Het kunstmatig dimmen van de zon kan de verwoestende gevolgen van een naderende "super-El Niņo" fors beperken. Dat concluderen wetenschappers van het Scripps Institution of Oceanography in een nieuwe studie in het tijdschrift Science Advances. Terwijl de zorgen over extreem weer wereldwijd toenemen, biedt de techniek mogelijk een manier om oceaantemperaturen te beteugelen.
El Niņo ontstaat om de paar jaar in de tropische Stille Oceaan, wanneer passaatwinden verzwakken en warm oceaanwater richting Zuid-Amerika verschuift. Het fenomeen veroorzaakt wereldwijd extreme droogte, hevige regenval, overstromingen en zware cyclonen. Gevoed door klimaatverandering dreigt de El Niņo van dit jaar een van de sterkste ooit te worden, met naar verwachting honderden miljarden euro's aan economische schade.
Om El Niņo af te zwakken, onderzochten de wetenschappers een techniek die marine cloud brightening heet. Daarbij wordt zeewater de lucht in gespoten, zodat wolken boven zee witter en beter reflecterend worden en meer zonlicht tegenhouden. Anders dan andere vormen van geo-engineering werkt deze methode niet wereldwijd, maar gericht op één regio.
Grootschalige experimenten met de techniek zijn er nog niet.
Daarom gebruikten de onderzoekers een natuurlijk voorbeeld als blauwdruk: de catastrofale Australische bosbranden van 2019-2020. De enorme hoeveelheid rook stuurde destijds recordaantallen reflecterende deeltjes de atmosfeer in, wat onbedoeld leidde tot een zeldzame La Niņa die drie jaar aanhield. La Niņa is de koelere tegenhanger van El Niņo.
Op basis van die gegevens bouwden de onderzoekers computermodellen en pasten die toe op historische El Niņo-jaren. De uitkomst is hoopgevend: door lokaal minder zonlicht boven de Stille Oceaan door te laten, neemt de omvang en wereldwijde impact van El Niņo in de modellen sterk af.
Ondanks de wetenschappelijke haalbaarheid waarschuwen deskundigen voor grote risico's. Het weer beīnvloeden heeft onvoorspelbare gevolgen, omdat modellen nooit perfect zijn.
Een ingreep kan elders juist voor ergere droogte of hongersnood zorgen. Critici noemen de daadwerkelijke uitvoering van regionale geo-engineering daarom een "politieke nachtmerrie", die in het ergste geval kan leiden tot geopolitieke spanningen of zelfs oorlog, meldt Wired.
De onderzoekers benadrukken dat het dimmen van de zon voorlopig toekomstmuziek blijft. Er is nog jarenlang modelonderzoek nodig om alle risico's in kaart te brengen, voordat de techniek in de praktijk getest kan worden.
De zeewatertemperaturen in grote delen van de Stille Oceaan liggen inmiddels tot 2,7 graden Celsius boven normaal. Wetenschappers waarschuwden eerder al dat dit jaar een van de grootste klimaatgebeurtenissen sinds het begin van metingen in 1950 kan worden.
Die angst is niet ongegrond. Tussen 1876 en 1878 leidde een vergelijkbare klimaatramp tot de ergste Indiase droogte in 800 jaar, terwijl ook in China, Zuidoost-Azië, Brazilië en Afrika de oogsten mislukten. De wereldwijde hongersnood die daarop volgde, kostte destijds ruim vier procent van de wereldbevolking het leven.
Marine cloud brightening (@Gemini-AI-impressie)