Kabinet verhoogt aof-premies verder om gaten in begroting te dichtenHet Arbeidsongeschiktheidsfonds (Aof) zit vol met zo'n 39 miljard euro, maar toch verhoogt het kabinet de arbeidsongeschiktheidspremie verder. Werkgevers, gemeenten en vakbond FNV zijn daar fel op tegen, omdat de extra opbrengsten niet naar arbeidsongeschikten gaan, maar worden gebruikt om gaten in de rijksbegroting te dichten. FNV spreekt zelfs van een "verstopte spookbelasting".
Werkgevers betalen over het loon van hun personeel steeds meer Aof-premie, tot ongeveer 7,6 procent dit jaar. Uit het fonds worden onder meer WIA-uitkeringen betaald, maar de premies zijn al jaren hoger dan de uitgaven, waardoor het vermogen sinds 2017 sterk is toegenomen. Toch kiest ook het nieuwe kabinet-Jetten ervoor de premie op te schroeven, onder meer om tekorten bij zorgverzekeringen en hogere defensie-uitgaven te financieren.
Volgens gemeenten is de balans volledig zoek geraakt. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) wijst erop dat de premie sinds 2020 fors is gestegen en spreekt van "gefronste wenkbrauwen" bij grote werkgevers. Alleen al de verhoging voor de zogenoemde vrijheidsbijdrage aan defensie levert gemeenten naar verwachting een extra kostenpost van 34 miljoen euro op. De VNG vindt dat het kabinet andere opties had moeten kiezen dan opnieuw aan de arbeidsongeschiktheidspremie te draaien.
Politiek speelt op de achtergrond ook de druk van Europese begrotingsregels. De overschotten uit het Aof tellen mee om het begrotingstekort te verkleinen, terwijl het geld in de praktijk niet kan worden ingezet om financiėle tegenvallers op te vangen, zelfs niet bij arbeidsongeschiktheid zelf. In Den Haag lijkt de premie daardoor steeds meer een technische knop te zijn geworden om begrotingscijfers op orde te krijgen. Dat gaat soms zo ver dat een van de coalitieonderhandelaars later toegaf niet te hebben geweten dat de 'A' en 'O' in Aof-premie voor arbeidsongeschiktheid staan.
Vakbond FNV verzet zich nadrukkelijk tegen deze koers. Interim-voorzitter Dick Koerselman vindt dat het kabinet de premie misbruikt: "Het kabinet is op zoek naar geld en kat nu de premie om tot een oneigenlijke belasting." De bond wil voorkomen dat Aof-geld wordt gebruikt voor de vrijheidsbijdrage, zeker nu het kabinet ook wil bezuinigen op de hoogte van arbeidsongeschiktheidsuitkeringen. FNV pleit ervoor om de zeggenschap over sociale fondsen weer deels terug te leggen bij werkgevers- en werknemersorganisaties, omdat het volgens de bond "ons geld" is.
Ondertussen hebben zo'n 2500 werkgevers een massaclaim tegen de Belastingdienst gestart om naar hun idee te veel betaalde premies terug te vorderen; enkele gemeenten doen daaraan mee. De VNG stapt als koepel niet in die juridische strijd, omdat die overheden lijnrecht tegenover elkaar zou zetten. In plaats daarvan probeert de organisatie via overleg met het kabinet af te dwingen dat verdere verhogingen van de arbeidsongeschiktheidspremie worden teruggedraaid of uitgesteld.

Afbeelding: Grok AI / FOK.nl