Papoea Nieuw-Guinea wijst Taiwan de uitgang, China reageert verheugdPapoea Nieuw-Guinea (PNG) heeft de sluiting van Taiwans economische bureau in hoofdstad Port Moresby aangekondigd, maar Taiwan weigert het besluit als definitief te erkennen. Illustratief voor de diplomatieke onzekerheid van Taiwan in de Stille Oceaan, aldus Domingo I-Kwei Yang, onderzoeker van het Taiwanese Instituut voor Onderzoek naar Nationale Defensie en Veiligheid (INDSR). 'Dit illustreert hoe snel politieke toegang kan worden ingeperkt, en hoe omstreden en kwetsbaar de informele diplomatieke betrekkingen van Taiwan in de regio zijn geworden.'
![846834-846836.jpeg?auto=format&ixlib=react-9.11.0&w=594]()
Op 16 juli kondigde de minister van Buitenlandse Zaken van PNG, Justin Tkatchenko, de sluiting aan van het economisch bureau van Taiwan in Port Moresby. 'De fysieke aanwezigheid van Chinees Taipei zal binnen het rechtsgebied van Papoea-Nieuw-Guinea niet langer worden erkend of vereist', aldus de minister in een online verklaring. Saillant: Tkatchenko noemde Taiwan niet bij naam.
Één-China-beleidDe minister verklaarde dat zijn land het 'Een-China-beleid' ten aanzien van de Volksrepubliek China opnieuw bevestigt. Hij zei dat de regering het besluit om het kantoor te sluiten beschouwt als een 'cruciale stap' in de richting van een verdieping van het vertrouwen tussen beide landen. Een woordvoerder van het Chinese ministerie verwelkomde het besluit, maar het Taiwanese ministerie van Buitenlandse Zaken verwierp de aankondiging onmiddellijk als een eenzijdig besluit dat zonder voorafgaand overleg was genomen.
Taipei kondigde aan dat het de bilaterale samenwerking en economische uitwisselingen met PNG opnieuw zou evalueren en dat het 'gelijkgestemde partners' over het geschil had geïnformeerd.
Amerikaanse zorgenHet Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken uitte vrijdag zijn bezorgdheid over het gebeurde en verklaarde dat deze stap opnieuw 'een voorbeeld is van de pogingen van Peking om Taiwan te intimideren'. 'We zijn ernstig bezorgd over berichten dat de regering van Papoea-Nieuw-Guinea eenzijdig de sluiting van het Taipei Economic Office in Port Moresby heeft bevolen', aldus een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken.
![934658ebb5cb1bcc8dbf4e83c0c2940b?impolicy=wcms_crop_resize&cropH=1152&cropW=2048&xPos=0&yPos=175&width=862&height=485]()
Het 'verlies' van PNG is opnieuw een stevige douw voor Taiwan, en wel om verschillende redenen. In de eerste plaats is het het zoveelste terreinverlies voor Taipei in de Stille Oceaan sinds China zich nadrukkelijker op militair en economisch gebied in de regio profileert. Sinds 2019 hebben de Salomonseilanden, Kiribati en Nauru allemaal de diplomatieke banden met Taiwan verbroken en betrekkingen met China aangeknoopt.
Cruciale energiecorridorHet belang van PNG voor Taiwan kan moeilijk onderschat worden. PNG, dat pal ten noorden van Australië ligt, is volgens Yang zowel een strategische toegangspoort tussen Australazië en Oost-Azië als een cruciaal knooppunt langs de maritieme routes waarlangs energievoorraden naar Taiwan worden vervoerd. Yang ziet daarmee in het besluit een escalatie in een bredere en hardnekkiger wordende strijd tussen China en regionale mogendheden om politieke invloed, strategische infrastructuur en maritieme corridors in de Stille Oceaan.
PNG is heel belangrijk voor de Taiwanese energiezekerheid en diens diversificatie van de energievoorziening. Jaarlijks levert PNG om en nabij de 1,2 miljoen ton vloeibaar aardgas (LNG) dat het in samenwerking met Amerikaanse en Australische partijen ontwikkelt. Daarmee is PNG naast Australië, Qatar en de Verenigde Staten een van de belangrijkste LNG-leveranciers van Taiwan. Ter illustratie: in 2025 leverde Australië ongeveer 38 procent van de Taiwanese LNG-import van Taiwan, PNG was in dat jaar goed voor ongeveer 6 procent.
Dat is niet overdreven veel, maar de LNG-transporten vanuit de terminal bij Port Moresby varen door de Koraalzee, de westelijke Stille Oceaan en via de Filipijnse Zee naar Taiwan. Daarmee omzeilen deze transporten de belangrijkste maritieme knelpunten in de Zuid-Chinese Zee. En daarmee eventueel Chinees gechicaneer.
Geleidelijke verzwakkingIn The Diplomat schrijft Yang dat de diplomatieke uitsluiting van Taiwan door PNG de maritieme en energiebestendigheid van het eiland 'geleidelijk zou kunnen verzwakken'. Niet dat de sluiting van het economisch bureau van Taiwan veel invloed zal hebben op bestaande LNG-contracten of zal leiden tot nietigverklaring van commerciële verplichtingen, sluiting beperkt het Taiwanese vermogen om op regeringsniveau contacten te onderhouden, commerciële relaties te ondersteunen, tijdens noodsituaties te coördineren 'en zijn belangen te beschermen in een strategisch gelegen land in de Stille Oceaan'.
Wat de strategische bezorgdheid nog groter maakt: China's groeiende aanwezigheid in belangrijke sectoren in Papoea-Nieuw-Guinea. Veel grote projecten in PNG zijn direct aan China gelieerd, zoals de haven van Lae, een voorgesteld visserijontwikkelingsproject nabij de Straat van Torres, diverse luchthavenmoderniseringen, het overheidsdatacentrum in Port Moresby, elektronische overheidsnetwerken, het nationale breedbandnetwerk, de Kumul-onderzeese kabel, digitale omroepsystemen en projecten voor elektriciteitstransmissie. En dat is best een mond vol.
Som der delenYang wijst erop dat deze projecten afzonderlijk niet leiden tot Chinese controle over de beleidsvorming in PNG, maar dat ze in hun gezamenlijkheid kunnen leiden tot technische afhankelijkheden op de lange termijn, toegangsrelaties en logistieke voordelen waarmee Beijing extra invloed krijgt en inperking van Taiwans manoeuvreerruimte. En dat van zijn partners.
Met het oog op een mogelijke crisis, zegt Yang, moeten de VS, Australië, Japan, de Filipijnen, Taiwan en de eilandstaten in de Stille Oceaan diplomatieke vertegenwoordiging, coördinatie op energiegebied, transparantie in havens, communicatie-infrastructuur, maritiem domeinbewustzijn en het behoud van een vrije en open corridor in de westelijke Stille Oceaan beschouwen als onderling verbonden elementen van regionale veerkracht.