Het einde van tweedehandsgames en uitpuilende kasten vol spellen is in zicht. Vanaf januari 2028 brengt
Sony geen nieuwe
PlayStation-games meer uit op schijfjes. De vrees is dat concurrenten als
Xbox en
Nintendo op termijn volgen. Fysieke winkels verzetten zich al langer tegen deze trend. Maar vooral voor verzamelaars en
Marktplaats-verkopers is dit erg slecht nieuws.
De rigoureuze maatregel van
Sony markeert een kantelpunt in de game-industrie, die vanwege de opmars van AI al onder hoogspanning staat. Zonder fysieke schijfjes verdwijnt de tweedehandsmarkt en bepalen consolebouwers als
Sony in hun eigen digitale winkels straks volledig de prijs.
Gamers die liever wachten met het kopen van een spel tot dit flink is afgeprijsd of in een fysieke uitverkoopbak belandt in de
MediaMarkt of bij Intertoys, vissen straks achter het net.
‘Dit is een natuurlijke richting’
Wie na 2027 een nieuwe game voor de
PlayStation wil kopen, kan dat alleen via de
PlayStation Store, of in de winkel als een ‘code in een doosje’, die eenmalig is te gebruiken.
Hoe dat kan? De Japanse fabrikant noemt het een kwestie van vraag en aanbod. De voorkeuren van consumenten ‘blijven verschuiven van fysieke schijven naar digitaal’, ziet Sid Shuman van Sony. Hij noemt het een ‘onvermijdelijke ontwikkeling’.
Maar wat vooral meespeelt, is dat
Sony met deze maatregel de tweedehandsmarkt wil inperken, aangezien het daar zelf niets aan verdient. Ook
Microsoft zal naar verwachting snel met een vergelijkbare aankondiging komen.
De Amerikaanse techgigant snijdt momenteel fors in verschillende afdelingen en studio’s. Er wordt zelfs gesproken over de grootste ontslagronde die de game-industrie ooit heeft gezien. Dit wordt binnen nu en een week bekend.
‘Jij betaalt, maar
Sony bepaalt’
Of de verkoop van digitale games stijgt of niet, er zit een duidelijke keerzijde aan deze koerswijziging, zeggen game-deskundigen. „Een digitale aankoop is geen aankoop, maar een licentie.
Sony kan op elk moment beslissen die licentie in te trekken”, legt Koos Mooten, vaste presentator bij het bekende gamingplatform Gamekings uit.
Dat is niet slechts theorie, maar de praktijk. Zo maakte
Sony deze week bekend zo’n vijfhonderd films en afleveringen van tv-series die via de
PlayStation Store zijn gekocht uit de collecties van gebruikers te verwijderen, zonder enige compensatie. „Jij betaalt, maar
Sony bepaalt hoelang je hem mag gebruiken”, aldus Moote.
Het is dan ook de verwachting dat de opvolger van de
PlayStation 5 helemaal geen diskdrive meer zal bevatten. ‘Fysiek is voor uitgevers steeds duurder en niche, en special editions hebben veel betere marges. Dit ga je niet echt tegenhouden’, zo schrijft de Nederlandse gamejournalist Ron Vorstermans op X.
Ook Vorstermans gruwelt van de stap van Sony. ‘Deze walled garden (een gesloten ecosysteem, red.) is om verdrietig van te worden.’
'Geen schijfje, geen verkoop'
De verschuiving naar een puur digitaal tijdperk leidt ook tot onrust bij traditionele stenen winkels. Hun verdienmodel (de verkoop van games én de handel in tweedehandsspellen) dreigt nu volledig te verdampen.
Tegelijkertijd is het de vraag wat deze stap op termijn betekent voor de grote concerns zoals
MediaMarkt en
bol.com, die nu nog gigantische volumes aan fysieke spellen omzetten.
Dat de spanningen al hoog oplopen, blijkt wel uit de aanloop naar de lancering van Grand Theft Auto 6. Die game verschijnt in november óók alleen als downloadcode, wat voor meerdere speciaalzaken in Noord-Amerika de druppel is.
‘Niet aan onze klanten verkopen’
De Canadese retailer Video Games Plus (VGP), die al veertig jaar fysieke media verkoopt, weigert de grootste gamerelease van het decennium in de schappen te leggen. ‘We hebben enorm veel respect voor Rockstar Games. Mocht Rockstar op een dag wél een fysieke editie met een schijfje uitbrengen, dan bieden we die met plezier aan’, luidt de verklaring.
Ook de bekende winkel Loot Box Gaming doet GTA 6 eveneens in de ban en stelt principieel voor het behoud van het fysieke medium te kiezen. ‘Als een product geen respect toont voor de mensen die er hun zuurverdiende geld aan uitgeven, dan moeten wij het niet aan onze klanten willen verkopen’, aldus het bedrijf.
In een verklaring aan de BBC stelt Loot Box Gaming dat het besluit van
Sony ‘niet alleen een aanval is op gamers en verzamelaars, maar ook op makers, uitgevers, distributeurs en handelaars over de hele wereld’. „Dit is een aanval op iedereen die geeft om videogames en die geeft om het recht dat je je eigen aankopen mag bezitten.’’
Oude
PlayStation-games die vóór 2028 zijn uitgebracht, blijven overigens wel gewoon op hun vertrouwde schijfje speelbaar.