Energietransitie in gevaar door 'onrealistische' vervangoperatie slimme meters
Netbeheerders moeten voor 2029 bij ruim 2,7 miljoen huishoudens de elektriciteitsmeter vervangen. Maar in het huidige tempo is het de vraag of alle meters op tijd zijn verwisseld. Experts noemen de plannen onrealistisch en onhaalbaar.
Volgend jaar gaat de nieuwe energiewet in. Die wet verplicht iedereen die nog een ouderwetse elektriciteitsmeter met draaischijf heeft over te stappen op een digitale meter of op een slimme elektriciteitsmeter. Uit cijfers van Netbeheer Nederland blijkt dat begin dit jaar bij nog ruim een half miljoen huishoudens zo'n oude meter hing.
Daarbovenop moeten netbeheerders voor begin 2029 ook nog eens dik 2,2 miljoen slimme meters gaan vervangen. Dat is nodig omdat deze meters de meterstanden via een zogenoemde GPRS-verbinding versturen. Dat is een dataverbinding via het ouderwetse gsm-netwerk van KPN of Vodafone. Die netwerken stammen nog uit de jaren negentig. De providers willen hun oude gsm-netwerken uiterlijk in 2029 helemaal uitzetten.
Sinds 2024 zijn al 300.000 elektriciteitsmeters vervangen, stelt een woordvoerder van Netbeheer Nederland tegen NU.nl. Dat in de komende jaren nog eens 2,7 miljoen meters vervangen moeten worden, is volgens hem haalbaar. "Het is opgenomen in het werkpakket, dus mankracht en materialen zijn erop gepland."
De benodigde vervangingsoperatie staat volgens een hooggeplaatste ingewijde bij netbeheerders op de radar. Maar die operatie is volgens hem zo groot, dat het onhaalbaar is in de tijd die ervoor staat. "Dit is een gigantisch probleem, maar er vindt struisvogelpolitiek plaats."
Vervangen van 2,7 miljoen meters in 3,5 jaar is 'onrealistisch'Ook experts noemen het vervangen van 2,7 miljoen elektriciteitsmeters in minder dan 3,5 jaar tijd "onrealistisch". "Een monteur is minimaal een uur bezig een meter te vervangen", legt onafhankelijk energie-expert Dennis van der Meij van Solar-engineering.nl uit. "Dat betekent dat netbeheerders dus minimaal 2,7 miljoen manuren nodig hebben om al die meters te vervangen en vanaf nu iedere week ruim 17.500 meters moeten wisselen."
Maar daar blijft het niet bij. "Monteurs moeten ook nog naar de mensen toe rijden. De meters moeten besteld, gecontroleerd en getest worden. En de vervanging moet ingepland worden. Daar heb je allemaal mensen voor nodig", vult energiedeskundige Jeroen Bakker van de energiewebsite Jeroen.nl aan. "Zo kan de vervanging van één meter al snel totaal vijf manuren kosten."
Netbeheerders hebben volgens Bakker nu al moeite gekwalificeerd personeel te vinden om het stroomnet uit te breiden. "Monteurs die ingezet worden voor het verwisselen van elektriciteitsmeters kunnen niet ingezet worden op de broodnodige uitbreiding van het elektriciteitsnet. Netbeheerders moeten dus echt keuzes maken."
Oude meters zitten energietransitie in de wegDat vanaf 2029 oude elektriciteitsmeters geen meterstanden meer kunnen versturen, zit de energietransitie behoorlijk in de weg, zeggen experts. "Zonder werkende slimme meter is het niet mogelijk een dynamisch energiecontract af te sluiten", zegt Bakker. "Als mensen straks een vast contract moeten afsluiten omdat hun meter niet meer functioneert, hebben die mensen ook geen prikkel meer om hun energieverbruik te sturen op de beschikbaarheid van elektriciteit."
Dat laatste is juist zo belangrijk voor de energietransitie. Doordat steeds meer elektriciteit duurzaam wordt opgewekt, zijn er pieken en dalen in de beschikbaarheid van stroom. Bakker: "Met een dynamisch contract geef je mensen een financiële prikkel om energie te gebruiken als die beschikbaar is en verbruik te beperken als elektriciteit schaars is."
Dynamische energiecontracten zijn de afgelopen jaren enorm in opkomst. Zo'n 7 procent van alle Nederlandse huishoudens heeft al een dynamisch energiecontract, becijfert marktonderzoeksbureau Multiscope.
Dynamische contracten zijn vooral populair onder zonnepaneelbezitters en bezitters van elektrische auto's met slimme laadpalen, bevestigt Bakker. Hij verwacht dat in de komende jaren steeds meer huishoudens overstappen op een dynamisch energiecontract.
KPN houdt 2G-netwerk langer in de lucht voor elektriciteitsmetersBij zowel de Rijksdienst Digitale Infrastructuur (RDI) als de Autoriteit Consument & Markt (ACM) is bekend dat het netwerk waarmee veel slimme meters communiceren wordt uitgefaseerd, bevestigen woordvoerders van beide instanties. De RDI wijst naar KPN en Vodafone. "Zij zullen contact hebben met hun klanten op die netwerken om een uitfaseringsplan en eventuele alternatieven te bespreken", zegt een woordvoerder.
De ACM heeft KPN en Vodafone gevraagd te onderzoeken welke zakelijke gebruikers grootschalig apparatuur moeten vervangen vanwege het afschakelen van netwerken, blijkt uit een rapport uit 2024. De toezichthouder verzocht de providers de mogelijkheid te overwegen om deze gebruikers tegen betaling nog voor een beperkte langere tijd van het betreffende netwerk te laten gebruikmaken.
KPN heeft daar gehoor aan gegeven. De provider sluit eind 2027 het gsm-netwerk voor particuliere klanten. KPN houdt daarna nog een klein gedeelte van dat netwerk in de lucht tot 1 januari 2029 specifiek voor slimme meters, bevestigt het bedrijf aan NU.nl.
Vodafone heeft nog geen definitieve einddatum vastgelegd waarop het gsm-netwerk wordt uitgeschakeld. Het netwerk blijft volgens een woordvoerder "minimaal tot eind 2026" in de lucht. De provider geeft aan in gesprek te zijn met gebruikers van het netwerk over de uitfasering en de gevolgen daarvan, maar kon geen specifieke uitspraken doen over de ondersteuning voor slimme elektriciteitsmeters.
https://www.nu.nl/tech/63(...)e-slimme-meters.htmlEn degenen met een draaischijfmeter maar lachen