Nieuwe koeiennorm wekt wrevel en bedreigt circa 2975 melkveebedrijven

Nieuwe koeiennorm wekt wrevel en bedreigt circa 2975 melkveebedrijven: ‘We zijn genaaid’



Bijna drieduizend melkveebedrijven voldoen niet aan een nieuwe kale eis die het kabinet de boerensector oplegt. In het stikstofpakket staat dat veehouders straks maximaal 2,6 koeien per hectare mogen houden. Het regeerakkoord belooft iets anders. En met stikstofuitstoot heeft het eigenlijk weinig te maken, zegt een Wageningse expert.

„Dit deugt niet!”, klinkt het fel. Ger Koopmans heeft voor een bomvolle zaal met veehouders zojuist enkele zaken benoemd waar boeren wél blij mee mogen zijn in het stikstofpakket. Maar bij de nieuwe scherpe regel voor grondgebondenheid - wie melkvee heeft, moet ook een minimale hoeveelheid land hebben - gaat de LTO-voorzitter los. „Dit is een grote fout!”

Van het kabinet, bedoelt Koopmans. Zijn aantijging past in het koor van reacties op maandagavond in Drachten. De toon varieert van frustratie over voortdurende onzekerheid tot oprechte boosheid. „Waardeloos”, klaagt een boerin, die als eerste het woord krijgt. Tot een welgemeend ‘We zijn genaaid’ tegen het einde. Die laatste uitbarsting richt zich specifiek op de nieuwe door minister Jaimi van Essen (Landbouw, D66) voorgestelde koeiennorm. Wat is dat dan precies en wie worden erdoor geraakt?

‘Een forse inspanning’
Er zijn melkveebedrijven met weinig koeien en veel grond. En er zijn melkveehouders die veel koeien melken, maar weinig grond bezitten. Die laatste groep staat bekend als intensieve bedrijven. Het kabinet wil een rem op intensief vanuit het idee dat het minder druk betekent op het milieu.

Daarom wil de regering in 2035 een norm van 2,6 koeien per hectare. Wie meer koeien heeft, mag overeenkomsten sluiten met akkerbouwers in de buurt om die grond ook te laten meetellen. Het gaat niet in één keer. Per 2030 en 2032 gelden tussenstappen om naar die eindnorm toe te werken. Van Essen erkent in een brief dat het 'een forse inspanning zal vragen'.

Ruim 1 op de 4 haalt voorgestelde norm niet
Van alle melkveebedrijven in Nederland kan volgens het ministerie van LVVN 24 procent nu niet aan de koeiennorm voldoen. Een rekensommetje levert dan het volgende op. Volgens het CBS telt ons land 12.386 gespecialiseerde melkveebedrijven. Dat betekent dat er in totaal circa 2972 melkveebedrijven boven de norm zitten.

Het ministerie van Landbouw kon geen cijfers delen over het aantal bedrijven per provincie dat boven de norm zit. Wel blijkt uit informatie van het departement dat vooral Brabant het hardst geraakt wordt. Uitschieters van zes of zeven koeien per hectare zijn daar niet uitzonderlijk. Opvallend genoeg zit ook Zeeuws-Vlaanderen gemiddeld boven de norm.

„Dit is een gevoelig onderwerp”, zegt Roel Jongeneel, onderzoeker bij Wageningen Economic Research. Wie het niet lukt om onder de 2,6 te komen door extra grond te kopen, zal zijn veestapel moeten verkleinen. „Het zal onvermijdelijk tot krimp leiden voor sommige bedrijven. En dat is altijd kostbaar.” De vraag is vervolgens: verdien ik met minder koeien wel genoeg om het bedrijf overeind te houden?

Koeiennorm ‘doet niet zoveel’ tegen stikstof
Jongeneel snapt op zich de politieke wens. „Den Haag wil excessen voorkomen. Je wilt geen grondloze industriële veehouderij.” Maar met stikstof heeft een koeiennorm gek genoeg niet veel te maken. „Ik denk dat het daar niet zoveel voor doet”, zegt Jongeneel. Dus waarom dan toch deze eis in het stikstofpakket?
Het antwoord ligt in grondwaterkwaliteit. De Europese Nitraatrichtlijn eist dat er niet meer dan 50 milligram nitraat in een liter grondwater zit. Om die grens te halen, heeft Brussel aangedrongen op een koeiennorm. Minister Van Essen rechtvaardigt de norm daarom als ‘verbetering van de waterkwaliteit, klimaatmitigatie (minder uitstoot van broeikasgas, red), weidegang en biodiversiteit’.

Hartenkreet vanuit bomvolle zaal
Tot ontsteltenis van LTO vergeet Van Essen echter wat de coalitie zes maanden geleden in het coalitieakkoord heeft beloofd. En dat is dat boeren zelf het heft in handen krijgen om uitstoot- en milieunormen te halen. Met een moeilijk woord heet dat doelsturing. Boeren die schoon werken, en aantonen goed te sturen op een milieudoel, leg je geen extra strenge norm op.

Koopmans: „Als een melkveehouder op zijn bedrijf voldoet aan de nitraatnorm in het grondwater, sta dan ook een hogere koeiennorm toe!” Wat LTO betreft is een norm van 4 of 5 koeien per hectare redelijk. En ja, erkent Koopmans, na de hartenkreet vanuit de zaal, wat dit betreft geldt: „We zijn genaaid.”
De voorgestelde koeiennorm keert ongetwijfeld terug in het Kamerdebat woensdag over het stikstofpakket. Koopmans blijft strijdbaar. „In Den Haag is de wedstrijd pas voorbij als je zelf de handdoek in de ring gooit.”

https://www.destentor.nl/(...)%2Fl.facebook.com%2F

[ Bericht 2% gewijzigd door Peppert op 01-07-2026 00:54:23 ]

https://www.linkedin.com/in/gerkoopmans/recent-activity/all/