F&L Filosofie & Levensbeschouwing
Een plek om te discussiëren over filosofische vragen, filosofen, religieuze vraagstukken of religie en levensbeschouwing in het algemeen.
De term 'vrijdenker' werd eind 17e eeuw bedacht door Anthony Collins (1676-1729), een Engelse filosoof en voorstander van het deïsme.
Hij populariseerde de term in zijn boek 'A Discourse of Free-Thinking' uit 1713. In dit werk definieerde hij vrijdenken als het gebruik van de rede om meningen te vormen over onderwerpen zoals religie, zonder zich te baseren op vooroordelen of autoriteit.
Belangrijke disclaimer:
Gegeven begin 18e eeuw een tijd was waarin er nog geen scheiding tussen kerk en staat was, moet zijn input meer als een voorzichtige stap richting bevrijding naar die scheiding gezien worden. Het zat meer in de richting van het zoeken naar debateerbaar kritiek op geloof zonder dat er mogelijk letterlijk koppen zouden rollen. Niet zozeer als een stap naar meer vingerwijzen van religieuze profeten. Zoals van onze bekende zelfverklaarde profeet hier, van wie ik vermoed dat hij maar al te graag (weer) in een "handmaid's tale samenleving" zou willen leven en daarom eigenlijk anti-vrij denken is.
[ Bericht 2% gewijzigd door Beathoven op 18-02-2026 13:17:23 ]
Hij populariseerde de term in zijn boek 'A Discourse of Free-Thinking' uit 1713. In dit werk definieerde hij vrijdenken als het gebruik van de rede om meningen te vormen over onderwerpen zoals religie, zonder zich te baseren op vooroordelen of autoriteit.
Belangrijke disclaimer:
Gegeven begin 18e eeuw een tijd was waarin er nog geen scheiding tussen kerk en staat was, moet zijn input meer als een voorzichtige stap richting bevrijding naar die scheiding gezien worden. Het zat meer in de richting van het zoeken naar debateerbaar kritiek op geloof zonder dat er mogelijk letterlijk koppen zouden rollen. Niet zozeer als een stap naar meer vingerwijzen van religieuze profeten. Zoals van onze bekende zelfverklaarde profeet hier, van wie ik vermoed dat hij maar al te graag (weer) in een "handmaid's tale samenleving" zou willen leven en daarom eigenlijk anti-vrij denken is.
[ Bericht 2% gewijzigd door Beathoven op 18-02-2026 13:17:23 ]
De passant die dit leest:quote:Op woensdag 18 februari 2026 12:05 schreef Ali_Kannibali het volgende:
[..]
Jij bent irritant met opzet. Kunnen we dat ook even bespreken?
Net een klein kleutertje dat het leuk vindt om anderen uit de tent te lokken. Senior was je toch?
ik ben een vrij denker
Ik vraag mij af waarom de users in F&L soms zo vervelend kunnen doen tegen elkaar. De mensen die hier komen beschouw ik over het algemeen als de intelligentste van FOK!quote:
[..]
Eens. @:Lenny77 @:Mijk
De discussie wordt hier helaas vrij persoonlijk gevoerd. Sommige reacties roepen eerder ergernis op dan dat ze bijdragen aan een inhoudelijke discussie.
Ik mag graag meelezen en leer bij maar ik voel mij zelf te dom om mee te kunnen doen op niveau.
Maar dan zie ik dit weer en dan denk ik: hoe dan
Jullie hebben elkaar nodig om te blijven prikkelen. Hoe kan je een discussie hebben en bijleren als iedereen hetzelfde denkt?
Los daarvan mag het wel wat minder op de man of een eventueel ver verleden.
Horum omnium fortissimi sunt Belgae
Het is fascinerend om te zien hoe Collins destijds de rede gebruikte als breekijzer om onder de knoet van de kerk uit te komen. Ik ben het dan ook grotendeels eens met die historische context: het was een noodzakelijke, voorzichtige dans om kritiekloos geloof bespreekbaar te maken zonder direct te worden geëxecuteerd op het hakblok. Toch zit er voor mij wel een addertje onder het gras bij die term 'vrijdenken'. Ik merk namelijk dat het in de praktijk nogal eens ontaardt in 'zomaar wat denken' waarbij de feitenbasis volledig uit het oog wordt verloren. Juist bij religieus georiënteerde mensen zie je dit vaak gebeuren. Onder het mom van vrijheid van denken worden feiten dan ingeruild voor persoonlijke aannames. Vrijdenken is in mijn ogen pas echt waardevol als het hand in hand gaat met rationaliteit en niet als een vrijbrief dient voor ongefundeerde beweringen. Het moet een bevrijding van autoriteit zijn maar zeker geen bevrijding van de werkelijkheid.quote:Op woensdag 18 februari 2026 13:08 schreef Beathoven het volgende:
De term 'vrijdenker' werd eind 17e eeuw bedacht door Anthony Collins (1676-1729), een Engelse filosoof en voorstander van het deïsme.
Hij populariseerde de term in zijn boek 'A Discourse of Free-Thinking' uit 1713. In dit werk definieerde hij vrijdenken als het gebruik van de rede om meningen te vormen over onderwerpen zoals religie, zonder zich te baseren op vooroordelen of autoriteit.
Belangrijke disclaimer:
Gegeven begin 18e eeuw een tijd was waarin er nog geen scheiding tussen kerk en staat was, moet zijn input meer als een voorzichtige stap richting bevrijding naar die scheiding gezien worden. Het zat meer in de richting van het zoeken naar debateerbaar kritiek op geloof zonder dat er mogelijk letterlijk koppen zouden rollen. Niet zozeer als een stap naar meer vingerwijzen van religieuze profeten. Zoals van onze bekende zelfverklaarde profeet hier.
Kijk, in de wonderlijke wereld van het denken heb je grofweg twee smaken: de scherpe kijker en de dromer. De scherpe kijker gebruikt methodisch twijfelen. Dat is als een goudzoeker die elke steen omdraait en pas juicht als hij echt bewijs in handen heeft. Deze denker durft zijn eigen ongelijk toe te geven zodra de feiten veranderen omdat de waarheid belangrijker is dan zijn eigen gelijk. Aan de andere kant staat de dromer die zich verliest in vrijblijvend speculeren wat vaak ontaardt in 'zomaar wat denken'. Hierbij wordt de term vrijdenken misbruikt als een soort vrijbrief om feiten te negeren die niet in het straatje passen. Waar de methodische denker de rede als kompas gebruikt, vaart de speculeerder puur op onderbuikgevoel en persoonlijke aannames. Vooral in religieuze hoek zie je dit vaak: men claimt de vrijheid om te denken maar vergeet de verantwoordelijkheid om te toetsen. Dit forum is hier een treurig voorbeeld van.
Echt vrijdenken is dus geen ontsnapping aan de realiteit, maar juist een diepe duik erin. Het verschil zit hem in de bereidheid om je mening te laten sneuvelen als de feiten dat vragen. Zonder die feitelijke basis is vrijdenken helaas niet meer dan een mooie naam voor intellectuele willekeur. En nogmaals, religieus bezetenen snappen dit verschil niet of willen het niet begrijpen. Zie dit forum.
[ Bericht 0% gewijzigd door EsserS op 18-02-2026 13:27:48 ]
Een dom persoon zoals ik zou denken: ja.quote:
3e poging of inmiddels 4e poging, dit begint vervelend te worden:
Vraag: is vrij denken hetzelfde als zo maar wat denken?
Ik ben vrij om te denken wat ik wil, ook al klopt het niet. In mijn hoofd ben ik wel vrij.
Horum omnium fortissimi sunt Belgae
Maar vervolgens rijst dan de vraag: "wat doe je dan in het dagelijkse leven met die gedachte?" Is dat dan je kompas of zoek je nog verder?quote:
[..]
Een dom persoon zoals ik zou denken: ja.
Ik ben vrij om te denken wat ik wil, ook al klopt het niet. In mijn hoofd ben ik wel vrij.
De vraag is: moet ik daar iets mee doen?quote:
[..]
Maar vervolgens rijst dan de vraag: "wat doe je dan in het dagelijkse leven met die gedachte?" Is dat dan je kompas of zoek je nog verder?
Of vind ik die vrijheid in mijn hoofd wel lekker om in te ontsnappen omdat ik in het dagelijkse leven wel netjes tussen de lijnen loop.
Horum omnium fortissimi sunt Belgae
Dit schuurt bij mij geloof ik een beetje omdat het voelt alsof je een hele scherpe scheiding maakt tussen wie je bent in je hoofd en hoe je je daarbuiten gedraagt. Voor jou is die binnenwereld een heerlijke plek om even te ontsnappen aan het 'netjes tussen de lijnen lopen' maar ik zoek in vrij denken juist een kompas voor het echte leven. Het voelt voor mij bijna als een dubbelleven: binnenin ben je een rebel maar buiten verandert er daardoor eigenlijk niets. Waar jij die vrijheid gebruikt als een rustpunt of eindstation zie ik het juist als het startpunt voor hoe ik in de wereld sta. Ik vraag me dan af of die twee werelden elkaar niet juist zouden moeten versterken in plaats van ze zo strikt gescheiden te houden. Is dat 'moeten' voor jou een last of vind je het stiekem wel comfortabel dat je gedachten geen consequenties hebben voor je dagelijkse leven? Ik ben benieuwd of je die vrijheid niet liever ook een beetje méér buiten die lijntjes zou willen ervaren.quote:
De vraag is: moet ik daar iets mee doen?
Of vind ik die vrijheid in mijn hoofd wel lekker om in te ontsnappen omdat ik in het dagelijkse leven wel netjes tussen de lijnen loop.
Sorry voor mijn neiging om de amateur-psycholoog uit te hangen.
Collins was ook voornamelijk van de rede buiten de bijbel om. Want met de bijbel erbij was niet moeilijk en gekaderd als in het zoveelste hokje binnen wat niet vrij was. Zoals oa evolutietheorie, geologie, alles wat tegen de scheppingsleer inging. En wat er niet allemaal werd ontdekt.quote:
[..]
Het is fascinerend om te zien hoe Collins destijds de rede gebruikte als breekijzer om onder de knoet van de kerk uit te komen. Ik ben het dan ook grotendeels eens met die historische context: het was een noodzakelijke, voorzichtige dans om kritiekloos geloof bespreekbaar te maken zonder direct te worden geëxecuteerd op het hakblok. Toch zit er voor mij wel een addertje onder het gras bij die term 'vrijdenken'. Ik merk namelijk dat het in de praktijk nogal eens ontaardt in 'zomaar wat denken' waarbij de feitenbasis volledig uit het oog wordt verloren. Juist bij religieus georiënteerde mensen zie je dit vaak gebeuren. Onder het mom van vrijheid van denken worden feiten dan ingeruild voor persoonlijke aannames. Vrijdenken is in mijn ogen pas echt waardevol als het hand in hand gaat met rationaliteit en niet als een vrijbrief dient voor ongefundeerde beweringen. Het moet een bevrijding van autoriteit zijn maar zeker geen bevrijding van de werkelijkheid.
Kijk, in de wonderlijke wereld van het denken heb je grofweg twee smaken: de scherpe kijker en de dromer. De scherpe kijker gebruikt methodisch twijfelen. Dat is als een goudzoeker die elke steen omdraait en pas juicht als hij echt bewijs in handen heeft. Deze denker durft zijn eigen ongelijk toe te geven zodra de feiten veranderen omdat de waarheid belangrijker is dan zijn eigen gelijk. Aan de andere kant staat de dromer die zich verliest in vrijblijvend speculeren wat vaak ontaardt in 'zomaar wat denken'. Hierbij wordt de term vrijdenken misbruikt als een soort vrijbrief om feiten te negeren die niet in het straatje passen. Waar de methodische denker de rede als kompas gebruikt, vaart de speculeerder puur op onderbuikgevoel en persoonlijke aannames. Vooral in religieuze hoek zie je dit vaak: men claimt de vrijheid om te denken maar vergeet de verantwoordelijkheid om te toetsen. Dit forum is hier een treurig voorbeeld van.
Echt vrijdenken is dus geen ontsnapping aan de realiteit, maar juist een diepe duik erin. Het verschil zit hem in de bereidheid om je mening te laten sneuvelen als de feiten dat vragen. Zonder die feitelijke basis is vrijdenken helaas niet meer dan een mooie naam voor intellectuele willekeur. En nogmaals, religieus bezetenen snappen dit verschil niet of willen het niet begrijpen. Zie dit forum.
Er zijn gelovigen die óók vrijdenken door met de wetenschappelijke methode te beredeneren tegen letterlijke bijbelse opvattingen. Maar Ali en Jonge aarde creationisten staan allerminst in die spagaat en labelen zich onterecht als vrijdenker. Zo opgesloten als het maar kan.
We noemen dat "zo-maar-wat-denken".quote:
[..]
Collins was ook voornamelijk van de rede buiten de bijbel om. Want met de bijbel erbij was niet moeilijk en gekaderd als in het zoveelste hokje binnen wat niet vrij was. Zoals oa evolutietheorie, geologie, alles wat tegen de scheppingsleer inging. En wat er niet allemaal werd ontdekt.
Er zijn gelovigen die óók vrijdenken door met de wetenschappelijke methode te beredeneren tegen letterlijke bijbelse opvattingen. Maar Ali en Jonge aarde creationisten staan allerminst in die spagaat en labelen zich onterecht als vrijdenker. Zo opgesloten als het maar kan.
Rare jongens, die creatonisten.
Stel je voor dat je een puzzel gaat leggen. Een vrijdenker begint zonder te weten wat de afbeelding is. Hij kijkt simpelweg naar hoe de stukjes logisch in elkaar passen en accepteert de uitkomst, wat die ook is. Een creationist werkt andersom. Hij heeft de doos met de afbeelding (het geloof) al voor zich staan. Als een stukje van de wetenschap niet in dat plaatje past, wordt het aan de kant gelegd of passend gemaakt.
Hoewel creationisten zichzelf soms "vrijdenkers" noemen omdat ze tegen de stroom van de wetenschap inzwemmen, klopt dat helemaal niet. Echte vrijdenkers laten zich namelijk leiden door bewijs, niet door een vaststaand heilig boek of dogma. In feite ruilt een creationist de ene autoriteit (de wetenschap) in voor een andere (de religie). Je bent dan wel een rebel, je maakt jezelf wijs dat je een onafhankelijk denker bent die het beter weet dan degenen die tientallen jaren onderzoek hebben gedaan maar je denkwijze zit nog steeds vast aan een onwrikbare conclusie.
Echt vrijdenken betekent dat je bereid bent om je eigen gelijk los te laten zodra de feiten iets anders laten zien. En dat is precies waar de schoen wringt bij de believers van een jonge aarde. Helaas is ook dit subforum doordrenkt van desinformatie en ander feitenvrij gewauwel met een religieuze inhoud.
Stel je voor dat je een puzzel gaat leggen. Een vrijdenker begint zonder te weten wat de afbeelding is. Hij kijkt simpelweg naar hoe de stukjes logisch in elkaar passen en accepteert de uitkomst, wat die ook is. Een creationist werkt andersom. Hij heeft de doos met de afbeelding (het geloof) al voor zich staan. Als een stukje van de wetenschap niet in dat plaatje past, wordt het aan de kant gelegd of passend gemaakt.
Hoewel creationisten zichzelf soms "vrijdenkers" noemen omdat ze tegen de stroom van de wetenschap inzwemmen, klopt dat helemaal niet. Echte vrijdenkers laten zich namelijk leiden door bewijs, niet door een vaststaand heilig boek of dogma. In feite ruilt een creationist de ene autoriteit (de wetenschap) in voor een andere (de religie). Je bent dan wel een rebel, je maakt jezelf wijs dat je een onafhankelijk denker bent die het beter weet dan degenen die tientallen jaren onderzoek hebben gedaan maar je denkwijze zit nog steeds vast aan een onwrikbare conclusie.
Echt vrijdenken betekent dat je bereid bent om je eigen gelijk los te laten zodra de feiten iets anders laten zien. En dat is precies waar de schoen wringt bij de believers van een jonge aarde. Helaas is ook dit subforum doordrenkt van desinformatie en ander feitenvrij gewauwel met een religieuze inhoud.
Moet een vrijdenker dan rebels zijn?
Of moet dit gebaseerd zijn op bewijs?
Ik vind eigenlijk van niet.
Of moet dit gebaseerd zijn op bewijs?
Ik vind eigenlijk van niet.
Horum omnium fortissimi sunt Belgae
Vrijdenken zonder bewijs is simpelweg een mening of in het ergste geval een complottheorie. Vrijdenken is onlosmakelijk verbonden met de wetenschappelijke methode en de logica. Een vrijdenker verwerpt dogma's (ideeën die je moet geloven omdat een autoriteit dat zegt). In plaats daarvan accepteert hij conclusies die voortvloeien uit toetsbaar bewijs. En wat denk je van zelfcorrectie? Dit is het belangrijkste verschil. Een rebel blijft vaak bij zijn verzet. Een vrijdenker is bereid zijn eigen ongelijk toe te geven zodra er nieuw, beter bewijs op tafel komt.quote:
Moet een vrijdenker dan rebels zijn?
Of moet dit gebaseerd zijn op bewijs?
Ik vind eigenlijk van niet.
Hoewel een vrijdenker niet start als rebel eindigt hij daar vaak wel. Waarom? Omdat de maatschappij, religies, cultuur en politieke stromingen vaak vasthouden aan tradities die niet op bewijs zijn gebaseerd.
"Vrijdenken is niet het recht om te zeggen wat je wilt maar de plicht om te begrijpen waarom je het zegt." ~ (zie: Revel, Spinoza en zelfs Kant)
Wanneer een vrijdenker op basis van feiten concludeert dat een algemeen geaccepteerde waarheid onjuist is, wordt zijn positie automatisch een daad van rebellie. Denk aan Galileo Galilei: hij was geen rebel omdat hij ruzie wilde met de kerk maar omdat zijn telescoop hem iets liet zien wat niet overeenkwam met de officiële leer. Hij ging tegen de gevestigde 'wetenschappelijke' opvattingen in en werd een rebel. Maar tegelijkertijd bleef hij een om bewijs smekende vrijdenker omdat niemand anders een overtuigend tegenbewijs in petto had. En na ruim 400 jaar heeft nog steeds niemand dat gedaan.
In de oorspronkelijke context was een vrijdenker rebels door de ogen van iemand die een religie volledig als levensbeschouwing nam en in een samenleving waarin dingen nog meer vrij zwart / wit waren. Dus ja, dan was je vermoedelijk al snel een beetje tot vrij rebels.quote:
Moet een vrijdenker dan rebels zijn?
Of moet dit gebaseerd zijn op bewijs?
Ik vind eigenlijk van niet.
Dat van zelfcorrectie vind ik zeer belangrijk, zelfs absolute noodzaak.quote:
[..]
Vrijdenken zonder bewijs is simpelweg een mening of in het ergste geval een complottheorie. Vrijdenken is onlosmakelijk verbonden met de wetenschappelijke methode en de logica. Een vrijdenker verwerpt dogma's (ideeën die je moet geloven omdat een autoriteit dat zegt). In plaats daarvan accepteert hij conclusies die voortvloeien uit toetsbaar bewijs. En wat denk je van zelfcorrectie? Dit is het belangrijkste verschil. Een rebel blijft vaak bij zijn verzet. Een vrijdenker is bereid zijn eigen ongelijk toe te geven zodra er nieuw, beter bewijs op tafel komt.
Hoewel een vrijdenker niet start als rebel eindigt hij daar vaak wel. Waarom? Omdat de maatschappij, religies, cultuur en politieke stromingen vaak vasthouden aan tradities die niet op bewijs zijn gebaseerd.
"Vrijdenken is niet het recht om te zeggen wat je wilt maar de plicht om te begrijpen waarom je het zegt." ~ (zie: Revel, Spinoza en zelfs Kant)
Wanneer een vrijdenker op basis van feiten concludeert dat een algemeen geaccepteerde waarheid onjuist is, wordt zijn positie automatisch een daad van rebellie. Denk aan Galileo Galilei: hij was geen rebel omdat hij ruzie wilde met de kerk maar omdat zijn telescoop hem iets liet zien wat niet overeenkwam met de officiële leer. Hij ging tegen de gevestigde 'wetenschappelijke' opvattingen in en werd een rebel. Maar tegelijkertijd bleef hij een om bewijs smekende vrijdenker omdat niemand anders een overtuigend tegenbewijs in petto had. En na ruim 400 jaar heeft nog steeds niemand dat gedaan.
Maar ik beschouw vrijdenken niet persé als iets dat een daad van rebellie moet worden. Waarom moet ik degene zijn die iets gaat veranderen? Wie zegt dat mijn denken juist is? Is er wel noodzaak aan die verandering?
Dat vrijdenken kan toch iets van mij alleen zijn om vorm te geven aan mijn eigen leven? Zonder de noodzaak uit de wereldse lijnen te treden?
Horum omnium fortissimi sunt Belgae
Maar dan spreek je eigenlijk toch over een activist? Of een wereldverbeteraar in de brede zin?quote:
[..]
In de oorspronkelijke context was een vrijdenker rebels door de ogen van iemand die een religie volledig als levensbeschouwing nam en in een samenleving waarin dingen nog meer vrij zwart / wit waren. Dus ja, dan was je vermoedelijk al snel een beetje tot vrij rebels.
Je kan zoiets als vrijdenken toch heel klein houden?
Horum omnium fortissimi sunt Belgae
Dat zal de moderne bril zijn. Ik denk meer dat iemand als James Talarico in die tijd al een stereotype vrijdenker was. Nog Christelijk maar toch een prediker in de scheiding van kerk en staat en geen verwerper van de wetenschap. Veel wetenschappers waren ook oprecht gelovig, of deden alsof ze gelovig waren.quote:
[..]
Maar dan spreek je eigenlijk toch over een activist? Of een wereldverbeteraar in de brede zin?
Je kan zoiets als vrijdenken toch heel klein houden?
Tja, je zal vast gelijk hebben. En ik snap dat sommige mensen daar verder in willen gaan of in zijn geval: dit willen uitdragen.quote:
[..]
Dat zal de moderne bril zijn. Ik denk meer dat iemand als James Talarico in die tijd al een stereotype vrijdenker was. Nog Christelijk maar toch een prediker in de scheiding van kerk en staat en geen verwerper van de wetenschap. Veel wetenschappers waren ook oprecht gelovig, of deden alsof ze gelovig waren.
Ik zie echter niet in waarom het één met het ander verbonden moet worden.
Misschien ook omdat ik ergens denk dat alles wel een beetje bestreden is (hier toch, nog genoeg plaatsen in de wereld waar heel dringend wat vrijdenkers in grote aantallen mogen optreden)
Horum omnium fortissimi sunt Belgae
1. Je hoeft niet perse een (unieke) rebel te zijn die iets wil veranderen. Je hoeft geen rebel te zijn of te worden om een vrijdenker te zijn. Alleen de drang om echt te weten 'hoe het zit' en feiten daarbij te zoeken, is genoeg. Wees daarbij geen dogmatisch persoon als nieuwe feiten je eerdere overtuiging tegenspreken. Wees niet bang om je overtuiging dan te herzien. Dan pas kan je spreken van 'vrij denken'.quote:
[..]
Dat van zelfcorrectie vind ik zeer belangrijk, zelfs absolute noodzaak.
Maar ik beschouw vrijdenken niet persé als iets dat een daad van rebellie moet worden. Waarom moet ik degene zijn die iets gaat veranderen? Wie zegt dat mijn denken juist is? Is er wel noodzaak aan die verandering?
Dat vrijdenken kan toch iets van mij alleen zijn om vorm te geven aan mijn eigen leven? Zonder de noodzaak uit de wereldse lijnen te treden?
2. Zoals ik dit begrijp, vraag je om de ruimte om een "stille vrijdenker" te zijn. Iemand die autonoom denkt, maar niet de behoefte voelt om de confrontatie met de gevestigde orde aan te gaan. Hier ben ik het natuurlijk helemaal mee eens. Waarom zou je een luidruchtige 'pleiter van de waarheid' moeten zijn? Die noodzaak is er niet. Voor niemand.
[ Bericht 0% gewijzigd door EsserS op 18-02-2026 17:44:55 ]
1. Eens, het zelf zoeken en aftoetsen, dat is fijn. Dogmatisch zal ik nooit zijn, ik word zeer graag bewezen van het tegendeel. Daar leer je van. Ik hou ervan om steeds verbaasd te worden door anderen en dat kan op vele niveaus.quote:
[..]
1. Je hoeft niet perse een (unieke) rebel te zijn die iets wil veranderen. Je hoeft geen rebel te zijn of te worden om een vrijdenker te zijn. Alleen de drang om echt te weten 'hoe het zit' en feiten daarbij te zoeken, is genoeg. Wees daarbij geen dogmatisch persoon als nieuwe feiten je eerdere overtuiging tegenspreken. Wees niet bang om je overtuiging dan te herzien. Dan pas kan je spreken van 'vrij denken'.
2. Zoals ik dit begrijp, vraag je om de ruimte om een "stille vrijdenker" te zijn. Iemand die autonoom denkt, maar niet de behoefte voelt om de confrontatie met de gevestigde orde aan te gaan. Hier ben ik het natuurlijk helemaal eens. Waarom zou je een luidruchtige 'pleiter van de waarheid' moeten zijn? Die noodzaak is er niet. Voor niemand.
2. Ik vraag eigenlijk nergens om
Het gaat eigenlijk niet eens om de confrontatie, maar ik ben inderdaad wel van mening dat niemand zit te wachten op wat Lenny77 allemaal te melden heeft. Er zijn al genoeg nutteloze schreeuwers in deze wereld.
Horum omnium fortissimi sunt Belgae
Uiteindelijk is een mening of overtuiging 'dust in the wind.' Een mening of overtuiging is net zo sterfelijk als de mens. Of niet? Als ik dit koppel aan wat je schreef over vrijdenken in jezelf: als jij je vrije gedachten voor jezelf houdt dan kies je er eigenlijk voor om je meningen sterfelijk te laten zijn. Ze blijven veilig bij jou maar ze verdwijnen ook met jou. Zodra je die lijnen wel zou overschrijden en je mening deelt, geef je die mening een kans op de eeuwigheid maar stelt ze die ook bloot aan kritiek en vervorming.quote:
[..]
1. Eens, het zelf zoeken en aftoetsen, dat is fijn. Dogmatisch zal ik nooit zijn, ik word zeer graag bewezen van het tegendeel. Daar leer je van. Ik hou ervan om steeds verbaasd te worden door anderen en dat kan op vele niveaus.
2. Ik vraag eigenlijk nergens om
Het gaat eigenlijk niet eens om de confrontatie, maar ik ben inderdaad wel van mening dat niemand zit te wachten op wat Lenny77 allemaal te melden heeft. Er zijn al genoeg nutteloze schreeuwers in deze wereld.
Soms is geen eeuwigheid nodig en mogen dingen voor altijd verdwijnen, zeker mijn gedachtenquote:
[..]
Uiteindelijk is een mening of overtuiging 'dust in the wind.' Een mening of overtuiging is net zo sterfelijk als de mens. Of niet? Als ik dit koppel aan wat je schreef over vrijdenken in jezelf: als jij je vrije gedachten voor jezelf houdt dan kies je er eigenlijk voor om je meningen sterfelijk te laten zijn. Ze blijven veilig bij jou maar ze verdwijnen ook met jou. Zodra je die lijnen wel zou overschrijden en je mening deelt, geef je die mening een kans op de eeuwigheid maar stelt ze die ook bloot aan kritiek en vervorming.
Misschien dat ik bij het vrijdenken op een ander spoor zit? Het zoeken naar verlichting, onthechting,.. ?
De verandering in jezelf.
Maar ok, soms mag een steentje wel eens in het water gegooid worden om te kijken tot waar de rimpels rollen.
Horum omnium fortissimi sunt Belgae
Ik denk dat we gouden tijden met vrijdenkers hebben gehad. Hier wordt het ook weleens toegepast.quote:
[..]
Tja, je zal vast gelijk hebben. En ik snap dat sommige mensen daar verder in willen gaan of in zijn geval: dit willen uitdragen.
Ik zie echter niet in waarom het één met het ander verbonden moet worden.
Misschien ook omdat ik ergens denk dat alles wel een beetje bestreden is (hier toch, nog genoeg plaatsen in de wereld waar heel dringend wat vrijdenkers in grote aantallen mogen optreden)
Ik vergeet trouwens de hele wereld van ontwikkelingen in de filosofie en psychologie en sluit ook het journalistieke / onderzoeksjournalistieke gilde niet uit. Samen met de moderne rechtsspraak en trias politica.
Alles draaide heel langzaam naar deze moderne tijd met bronnen en argumentatie en stond toen nog deels of volledig in de kinderschoenen. En vrijdenken als in 'vrijheid van' de kerk, je buurman die je verlinkte om hekserij, blasfemie of de grillen van de extreme klassejustitie met het geloof erbij. Het waren dingen die vooral de klootzakken (zie Amerika nu) munitie gaven om ongefundeerd wraak te nemen.
In Actieve zin heeft het vrijdenken bijvoorbeeld de vrijmetselarij een boost gegeven, welke in de VS met gangenstelsels tussen loges slaven een schuilplaats gaven en van eten voorzagen. Wat ook wel weer Christelijke waardes had, maar het heeft behoorlijk wat voeten in de aarde gehad. Ook het communisme, kapitalisme, socialisme etc kwamen ooit uit die koker.
De moderne kijk van sommigen op wat vrijdenken volgens hen is, als in het vrij zijn om naast het preken vooral zonder nuance / filter te complotdenken en van alles maar ongefundeerd uit te kramen is vooral een druk op de terugspoelknop.
[ Bericht 1% gewijzigd door Beathoven op 18-02-2026 19:23:02 ]
De complotdenker is in mijn ogen allesbehalve een vrijdenker. Maar ik neem aan dat ze dat wel van zichzelf denken.quote:
De moderne kijk van sommigen op wat vrijdenken volgens hen is, als in het vrij zijn om naast het preken vooral zonder nuance / filter te complotdenken en van alles maar ongefundeerd uit te kramen is vooral een druk op de terugspoelknop.
Dat wil niet zeggen dat je niet kritisch mag zijn of even dieper mag graven. Integendeel. Maar de fuik wenkt, zeg maar, en daar moet men voorzichtig mee zijn.
Horum omnium fortissimi sunt Belgae
