Gemeente betaalt steeds meer facturen, maar weet van duizenden niet of het terecht is
Wethouder van Financiën Hester van Buren (PvdA) denkt nog steeds dat uiterlijk 19 mei de crisis rondom de invoering van het nieuwe betaalsysteem van de gemeente is opgelost. Dat meldde ze vanmorgen tijdens een nieuw debat over de problemen bij de implementatie van het AFIS-systeem. Op het hoogtepunt stonden er nog tienduizenden facturen open bij de gemeente, die de betaaltermijn hadden overschreden. Vorige week zijn er 7000 facturen betaald zonder dat is bekeken of het wel terecht is. "De daling lijkt bijna te mooi om waar te zijn", zegt VVD-raadslid Kune Burgers.
Vorige week stonden er nog zo'n 6000 facturen buiten betaaltermijn bij de gemeente open. Vergeleken met het hoogtepunt in februari - tegen de 30.000 aan - is het aantal stevig gedaald. In 'normale' tijden liggen er bij de gemeente zo'n 3000 facturen langer dan 30 dagen op de plank. Wethouder Van Buren heeft de afgelopen maanden meermaals in debatten en interviews scenario's geschetst van wanneer de crisis opgelost moet zijn. Het slechtste scenario is dat er uiterlijk 19 mei weer sprake is van een normale werkvoorraad te laat betaalde facturen.
Voorschotten
De daling van de afgelopen weken betekent niet dat het werk voor het team van ambtenaren, dat dit hoofdpijndossier moet oplossen, afneemt. Reden: voor 6000 facturen is namelijk de afgelopen tijd een voorschot uitbetaald. Daarnaast zijn er vorige week 7000 facturen betaald waarvan de goed- of afkeuring achteraf plaatsvindt. Wanneer bij de controle achteraf blijkt dat een factuur onterecht betaald is, moet het betaalde bedrag door de gemeente teruggevorderd worden bij de leverancier.
Die noodgrepen van de wethouder - of zoals ze het zelf telkens noemt: 'onorthodoxe maatregelen' - betekenen dus dat er nog veel werk te verrichten is. In de woorden van Cas van Berkel (Ja21) tijdens het debat: "Er is een trukendoos opengetrokken. Het is een lapmiddel. We krijgen geen inzicht in de totale chaos en uitzonderingen die er zijn."
En: "Dergelijk gebrek aan transparantie maakt het onmogelijk om te controleren of deze noodgreep daadwerkelijk tot structurele verbeteringen leidt, of dat het probleem simpelweg wordt doorgeschoven naar de toekomst."
Van Buren reageerde fel op de kritiek van Ja21. "Ik vind spreken van een trukendoos vervelend. We zijn supertransparant. Het is geen trukendoos. Ik neem daar aanstoot aan. We zijn de boel aan het oplossen. Ik begrijp het niet. Binnen een paar weken komen we weer op een normale werkvoorraad."
Laurens Lochtenberg van het CDA uitte dezelfde zorg als Ja21, maar wel in andere bewoording: "Schot in de zaak of voorschotten aan het overmaken? Krijgen we straks weer een berg af te handelen facturen?"
De wethouder denkt dat het allemaal wel gaat meevallen. "Mensen kunnen dubbele facturen hebben ingestuurd, maar ik ga er niet vanuit dat het om hele grote aantallen gaat."
"Er lijkt licht aan het einde van de tunnel te komen. Ik ben kritisch op de controle op rechtmatigheid. Het moet wel netjes verwerkt worden in de boeken"
Farley Asruf, PvdA-raadslid
Ook de VVD zei dat de reputatie van de gemeente een deuk heeft opgelopen. "Als 19 mei gehaald wordt, is dat geen prestatie. Vele leveranciers en ondernemers hebben lang moeten wachten", zei Burgers. Hij haalde ook de tot nu toe bekende kosten van de hersteloperatie aan: 2,8 miljoen euro. "Het moet nog maar blijken of dat voldoende is." Antwoord op die vraag - de kosten van het factuurfiasco - komt over twee weken als de wethouder haar Voorjaarsnota presenteert.
Coalitie
Tegenover een kritische oppositie was er een opgeluchte coalitie. Zoals ook in eerdere debatten zocht Farley Asruf (PvdA) het debat op met Ja21. Hij noemde de bijdrage van Van Berkel 'selectief shoppen': "Toen de aantallen omhoog liepen, was Ja21 de eerste om dat te benoemen."
Asruf zei verder over de laatste stand van zaken: "Er lijkt licht aan het einde van de tunnel te komen. Ik ben kritisch op de controle op rechtmatigheid. Het moet wel netjes verwerkt worden in de boeken." Hij doelt daarmee op onder andere de uitgekeerde voorschotten en de vorige week betaalde facturen waarvan de goed- of afkeuring achter plaatsvindt.
Jenneke van Pijpen (GroenLinks) denkt dat de crisis bezworen lijkt. "De crisis is dat mensen niet betaald kregen. Het wil niet zeggen dat niet alle problemen opgelost zijn. Ik vind het goed nieuws, maar nog niet goed genoeg."
Evaluatie
De afgelopen weken heeft Deloitte een zogeheten 'health check' uitgevoerd naar de invoering van het nieuwe betaalsysteem. Het is een eerste doorkijk over hoe het zo mis kon gaan. Deloitte noemt het 'opvallend' dat de geconstateerde problemen pas in de productiefase naar voren zijn gekomen, omdat dit normaal gesproken bij een project in de testfase aan het licht komt.
Raadslid Sheher Khan van Denk wilde daarom van de coalitiepartijen weten wat ze van de uitkomst van het onderzoek van Deloitte vinden. Die partijen wilden daar nog geen antwoord op geven. Erik Schmit (D66): "Op basis van een complete evaluatie gaan we het gesprek aan." Die evaluatie wordt nog voor het zomerreces verwacht.
Ja21, VVD en CDA herhaalde dat 19 mei voor hen een harde deadline is. Welke gevolgen het heeft voor de wethouder als ze die datum niet haalt, bleef onduidelijk. Een nieuwe motie van afkeuring of wantrouwen hangt dan zo goed als zeker boven de markt.
Van Buren: "Ik ga mij niet vastpinnen op een datum. Ik ga ervan uit dat het ons gaat lukken." De wethouder liet daarnaast weten dat de ingehuurde extra capaciteit aan medewerkers - ruim 100 fte - voorlopig nodig blijft. De rekening voor de stad daarvan horen we op 22 mei.
https://www.at5.nl/artike(...)alt-facturen-terechtIncompetentie trut