https://www.ad.nl/binnenl(...)an-rusland~a44c0ff2/quote:
OM: Dmitri (55) regelde vanuit Gelders dorpje microchips en drones in opdracht van Rusland
Met vervalste facturen en een dekmantelbedrijf in kantoorartikelen zou een Rus uit Gelderland microchips en andere technologie naar Rusland hebben gesmokkeld. Het Openbaar Ministerie vreest dat de technologie uiteindelijk terecht is gekomen in de Russische wapenindustrie.
Dmitri K. (55) zou daarvoor zijn bedrijf in een Gelders dorpje vlak bij Deventer hebben gebruikt als dekmantel. In mei, een paar maanden nadat de EU met sancties kwam tegen Rusland, veranderde hij de naam van zijn zaak. In plaats van in radio-elektronische onderdelen handelde hij op papier plots in kantoorartikelen en andere consumentenproducten.
In werkelijkheid verkocht hij volgens het Openbaar Ministerie nog altijd microchips, of onderdelen daarvan. Om de sancties te omzeilen, vervalste hij documenten. Op facturen stond een bedrijf op de Malediven als klant, terwijl de technologische goederen uiteindelijk bedoeld waren voor bedrijven in Rusland. Tussen juni en september zou hij acht facturen hebben vervalst en ging het volgens het OM om goederen ter waarde van 2 miljoen euro.
Militaire doeleinden
„Tijdens het onderzoek krijgen we een steeds beter beeld hoe in opdracht van Russische bedrijven op grote schaal technologie werd aangeschaft. Dat laten ze naar Nederland zenden, waar het via andere landen uiteindelijk terechtkomt in Rusland. Waarschijnlijk is die technologie gebruikt voor militaire doeleinden”, vertelt de officier van justitie donderdag tijdens een voorbereidende zitting bij de rechtbank Rotterdam.
De microchips en andere goederen kwamen terecht bij een onderneming in Moskou die zaken doet met het hightechbedrijf Rostec, dat op zijn beurt weer onder andere aan de wapenindustrie levert. Ook zou de man hebben geprobeerd om drones naar Rusland te krijgen. „Hetzelfde type drones dat door het Russische leger wordt gebruikt”, aldus de officier. Die er ook nog even op wees dat de telefoon van de verdachte vol stond met pro-Russische oorlogsfoto's.
Betalingen uit Rusland
„Er wordt nu een gigantisch verhaal van gemaakt. Ja, er zijn spullen aan een bedrijf in Moskou geleverd, de betalingen kwamen ook gewoon uit Rusland. Daar is niks geheims aan”, reageert advocaat Christian Visser. „En dat bedrijf doet weer zaken met Rostec, een gigantisch bedrijf, dat ook weleens aan de wapenindustrie levert. Maar nergens blijkt uit dat de goederen van mijn cliënt zijn beland bij het Russische leger.”
Volgens Visser gaat het ook niet om 2 miljoen euro aan spullen (‘Dat was een typefout’), maar om drie ton. En veranderde de man de naam van zijn bedrijf, omdat er een andere onderneming was met een vergelijkbare naam. Dmitri K. zat tweeënhalve maand vast, maar de rechtbank Rotterdam besloot zijn voorlopige hechtenis te schorsen.
De zaak kwam aan het rollen na een melding van een bank over verdachte betalingen vanuit Rusland. Ook trok een transporteur aan de bel die de goederen moest uitvoeren. Na onderzoek van de Fiod samen met de douane en Europol kon Dmitri K. 27 september worden aangehouden. Hij heeft zowel de Nederlandse als de Russische nationaliteit en woont al ongeveer dertig jaar in Nederland.
Dekmantelbedrijven
Een dag na de Russische invasie in Oekraïne, eind februari, scherpte de EU de sancties tegen Rusland aan. Er kwam een verbod op de uitvoer van technologie en goederen die konden worden gebruikt voor militaire doeleinden. In Rusland zou een groot tekort zijn aan microchips, die kunnen worden gebruikt voor de productie van wapens.
Jan Swillens, directeur van de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) waarschuwde eind oktober dat Rusland gebruikmaakt van tientallen ‘dekmantelbedrijven’ om westerse technologie het land in te smokkelen. Daardoor leveren Nederlandse bedrijven, zonder dat ze het weten, goederen als microchips aan de Russen.
,,Wij zien dat de Russische militaire inlichtingendienst GRU actief betrokken is bij de inkoop van technologie, die ook voor wapens kan worden gebruikt”, zei Swillens daarover. De GRU zou daarvoor al sinds de Russische invasie in 2014, toen De Krim werd binnengevallen en de EU met de eerste sancties kwam, dekmantelbedrijven opzetten. Of dat in deze zaak ook speelt, is niet duidelijk.
Dat Nederlandse chips ook daadwerkelijk in wapentuig terechtkomen, bleek afgelopen zomer. Britse onderzoekers ontdekten dat technologie van onder andere het Eindhovense bedrijf NXP werd gebruikt in Russische kamikazedrones en kruisraketten. Ook van het Nijmeegse bedrijf Nexperia zijn producten teruggevonden in apparatuur die tijdens de oorlog in Oekraïne werd gebruikt.