Tien jaar na aanslag Nice: onvrede voedt opmars radicaal-rechts

Tien jaar na de dodelijke aanslag in Nice groeit in Frankrijk de onvrede over de aanpak van extremisme, en die onvrede stuwt het radicaal-rechtse Rassemblement National naar recordhoogtes in de peilingen. Frankrijk herdacht gisteren (15 juli) de aanslag van 14 juli 2016, waarbij een terrorist met een vrachtwagen inreed op het publiek tijdens de nationale feestdag en 86 mensen om het leven kwamen. President Emmanuel Macron is voor het eerst in tien jaar weer bij de herdenking aanwezig, terwijl de vraag wie het groeiende radicaal-rechts bij de presidentsverkiezingen van volgend jaar kan stoppen steeds dringender wordt, zegt Frankrijkcorrespondent Steven Decraene vanuit Nice.

Nice in de ban van herdenking aanslag 2016

Op 14 juli 2016 reed een terrorist met een vrachtwagen in op de menigte die de Franse nationale feestdag vierde op de Promenade des Anglais. Bij de aanslag, die werd opgeëist door terreurgroep Islamitische Staat, kwamen 86 mensen om het leven en raakten honderden anderen gewond, onder wie veel kinderen die naar het vuurwerk kwamen kijken.

De wonden zijn in Nice nog altijd diep, vertelt VRT-correspondent Decraene. De viering van Quatorze Juillet en de WK-halve finale tussen Frankrijk en Spanje van vanavond raken op de achtergrond. In de stad hangen vooral affiches over de herdenking van de slachtoffers.

Een moeder van een omgekomen slachtoffer liet aan Decraene weten ontevreden te zijn over de gang van zaken rond het bezoek van Macron: door de aangescherpte veiligheid en de korte spreektijd voelen nabestaanden zich figuranten bij hun eigen herdenking.

Onvrede over aanpak extremisme voedt opmars radicaal-rechts

Frankrijk werd de afgelopen decennia getroffen door tientallen aanslagen, waaronder een dodelijke steekpartij in Nice in 2020. Volgens Decraene hebben die aanvallen het land blijvend veranderd: migratie en de vraag wat het betekent om Fransman te zijn, staan hoog op de agenda richting de verkiezingen van volgend jaar.

Veel Fransen vinden dat er te laat en te laks is gereageerd op extremisme en jihadisme, zegt Decraene. Die onvrede is volgens hem een belangrijke verklaring voor de aanhoudende groei van het radicaal-rechtse Rassemblement National in de peilingen.

Volgens Decraene hebben Fransen jarenlang geaccepteerd dat er in de samenleving een aparte gemeenschap ontstond met eigen gewoonten, terwijl de Franse traditie juist uitgaat van gelijkheid voor iedereen onder de wet. Nu vinden veel Fransen dat die koers te laks was en dat daardoor extreme elementen te veel ruimte kregen.

Rassemblement National profiteert, Le Pen ziet rechtszaak afnemen als obstakel

Het Rassemblement National geldt inmiddels als de populairste partij van Frankrijk, gedreven door de groeiende onvrede onder kiezers. Marine Le Pen blijft daarbij het gezicht van de partij, al speelt haar rechtszaak rond de verduistering van Europees geld nog altijd een rol. Een Franse rechter oordeelde deze maand dat haar straf van onverkiesbaarheid wordt teruggebracht van vijf jaar naar vijftien maanden, waardoor ze zich in principe alsnog kandidaat kan stellen. Ze is in hoger beroep echter ook veroordeeld tot een jaar cel die ze onder elektronisch toezicht moet uitzitten.

Le Pen zei eerder al geen campagne te willen voeren met een enkelband om haar been. Mocht ze inderdaad afzien van een gooi naar het Elysée, dan ligt de weg open voor haar protegé Jordan Bardella, die al sinds 2022 aan het hoofd van de partij staat en in sommige peilingen zelfs populairder is dan Le Pen zelf — een teken dat de opmars van de partij breder is dan één persoon.

Terugkeer Hollande niet uitgesloten

Bij de herdenking was ook oud-president François Hollande aanwezig, die tijdens de aanslag in 2016 aan het bewind was. Er gaan geruchten dat hij opnieuw wil meedoen aan de presidentsverkiezingen. Decraene denkt dat de ambitie bij Hollande zeker aanwezig is, zeker als de sterk gekrompen Socialistische Partij hem daartoe aanmoedigt.

Een mogelijke terugkeer van Hollande is volgens de correspondent tekenend voor de Franse politiek: het traditionele links vindt moeilijk een fris alternatief tegenover Le Pen en de radicaal-linkse Jean-Luc Mélenchon, en grijpt daarom terug op oude namen.

Versplinterd politiek midden

Tien jaar na de aanslag in Nice is Macron er volgens Decraene niet in geslaagd Frankrijk in betere staat achter te laten. Het politieke midden, waarmee Macron ooit voor een doorbraak zorgde, is verder versplinterd dan ooit. De verkiezingen van volgend jaar draaien daarom vooral om één vraag: kan radicaal-rechts aan de macht komen, en wat betekent dat voor Frankrijk en Europa?

Bron

Bekijk deze YouTube-video

Bekijk deze YouTube-video