‘Dit moet stoppen!’Rotterdam, 12 december 2013
Zondagochtend verzamelt zich in alle vroegte een groep Feijenoorders –waaronder diverse bestuursleden van Vereeniging De Feijenoorder- bij de Kuip. Zij zijn op het vroege tijdstip van 08h45 (Immers: 12h30 = KUT!) al klaar voor de door FRL georganiseerde reis per partybus naar de wedstrijd SC Heerenveen – Feyenoord.
Als de bus om klokslag negen uur vertrekt, wordt deze al direct gevolgd door twee ‘stillen’ van de Rotterdamse Voetbaleenheid (VBE). Vreemd en onnodig. Temeer daar de busreis keurig met de club is gecommuniceerd en is afgesproken dat de bus langs het verplichte omwisselpunt zal rijden en Rogier Wijsbroek (Coördinator Supporters- en Jongerenzaken bij Feyenoord) daar zelfs zal instappen voor het laatste stuk naar Heerenveen.
De reis verloopt voorspoedig, de sfeer is goed en de supporters houden zich keurig aan de afspraken: Stoppen bij het omwisselpunt, Rogier aan boord en onder politiebegeleiding eerst naar een kroeg in Oudeschoot die nota bene door de gemeente Heerenveen is geregeld en vervolgens door naar het stadion.
Helaas houdt de politie zich -net als eerder bij RKC-uit- níet aan de afspraken. Sterker nog: de bus wordt even verderop gevorderd de A6 te verlaten en op een parkeerplaats opgewacht en direct ingesloten door een bizarre overmacht aan politie en Mobiele Eenheid. Een bizar machtsvertoon op een verlaten parkeerplaats langs een rustige A6.
De passagiers worden gedwongen de bus één voor één te verlaten, waarna ze voor fouillering tegen een ME-busje worden gezet. Na de fouillering volgt nog een zogenaamd mugshot: met je ID-bewijs op de foto. Naast een kaart voor het uitvak moeten supporters ook hun seizoenskaart laten zien om te controleren of het wel klopt. Van jongens met een andere kaart dan een voor het uitvak wordt zonder pardon deze kaart in beslag genomen.
Supporters die vragen stellen over de rechtmatigheid van deze actie, krijgen te horen: ‘Ja, daar maken we wel wat van, onder het mom van openbare ordeverstoring’. Oftewel: er is totaal geen sprake van verstoring van de openbare orde, maar dit gebruiken ze later wel indien nodig om hun bizarre optreden te legitimeren. Supporters die na dit vreemde antwoord weigeren op de foto te gaan, krijgen de keuze: alsnog op de foto of direct meegenomen naar het bureau. Als na ongeveer een half uur dan toch iedereen op de foto is geweest, komen sommige supporters er na terugkeer in de bus achter dat de politie zomaar eigendommen uit jassen van supporters heeft meegenomen.
Eindelijk kan de reis vervolgd worden. Onder massale begeleiding van de politie rijdt de bus naar de kroeg die door de gemeente Heerenveen is geregeld voor de passagiers van de partybus. Supporters zonder kaart of wiens kaart in beslag is genomen worden hier afgezet, waarna degenen met een kaart voor het uitvak naar het stadion worden gebracht. Zij zijn net op tijd binnen voor de 2-0…
Omwonenden van de kroeg in Oudeschoot, het dorp binnen de gemeente Heerenveen waar de door de gemeente geregelde kroeg zich bevind, zien de hele middag een overmacht aan politie en ME voor de kroeg. In een dorp van slechts 1.513 inwoners leidt dit uiteraard tot verbaasde blikken. De uitbater van de kroeg laat weten dat ook clubs als NEC wel eens gebruik maken van zijn kroeg, ook dat loopt dan via de gemeente Heerenveen. Op zich prima geregeld, alleen geeft de uitbater nog wel aan dat het belachelijke machtsvertoon van de politie voor zijn deur en het gedrag van deze agenten er enkel voor kunnen zorgen dat het uit de hand loopt. Iets dat deze middag –door het correcte gedrag van de Feijenoorders!- gelukkig niet gebeurd. Dé bevestiging van de onzin van het optreden van het onbetrouwbare politiekorps deze dag (en in Waalwijk).
Overigens willen wij wel een compliment maken voor de betrokkenheid van fancoach Rogier. Namens Feyenoord doet hij er onderweg alles aan om een en ander zo goed mogelijk te laten verlopen. Helaas heeft de politie geen boodschap aan zijn verhaal…
De onafhankelijke website In de Hekken heeft naar aanleiding van dit voorval navraag gedaan bij diverse advocaten en politici. De conclusie: de autoriteiten zijn zondag wederom buiten hun boekje gegaan. Wanneer stopt dit? Als niet voetbalsupporters maar een andere minderheid wekelijks het slachtoffer van dergelijk optreden zouden zijn, waren er al lang kamervragen gesteld…
Advocaten en politici kritisch over politieoptreden SC HeerenveenDe politie ging te ver door zondagochtend zo’n honderd Feyenoord-supporters, die op weg waren naar de uitwedstrijd tegen SC Heerenveen, te fotograferen. Dat zeggen advocaten, politici en supportersvertegenwoordigers. “Je zit als goedwillende supporter zo in een soort hooliganvolgsysteem.”
Zondagochtend waren zo’n honderd supporters van Feyenoord met een speciale partybus onderweg naar Heerenveen voor de uitwedstrijd tegen de lokale SC. Op de A6 nabij Oosterzee werd de bus onder zware politiebegeleiding van de snelweg gehaald. Negen politiebusjes, waaronder een arrestatiebus, stonden de Feyenoorders op te wachten. Eén voor één werden ze uit de bus gehaald, gefouilleerd, geïdentificeerd en op de foto gezet. De politie fotografeerde van iedere fan het gezicht en een identiteitsbewijs. “Voor je het weet zit je als goedwillende supporter in een soort hooliganvolgsysteem”, vertelt Tweede Kamerlid Tjeerd van Dekken (PvdA). “Dat kan nogal nadelig zijn voor je carrière.” Van Dekken zet zich al lange tijd in voor een normalere voetbalbeleving en keurt de praktijken af. “Je moet uitermate terughoudend zijn met het fotograferen van welwillende supporters. Er zijn andere mogelijkheden. Dit is in de kern een aantasting van de privacy.”
Grenzen van de wet opgezochtEr is twijfel of het politieoptreden binnen de grenzen van de wet was. Dirk Poot is als voorman van de Piratenpartij gespecialiseerd in privacy. “Het klinkt als een raar verhaal”, zegt hij. “Bij een verdenking van een persoon mogen inlichtingendiensten de privacy behoorlijk inperken. Bij een groep is het een ander verhaal. Daarvoor heeft de inlichtingendienst de toestemming van de minister (Opstelten, red.) nodig en het lijkt me niet dat de politie daarvoor meer bevoegdheden heeft dan de inlichtingendienst.” Poot snapt de zorg van Van Dekken. “Ik kan me niet voorstellen op welke grond ze dat hebben gedaan. Je mag niet zomaar een fotobestand maken van een hele groep, dat is compleet verboden.”
Ook advocaten zijn kritisch op het politieoptreden. “Ik denk dat het onrechtmatig is”, zegt ‘voetbaladvocaat’ Christiaan Visser. Volgens hem is documentatie in twee situaties toegestaan: bij een arrestatie of in een grootschalig onderzoek. “Beide waren niet aan de orde”, aldus Visser. De Rotterdamse advocaat Frank van Ardenne stelt dat het ver ging, maar wel mocht: “In het kader van het handhaven van de openbare orde mag de politie zoiets doen.” Visser is het hiermee oneens. “Voor de openbare orde mag je bijvoorbeeld op een plein een camera ophangen en foto’s maken, maar niet op deze manier.” Ook Van Ardenne geeft een kanttekening. “Als er geen verdenking van een strafbaar feit is, moet er echter wel een redelijke aanleiding voor zijn.”
Duidelijke aanleiding ontbrakEen duidelijke reden en aanleiding lijkt te ontbreken. Aanwezige supporters melden dat sommige ME’ers het over een noodverordening hadden. Navraag bij de gemeente Heerenveen leert echter dat een dergelijke verordening, die de politie meer macht geeft supporters te controleren en aan te pakken, niet van kracht was. Daarnaast werd gesuggereerd dat het afsteken van vuurwerk, eerder die dag op een parkeerplaats, een aanleiding zou kunnen zijn. De politiebusjes werden echter voor die actie al gesignaleerd op de betreffende plaats. “Bovendien is dat een veel te licht vergrijp om een hele bus zich te laten identificeren”, zegt Poot. “Dat kan de reden niet zijn.” Wat de aanleiding wel was, is nog steeds onduidelijk. De politie Noord-Nederland kon maandag en dinsdag nog geen antwoord geven op die vraag.
“Hoe langer ze wachten met een verklaring, hoe minder geloofwaardig die wordt”, zegt Poot.
Nationale Ombudsman kritisch op fotograferen supportersOok de Nationale Ombudsman Alex Brenninkmeijer is kritisch op het fotograferen van supporters. In 2011 concludeerde hij in een rapport dat het in principe toegestaan is om supporters te fotograferen, maar wel op basis van een duidelijke aanleiding. Bovendien moet er kritisch gekeken worden naar wie er gefotografeerd worden; er moet een duidelijke doelgroep zijn. “Bijvoorbeeld leden van de harde kern of mensen die eerder voor overlast hebben gezorgd”, zegt Van Ardenne. Tevens mogen foto’s niet zomaar opgeslagen en geanalyseerd worden. “De vraag is wat de politie nu met de gegevens gaat doen”, aldus Van Ardenne. “Er zijn grenzen aan wat er met die informatie gedaan mag worden”. Ombudsman Brenninkmeijer was al eerder kritisch in soortgelijke situaties. In 2009 vond een incident plaats in Arnhem, waar supporters van NAC Breda zonder duidelijke aanleiding of verdenking op de foto moesten. Benninkmeijer veroordeelde het fotograferen van supporters en noemde het een “inbreuk op privacy”. Twee jaar later sprak hij zich uit over het willekeurig fotograferen van wedstrijdbezoekers van Feyenoord door de politie. Wanneer ook een ID-kaart wordt gefotografeerd, zoals zondag gebeurde, vindt de Ombudsman dat ‘een grens overschreden wordt’. “Mede op basis daarvan denk ik dat het allemaal niet had gemogen”, aldus Visser. “Een nieuwe klacht zou kansrijk zijn. Het is blijkbaar een herhaling van zetten.”
SupportersOok vanuit supporters is er kritiek op de politie. Ron Dissel, voorzitter van supportersvereniging Vereeniging De Feijenoorder, hekelt het politieoptreden: “de sfeer in de bus was goed, er was geen agressie. Dat de ME supporters dan toch als criminelen behandelde, is onnodig en ik vraag me af of het zomaar mag. Het is niet de eerste keer dat supporters zo behandeld worden. Dit moet stoppen.”