The Athletic (New York times)
De uitschakeling van Nederland op het WK zorgt voor een identiteitscrisis in het land van het totaalvoetbal.
Mocht je het nog niet gemerkt hebben, Italië heeft zich niet gekwalificeerd voor het WK. Het toernooi heeft helaas niet onder hun afwezigheid geleden. Een hele generatie is er inmiddels aan gewend en bovendien zetten andere landen sommige van hun tradities voort. Hier is een checklist. Dezelfde coaches blijven inzetten? Check. Als uitzondering met drie verdedigers spelen? Check. Te voorzichtig spelen tegen een getalenteerde tegenstander? Check. Een doelpunt scoren uit een counter tegen de verloop van het spel in? Check. De teleurstelling van een penaltyreeks verwerken? Check.
In Monterrey leek Nederland, een voetbalnatie die lijnrecht tegenover Italië staat, maandag zijn geloof te verliezen in de wedstrijd tegen Marokko. Calvinisten werden katholiek. Totaalvoetbal werd, zo niet catenaccio, dan toch gioco all'italiana. Ronald Koeman liet een middenvelder zakken voor een extra verdediger. Tijjani Reinjders maakte plaats voor Nathan Aké. Centrale verdediger Micky van der Ven speelde linksback tegen Achraf Hakimi.
De gemaakte keuzes werden, zoals te verwachten, in Amsterdam met de nodige consternatie ontvangen.
"Het is typisch Koeman," zei Rafael van der Vaart. "Bij Ajax speelde hij altijd met een 4-3-3, maar in de Champions League gebruikte hij altijd vijf verdedigers. Dat doet hij nu ook. Het laat zien dat hij zich aanpast aan een tegenstander waar wij volgens mij beter in zijn. Ik hoop dat het goed uitpakt. Ik zou het zelf niet doen."
Waarom? Omdat Van der Vaart Nederlands is. Hij is geboren en getogen bij Ajax. Gevormd door Johan Cruyff. Weinig landen ter wereld hebben zo'n duidelijke voetbalidentiteit als Nederland. " Als ik het opnieuw zou moeten doen, zou ik het zo weer doen," zei Koeman, zonder spijt. Hij vond de reactie op de uitschakeling van Nederland in de achtste finales illustratief voor de vooringenomenheid ten aanzien van de uitslag. "Als die goal er niet in was gegaan – de 1-1 in de blessuretijd – zou ik alle lof krijgen, en nu word ik zo'n beetje met de grond gelijk gemaakt omdat ik vijf verdedigers heb opgesteld."
Koeman heeft tot op zekere hoogte gelijk. Hij is niet de eerste Nederlandse coach die met drie verdedigers speelt. Het was ook een kenmerk van Louis van Gaal en eerlijk gezegd is het lang geleden dat Nederland een speelstijl hanteerde of spelers voortbracht die voldeden aan onze historische verwachtingen. Dit land staat nu bekend om zijn centrale verdedigers in plaats van om de intelligente spitsen van het kaliber Marco van Basten, Dennis Bergkamp of Robin van Persie. Afgezien van het doelpunt van Cody Gakpo, dat tot stand kwam na een drinkpauze met een slimme doorpass van de grote man naar de kleine, Wout Weghorst naar Summerville, wat waren de meest memorabele momenten voor Nederland tegen Marokko? Dat waren de verdedigende ingrepen, perfect getimede herstelacties van Van de Ven en vervolgens Van Dijk.
Van de Ven's briljant getimede uitdaging Foto: ANP via Getty Images
De ironie was dat Marokko meer speelde zoals Nederland in onze verbeelding voortleeft, nu een Oranje-fantasie die niet langer met de werkelijkheid verbonden is. Noussair Mazraoui, Anass Salah Eddine en Sofyan Amrabat zijn allemaal in Nederland geboren. Ismael Saibari vertrok naar het WK als speler van PSV en keert terug naar Europa als Bayern München-speler. Het vloeiende één-touch-voetbal en de positionele wisselingen van de Marokkanen deden denken aan de landen waar veel van deze spelers hun voetbalopleiding hebben genoten. Niet alleen Nederland, maar ook Spanje, Frankrijk en België.
Na Brazilië in de openingswedstrijd te hebben overklast door behendig de bal rond te spelen tussen Casemiro en Bruno Guimaraes, herhaalde de geschiedenis zich in Monterrey. Marokko verdiende de overwinning in de reguliere speeltijd. "Frenkie de Jong speelde de slechtste wedstrijd die ik hem ooit heb zien spelen", merkte Van der Vaart op , wiens commentaar eerder in het toernooi al zwaar bekritiseerd werd . "Echt teleurstellend, maar dat ligt deels ook aan het systeem. Ik denk dat het middenveld van Marokko hun sterkste punt is, en toch besloten we om tegen hen te spelen met slechts twee middenvelders. Ik ben erg teleurgesteld en vond het een rampzalig toernooi."
Koemans rechtvaardiging was niet alleen gebaseerd op respect voor Marokko. Hij wees erop dat Marokko, winnaar van de Afrika Cup en halvefinalist van het WK vier jaar geleden, hoger op de FIFA-ranglijst stond dan Nederland. Zijn oordeel was, volgens Koeman zelf, ook gebaseerd op hoe Nederland verdedigde in de groepsfase. Ze incasseerden 1 xG tegen Zweden. Blijkbaar te veel in een 5-1 overwinning. Vervolgens lieten ze Tunesië 0,4 xG en Japan 0,5 xG toe. Nauwelijks genoeg om de wissels te rechtvaardigen die Koeman tegen Marokko doorvoerde.
" Een wedstrijd wordt beslist op het middenveld, en Marokko had de wedstrijd volledig onder controle", aldus Ibrahim Affelay, voormalig Nederlands international van Marokkaanse afkomst . "Marokko speelde op de Nederlandse manier. Dat kun je verwachten, want je weet dat je tegen een zeer goede ploeg speelt, maar je moet er wel iets voor teruggeven. Hoe vaak zagen we Gakpo, Summerville en (Brian) Brobbey in actie? Ook de wingbacks kwamen niet aan bod. Nederland werd op alle fronten overklast. Als Nederland had gewonnen, had Bart Verbruggen een standbeeld verdiend: wat een geweldige prestatie leverde hij daar."
Cruyff bedacht in de loop van zijn leven vele aforismen. Een daarvan was: "Italianen kunnen ons niet verslaan, maar wij kunnen zeker van hen verliezen." Het leek maandag soms alsof de Nederlanders Marokko niet konden verslaan, maar dat Marokko wel van hen kon verliezen, toen de wedstrijd de 90e minuut passeerde met een onwaarschijnlijke 1-0 voorsprong voor Nederland.
Wat je hierna zou moeten lezen
Johan Cruyff en de ongelooflijke behangtekeningen die het moderne voetbal verklaren.
Johan Cruyff en de ongelooflijke behangtekeningen die het moderne voetbal verklaren.
Een document, versierd met rozen, vier keer gevouwen en begraven onderin een doos, legt Johan Cruyffs visie op voetbal uit. Het document beschrijft de voetbalvisie van het land.
"Ik denk dat we behoorlijk verrast waren door hun formatie", zei de Marokkaanse bondscoach Mohamed Ouahbi. "Toen we het zagen, wisten we dat ze wilden verdedigen, dus moesten we ons aanpassen... Ik weet niet zeker wat de coach van de tegenstander ervan zal vinden, maar ik had zo'n compacte verdediging echt niet verwacht. Het zijn Nederlanders, die houden ervan om de bal te hebben. Ik zag deze manier van spelen als een teken van respect."
Het zijn Nederlanders. Op een onherkenbare manier.
Koeman diende na de wedstrijd niet direct zijn ontslag in. "Misschien kom ik morgenmiddag tot een besluit", zei hij. "Ik heb er nu nog niet over nagedacht."
Later op dinsdag werd bevestigd dat Koeman was vertrokken .
Arne Slot is beschikbaar. Erik Ten Hag lijkt op weg om technisch directeur van FC Twente te worden.
Welke richting zal Nederland inslaan? Het land heeft zich tot nu toe vooral laten inspireren door Ajax. Maar hoe gaat het er nu voor in de Johan Cruyff Arena? Ajax raakte opnieuw in een crisis nadat de Italiaan Francesco Farioli afgelopen zomer naar Porto vertrok. Ze versleet drie trainers en eindigden als vijfde. Volgend seizoen neemt de Spanjaard Michel het roer over. Ze lijken in een identiteitscrisis te zitten. Is het daarom niet tijd voor Nederland om ook eens te overwegen een buitenlandse trainer aan te stellen, voor het eerst sinds Ernst Happel eind jaren zeventig? Pep Guardiola is, in voetbaltermen, een afstammeling van Cruyff. Hem aanstellen lijkt echter zeer onwaarschijnlijk.
Op dit moment is er niemand die een Cruyff-draai kan maken en het Nederlandse voetbal terug kan brengen naar waar het ideologisch gezien wil zijn.
[ Bericht 0% gewijzigd door spapaars op 01-07-2026 02:37:55 ]