quote:
Het door de SP voorgestane lompenproletariaat, dit keer tot uiting gebracht in een vurig pleidooi om de Eerste Klas in de trein af te schaffen, is aanleiding om eens even wat over het (ontbrekende) verband tussen reizigerskwaliteit en geld op te schrijven.
De bepleite afschaffing van de Eerste Klas lijkt te zijn ingegeven door afgunst: er is blijkbaar bezwaar tegen consumenten die de vrijheid willen benutten, iets meer geld uit te geven aan een iets luxer product. Waarom mag iemand niet een mooie jas aan, in plaats van een vod van de Primark? Waarom mag iemand geen stevige boontjes van de groentenman in plaats van verlepte rommel van de armemensensupermarkt? Waarom mag iemand niet iets ruimer zitten in de trein, in plaats van ellebogenwerk op het tweedeklasbankje te moeten leveren met zijn breeduit zittende medepassagier?
Maar belangrijker: er is namelijk geen enkel probleem dat door het schrappen van de Eerste Klas op de juiste wijze wordt opgelost. De meestgehoorde argumentatie om een einde te maken aan de Eerste Klas, is plaatsgebrek in de Tweede Klas.
Helpt het opdoeken van de Eerste Klas daar tegen? Nee. Een uitpuilende trein wordt hoogstens een ietsje minder uitpuilend wanneer in het voormalige Eersteklasterritorium de stoelen wat worden versmald en wat dichter bij elkaar worden gezet.
Wat is dan wél de oplossing voor het ruimtegebrek dat soms in de Tweede Klas voorkomt? Dat de NS eindelijk eens zorgt dat de treinen van de juiste lengte zijn. Dat is geen geldkwestie, maar telkens opnieuw het gevolg van werkelijk stuitende incompetentie.
Voorbeelden:
Zondagavond is een drukke avond, met veel studenten en logeerders die op weg zijn naar hun studentenstad of woonplaats. Ik constateerde dat de IC van Enschede naar Amersfoort en verder, die om 21:13 uit Apeldoorn vertrok, slechts bestond uit een driebaks treintje van het enkeldekstype ICM. Dat is belachelijk weinig. De reizigers zaten, ondanks dat de HC de Eerste Klas had gedeklasseerd, zowat op het dak.
Vandaag was het mis op Den Haag Centraal. Daar stond zo rond 14:30 uur de IC naar Groningen klaar. Een los stel ICM. Er kwam nog een trein aan, om nadat de twee stellen gecombineerd waren, samen richting Schiphol, Almere en Groningen te vertrekken. Helaas lukte dat combineren niet. Door een technische storing? Door domme pech? Nee. Een ICM en een VIRM gaan nu eenmaal in de reizigersdienst niet zo fijn samen... Gewoon een logistieke blunder. Knoeiwerk, als ik zo vrij mag wezen.Er wordt gesteld dat het verlengen van treinen geld kost. Geld dat er niet zou zijn. Daar ben ik het om twee redenen niet mee eens. Allereerst omdat, zoals boven aangegeven, veel plaatsgebrek wordt veroorzaakt door de logistieke zwijnenstal die het binnen de NS blijkt te zijn. Maar er is nog een andere reden: De kernactiviteit van de NS is het volgens afgesproken kwaliteitsnormen vervoeren van reizigers. Daar hoort bij, dat als de NS ene trein rijdt met daarin 600 betalende klanten, dat die trein dan een zodanige omvang moet hebben, dat die 600 mensen (incidenten buiten de schuld van de NS om daargelaten) behoorlijk worden vervoerd. Daarbij past geen gemekker over dat het geld kost. De loodgieter die ik heb betaald om een badkuip aan te leggen, hoeft ook niet aan te komen met een verzoek om de badkuip voor gebruik even met behulp van een emmer te vullen omdat koperen waterleidingen zo duur zijn.
Overigens is de lage bezittingsgraad gemiddeld over de dag mede het gevolg van het door de NS in de stille uren niet afrangeren van materieel. Ook de aanschaf van enorm grote, zesbaks dubbeldeksunits, draagt daar in de stille uren toe bij. Dat zijn dus keuzes van de NS, en geen onbeïnvloedbare natuurverschijnselen.
Ook Voor Beter OV is zich bewust van de noodzaak, de NS financieel gezond te houden. Geen reiziger schiet wat op met ene failliete vervoerder. Maar dat betekent nog niet, dat we de redelijkheid en terechte reizigerswensen uit het oog verliezen. We verlangen geen gouden bergen. We verzetten ons niet tegen in de spits tien minuten staan in een Sprinter. We hoeven in de Tweede Klas geen stoelen met een steek van een meter. We vragen niet om een bemand loket op station Lutjebroek-Noord. We willen echter wel, dat de NS doet waar ze voor zijn ingehuurd en wat ze in concessies hebben beloofd: reizigersvervoer bieden, dat voldoet aan bepaalde kwaliteitsnormen aangaande frequentie, punctualiteit, (sociale) veiligheid en comfort.
De NS heeft niets te klagen. Het bedrijf wordt indirect gesubsidieerd door zeer lage gebruiksvergoeding voor het spoor, heeft als bruidsschat de eigendom van de stations gekregen (en dus de exploitatiewinst van de winkels en kantoren), en heeft een monopoliepositie in een markt die voor een groot deel bestaat uit rijbewijs- of autoloze dwangklanten. Ik zou daar als bedrijf echt mijn handen mee dichtknijpen.