Milieuactiegroep vraagt intrekking natuurvergunning bij 130 boeren

Milieuactiegroep vraagt intrekking natuurvergunning bij 130 boerenbedrijven

Zo'n 130 boerenbedrijven dreigen hun natuurvergunning te verliezen door een intrekkingsverzoek van milieuactiegroep MOB (Mobilisation for the Environment). Dat blijkt uit onderzoek van RTL Z. Zonder natuurvergunning kunnen de bedrijven niet meer opereren. Provincies en het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) proberen sluiting te voorkomen, maar of dat lukt is nog onduidelijk.

Onderzoek naar natuurvergunningen in tien provincies

RTL Z vroeg bij alle provincies de aantallen intrekkingsverzoeken op en raadpleegde de website Officiële Bekendmakingen. Op basis daarvan kwam de redactie tot een lijst van ruim 130 locaties, waaronder de vijf in Noord-Brabant. De provincies bevestigen dat MOB deze verzoeken heeft ingediend. Het gaat om tien van de twaalf provincies, waarvan de meeste verzoeken zijn ingediend in Limburg, Overijssel, Gelderland en Noord-Brabant.

MOB wil niet bevestigen dat de vergunningen van deze specifieke locaties op de korrel worden genomen. Volgens de milieuorganisatie gaat het haar niet om de boerenbedrijven zelf. De procedures moeten de overheid dwingen meer maatregelen te nemen voor natuurbescherming en -herstel.

Zonder vergunning geen bedrijf

Zonder natuurvergunning kan een boerenbedrijf niet doorgaan. De gehouden dieren moeten dan verdwijnen, waarmee ook de uitstoot van ammoniak stopt. Die stikstofverbinding slaat neer op beschermde natuurgebieden die al overbelast zijn en niet verder mogen verslechteren.

Tot voor kort willigde geen enkele provincie uit eigen beweging een intrekkingsverzoek in. Tot de zomer van dit jaar was het standaardbeleid om verzoeken af te wijzen. MOB ging tegen afwijzingen in bezwaar en beroep. De rechtbank Oost-Brabant was een van de eerste rechtbanken die zich over zulke beroepen boog, waaronder die van vijf Brabantse pluimveehouders, onder wie Rooijakkers en Van den Berg.

Noord-Brabant trekt vergunningen in

De rechtbank gaf de provincie Noord-Brabant vorig jaar een jaar de tijd om samen met MOB en de boeren tot een oplossing te komen. Dat overleg leidde niet tot maatregelen die juridisch houdbare vergunningen zouden opleveren, aldus de provincie. Noord-Brabant besloot daarom in juli dat intrekking van de vergunningen onvermijdelijk is, mede omdat landelijk beleid voor stikstofreductie en natuurherstel uitbleef.

Pluimveehouder Frank Rooijakkers vertelde in augustus aan de Provinciale Staten dat hij dag en nacht bezig is met de gedachte dat de provincie zijn bedrijf wil sluiten. Volgens de provincie is sluiting de enige overgebleven maatregel om verdere verslechtering van de Natura 2000-gebieden Deurnsche Peel & Mariapeel en Groote Peel te voorkomen.

Pluimveehouder Elleke van den Berg vertelde dat ze het familiebedrijf overnam op een moment dat, naar eigen zeggen, alle seinen op groen stonden. Er was ambitie, er waren plannen en er was een gezonde basis, aldus Van den Berg. Ook waren alle vergunningen op orde, benadrukte ze. Sinds 2023 verzet MOB zich juist tegen die vergunningen met intrekkingsverzoeken.

Kabinet werkt aan stikstofmaatregelen

Minister Jaimi van Essen (D66) van LVVN liet eerder deze maand weten dat het intrekken van vergunningen juist is wat het kabinet wil voorkomen. Hij werkt aan een landelijk maatregelenpakket om de stikstofuitstoot fors te verlagen. Als provincies kunnen verwijzen naar rijksmaatregelen, kunnen zij beter onderbouwen dat de natuur niet verder verslechtert.

Van Essen kondigde de maatregelen in juni aan en wil ze in oktober via een spoedwet naar de Tweede Kamer sturen. Het pakket bevat een gedwongen generieke krimp van de veestapel als de natuurdoelen in 2035 niet op een andere manier zijn bereikt. Daarmee zou juridisch zijn vastgelegd dat het Rijk de stikstofuitstoot terugdringt en natuurgebieden weer in goede staat brengt.

Deskundigen twijfelen aan effect maatregelen

Of het pakket van Van Essen daadwerkelijk voorkomt dat natuurvergunningen worden ingetrokken, is volgens hoogleraren Jan Willem Erisman en Chris Backes twijfelachtig. Erisman is hoogleraar Milieu en Duurzaamheid aan de Universiteit Leiden en voorzitter van de Wetenschappelijke Klimaatraad. Backes is hoogleraar Omgevingsrecht aan de Universiteit Utrecht en adviseerde toenmalig minister van Natuur en Stikstof Christianne van der Wal over het stikstofbeleid.

Backes noemt rijksmaatregelen slechts een deel van de oplossing. Voor sommige natuurgebieden zijn ze voldoende, bleek recent uit onderzoek van het Planbureau voor de Leefomgeving. Voor de meeste gebieden moeten provincies echter aanvullende maatregelen nemen. Zijn die onvoldoende om natuurherstel te garanderen, dan kunnen provincies alsnog gedwongen worden vergunningen in te trekken. Vooral bij zwaar stikstofoverbelaste Natura 2000-gebieden zoals de Peel en de Veluwe blijft het risico op intrekking reëel, aldus Backes.

Voor boerenbedrijven blijft de onzekerheid bestaan. Pluimveehouder Van den Berg zegt dat die onzekerheid er niet zou moeten zijn bij een onherroepelijke vergunning. Ook minister Van Essen kon in de Kamer geen garanties bieden, toen de BBB hem vroeg naar zekerheden om te voorkomen dat een boer zijn bedrijf zou verliezen. Volgens Van Essen had het Kamerlid zelf ooit aangegeven dat garantie iets is dat je bij de Media Markt krijgt op een wasmachine.

Bron