Ik vind het ook een mooie theorie. Maar uiteindelijk onhoudbaar, omdat hij een andere wereld poneert, zoals alle gifmengers dat doen.quote:Op maandag 9 mei 2022 18:45 schreef laforest het volgende:
Waarom niet? Wij ervaren de wereld niet direct, dus we kunnen het niet weten. Kant was dat betreft agnostisch.
En gelijk had ie. Je weet hoe ogen werken en hoe wij dan een representatie van de wereld verwerken? Dát is wat wij weten. En onze zintuigen zijn niet bepaald betrouwbaar. Zowel ons zicht niet (optische illusies) en als je weet hoe het voelen van een voorwerp in z'n werk gaat dan is dat ook een truuk van je hersenen zoals de kleuren die je ziet ook niet accuraat zijn.
quote:Zoek toch niets achter de fenomenen; zij zijn zelf de leer.
Andere wereld? Dat is een grove misinterpretatie van Kant. Zou jij specifiek kunnen definiëren wat jij daarmee bedoelt?quote:Op maandag 9 mei 2022 19:12 schreef Amerauder het volgende:
[..]
Ik vind het ook een mooie theorie. Maar uiteindelijk onhoudbaar, omdat hij een andere wereld poneert, zoals alle gifmengers dat doen.
De kleuren niet accuraat? Maar wat zouden we ons bij 'accurate kleuren' dan voor moeten stellen? Wie dit goed overdenkt kan niet anders dan tot de conclusie komen dat deze 'accuraatheid' wel een illusie moet zijn. Wie verder kijkt, die ziet dat het vergif is. We moeten leren zien dat precies dat aspect van kleuren wat hier 'niet accuraat' genoemd wordt juist hun complete werkelijkheid omhelst.
Let op de woorden van Goethe:
[..]
De wereld waarin het ding an sich zou huizen. Inderdaad is zijn andere wereld veel genuanceerder, veel minder grof en veel kunstzinniger dan veel andere. Maar daarom ook juist des te sluwer, venijniger, verleidelijker.quote:Op maandag 9 mei 2022 19:24 schreef laforest het volgende:
Andere wereld? Dat is een grove misinterpretatie van Kant. Zou jij specifiek kunnen definiëren wat jij daarmee bedoelt?
De kleur die je ziet is de kleur die het voorwerp heeft. Iets anders is er niet. De rest is er, zoals Nietzsche het treffend uitdrukt, slechts bijgelogen.quote:Je weet hoe wij kleur zien? Welke kleur een voorwerp heeft kunnen wij niet weten, wat wij wel zeker weten is dat het niet de kleur is die je ziet. Wij zien alleen de golflengte van het licht dat reflecteert van het object af komt en ons oog stimuleert. Wij zijn dan vervolgens een beeld daarvan gevormd door onze hersenen (representatie van wat daar buiten jouw oog heeft gestimuleerd).
Wishful thinkingquote:Op maandag 9 mei 2022 19:48 schreef Amerauder het volgende:
[..]
De wereld waarin het ding an sich zou huizen. Inderdaad is zijn andere wereld veel genuanceerder, veel minder grof en veel kunstzinniger dan veel andere. Maar daarom ook juist des te sluwer, venijniger, verleidelijker.
[..]
De kleur die je ziet is de kleur die het voorwerp heeft. Iets anders is er niet. De rest is er, zoals Nietzsche het treffend uitdrukt, slechts bijgelogen.
Te denken, dat er nog zoiets als kleur zou kunnen zijn, zonder het eigen perspectief, zoals in de voorstelling waarbij kleur zoiets als een golflengte zou zijn, is een grove onderschatting van de eigen existentie, grenzend aan zelfhaat.
Dit is met al je waarnemen zo. Denken dat de wereld zo is als dat jouw hersenen die aan jouw verstand presenteren is jezelf voor de gek houden. Jouw hersenen voegen constant dingen toe (of filteren dingen eruit) aan jouw zintuiglijke ervaring. Nooit zie jij de wereld direct, alleen een representatie daarvan.quote:But the colour that you perceive is about much more than the wavelengths of light. The visual cortex of your brain has evolved to perform lots of context-dependent corrections to correct for the colour and intensity of the ambient light. The effect is that the colour of an object has just as much to do with the colour you think it ‘should’ be.
quote:Op maandag 9 mei 2022 20:04 schreef laforest het volgende:
The effect is that the colour of an object has just as much to do with the colour you think it ‘should’ be.
Ik ontken toch ook niet dat de geest dat doet? Integendeel, ik bevestig juist de fundamentele kracht van dit proces, en ontken het bestaan van kleuren buiten dit proces om. Dit, en niets anders, is wat kleuren zijn.quote:Jouw hersenen voegen constant dingen toe (of filteren dingen eruit) aan jouw zintuiglijke ervaring.
quote:Op maandag 9 mei 2022 20:26 schreef Amerauder het volgende:
[..]
[..]
Ik ontken toch ook niet dat de geest dat doet? Integendeel, ik bevestig juist de fundamentele kracht van dit proces, en ontken het bestaan van kleuren buiten dit proces om. Dit, en niets anders, is wat kleuren zijn.
Ik ben inderdaad onnodig gemeen naar Kant, en alles wat je zegt klopt. Wanneer ik met neo-Kantianen in discussie ga heb ik vaak de neiging om hem een flinke stomp te geven zodat het gesprek wat spannender wordt. In mijn persoonlijke ervaring verzandt het gesprek heel gauw in pedant, academistisch gewauwel als ik dat niet doe. Dat gezegd hebbende val ik natuurlijk een projectie van Kant aan, en niet de beste meneer zelf. Dat is sinds zijn dood niet meer mogelijk, als het ooit al mogelijk is geweest.quote:Op maandag 9 mei 2022 18:31 schreef Amerauder het volgende:
[..]
Haha mooi hoor, maar ben je niet wat streng naar die oude lieve Kant?
Goed om kritiek te hebben op zijn valstrikken, dat zeker, maar we kunnen zijn verdiensten toch niet helemaal ontkennen.
Zonder Kant geen Schopenhauer, en zonder Schopenhauer geen Nietzsche. Ik denk dat we niet moeten onderschatten hoe zeer deze mannen op elkaar leunen.
Nemen wij het niet maar al te zeer voor lief dat wij weten dat tijd en ruimte categorieën van het verstand zijn, en niet, zoals ook vandaag nog velen denken, externe realiteiten? Dat de ratio inherent tautologisch van aard is? Is dat niet Kant zijn invloed die hier door ons spreekt?
En wat dit laatste betreft, misschien ook niet hoor, het is best lastig in te schatten wie precies wie heeft beïnvloed en hoe denkbeelden gegroeid zijn daar waar wij er niet bij waren. Maar het lijkt me toch aannemelijk.
Is ook zo. Maar onderschat de duivelse verleidingskracht van zijn gif niet. Ik vind het tragisch dat mensen met een interesse in filosofie algauw naar hem worden doorverwezen en daardoor een beeld (of moet ik zeggen representatie?) krijgen van de wijsbegeerte als een verlengstuk van de wiskunde, in plaats van de kunst van het leven (en sterven). Zie post #34, waarin laforest triomfantelijk mededeeld dat de wereld die hij ervaart een soort halfbakken aftreksel is van de onkenbare wereld van de noumena. Zo stérk is dat beeld van de filosofie tegenwoordig. Het spijt me, en dit is mijn persoonlijke mening, maar ik vind het idee dat filosofie hoofdzakelijk draait om "intellectuele problemen" en discussies winnen met argumentatieve vingervlugheden gewoon sofisme.quote:Uiteindelijk is de claim dat de wereld die wij ervaren op wat voor manier dan ook de ware niet is natuurlijk niet vol te houden, ik ben het met je eens. Maar het is toch op zijn minst een mooie ontsnappingsweg uit het naïef realisme, het materialisme, en allerhande vormen van onderdrukkende dogmatiek? Dat hij zijn eigen dogmatiek hier voor in de plaats zou stellen, ach, hij was ook maar gewoon een mens...
Hoe kun je Kant's algemene (niet bepaalde details) argument afwijzen als onhoudbaar? Een ieder die Kant's eerste Kritiek tot en met de Transcendental Aesthetic zin voor zin leest, en de implicaties daarvan begrijpt, zal begrijpen dat Kant gelijk heeft wat betreft representaties, hoe wij de wereld ervaren, onze hersenen daar aan toevoegen (ook voor wij überhaupt de wereld ervaren met onze zintuigen), en dat het concept van het 'ding-an-sich' serieus moet worden genomen. Niels Bohr deed dat gelukkig ook en dat is terug te zien in de Copenhagen Interpretation.quote:Op maandag 9 mei 2022 20:26 schreef Amerauder het volgende:
[..]
[..]
Ik ontken toch ook niet dat de geest dat doet? Integendeel, ik bevestig juist de fundamentele kracht van dit proces, en ontken het bestaan van kleuren buiten dit proces om. Dit, en niets anders, is wat kleuren zijn.
Hoe kunnen we de processen in de hersenen nauwkeurig waarnemen? Worden we niet gemanipuleerd door diezelfde hersenen wanneer we deze processen proberen te meten; krijgen we niet enkel een representatie van het ding-an-sich voor ogen? Of alleen dan niet? Hoe weten we überhaupt dat het ding-an-sich bestaat als het per definitie ontoegankelijk is voor het menselijke verstand? En ten slotte: wat geeft wetenschappers het recht om ontologische uitspraken te doen?quote:Op maandag 9 mei 2022 20:47 schreef laforest het volgende:
[..]
Hoe kun je Kant's algemene (niet bepaalde details) argument afwijzen als onhoudbaar? Een ieder die Kant's eerste Kritiek tot en met de Transcendental Aesthetic zin voor zin leest, en de implicaties daarvan begrijpt, zal begrijpen dat Kant gelijk heeft wat betreft representaties, hoe wij de wereld ervaren, onze hersenen daar aan toevoegen (ook voor wij überhaupt de wereld ervaren met onze zintuigen), en dat het concept van het 'ding-an-sich' serieus moet worden genomen. Niels Bohr deed dat gelukkig ook en dat is terug te zien in de Copenhagen Interpretation.
Ik ga niet reageren. Ik ga het boek bestellen en bestuderen.quote:Op maandag 9 mei 2022 21:31 schreef CharlesKinbote het volgende:
[..]
Hoe kunnen we de processen in de hersenen nauwkeurig waarnemen? Worden we niet gemanipuleerd door diezelfde hersenen wanneer we deze processen proberen te meten; krijgen we niet enkel een representatie van het ding-an-sich voor ogen? Of alleen dan niet? Hoe weten we überhaupt dat het ding-an-sich bestaat als het per definitie ontoegankelijk is voor het menselijke verstand? En ten slotte: wat geeft wetenschappers het recht om ontologische uitspraken te doen?
Ik kan je Philosophy and the Mirror of Nature van Richard Rorty van harte aanraden. Hij gebruikt een analytisch-filosofisch vocabulaire om op een heldere wijzen aan te tonen dat dit soort metafysische speculaties niets meer dan taalspelletjes zijn die voortkomen uit een onbegrip van hoe taal werkt. Misschien is "taalspelletjes" een te milde beschrijving, dit zijn ideeën die mijn eigen leven jarenlang tot een abstracte hel hebben gemaakt, en ik zal zeker niet de enige zijn. Als je naar een psycholoog gaat word doodleuk aan je medegedeeld dat je gemoedstoestand eigenlijk gewoon "kapotte" stofjes in je hersenen zijn. Gelukkig maar dat daar pilletjes voor zijn! Deze wereld begint steeds meer op een Houellebecq-roman te lijken.
Dat je alleen kan weten dat alleen jij bestaat omdat jij denkt betekent niet dat je weet dat jij de enige bent die (in een ruimte) denkt. En aan wat worden ze toegespeeld als het niet is wat we omschrijven met 'ik'? Nietzsche durfde het ook niet over een 'ik' te hebben. We mogen van hem louter concluderen dat 'het denkt' zoals we kunnen constateren dat 'het regent'. Het is de ontkenning van het subject ondanks dat we regen kunnen correleren aan wolken. Van Lichtenberg stelde op zijn minst nog 'denken impliceert bestaan'. Hoe je 'denken' ook beziet, het is 'iets' (op de schaal van bewustzijn) dat zich verhoud tot een ik, of iets. Iets ergo iets. Is dat de absurditeit waartegen je ageert? Want ik zie daar alleen maar in dat Descartes te vroeg afhaakte in zijn poging waarheid tot ''zekerheid'' te reduceren, zover dat klopt. Ik denk namelijk heus dat je in zekerheden kan spreken terwijl je waarheid voor mogelijk houdt.quote:Op maandag 9 mei 2022 06:26 schreef CharlesKinbote het volgende:
Wie zegt dat er een "ik" is dat "denkt", worden de gedachten niet toegespeeld in plaats van autonoom bedacht? Wat is denken überhaupt? Denk "ik" "over" iets na, en moet dat "over" dan geïnterpreteerd worden in ruimtelijke zin? Is er iemand tegen wie "ik" denk; en zo nee, waarom denk "ik" dan, als enige aanwezige in de denkruimte? Is denken "kijken" naar gedachten, naar woorden? Doen we dat met een soort onzichtbaar psychisch zintuig dat betrouwbaarder is dan de "normale" zintuigen? Wellicht het allerbelangrijkst: waar zijn we wanneer we nadenken (Hannah Arendt)?
Plotseling ontstaat er een (illusoir) lichaam-geest probleem, en vanuit daar weer een heel substratum van filosofosche non-problemen die waarheid reduceren tot "zekerheid".
Dat is nobel van je, maar ik ben misschien wat te voorbarig geweest, en een waarschuwing van mijn kant is wel op zijn plek lijkt me. Rorty ontmantelt zo ongeveer het hele beeld van filosofie als "wetenschap" die tot zekere kennis kan leiden, en het idee van de rede, en dat kan behoorlijk schokkend en ronduit beangstigend zijn als je heel erg op die aannames gesteld bent, zeker in dit tijdperk waarin filosofie wordt gezien als fundament van de wetenschap, en de uitspraken van neurologen doorgaan voor fundamentele waarheden die ons gedrag bepalen.quote:Op maandag 9 mei 2022 21:37 schreef laforest het volgende:
[..]
Ik ga niet reageren. Ik ga het boek bestellen en bestuderen.
Ik heb een afkeer van analytische filosofie, maar dat betekent niet dat ik er niet van kan leren. Ik kom hier op terug totdat ik het gelezen heb.
Heb je het gelezen en begrepen? Ja? Nou, je bent er nog en klinkt vrij normaal. Ik denk dat het wel goedkomt.quote:Op maandag 9 mei 2022 22:28 schreef CharlesKinbote het volgende:
[..]
Dat is nobel van je, maar ik ben misschien wat te voorbarig geweest, en een waarschuwing van mijn kant is wel op zijn plek lijkt me. Rorty ontmantelt zo ongeveer het hele beeld van filosofie als "wetenschap" die tot zekere kennis kan leiden, en het idee van de rede, en dat kan behoorlijk schokkend en ronduit beangstigend zijn als je heel erg op die aannames gesteld bent, zeker in dit tijdperk waarin filosofie wordt gezien als fundament van de wetenschap, en de uitspraken van neurologen doorgaan voor fundamentele waarheden die ons gedrag bepalen.
Het is denk ik niet ongewoon om een existentiële crisis te ervaren op het moment dat je de implicaties van zijn werk laat doordringen; dat gaat uiteraard verloren in mijn simplistische samenvatting. Als je daar allemaal geen behoefte aan hebt en waarde hecht aan de zekerheid die je op dit moment ervaart, zou ik je afraden het boek te lezen. Het idee dat "waarheid" altijd beter is dan illusie is een aanname waar filosofen graag mee kokketeren, maar maar zelden echt trouw aan zijn.
Niet eens met Kants ethiek...quote:Op maandag 9 mei 2022 13:20 schreef laforest het volgende:
Echter, ik ben het niet eens met Kant's ethiek. Die is inderdaad dogmatisch zoals beschreven in Grundlegung zur Metaphysik der Sitten. Echter, daar focust men te veel op. Kant's laatste woord over ethiek komt uit een heel ander werk Die Metaphysik der Sitten uit 1797. Dat is niet zo dogmatisch, eerder praktisch, toepasbaar, en introduceert hij ook een vorm van virtue ethics in zijn ethisch systeem.
Welke van zijn imperatieven refereer je naar? En waarom is dat zo?quote:Op maandag 9 mei 2022 22:50 schreef Claudia_x het volgende:
[..]
Niet eens met Kants ethiek...Zijn categorische imperatief is het belangrijkste ethische beginsel!
[ afbeelding ]
Juiste vanwege de praktische toepasbaarheid in het dagelijks leven. Als je je afvraagt of iets het juiste is om te doen, kun je jezelf de vraag stellen of je zou willen dat het een algemene wet is.quote:Op dinsdag 10 mei 2022 05:41 schreef laforest het volgende:
[..]
Welke van zijn imperatieven refereer je naar? En waarom is dat zo?
Het probleem is dat een enkele uitzondering soms gerechtvaardigd is. Dan is het absurd te vragen of je het zou willen als algemene wet. Het is te rigide. Daarom is de eerste formulering dus juist niet geheel praktisch.quote:Op dinsdag 10 mei 2022 08:21 schreef Claudia_x het volgende:
[..]
Juiste vanwege de praktische toepasbaarheid in het dagelijks leven. Als je je afvraagt of iets het juiste is om te doen, kun je jezelf de vraag stellen of je zou willen dat het een algemene wet is.
Voor wie er meer over wil lezen, is dit een aardig stukje. Daarin word meteen het belang van de wet uitgelegd (en waarom het niet louter een herformulering van bestaande, christelijke moraal is).
Een uitzondering maakt de wet niet overbodig. Integendeel. Zoals Sebastien Valkenberg zo mooi omschrijft: "Naar mijn smaak stelt hij zich soms te rigoureus op, bijvoorbeeld als hij zegt dat liegen onder geen enkele omstandigheid is toegestaan. Desondanks is hierin voor mij zijn waarde gelegen. Hij moet ons een aarzeling aanleveren – of het besef dat een minder fraaie handeling misschien nodig is, maar een uitzondering op de regel moet blijven. Zo houd je de norm tenminste overeind."quote:Op dinsdag 10 mei 2022 08:29 schreef laforest het volgende:
[..]
Het probleem is dat een enkele uitzondering soms gerechtvaardigd is. Dan is het absurd te vragen of je het zou willen als algemene wet. Het is te rigide. Daarom is de eerste formulering dus juist niet geheel praktisch.
Ik lees Kant zijn uitleg liever zelf. Ik beweer niet dat het overbodig is, maar dat een uitzondering niet toegestaan is. Dat is onhoudbaar.quote:Op dinsdag 10 mei 2022 09:08 schreef Claudia_x het volgende:
[..]
Een uitzondering maakt de wet niet overbodig. Integendeel. Zoals Sebastien Valkenberg zo mooi omschrijft: "Naar mijn smaak stelt hij zich soms te rigoureus op, bijvoorbeeld als hij zegt dat liegen onder geen enkele omstandigheid is toegestaan. Desondanks is hierin voor mij zijn waarde gelegen. Hij moet ons een aarzeling aanleveren – of het besef dat een minder fraaie handeling misschien nodig is, maar een uitzondering op de regel moet blijven. Zo houd je de norm tenminste overeind."
Klopt, Kant is zelf rigide. Daarom houd ik zo van hem.quote:Op dinsdag 10 mei 2022 09:24 schreef laforest het volgende:
[..]
Ik lees Kant zijn uitleg liever zelf. Ik beweer niet dat het overbodig is, maar dat een uitzondering niet toegestaan is. Dat is onhoudbaar.
Ik ook, mits hij gelijk heeft (zoals in de eerste en derde Kritiek en De religie binnen de grenzen van de zuivere rede). Daarom heb ik Kant 5 jaar bestudeerd aan de universiteit.quote:Op dinsdag 10 mei 2022 09:31 schreef Claudia_x het volgende:
[..]
Klopt, Kant is zelf rigide. Daarom houd ik zo van hem.
Klant legt haarfijn bloot dat we met ons denken over uitzonderingen op de categorische imperatief op contradicties stuiten. Uitzonderingen bestaan bij gratie van de algemene wet, maar die wet kan niet algemeen zijn als er uitzonderingen zijn.quote:Op dinsdag 10 mei 2022 09:35 schreef laforest het volgende:
[..]
Ik ook, mits hij gelijk heeft (zoals in de eerste en derde Kritiek en De religie binnen de grenzen van de zuivere rede). Daarom heb ik Kant 5 jaar bestudeerd aan de universiteit.
Dat kan zeker.quote:Op dinsdag 10 mei 2022 09:49 schreef Claudia_x het volgende:
[..]
Misschien kun je eens een samenvatting van het denken van Wittgenstein geven, zowel de jonge van de Tractatus als de oude van de Philosophische Untersuchingen.
Over Kant zijn werk lezen is sowieso onmisbaar.quote:Op dinsdag 10 mei 2022 12:25 schreef Complotwappie het volgende:
Toevallig lees ik elke paar weken wanneer ik met de trein reis uit Ludwig Wittgenstein (Oriëntatie op morgen) van David Pears. De inleiding van dit boek - waarin de prekritische en kritische filosofie (waarin Kant zijn stellingname tegen de speculatieve metafysica centraal staat) uit elkaar worden gehaald - is onmisbaar voor het vraagstuk wat de filosofie denkt te (kunnen) zijn.
Ja dat zie ik wel. Genuanceerd zijn is ook niet altijd alles. Soms moet je de hamer ter hand nemen.quote:Op maandag 9 mei 2022 20:45 schreef CharlesKinbote het volgende:
Ik ben inderdaad onnodig gemeen naar Kant, en alles wat je zegt klopt. Wanneer ik met neo-Kantianen in discussie ga heb ik vaak de neiging om hem een flinke stomp te geven zodat het gesprek wat spannender wordt. In mijn persoonlijke ervaring verzandt het gesprek heel gauw in pedant, academistisch gewauwel als ik dat niet doe. Dat gezegd hebbende val ik natuurlijk een projectie van Kant aan, en niet de beste meneer zelf. Dat is sinds zijn dood niet meer mogelijk, als het ooit al mogelijk is geweest.
Ja, het is armoedig. Maar is het Kant die hiertoe verleidt, of is het een fundamentele drang naar orde in de mens aanwezig die hem doet verlangen naar de zekerheid van het slaafs volgen van regels en wetten, waar Kant zelf ook het slachtoffer van is? Is diens ‘ik wil mezelf de morele wet opleggen’ immers niet boven alles als een zucht naar zelfverkozen slavernij?quote:Is ook zo. Maar onderschat de duivelse verleidingskracht van zijn gif niet. Ik vind het tragisch dat mensen met een interesse in filosofie algauw naar hem worden doorverwezen en daardoor een beeld (of moet ik zeggen representatie?) krijgen van de wijsbegeerte als een verlengstuk van de wiskunde, in plaats van de kunst van het leven (en sterven). Zie post #34, waarin laforest triomfantelijk mededeeld dat de wereld die hij ervaart een soort halfbakken aftreksel is van de onkenbare wereld van de noumena. Zo stérk is dat beeld van de filosofie tegenwoordig. Het spijt me, en dit is mijn persoonlijke mening, maar ik vind het idee dat filosofie hoofdzakelijk draait om "intellectuele problemen" en discussies winnen met argumentatieve vingervlugheden gewoon sofisme.
quote:Want het leven komt over ons als een chaos waar we in verdwalen. Ieder mens heeft daarvan een duister vermoeden. Doodsbang om oog in oog te komen met die huiveringwekkende realiteit, probeert hij er een gordijn van zijn eigen fantasie voor te schuiven om de illusie van helderheid te bewaken. Dat zijn ‘ideeën’ de realiteit niet weerspiegelen maakt hem niet uit, want hij gebruikt ze juist als loopgraven om zich tegen het leven te beschermen, als vogelverschrikker om de realiteit te verjagen.
Een tamelijk ingewikkelde kwestie, waar veel over te zeggen valt. Zoals gezegd ben ik het op veel punten juist met hem eens, en een veelgehoord argument voor deze afwijzing is dan ook dat dit de natuurlijke volgende stap in het accepteren van Kant’s filosofie zelf is. Als het ding an sich fundamenteel onbereikbaar is, laten we daar dan ook de ultieme consequentie aan verbinden, en het laten rusten, zoals iedere serieuze opvolger van Kant dan ook gedaan heeft. Weg ermee!quote:Op maandag 9 mei 2022 20:47 schreef laforest het volgende:
Hoe kun je Kant's algemene (niet bepaalde details) argument afwijzen als onhoudbaar?
quote:Waartoe een andere wereld, tenzij als middel om deze wereld te bezoedelen?
|
|
| Forum Opties | |
|---|---|
| Forumhop: | |
| Hop naar: | |