abonnement Unibet Coolblue Bitvavo
pi_221708865
quote:
Van (bijna) gratis naar miljarden extra: Nederland betaalt 17 miljard meer rente
Ruben Eg | NOS Nieuws

Terwijl het kabinet vandaag de begroting voor volgend jaar naar Raad van State moet sturen, is de overheid steeds meer kwijt aan rente. De komende negen jaar moet Nederland door de geopolitieke turbulentie en opgelopen rentes op de internationale kapitaalmarkten bij elkaar opgeteld zo'n 17 miljard euro extra aan rente betalen over geld dat wordt geleend.

Dat blijkt uit een berekening over de staatsschuld en rentebetalingen die het economisch bureau van Rabobank, RaboResearch, deed na vragen van de NOS.

Hoewel grote geldschieters Nederland vergeleken met andere landen als een veilige investering blijven zien, loopt ook de rente voor de Nederlandse Staat op. De hogere rente vertaalt zich in miljarden die het kabinet niet kan uitgeven aan andere zaken.

30 miljard aan rente

Nederland betaalde vorig jaar nog 8,5 miljard euro aan rente over het geld dat op de kapitaalmarkten is geleend. Het ministerie van Financiën verwacht zelf al dat de rentelasten in 2031 stijgen naar zo'n 16 miljard euro.

Rabobank berekende dat op basis van de rentes vóór het uitbreken van de oorlog rond de Perzische Golf, de rentelasten in 2035 uitkomen op zo'n 27 miljard euro per jaar. Maar door de rentestijgingen van de afgelopen maanden zullen die nu uitkomen op bijna 30 miljard euro. Dat is ongeveer 1,8 procent van de omvang van de economie, het bruto binnenlands product (bbp).

Bij elkaar opgeteld komt het verschil tussen de kosten aan rente sinds de onrust rond de Perzische Golf tussen 2026 en 2035 uit op 17 miljard euro extra, berekenden de economen van Rabobank.

Door de onrust in de wereld groeit de angst of landen hun schulden wel netjes terugbetalen. En ook de vrees voor hoge inflatie stuwt de rentepercentages omhoog. Voor Nederland is de rente volgens de economen van Rabobank de afgelopen maanden opgelopen met 20 tot 60 basispunten, afhankelijk van de looptijd van het schuldpapier.

Van 0 naar 3 procent

Momenteel vragen de financiële markten op een tien jaar lopende Nederlandse staatsobligatie zo'n 3,3 procent rente. Vijf jaar geleden wilden diezelfde markten op dezelfde lening nog een rente van 0,2 procent betalen.

Ook Duitsland betaalt inmiddels meer dan 3 procent rente op een staatsobligatie van 10 jaar, Frankrijk meer dan 4 procent. De Britten betalen meer dan 5 procent.

Omdat Nederland vele miljarden leent, heeft een kleine verhoging van de rente grote gevolgen. "De rentelasten zouden al sterk zijn opgelopen de komende tijd, omdat de komende jaren een aantal staatsobligaties afloopt die tegen zeer lage rentepercentages zijn uitgegeven", stipt Rabobank-econoom Hugo Erken aan.

Uit gegevens van het Agentschap van het ministerie van Financiën blijkt namelijk dat de komende zes jaar voor bijna 150 miljard euro aan staatsobligaties waar Nederland minder dan 1 procent rente over betaalt zullen aflopen. Erken: "Omdat die opnieuw moeten worden gefinancierd, moet daarover sowieso al een veel hogere rente worden betaald."

Hoewel er de komende jaren ook Nederlandse staatsleningen aflopen voor meer dan 5 procent, is de aflopende schuld onder de 1 procent rente vele malen groter.

Nederland heeft al lange tijd relatief lage rentelasten, onder meer door een relatief lage overheidsschuld. In 2015 was de overheidsschuld ruim 60 procent in verhouding tot de omvang van de economie, de zogenoemde schuldquote. Vorig jaar was dit nog slechts 44 procent.

Maar de uitgaven aan zorg en bijvoorbeeld sociale zekerheid nemen de komende jaren toe. En de rentelasten ook. Het schuldpercentage loopt hierdoor de komende jaren op. Het Centraal Planbureau berekende dit jaar dat dat percentage in 2034 terug is boven de 50 procent.

Dat is nog wel ruim onder de Europese grens van 60 procent. Maar het CPB en de Europese Commissie hebben al gewaarschuwd dat Nederland op lange termijn niet meer voldoet aan de Europese normen.

Lenen om rente te betalen

Hoe meer schuld, hoe hoger de rentelasten voor de overheid. Rabobank-econoom Frank van Es spreekt van een "haasje-over-effect". "Nederland moet oude schuld voor een hogere rente gaan herfinancieren. Daardoor betaalt het meer rente, waardoor de begroting steeds meer knelt."

Hoe dan ook heeft Nederland zijn financiële zaken wel beter op orde dan andere landen: "Internationaal is Nederlands schuldpapier nog altijd een veilige haven, ook omdat de schuldquote hier veel lager is dan in andere landen", ziet Erken. "Er zijn maar weinig landen waar echt stabiel beleid is. Vergeleken met andere Europese landen wijkt Nederland niet af."

Maar alles wat je aan rente kwijt bent, kun je niet meer uitgeven aan bijvoorbeeld defensie, zorg of infrastructuur. "Het zijn politieke afwegingen", benadrukt Van Es. "Maar de kans op een sneeuwbaleffect waarin Nederland straks geld moet lenen om de rente te betalen, is door hogere kapitaalmarktrentes toegenomen."
https://nos.nl/artikel/26(...)7-miljard-meer-rente

geen best nieuws. het afgelopen decennium profiteerde NL van een situatie waarin de rente structureel lager lag dan de nominale economische groei. hierdoor daalde de staatsschuld als % van het bbp vrijwel automatisch, zelfs bij aanhoudende begrotingstekorten.

nu de reële rente weer boven of gelijk aan de potentiële groei ligt, keert de harde begrotingswerkelijkheid terug: om de schuldquote stabiel te houden, moet de overheid weer een primair begrotingsoverschot (inkomsten minus reguliere uitgaven vóór rente) realiseren.

veel mensen verwachten dat een rentestijging direct inslaat. de NLse schatkist heeft in de jaren van nulgroei echter veel schuld voor 10, 20 of 30 jaar vastgezet. de werkelijke pijn wordt echter pas zichtbaar wanneer die oude leningen aflopen en tegen de nieuwe marktrente moeten worden doorgerold (rollover risk)

dit zuigt voor toekomstige kabinetten, want we hebben te maken een politiek asymmetrische verantwoordelijkheid: kabinetten van nu maken schulden waar latere kabinetten pas in de jaren '30 en '40 de volledige rentelast van moeten dragen.

en rentelasten zijn "dood kapitaal" he. uitgaven aan onderwijs, infra, innovatie verhogen het toekomstige verdienvermogen. uitgaven aan sociale zekerheid stimuleren in elk geval de binnenlandse consumptie.
rentebetalingen vloeien volgens mij grotendeels direct weg naar institutionele beleggers en buitenlandse partijen, al is een deel van de nederlandse staatsobligaties wel in handen van nederlandse pensioenfondsen, verzekeraars en particulieren.

en, de economie groeit ook veel, veel trager dan de uitgaven stijgen...en de politiek wil structurele hervormingen in de verzorgingsstaat doorvoeren maar als je het nieuws een beetje volgt gaat dat niet zo heel lekker...

tl;dr: we hebben niet echt een antwoord op deze problemen. nou ja, die hebben we wel, al heel lang, maar we willen er liever niets van weten
pi_221708886
Het eindstadium van deze iteratie fiat is aanstaande, koop goud en/of andere schaarse goederen.
pi_221708941
quote:
4s.gif Op dinsdag 1 september 2026 23:13 schreef gwn_een_user het volgende:

Maar de uitgaven aan zorg en bijvoorbeeld sociale zekerheid nemen de komende jaren toe.
Dat is een gevolg van demografische ontwikkelingen, die trouwens niet alleen Nederland treffen. De autochtone werkende bevolking krimpt nu snel terwijl het grijze deel meer zorgvraag heeft en daarnaast de AOW niet gedekt is en steeds groter gaten slaat in de staatsbegroting. De AOW premies dekken bij lange na het omslagstelsel niet meer. De vervangende immigratie heeft een verdiencapaciteit die 10% tot 25% minder is afhankelijk van herkomst. De kosten stijgen terwijl de inkomsten stagneren en hoogst waarschijnlijk gaan dalen. De te verdelen taart krimpt terwijl er meer mondjes gevuld moeten worden. Dat verdelingsvraagstuk zal imo tot steeds meer polarisatie en sociale onrust gaan leiden.
Geld maakt meer kapot dan je lief is.
Het zijn sterke ruggen die vrijheid en weelde kunnen dragen
Wees nutteloos, want zodra je nuttig bent wordt je gebruikt
  Moderator dinsdag 1 september 2026 @ 23:41:31 #4
500105 crew  vul_maar_in
Doe je toch wel...
pi_221708960
quote:
0s.gif Op dinsdag 1 september 2026 23:33 schreef Digi2 het volgende:

[..]
Dat is een gevolg van demografische ontwikkelingen, die trouwens niet alleen Nederland treffen. De autochtone werkende bevolking krimpt nu snel terwijl het grijze deel meer zorgvraag heeft en daarnaast de AOW niet gedekt is en steeds groter gaten slaat in de staatsbegroting. De AOW premies dekken bij lange na het omslagstelsel niet meer. De vervangende immigratie heeft een verdiencapaciteit die 10% tot 25% minder is afhankelijk van herkomst. De kosten stijgen terwijl de inkomsten stagneren en hoogst waarschijnlijk gaan dalen. De te verdelen taart krimpt terwijl er meer mondjes gevuld moeten worden. Dat verdelingsvraagstuk zal imo tot steeds meer polarisatie en sociale onrust gaan leiden.
Het was makkelijker toen we nog iemand de schuld konden geven. Maar het resultaat is hetzelfde.

Bekijk deze YouTube-video
Rustaaagh...
  dinsdag 1 september 2026 @ 23:42:47 #5
129292 LXIV
Cultuurmoslim
pi_221708963
Binnen enkel maanden zijn wel vol in oorlog met Rusland en wellicht China. Na afloop is alles gereset en zijn dit soort problemen in zekere zin opgelost.
The End Times are wild
  Moderator dinsdag 1 september 2026 @ 23:45:58 #6
500105 crew  vul_maar_in
Doe je toch wel...
pi_221708969
quote:
0s.gif Op dinsdag 1 september 2026 23:42 schreef LXIV het volgende:
Binnen enkel maanden zijn wel vol in oorlog met Rusland en wellicht China. Na afloop is alles gereset en zijn dit soort problemen in zekere zin opgelost.
81 years ain't a bad run.
Rustaaagh...
pi_221708989
Daarom nooit een goed idee om te lenen. Altijd een goed idee te sparen.

Maarja, toen kwamen de kamelen en moest er betaald worden.
'Je gaat het pas zien als je het doorhebt'
'Ieder nadeel heb zijn voordeel'
We zullen je nooit, nooit vergeten
1947-2016
pi_221709016
quote:
0s.gif Op dinsdag 1 september 2026 23:41 schreef vul_maar_in het volgende:

[..]
Het was makkelijker toen we nog iemand de schuld konden geven. Maar het resultaat is hetzelfde.

Bekijk deze YouTube-video
Het is een gedeelde schuldvraag imo, onvoldoende reserves opbouwen tav van de vergrijzing en een onvoldoende selectief migratiebeleid. Zelfs met een veel stringenter en selectief migratiebeleid kan je in problemen geraken zoals we in Zwitserland kunnen zien. Het kan snel wel erg druk worden en niet iedereen wordt daar blij van ;)
Geld maakt meer kapot dan je lief is.
Het zijn sterke ruggen die vrijheid en weelde kunnen dragen
Wees nutteloos, want zodra je nuttig bent wordt je gebruikt
pi_221709050
quote:
0s.gif Op dinsdag 1 september 2026 23:42 schreef LXIV het volgende:
Binnen enkel maanden zijn wel vol in oorlog met Rusland en wellicht China. Na afloop is alles gereset en zijn dit soort problemen in zekere zin opgelost.
Optimist :P
Geld maakt meer kapot dan je lief is.
Het zijn sterke ruggen die vrijheid en weelde kunnen dragen
Wees nutteloos, want zodra je nuttig bent wordt je gebruikt
  woensdag 2 september 2026 @ 01:12:59 #10
201761 phpmystyle
The emperor of Moscow!
pi_221709183
Tjah, als het uit de hand loopt gaat gewoon de rente weer om laag, en de inflatie zal op de koop toegenomen worden.
"If the nation is not capable of preserving itself and reproducing, if it loses it vital bearings and ideals, then it doesn't need foreign enemies - it will fall apart on its own."
[Written by Vladimir Vladimirovich Putin]
pi_221709210
quote:
7s.gif Op woensdag 2 september 2026 01:12 schreef phpmystyle het volgende:
Tjah, als het uit de hand loopt gaat gewoon de rente weer om laag, en de inflatie zal op de koop toegenomen worden.
Rinse and repeat ligt nogal voor de hand, maar history rimes but never exactly repeats ;)
Geld maakt meer kapot dan je lief is.
Het zijn sterke ruggen die vrijheid en weelde kunnen dragen
Wees nutteloos, want zodra je nuttig bent wordt je gebruikt
  woensdag 2 september 2026 @ 01:25:54 #12
201761 phpmystyle
The emperor of Moscow!
pi_221709212
quote:
0s.gif Op woensdag 2 september 2026 01:23 schreef Digi2 het volgende:

[..]
Rinse and repeat ligt nogal voor de hand, maar history rimes but never exactly repeats ;)
Dit is natuurlijk ook gewoon een spel van herhalen, totdat de de bacterie resistent is geworden voor de antibiotica.
Ik ben er cynisch over zoals de meeste, maar we doen het al sinds 2008, en het heeft al die tijd gewerkt. Er komt een moment dat die joker stopt, maar voorlopig genieten wij daar als westen nog maar mooi even van.
"If the nation is not capable of preserving itself and reproducing, if it loses it vital bearings and ideals, then it doesn't need foreign enemies - it will fall apart on its own."
[Written by Vladimir Vladimirovich Putin]
pi_221709657
We hebben geen keus. We moeten wel geld lenen om vervolgens aan Oekraïne te geven. Daarnaast moeten we ook geld lenen voor ontwikkelingshulp. En we moeten geld lenen om onze verplichtingen als nettobetaler van de EU te kunnen voldoen. Er is gewoon geen keus. We moeten wel. Van D66.
  woensdag 2 september 2026 @ 08:41:50 #14
38496 Perrin
Toekomst. Made in Europe.
pi_221709693
quote:
0s.gif Op woensdag 2 september 2026 08:33 schreef Kottnauer het volgende:
We hebben geen keus. We moeten wel geld lenen om vervolgens aan Oekraïne te geven. Daarnaast moeten we ook geld lenen voor ontwikkelingshulp. En we moeten geld lenen om onze verplichtingen als nettobetaler van de EU te kunnen voldoen. Er is gewoon geen keus. We moeten wel. Van D66.
Jaren van bestuurlijk uitstelgedrag en doorgeschoven kosten eisen nu hun tol. Dat men de huidige rekening graag presenteert als een voldongen feit onder het motto 'we hebben geen keus' is het failliet van de politieke moed in onze democratie.

Bekijk deze YouTube-video
And what rough beast, its hour come round at last,
Slouches towards Bethlehem to be born?
pi_221709699
quote:
0s.gif Op woensdag 2 september 2026 08:33 schreef Kottnauer het volgende:
We hebben geen keus. We moeten wel geld lenen om vervolgens aan Oekraïne te geven. Daarnaast moeten we ook geld lenen voor ontwikkelingshulp. En we moeten geld lenen om onze verplichtingen als nettobetaler van de EU te kunnen voldoen. Er is gewoon geen keus. We moeten wel. Van D66.
We moeten ook nog geld lenen om een zelfverzonnen stikstofprobleem op te lossen en de asielindustrie mag geen schade oplopen.
Don't quote me boy, cause I ain't said shit!
Send Banano to: ban_1drjycsqhpwa1i4uxo1mmqau6q8gibgbn6oabtub53zpcrabjunt3uscaqty
  woensdag 2 september 2026 @ 08:58:43 #16
365087 RamboDirk
Queers 4 Palestine!
pi_221709762
Gewoon rentes verlagen en bijprinten.
pi_221709810
quote:
18s.gif Op woensdag 2 september 2026 08:41 schreef Perrin het volgende:

[..]
Jaren van bestuurlijk uitstelgedrag en doorgeschoven kosten eisen nu hun tol. Dat men de huidige rekening graag presenteert als een voldongen feit onder het motto 'we hebben geen keus' is het failliet van de politieke moed in onze democratie.

Bekijk deze YouTube-video
Ook een beetje geneuzel hoor. De staatschuld als percentage van het BBP is in Nederland vrij laag. Vergelijk het eens met Frankrijk (of de VS):
Volkorenbrood: "Geen quotes meer in jullie sigs gaarne."
  woensdag 2 september 2026 @ 09:18:15 #18
38496 Perrin
Toekomst. Made in Europe.
pi_221709847
quote:
0s.gif Op woensdag 2 september 2026 09:10 schreef Monolith het volgende:

[..]
Ook een beetje geneuzel hoor. De staatschuld als percentage van het BBP is in Nederland vrij laag. Vergelijk het eens met Frankrijk (of de VS):
[ afbeelding ]
Dat naburige schepen sneller water maken, verandert niets aan het gat in onze eigen romp.
And what rough beast, its hour come round at last,
Slouches towards Bethlehem to be born?
pi_221709880
quote:
9s.gif Op woensdag 2 september 2026 09:18 schreef Perrin het volgende:

[..]
Dat naburige schepen sneller water maken, verandert niets aan het gat in onze eigen romp.
Dat was ook niet zozeer het punt. Over het algemeen vinden economen het juist goed om een staatsschuld te hebben zolang die niet al te ver uit de klauwen loopt. Het huishoudboekjes denken omdat je rente betaalt is niet zo zinvol waar het overheidsfinanciën betreft.
Volkorenbrood: "Geen quotes meer in jullie sigs gaarne."
pi_221709907
Tis bijna zover, de implosie van de welvaartstaat Nederland.
  woensdag 2 september 2026 @ 09:30:32 #21
38496 Perrin
Toekomst. Made in Europe.
pi_221709925
quote:
0s.gif Op woensdag 2 september 2026 09:27 schreef William_Papadin het volgende:
Tis bijna zover, de implosie van de welvaartstaat Nederland.
Gelukkig beschikken we over een overvloed aan visionairs en staatslieden om ons door deze roerige tijden te loodsen. Een geruststellende gedachte.
And what rough beast, its hour come round at last,
Slouches towards Bethlehem to be born?
  woensdag 2 september 2026 @ 09:36:57 #22
38496 Perrin
Toekomst. Made in Europe.
pi_221709969
De WSJ schetst deze ongemakkelijke werkelijkheid: de oplopende rente is niet zomaar een marktgril, maar de rekening voor jarenlang uitgesteld begrotingsbeleid.

En zoals altijd blijkt vooral één ding schaars: politici die bereid zijn de rekening daadwerkelijk te betalen.

Bond Yields Around the World Soar in Challenge to Government Borrowing
And what rough beast, its hour come round at last,
Slouches towards Bethlehem to be born?
pi_221709986
quote:
0s.gif Op woensdag 2 september 2026 09:36 schreef Perrin het volgende:
De WSJ schetst deze ongemakkelijke werkelijkheid: de oplopende rente is niet zomaar een marktgril, maar de rekening voor jarenlang uitgesteld begrotingsbeleid.

En zoals altijd blijkt vooral één ding schaars: politici die bereid zijn de rekening daadwerkelijk te betalen.

Bond Yields Around the World Soar in Challenge to Government Borrowing
Ook hier mag de apocalypse wel even in een iets breder perspectief geplaatst worden. Leuk zo'n grafiekje waar sinds 2017 de rentes stijgen en de VS naar wel 4% stijgt, maar laten we het even in een wat historischer perspectief plaatsen:
Volkorenbrood: "Geen quotes meer in jullie sigs gaarne."
pi_221710011
quote:
0s.gif Op woensdag 2 september 2026 08:58 schreef RamboDirk het volgende:
Gewoon rentes verlagen en bijprinten.
Waarom zou ik de overheid nog geld lenen (obligaties kopen) als ik daar vrijwel niets meer voor terug krijg?
  woensdag 2 september 2026 @ 09:49:43 #25
38496 Perrin
Toekomst. Made in Europe.
pi_221710034
quote:
0s.gif Op woensdag 2 september 2026 09:45 schreef PurifieR het volgende:

[..]
Waarom zou ik de overheid nog geld lenen (obligaties kopen) als ik daar vrijwel niets meer voor terug krijg?
De centrale bank kan geld drukken om de obligaties te kopen, geen zorgen.

Bekijk deze YouTube-video
And what rough beast, its hour come round at last,
Slouches towards Bethlehem to be born?
pi_221710053
quote:
6s.gif Op woensdag 2 september 2026 09:49 schreef Perrin het volgende:

[..]
De centrale bank kan geld drukken om de obligaties te kopen, geen zorgen.

Bekijk deze YouTube-video

Wellicht dan toch maar weer edelmetalen gaan kopen. Wellicht zelfs wat bitcoin overwegen.
  woensdag 2 september 2026 @ 09:55:21 #27
38496 Perrin
Toekomst. Made in Europe.
pi_221710064
quote:
0s.gif Op woensdag 2 september 2026 09:41 schreef Monolith het volgende:

[..]
Ook hier mag de apocalypse wel even in een iets breder perspectief geplaatst worden. Leuk zo'n grafiekje waar sinds 2017 de rentes stijgen en de VS naar wel 4% stijgt, maar laten we het even in een wat historischer perspectief plaatsen:
[ afbeelding ]
Dat hebben we inderdaad eerder gezien. Alleen is de vergelijking wat misleidend zonder erbij te zeggen dat de schuldenberg inmiddels een stuk hoger ligt.

Hogere rente werkt daardoor veel harder door, terwijl de economie nauwelijks sneller groeit en vergrijzing en andere kostbare problemen zich aandienen.

Obligatiebeleggers maken dat rekensommetje ook.
And what rough beast, its hour come round at last,
Slouches towards Bethlehem to be born?
pi_221710403
quote:
0s.gif Op woensdag 2 september 2026 09:55 schreef Perrin het volgende:

[..]
Dat hebben we inderdaad eerder gezien. Alleen is de vergelijking wat misleidend zonder erbij te zeggen dat de schuldenberg inmiddels een stuk hoger ligt.

Hogere rente werkt daardoor veel harder door, terwijl de economie nauwelijks sneller groeit en vergrijzing en andere kostbare problemen zich aandienen.

Obligatiebeleggers maken dat rekensommetje ook.
Voor de VS klopt dat, maar je hoort mij ook niet zeggen dat men daar niet al sinds 2016 een volkomen onverantwoord fiscaal beleid voert. Voor Nederland klopt dat echter niet. De staatsschuld:
Volkorenbrood: "Geen quotes meer in jullie sigs gaarne."
pi_221710433
quote:
4s.gif Op dinsdag 1 september 2026 23:13 schreef gwn_een_user het volgende:
het afgelopen decennium profiteerde NL van een situatie waarin de rente structureel lager lag dan de nominale economische groei.
Ah, dat afgelopen decennium waar er geen enkele begrotingsproblemen waren en de overheid nooit een tekort had?

Koekoek!...

"Whatever you feel like: Life’s not one color, nor are you my only reader" - Ausonius, Epigrammata 25
pi_221710461
quote:
9s.gif Op woensdag 2 september 2026 09:18 schreef Perrin het volgende:

[..]
Dat naburige schepen sneller water maken, verandert niets aan het gat in onze eigen romp.
Dit, juist nu de rentes stijgen maken landen met torenhoge staatsschulden veel sneller water dan Nederland.
Geld maakt meer kapot dan je lief is.
Het zijn sterke ruggen die vrijheid en weelde kunnen dragen
Wees nutteloos, want zodra je nuttig bent wordt je gebruikt
pi_221710506
quote:
0s.gif Op dinsdag 1 september 2026 23:57 schreef Digi2 het volgende:
onvoldoende reserves opbouwen tav van de vergrijzing
'onvoldoende reserves opbouwen tav van de vergrijzing' - of gewoon veel te makkelijk zijn geweest in wat we allemaal blijven betalen.

Politiek gezien is het niet aantrekkelijk om te zeggen dat het in de toekomst allemaal veel minder gaat worden dus daar brandt niemand zijn handen aan.
Lachen joh.
pi_221710562
De oplossing, kijkend naar het verleden, is hard maar eenvoudig:
1. Superinflatie, waardoor schulden en spaargeld verdampen
2. Het starten van een oorlog, bijv. tegen Rusland
3. Onteigening, o.a. door dwanghypotheken of de zgn. haircut (Dijsselbloem: een blauwdruk voor toekomstige interventies)

Het grappige (eufemisme) is dat Duitsland precies doet wat Hitler ook in 1936 deed, nl. herbewapenen zonder financieele dekking (Hitler wist dat die dekking niet nodig is want binnen 4 jaar moest de Wehrmacht klaar voor de oorlog zijn) Het grappige is dat Merz c.s. de AfD als Nazis zien :) terwijl ze hetzelfde doen als Hitler.
Exaudi orationem meam
Requiem aeternam dona eis, Domine.
Et lux perpetua luceat eis.
pi_221710612
quote:
9s.gif Op woensdag 2 september 2026 09:18 schreef Perrin het volgende:

[..]
Dat naburige schepen sneller water maken, verandert niets aan het gat in onze eigen romp.
Geniale metafoor!
pi_221710616
ik ben Turk
Aan deze tekst kunnen geen rechten worden ontleend.
Ik ben geen robot.
I stand with (the) Netherlands. w/
pi_221710620
Prompt:
Maar de uitgaven aan zorg en bijvoorbeeld sociale zekerheid nemen de komende jaren toe.

Dat is een gevolg van demografische ontwikkelingen, die trouwens niet alleen Nederland treffen. De autochtone werkende bevolking krimpt nu snel terwijl het grijze deel meer zorgvraag heeft en daarnaast de AOW niet gedekt is en steeds groter gaten slaat in de staatsbegroting. De AOW premies dekken bij lange na het omslagstelsel niet meer. De vervangende immigratie heeft een verdiencapaciteit die 10% tot 25% minder is afhankelijk van herkomst. De kosten stijgen terwijl de inkomsten stagneren en hoogst waarschijnlijk gaan dalen. De te verdelen taart krimpt terwijl er meer mondjes gevuld moeten worden. Dat verdelingsvraagstuk zal imo tot steeds meer polarisatie en sociale onrust gaan leiden.

quote:
AI Overview
Je schetst hier een zeer scherpe en accurate analyse van de macro-economische en demografische uitdagingen waar Nederland en veel andere westerse landen momenteel voor staan. De spanning tussen stijgende collectieve kosten en een krimpende traditionele basis voor belastinginkomsten raakt de kern van de verzorgingsstaat.De punten die je noemt, sluiten nauw aan bij rapporten van onder andere het Centraal Planbureau (CPB) en de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR).Hier is een kort overzicht van hoe deze elementen op elkaar inwerken:📊
De Demografische KlemDubbele vergrijzing: Er zijn niet alleen meer gepensioneerden (ontgroening van de arbeidsmarkt), maar de gemiddelde leeftijd van de ouderen stijgt ook (meer 80-plussers), wat de zorgvraag exponentieel doet toenemen.
Omslagstelsel onder druk: De AOW wordt betaald door de werkenden van nu voor de gepensioneerden van nu. De verhouding tussen werkenden en gepensioneerden is de afgelopen decennia drastisch verslechterd, waardoor er miljarden vanuit de algemene middelen (belastingopbrengsten) moeten worden bijgelegd.💼
Productiviteit en MigratieArbeidsmarkt en verdiencapaciteit: De instroom van arbeids- en kennismigranten helpt om acute tekorten op te lossen, maar brede asiel- en gezinsmigratie kent gemiddeld genomen — zoals onder andere bleek uit de bekende Borderlands-studie van de Universiteit van Amsterdam — een lagere netto fiscale bijdrage. Dit komt vaak door barrières op de arbeidsmarkt, lagere gemiddelde opleidingsniveaus of een lagere arbeidsparticipatie onder bepaalde groepen.
Brede welvaart: Naast de pure overheidsfinanciën legt bevolkingsgroei door migratie ook druk op andere publieke voorzieningen die al schaars zijn, zoals de woningmarkt, het onderwijs en de infrastructuur.⚖️
Polarisatie en het Verdelingsvraagstuk
Je conclusie over polarisatie is precies waar sociologen en economen voor waarschuwen. Als de taart niet snel genoeg meegroeit met de vraag, verschuift de politieke discussie van hoe we samen welvaart creëren naar wie wat van de ander afpakt. Dit leidt tot diepe breuklijnen:Intergenerationeel: Jongere generaties die het gevoel hebben dat zij betalen voor de riante regelingen van een oudere generatie, terwijl ze zelf moeilijker aan een woning komen.
Sociaal-economisch: Spanningen tussen groepen die netto bijdragen aan de verzorgingsstaat en groepen die er afhankelijk van zijn. Om de verzorgingsstaat betaalbaar te houden, staat de politiek voor pijnlijke keuzes: de pensioenleeftijd verder verhogen, scherper kiezen in welke zorg nog wel of niet vergoed wordt, de arbeidsproductiviteit structureel verhogen (bijvoorbeeld door automatisering en AI), of de criteria voor migratie strikter sturen op economische meerwaarde.
Geld maakt meer kapot dan je lief is.
Het zijn sterke ruggen die vrijheid en weelde kunnen dragen
Wees nutteloos, want zodra je nuttig bent wordt je gebruikt
pi_221710633
quote:
0s.gif Op woensdag 2 september 2026 10:58 schreef Pajanus het volgende:

[..]
'onvoldoende reserves opbouwen tav van de vergrijzing' - of gewoon veel te makkelijk zijn geweest in wat we allemaal blijven betalen.

Politiek gezien is het niet aantrekkelijk om te zeggen dat het in de toekomst allemaal veel minder gaat worden dus daar brandt niemand zijn handen aan.
Het is natuurlijk ook nooit goed op Fok. Voert de overheid fiscaal verantwoord beleid door te bezuiningen of belastingen te verhogen, dan pakken 'ze' 'ons' alles af. Heeft de overheid een begrotingstekort, dan worden we bestuurd door spilzieke idioten.

Nederland heeft zich de laatste jaren niet zelden in de vingers gesneden door de economie te remmen met fiscaal verantwoord beleid, waar bijvoorbeeld de VS zich steeds weer uit crises investeert. De VS heeft weliswaar een bizar hoge staatsschuld als percentage van het BBP, maar ook een relatief gunstige economische groei, al doet Trump er op dit moment alles aan om dat ongedaan te maken en begint ie er zo langzamerhand nog in te slagen ook.
Volkorenbrood: "Geen quotes meer in jullie sigs gaarne."
pi_221710647
quote:
0s.gif Op dinsdag 1 september 2026 23:57 schreef Digi2 het volgende:

[..]
Het is een gedeelde schuldvraag imo, onvoldoende reserves opbouwen tav van de vergrijzing en een onvoldoende selectief migratiebeleid. Zelfs met een veel stringenter en selectief migratiebeleid kan je in problemen geraken zoals we in Zwitserland kunnen zien. Het kan snel wel erg druk worden en niet iedereen wordt daar blij van ;)
Het systeem werkt prima zolang de bevolkingspiramide daadwerkelijk op een piramade lijkt.
Vergrijzing is ook niet iets wat wegtrekt als het geboortecijfer maar blijft dalen, of je moet doorgaan met miljoenen kanslozen binnenhalen.
Over een paar generaties zal Nederland niet meer bestaan door het egoïsme van de Nederlander.
pi_221710690
quote:
0s.gif Op woensdag 2 september 2026 09:10 schreef Monolith het volgende:

[..]
Ook een beetje geneuzel hoor. De staatschuld als percentage van het BBP is in Nederland vrij laag. Vergelijk het eens met Frankrijk (of de VS):
[ afbeelding ]
De 100% staatsschuld van Frankrijk was me bekend, maar ging er vanuit dat het altijd wel een gat in de hand had.
Dat het zo lineair omhoog ging sinds 1980 is pas helemaal vreemd. Dan kijk je pas echt niet vooruit.
Uitgeven in slechte tijden omdat het slecht gaat en uitgeven in goede tijden omdat je geld hebt.
pi_221710694
quote:
0s.gif Op woensdag 2 september 2026 10:48 schreef RM-rf het volgende:

[..]
Ah, dat afgelopen decennium waar er geen enkele begrotingsproblemen waren en de overheid nooit een tekort had?

Koekoek!...

[ afbeelding ]
jaarlijkse kassaldo =/= schuldquote. bovendien had NL van '16 t/m '19 letterlijk aaneengesloten begrotingsoverschotten en daalde de staatsschuld van 68% naar onder de 49% van het bbp.

dat zei ik dus ook: doordat de nominale groei structureel hoger lag dan de rente, 'smolt' de schuldquote automatisch weg en werd politiek wanbeleid gratis gemaskeerd. dat vliegwiel is nu definitief stilgevallen, waardoor tekorten vanaf nu wél direct keihard aantikken.

koekoek!
pi_221710696
quote:
0s.gif Op woensdag 2 september 2026 11:20 schreef Monolith het volgende:

[..]
Het is natuurlijk ook nooit goed op Fok. Voert de overheid fiscaal verantwoord beleid door te bezuiningen of belastingen te verhogen, dan pakken 'ze' 'ons' alles af. Heeft de overheid een begrotingstekort, dan worden we bestuurd door spilzieke idioten.

Nederland heeft zich de laatste jaren niet zelden in de vingers gesneden door de economie te remmen met fiscaal verantwoord beleid, waar bijvoorbeeld de VS zich steeds weer uit crises investeert. De VS heeft weliswaar een bizar hoge staatsschuld als percentage van het BBP, maar ook een relatief gunstige economische groei, al doet Trump er op dit moment alles aan om dat ongedaan te maken en begint ie er zo langzamerhand nog in te slagen ook.
Ik wil zeggen dat ik pro economische groei etc ben.

Wat je zegt over vergrijzing, daar linkte ik meteen de hoge zorgkosten van de toekomst aan.
IMO (zie mijn topic) moet daar gewoon flink het mes in.
Lachen joh.
pi_221710770
quote:
4s.gif Op woensdag 2 september 2026 11:23 schreef Cruzinats het volgende:

[..]

Over een paar generaties zal Nederland niet meer bestaan door het egoïsme wezen van de Nederlander mens.
Het Nederland van nu is al vrijwel onvergelijkbaar dat van voor WOII. Mensen migreren, trekken ten strijde sinds mensenheugenis.
Geld maakt meer kapot dan je lief is.
Het zijn sterke ruggen die vrijheid en weelde kunnen dragen
Wees nutteloos, want zodra je nuttig bent wordt je gebruikt
pi_221710802
quote:
0s.gif Op woensdag 2 september 2026 11:28 schreef Adames het volgende:

[..]
De 100% staatsschuld van Frankrijk was me bekend, maar ging er vanuit dat het altijd wel een gat in de hand had.
Dat het zo lineair omhoog ging sinds 1980 is pas helemaal vreemd. Dan kijk je pas echt niet vooruit.
Uitgeven in slechte tijden omdat het slecht gaat en uitgeven in goede tijden omdat je geld hebt.
Frankrijk en de VS hebben zo uit m'n hoofd op het moment allebei een begrotingstekort van pakweg 6%.
Volkorenbrood: "Geen quotes meer in jullie sigs gaarne."
pi_221710826
Geld geleend van wie vraag ik mij af.
pi_221710828
quote:
0s.gif Op woensdag 2 september 2026 09:27 schreef William_Papadin het volgende:
Tis bijna zover, de implosie van de welvaartstaat Nederland.
Nee, zo verloopt zoiets zelden als je naar Cuba, Argentinie en Venezuela kijkt. Men zakt langzaam af tot aan de bedelstaf en er vindt tegelijkertijd een braindrain en uitloop van werknemers/sters met hoogwaardige competenties plaats.

[ Bericht 0% gewijzigd door Digi2 op 02-09-2026 12:04:05 ]
Geld maakt meer kapot dan je lief is.
Het zijn sterke ruggen die vrijheid en weelde kunnen dragen
Wees nutteloos, want zodra je nuttig bent wordt je gebruikt
pi_221710843
quote:
0s.gif Op woensdag 2 september 2026 11:51 schreef Memeowitz het volgende:
Geld geleend van wie vraag ik mij af.
o.a. pensioenfondsen zoals het ABP :P
Geld maakt meer kapot dan je lief is.
Het zijn sterke ruggen die vrijheid en weelde kunnen dragen
Wees nutteloos, want zodra je nuttig bent wordt je gebruikt
pi_221710857
quote:
0s.gif Op woensdag 2 september 2026 09:41 schreef Monolith het volgende:

[..]
Ook hier mag de apocalypse wel even in een iets breder perspectief geplaatst worden. Leuk zo'n grafiekje waar sinds 2017 de rentes stijgen en de VS naar wel 4% stijgt, maar laten we het even in een wat historischer perspectief plaatsen:
[ afbeelding ]
Mee eens maar het is ook wel de steilheid van de grafiek waar je je zorgen om moet maken. Voor de rest zitten we nu rond 2010 en was de rente belachelijk laag.
1/10 Van de rappers dankt zijn bestaan in Amerika aan de Nederlanders die zijn voorouders met een cruiseschip uit hun hongerige landen ophaalde om te werken op prachtige plantages.
"Oorlog is de overtreffende trap van concurrentie."
pi_221710890
quote:
0s.gif Op woensdag 2 september 2026 11:57 schreef icecreamfarmer_NL het volgende:

[..]
Mee eens maar het is ook wel de steilheid van de grafiek waar je je zorgen om moet maken. Voor de rest zitten we nu rond 2010 en was de rente belachelijk laag.
Je de VS houdt zich helaas aan het aloude Republikeinse adagium: "Don't tax, do spend".
Volkorenbrood: "Geen quotes meer in jullie sigs gaarne."
pi_221710940
quote:
0s.gif Op woensdag 2 september 2026 11:45 schreef Monolith het volgende:

[..]
Frankrijk en de VS hebben zo uit m'n hoofd op het moment allebei een begrotingstekort van pakweg 6%.
Zolang de economische groei hoger is dan dat, groei je, je daar wel uit. De bondvigilanties lijken dat steeds minder geloofwaardig te achten gek genoeg :P
Geld maakt meer kapot dan je lief is.
Het zijn sterke ruggen die vrijheid en weelde kunnen dragen
Wees nutteloos, want zodra je nuttig bent wordt je gebruikt
pi_221710951
En opnieuw wordt er een begroting gemaakt die de staatschuld op laat lopen. Heinen had voet bij stuk moeten houden in plaats van cadeautjes uit te delen aan de oppositie.
pi_221710972
quote:
0s.gif Op woensdag 2 september 2026 12:12 schreef Charles33 het volgende:
En opnieuw wordt er een begroting gemaakt die de staatschuld op laat lopen. Heinen had voet bij stuk moeten houden in plaats van cadeautjes uit te delen aan de oppositie.
Een traject inzetten waarbij de bijstand geleidelijk wordt afgeschaft en de WW-duur juist verlengen is imo de enige weg. Maar dat gaat niet gebeuren, men kiest liever voor pappen en nathouden en kaasschaven welke geen oplossing is. Het is eerder het langzaam lostrekken van een pleister van een pijnlijke wond waarvoor de mens kiest.
Geld maakt meer kapot dan je lief is.
Het zijn sterke ruggen die vrijheid en weelde kunnen dragen
Wees nutteloos, want zodra je nuttig bent wordt je gebruikt
abonnement Unibet Coolblue Bitvavo
Forum Opties
Forumhop:
Hop naar:
(afkorting, bv 'KLB')