[CENTRAAL] Het Astronomie Topic #11

01-05-2018

Nasa wil nu weer niet naar de maan



Terwijl India, China en zelfs Red Bull bezig zijn met nieuwe maan-missies (al dan niet bemand), kondigt Nasa juist aan om van alle plannen voor een landing af te zien. Met ontzetting hebben onderzoekers gereageerd op nieuws over de stopzetting van NASA’s enige programma om het maanoppervlak te bestuderen met een robotvoertuig.

Onderzoekers zijn erachter gekomen dat het programma al op 23 april is geannuleerd en eind mei zal eindigen. Dit is vooral verrassend omdat de Amerikaanse president Donald Trump heeft besloten terug te keren naar de maan.

De maanrobot RP, waarvan de ontwikkeling ongeveer tien jaar geleden begon, had als eerste de poolgebieden van de maan moeten verkennen op zoek naar waterstof, zuurstof en water. Hij zou de eerste Amerikaanse maanlander zijn geweest sinds de Apollo 17-missie in 1972 en het eerste autonome Amerikaanse voertuig op de planeet.

NASA heeft aangekondigd dat sommige RP-technologiën zullen worden gebruikt in toekomstige missies. Het idee is om geleidelijk grotere landingsmodules te ontwikkelen voor de maan die mogelijk kunnen worden bemand. Maar voor het zo ver is, heeft Nasa meer geld nodig. Veel meer geld. Vandaar dat de organisatie heeft aangekondigd om meer met bedrijven te willen samenwerken.

(faqt.nl)

quote:

Op donderdag 3 mei 2018 14:03 schreef Sigaartje het volgende:
Waarom gaan ze niet op zoek naar He3?

Stuur een brief naar NASA dat ze dat moeten zoeken

01-05-2018

Wetenschap werpt nieuwe blik op stokoude data van Galileo

De Galileo-missie eindigde in 2003, maar wetenschappers zijn dankzij deze missie nu alsnog meer te weten gekomen over de grootste planeet van het zonnestelsel.

“Na twintig jaar kijken we opnieuw naar gegevens van Galileo”, zegt onderzoeker Glyn Collinson, hoofdauteur van een nieuw paper over de Joviaanse maan Ganymedes in het wetenschappelijke vakblad Geophysical Research Letters. “Sommige data zijn niet eerder gepubliceerd. We vonden iets nieuws.”

Jupiter en Ganymedes hebben allebei een magnetisch veld. Dit is bijzonder, want het is de enige maan in ons zonnestelsel met een magnetisch veld. De magnetische velden van Ganymedes en Jupiter zijn continu met elkaar aan het stoeien en als gevolg daarvan wordt plasma heen en weer geduwd tussen beide hemellichamen. Plasma is elektrisch geladen gas.

Wetenschappers zijn er nu achter gekomen dat het plasma regent op het oppervlak van Ganymedes, waardoor er deeltjes van het ijzige oppervlak worden gestraald. “Zo verliest Ganymedes ijsdeeltjes bij de polen”, vertelt co-auteur Bill Paterson. “Dit vertelt ons iets over de atmosfeer van Ganymedes. Die is namelijk heel dun.”



Aurora’s op Ganymedes
De onderzoekers hopen ook meer te leren over aurora’s op Ganymedes. Aurora’s op deze maan worden namelijk niet veroorzaakt door zonnewind – zoals op de aarde en op Jupiter – maar door plasma dat afkomstig is van Jupiter. De plek waar Jupiter plasma dumpt op Ganymedes zijn opvallend heldere aurora’s te zien.

Plasma Subsystem
De nieuwe resultaten zijn gebaseerd op data van het Plasma Subsystem-instrument van Galileo. Het ruimtevaartuig vloog tussen 1996 en 2000 zes keer vlak langs Ganymedes om gegevens te verzamelen over de magnetosfeer van de maan. Het Plasma Subsystem-instrument keek daarbij naar de dichtheid, temperatuur en richting van het plasma.

Over Galileo
De Galileo-ruimtesonde is gelanceerd in 1989 en kwam zes jaar later bij Jupiter aan. Galileo maakte de eerste foto van een planetoïde met een maan (Ida en Dactyl) en fotografeerde de inslag van komeet Shoemaker-Levi 9 op Jupiter. De kracht van deze inslag was honderden keren sterker dan alle atoombommen op aarde bij elkaar.

(scientias.nl)

quote:

Op donderdag 3 mei 2018 15:54 schreef rubbereend het volgende:

[..]

dit is toch gewoon een bezuinigingsmaatregel?

Daar ziet het wel naar uit inderdaad

07-05-2018

ESA selecteert drie nieuwe kandidaat-ruimtemissies


De thema’s van de drie nieuwe kandidaat-missies voor het wetenschappelijke onderzoeksprogramma Cosmic Vision van ESA in één oogopslag. (ESA)

Het Europese ruimteagentschap ESA heeft drie nieuwe kandidaten geselecteerd voor het wetenschappelijke onderzoeksprogramma Cosmic Vision. Het gaat om een satelliet voor de detectie van de meest energierijke uitbarstingen in het heelal (Theseus), een infraroodsatelliet (Spica) en een ruimtesonde die om de planeet Venus zou gaan cirkelen (EnVision). In 2021 wordt beslist welke van de drie missies ten uitvoer wordt gebracht. De lancering staat gepland voor 2032.

Bij eerdere selectierondes werden al vier andere Cosmic Vision-missies geselecteerd. De eerste daarvan – de Solar Orbiter – wordt in oktober van dit jaar gelanceerd. De overige drie volgen in de periode 2020-2028. (EE)

(allesoversterrenkunde)

26-05-2018

Vierde mens ooit die maanwandeling maakte is overleden


 © NASA - Alan Bean tijdens zijn Apollo 12-missie.

Wetenschap Alan Bean, de vierde mens ooit die een maanwandeling maakte, is zaterdag op 86-jarige leeftijd overleden. Ruimtevaartorganisatie NASA en de familie van Bean lieten weten dat hij overleed in een ziekenhuis in Houston.

Twee weken geleden was Bean onverwacht ziek geworden. ,,Alan overleed vredig in Houston omringd door degenen die van hem hielden”, zei zijn vrouw Leslie in een verklaring.
Bean studeerde luchtvaarttechniek en werd straaljagerpiloot. Hij maakte in 1969 zijn eerste ruimtereis, met de Apollo 12 naar de maan. Net als Charles Conrad zette hij toen voet op de maan.
Vier jaar later was hij de gezagvoerder van de missie Skylab 3, naar het Amerikaanse ruimtestation Skylab.


Alan Bean (rechts), met Charles Conrad (links), Richard Gordon.
 © AP - Alan Bean (rechts), met Charles Conrad (links), Richard Gordon.

(HLN)

..

[ Bericht 99% gewijzigd door ExperimentalFrentalMental op 07-06-2018 09:04:59 ]

12-06-2018

LIGO kan misschien ook botsende wormgaten 'zien'


Illustratie van zwaartekrachtgolven, geproduceerd door botsende zwarte gaten. (LIGO LabCaltech (MIT))

Spaanse en Belgische natuurkundigen hebben uitgerekend hoe de zwaartekrachtgolven eruit zien die geproduceerd worden door botsende wormgaten. Wormgaten zijn hypothetische 'tunnels' door de ruimtetijd, die als een soort sluiproutes zouden kunnen fungeren tussen twee punten op grote onderlinge afstand in ruimte en tijd. Hun bestaan is nog nooit aangetoond, maar kan ook niet worden ontkracht.

Uit de nieuwe berekeningen, gepubliceed in Physical Review D, blijkt dat het zwaartekrachtgolfsignaal van twee botsende wormgaten nauwelijks valt te onderscheiden van dat van twee 'gewone' zwarte gaten. Het verschil zit 'm in zogeheten 'echo's' van de zwaartekrachtgolven, die waarneembaar zouden moeten zijn nadat het feitelijke signaal is uitgedoofd. Die echo's treden bij de botsing en versmelting van twee zwarte gaten niet op, omdat zwarte gaten begrensd worden door een 'gebeurtenishorizon'.

De onderzoekers, onder wie Thomas Hertog van de Katholieke Universiteit Leuven (de co-auteur van het laatste wetenschappelijke artikel van Stephen Hawking), denken dat zwaartekrachtgolfdetectoren als LIGO en Virgo in principe gevoelig genoeg zijn om dergeljke echo's waar te nemen. Op die manier zou het bestaan van wormgaten bevestigd kunnen worden. (GS)

(allesoversterrenkunde)

03-07-2018

Geboorte van een planeet voor de allereerste keer vastgelegd op spectaculaire foto


 © EPA - De lichte vlek rechts naast het midden van de foto is de nieuwe exoplaneet PDS 70b.

Astronomen hebben met een instrument van de gigantische VLT-telescoop in Chili een spectaculaire momentopname gemaakt van de planeetvorming rond de dwergster PDS 70. Dit heeft de Europese Zuidelijke Sterrenwacht ESO meegedeeld. De gegevens suggereren ook dat de atmosfeer van de piepjonge planeet bewolkt is.

Bij PDS 70 stootten de onderzoekers op een helder vlekje naast het zwart gemaakte centrum van de schijf, waar zich de ster bevindt. Het gaat om planeet PDS 70b die zich een weg baant door de oerschijf van gas en stof rond de zeer jonge ster.

De ‘babyplaneet’ werd gevonden met behulp van het SPHERE-instrument in de VLT-telescoop, één van de krachtigste in de jacht op planeten buiten ons zonnestelsel, ook exoplaneten genoemd. Het waren astronomen onder leiding van een groep van het Max-Planck-Institut für Astronomie in Heidelberg die de ontdekking deden.

1.000 graden Celsius

De jonge exoplaneet bevindt zich op ongeveer drie miljard kilometer van de centrale ster, wat ruwweg overeenkomt met de afstand tussen Uranus en onze zon. Uit analyse blijkt dat PDS 70b een reusachtige gasplaneet is die enkele keer zoveel massa heeft als Jupiter. Het oppervlak van de planeet heeft een temperatuur van ongeveer 1.000 graden Celsius, en is daarmee veel heter dan alle planeten van ons eigen zonnestelsel.

De ontdekking van de jonge metgezel van PDS 70 heeft al tot vervolgonderzoek geleid. Onder andere werd ontdekt dat de atmosfeer van PDS 70b wolkenrijk is, zegt de ESO.

(HLN)

17-07-2018

In één klap 12 nieuwe manen ontdekt rond Jupiter en er zit een kamikazepiloot bij



Rond de planeet Jupiter zijn in één klap twaalf nieuwe manen ontdekt. Het aantal manen van de planeet komt daarmee op ongeveer tachtig, het hoogste aantal in ons zonnestelsel.

Negen van de nieuwelingen staan aan de buitenkant van de manenzwerm rond Jupiter. Ze draaien niet met Jupiter mee om zijn as, maar gaan de tegengestelde richting op. Waarschijnlijk zijn het de brokstukken van drie grote mannen die lang geleden uiteen zijn gevallen. Twee andere manen staan aan de binnenkant van de zwerm, dicht bij Jupiter, en draaien wel dezelfde kant op als de planeet. Waarschijnlijk zijn zij ook de resten van een vergane maan.

Vreemde snuiter

Volgens wetenschapsinstituut Carnegie is de twaalfde maan een buitenbeentje. Hij draait op een vreemde manier rond Jupiter. Zijn baan kruist namelijk die van manen die de andere kant op gaan. De kans is groot dat hij andere manen daarbij frontaal ramt. Als dat gebeurt, kan een maan in stukken breken, waardoor er kleinere maantjes overblijven. Mogelijk is het buitenbeentje een overblijfsel van een grotere maan, die zelf tegen tegemoetkomende manen is gebotst.


 © Carnegie Science

Jupiter is de grootste planeet in ons zonnestelsel. Hij is drie keer zo zwaar als de zeven andere planeten samen. De vier grootste manen van Jupiter zijn Ganymedes, Callisto, Io en Europa. Ze werden al in 1610 ontdekt door de beroemde Italiaanse sterrenkundige Galileo Galilei. Tot 2000 stond de teller op zeventien manen, maar sindsdien zijn er nog een stuk of zestig maantjes gevonden.


 © ap

(HLN)

13-08-2018

Nieuwe telescoop kan 'mini-manen' rond de aarde opsporen

We hebben tot op heden één mini-maan ontdekt, maar er zijn er waarschijnlijk nog veel meer.

Met de term ‘mini-maan’ verwijzen astronomen naar kleine planetoïden (1 tot 2 meter groot) die zich tijdelijk in een baan rond de aarde nestelen. Het is met de huidige technologie vrijwel onmogelijk om deze mini-manen op te sporen en tot op heden is ons dan ook nog maar één – vrij groot – exemplaar bekend: 2006 RH120. Deze planetoïde heeft een diameter van enkele meters.

LSST
“Mini-manen zijn klein en bewegen veel sneller langs de hemel dan de meeste planetoïdenjagers kunnen waarnemen,” aldus onderzoeker Robert Jedicke. Maar er is goed nieuws: er is een telescoop in de maak die deze mini-manen wél kan opsporen. En dat is de Large Synoptic Survey Telescope (kortweg LSST). Met deze telescoop kunnen mini-manen worden ontdekt én gevolgd. En dat is heel belangrijk, zo schrijven Jedicke en collega’s in het blad Frontiers in Space and Astronomy Science. “Mini-manen kunnen interessante wetenschappelijke en technologische proeftuinen in de nabijheid van de aarde blijken,” denkt Jedicke.

WIST JE DAT…
…er recentelijk ook meerdere interstellaire planetoïden in ons zonnestelsel zijn ontdekt?
Onderzoek
De mini-manen zijn afkomstig uit de planetoïdengordel. De interactie tussen de (zwaartekracht van) de zon en de overige planeten in ons zonnestelsel brengt ze in de buurt van de aarde, waar ze zich soms dus tijdelijk in de greep van de aardse zwaartekracht komen. “Op dit moment begrijpen we niet goed waar planetoïden van gemaakt zijn,” vertelt onderzoeker Mikael Granvik. Tijdens eerder missies naar planetoïden is er wel wat materiaal naar de aarde gebracht, maar dat ging elke keer om kleine hoeveelheden. “Meteorieten voorzien ons van een indirecte manier om planetoïden te analyseren, maar de atmosfeer van de aarde vernietigt zwak materiaal wanneer die meteorieten er doorheen bewegen.” Granvik en Jedicke zien mini-manen dan ook als een uitgelezen kans om meer te weten te komen over planetoïden. “Mini-manen zijn perfecte doelwitten voor het terugbrengen van significante stukken materiaal, die beschermd worden door een ruimtevaartuig (wanneer ze door de aardse atmosfeer reizen, red.) en eenmaal terug op aarde tot in detail bestudeerd kunnen worden.”

Naar verwachting is de LSST over een paar jaar operationeel. “De LSST is het droominstrument voor het ontdekken van kleine, snelbewegende planetoïden en we verwachten dat het de komende vijf jaar regelmatig tijdelijk (door de aardse zwaartekracht, red.) ingevangen objecten gaat ontdekken,” stelt Jedicke. “De telescoop heeft een gigantische spiegel waarmee licht van zwakke objecten kan worden verzameld en een camera met een enorm gezichtsveld waarmee de hele hemel vaker dan één keer in de week in beeld kan worden gebracht. Zodra we mini-manen vaker gaan ontdekken, zijn het perfecte doelwitten voor satellietmissies. We kunnen korte en dus ook goedkopere missies lanceren en ze gebruiken als proeftuinen voor grotere ruimtemissies.” Ook kunnen de bedrijven die op korte termijn van plan zijn om waardevolle elementen van planetoïden te halen, de mini-manen gebruiken om hun technologieën te testen. “Ik hoop dat mensen op een dag de planeten, planetoïden en kometen in ons zonnestelsel gaan verkennen en ik zie mini-manen als de eerste stappen op die reis.”

(scientias.nl)

02-10-2018

Vreemd object aan rand van zonnestelsel: wat is 2015 TG387?



wikimedia commons

Aan de rand van ons zonnestelsel, ver voorbij alle planeten, bevindt zich een mysterieus object. Het is een klein rotsblok dat er 44.000 jaar over doet om een baan rond onze zon te draaien.

Het object heeft de wetenschappelijke naam 2015 TG387 gekregen. Hij is ongeveer 300 kilometer in doorsnee. Mogelijk is hij een dwergplaneet, net als Pluto. De ontdekking is dinsdag bekendgemaakt door de Internationale Astronomische Unie, de wetenschappelijke organisatie die over het onderzoek naar het heelal gaat.

Lees ook

Enorme ‘losgeslagen’ planeet met mysterieuze gloed verstomt astronomen
2015 TG387 draait in een ovale baan rond de zon. Toen hij werd ontdekt, was de afstand tot de zon tachtig keer zo groot als de afstand van de aarde tot de zon. Als hij het dichtst bij de zon staat, is dat nog altijd 65 keer de afstand zon-aarde, twee keer zo ver weg als Pluto. En op het verste punt is de afstand tot de zon 2300 keer de afstand van de aarde tot de zon.
Er zijn mogelijk duizenden van zulke objecten in de buurt, maar ze zijn erg moeilijk te vinden vanwege de enorme afstand. Tot nu toe zijn er maar een paar gevonden. “We konden 2015 TG387 alleen ontdekken toen hij het dichtst bij de zon kwam. Tijdens 99 procent van zijn omloop was hij te vaag om te zien”, aldus de Amerikaanse onderzoeker David Tholen.

‘Planeet X’
De ontdekkers denken dat er mogelijk een negende, nog niet ontdekte planeet in die uithoek van het zonnestelsel te vinden is. Rotsblokken als 2015 TG387 zijn volgens hen “broodkruimels” die naar die ‘Planeet X’ kunnen leiden. De zwaartekracht van die planeet kan de baan van de rotsblokken namelijk beïnvloeden. Als ze de omloopbanen van de dwergplaneten kennen, kunnen ze uitrekenen waar die zwaartekracht vandaan komt en waar de mysterieuze planeet zich bevindt.

-HLN)

05-10-2018

Ook voor ruimtesonde Voyager 2 lonkt de interstellaire ruimte


Deze afbeelding toont de posities van de Voyagers 1 en 2 ten opzichte van de heliosfeer – de invloedssfeer van onze zon. (NASA/JPL-Caltech)

Net als de Voyager 1 enkele jaren geleden staat nu ook de ruimtesonde Voyager 2 op het punt om de interstellaire ruimte te bereiken. Voyager 2, die in 1977 werd gelanceerd voor een verkenning van de vier grote buitenplaneten van onze zonnestelsel, is inmiddels iets minder dan 18 miljard kilometer van de aarde verwijderd.

Sinds 2007 doorkruist de ruimtesonde de buitenste laag van de heliosfeer – de enorme bubbel rond zon en planeten die wordt gedomineerd door materiaal van de zon en magnetische velden. Detectoren van de Voyager 2 laten de laatste maanden echter een toename zien in de intensiteit van de kosmische straling – deeltjes die van buitenaf ons zonnestelsel binnendringen. Dat is een teken dat de grens van de heliosfeer – de ‘heliopauze’ – in zicht is.

Als de ruimtesonde inderdaad op het punt staat om de heliosfeer te verlaten, dan zal deze deeltjesstraling de komende tijd in hevigheid toenemen. De Voyager 1, die een flinke voorsprong heeft, registreerde in mei 2012 een soortgelijke toename van de kosmische straling. Enkele maanden later passeerde hij de heliopauze.

Overigens is de zon de komende tijd veel minder actief dan zes jaar geleden. Het gevolg daarvan is dat de heliosfeer in omvang afneemt. En dat proces is medebepalend voor het moment dat de Voyager 2 de interstellaire ruimte bereikt. (EE)

(allesoversterrenkunde)