in een donkere kerker terecht zijn gekomen'', veronderstelt de Forum-medewerker, de Syrische autoriteiten zouden dit niet geaccepteerd hebben. ,,De imam beseft nog niet wat het is om in een niet-islamitisch land te leven.''
Twee zaken springen daar voor mij uit.
- 49 imams schudden minster Verdonk de hand. Eén kon dat fatsoen niet opbrengen (uit religieuze devotie, wetticisme of recalcitrantie). Die ene is al eens vaker controversieel in het nieuws geweest.
- Er werd een beeld gegeven van het besef in welke vrijheden we in Nederland leven in relatie tot de vrijheden die in het land van herkomst kunnen worden genoten. Niet iedereen kent dat besef.
We zouden bij inburgering daarom aandacht kunnen besteden aan besef van vrijheden, betamelijkheden en Nederlandse omgangsvormen in Nederland. Wie zich met die omgangsnormen niet kan verzoenen kan negatief worden gescoord op zo'n toelatingscriterium. Die kan als burger elders vast beter functioneren in het openbare leven.
Bij integratiebevordering kan aandacht worden besteed aan de ontwikkeling van kennis van de eigen godsdienst in relatie tot het leven in Nederland. Van godsdienstleraars mag dan voldoende kennis en invoelingsvermogen geëist worden om een voorbeeld ter navolging uit te dragen in Nederland. Ik zie niet in waarom iemand als Wouter Bos en Job Cohen dit niet helder naar buiten brengen. Ik vermoed dat consequente duidelijkheid hierin behoorlijk tegemoet komt om individuele angsten voor een invoering van de Sharia weg te nemen.