24-03-2011
Fukushima stabieler, nog lang niet veilig
Reactoren lijken onveranderd, bassins problematisch, straling moet minder
Stroom wordt op dit moment aangesloten in de Fukushima Dai-Ichi centrale en wanneer dat werkt zou er iets meer rust kunnen komen voor de Fukushima-50. Vooralsnog is de hele situatie erg precair. Aangezien er minder ontwikkelingen lijken te zijn, zijn de media minder met Japan bezig. Tijd voor een update.
Het meeste nieuws op dit moment gaat over de stroomvoorziening van de reactoren, de branden bij reactor Dai-Ichi 3 en de Fukushima-50, de groep reddingswerkers die een nucleaire ramp probeert te voorkomen. Van deze groep zijn vandaag drie mensen opgenomen in het ziekenhuis voor stralingsbrandwonden. Eén van hen is vrijwel direct ontslagen uit het ziekenhuis, maar de andere twee zijn opgenomen voor behandeling. Tijdens het aanleggen van elektriciteitsvoorzieningen zijn ze in een plas radioactief water gestapt. Dat is vervolgens per ongeluk in hun pak gelekt. Hierdoor liepen ze ongeveer 180 millisievert aan straling op. Dat is een grote hoeveelheid straling, maar minder dan de 250 millisievert waar ze in een crisissituatie aan blootgesteld mogen worden.
Straling bij calamiteit
In zowel Japan als Nederland gelden bij een calamiteit andere regels dan tijdens normaal bedrijf. In een jaar mogen medewerkers blootgesteld worden aan zon 20 millisievert. Gemiddeld worden wij in een jaar, door natuurlijke achtergrondstraling, blootgesteld aan ongeveer 3 millisievert. Maar in sommige delen van Iran worden mensen in een jaar aan 260 millisievert blootgesteld door de aanwezigheid van radioactieve hete bronnen. Er doen zich daar niet meer kankergevallen voor dan in de rest van de wereld.
Wanneer er een calamiteit in Nederland zou plaatsvinden wordt er bij elke reparatie gekeken hoeveel straling die actie een medewerker oplevert. Er wordt dan eerst buiten het stralingsgebied geoefend, om de duur van blootstelling te verminderen. Ook wordt er naar alternatieve oplossingen en persoonsbescherming gezocht. Tot slot wordt er gekeken of de opbrengst van de actie het risico waard is. Als een medewerker een bepaalde dosis overschrijdt, wordt hij weggehaald. Ongeacht zijn eigen mening. Dit is in Nederland zo. Ik weet niet de exacte getallen en procedures in Japan. Die zullen als het goed is, wegens IAEA regulering, niet heel erg afwijken. Wettelijk gezien zal, als er echt geen andere optie is, een maximale stralingsdosis van 500 millisievert toe worden gelaten. Daarna zal de medewerker nooit meer met straling mogen werken. De Fukushima-50 zitten daar nog ver onder en het is niet bekend of de mannen die opgenomen zijn in het ziekenhuis nog terug gaan naar de centrale.
De Fukushima-50 bestaan uit 180 mannen die elkaar afwisselen bij de reparaties. Per tourbeurt van 50 man werken ze de hele dag door om de reactor te repareren. Dit is wel precies waarom het helden zijn. Je weet immers nooit wanneer er een ongeluk plaatsvindt. Het is echter niet zo dat ze willens en wetens in situaties gestuurd worden waar ze gegarandeerd een gevaarlijke dosis zullen oplopen. Dit was een ernstig ongeluk en hopelijk/waarschijnlijk zal het met hen weer goed komen.
Elektriciteit
Het allerbelangrijkste voor de reactoren is het aanleggen van stroom. Normaal vraagt een kerncentrale per reactor enkele megawatts aan vermogen van het stroomnet voor koeling. Al deze elektriciteitsleidingen waren beschadigd door de aardbeving van 11 maart. Nieuwe stroomdraden zijn naar alle reactoren aangelegd en er wordt nu getest of alle kabels en apparatuur in de reactorgebouwen nog werken. Zo kan eventuele kortsluiting worden voorkomen. Dit werk is erg lastig omdat de straling in de buurt van de reactoren nog altijd vrij hoog is. Het was tijdens deze werkzaamheden dat de drie medewerkers besmet raakten door de plas water. Zodra de stroomvoorziening weer op orde is, zal de koeling veel stabieler zijn. Daarom wordt hier nu zo hard aan gewerkt.
Reactoren
Voor een mooi overzicht van de precieze details per reactor staat hier een lijst van TEPCO. De situatie op dit moment is dat reactor 5 en 6 weer aan het stroomnet hangen. De koeling wordt nu uitgevoerd door de elektriciteit van het stroomnet. Voor reactoren 1, 2, 3 en 4 liggen de kabels er al wel, maar duurt het testen veel langer dan gehoopt. De schade is bij die reactoren verschrikkelijk groot en men kan niet zo makkelijk overal komen vanwege het stralingsgevaar. Er is in ieder geval nu werkend licht in de controlekamer van reactor 3 zodat er beter gewerkt kan worden. Waarschijnlijk wordt de komende dagen alles aangesloten.
De druk in de reactoren is op dit moment stabiel en er wordt nog altijd zeewater in de reactoren gepompt voor koeling. Ook reactor 3, waar de druk iets was gestegen rond 20 maart, lijkt weer iets rustiger te worden. De afgelopen twee dagen zijn er steeds rookwolken gesignaleerd bij reactor 3. Zwarte rook impliceert een brand, witte rook impliceert stoom. Het is moeilijk om te oordelen wat gevaarlijker is. Zwarte rook betekent dat er nog meer dingen kapot kunnen gaan door brand. Witte rook duidt op water en vaak is dat met radioactiviteit besmet. Reactor 3 is het meest gevaarlijk in verband met het type brandstof. Er zit namelijk naast uranium ook plutonium in. Plutonium is net als uranium een alpha-straler en daardoor gevaarlijk om in te ademen. Echter plutonium heeft de neiging om, als het met zuurstof bindt, kleine inhaleerbare vlokjes te vormen. Daarbij is plutonium ook nog eens, naast dat het radioactief is, een giftige stof voor mensen. Dat de drukken nu allemaal stabiel zijn is goed nieuws te noemen, maar we zijn er nog niet.
Bassins
Het grootste probleem zit nog altijd bij de bassins waar de oude brandstofstaven in zijn opgeslagen. De bassins liggen vlak naast de deksel van het primaire vat. Links staat een overzichtsplaatje waarin de reactor en het bassin zijn weergegeven. De koelingssystemen die normaal het bassin van reactor 5 en 6 koelen, zijn weer volop in gebruik. Links staat een grafiekje van het temperatuurverloop in deze reactorbassins. Bij bassin nummer 2 wordt de temperatuur continu gemeten en die ligt nu stabiel rond de vijftig graden. Met brandweerwagens wordt het water op dit bassin gespoten om het te koelen. Dit wordt ook gedaan bij reactor 1 en 4, en dat lijkt te werken. Maar de temperatuur sensoren daar doen het niet, dus helemaal zeker is het nog niet. Reactor nummer 3, de meest precaire doordat er ook plutonium aanwezig is, wordt nu gekoeld door zeewater direct in de koelleiding van het bassin te spuiten. Dit levert een veel betrouwbaardere stroom van water op dan wanneer het van boven erop wordt gespoten. Het is zaak om zo snel mogelijk de elektriciteit aan te sluiten op de pompen van de bassins en tot die tijd te blijven koelen met meer water.
Straling
Het belangrijkste aandachtspunt in de media op dit moment zijn de stralingsniveaus die overal in Japan gemeten worden. Op deze kaart is de meeste beschikbare data geplot van diverse stralingsmeters in Japan. Een kleurcodering geeft aan of de niveaus veilig zijn en wanneer je op de meetpunten klikt zie je een grafiekje met het verloop door de tijd. De meeste vaste stralingsmeetpunten in de buurt van Fukushima zijn kapot gegaan door de tsunami, dus die gegevens staan er niet bij. Recente metingen zijn hier te vinden voor de geïnteresseerden die iets met Sieverts kunnen.
Er is een aantal dingen aan de hand. Iedereen is gefocust op Tokyo omdat daar de meeste mensen wonen. Er zijn daar een paar dagen geleden waardes gevonden die hoger zijn dan toegestaan. Inmiddels zijn die gezakt tot onder de wettelijke norm. Maar tot nu toe werd de meeste straling richting de oceaan geblazen. Binnenkort gaat de wind naar verwachting draaien, waardoor de stralingsniveaus in Tokyo weer kunnen gaan stijgen.
Daarnaast worden er ook op kilometers afstand van de kerncentrale te hoge radioactieve waardes gemeten. Spinazie, melk en soms water uit de kraan geeft te veel straling af. Deze waardes zijn te hoog in vergelijking met wettelijke normen die gemaakt zijn om lange tijd het water te kunnen drinken. Als de huidige radioactiviteit niet nog veel verder stijgt, is het nog niet zo dat het drinken van dit water acute problemen oplevert. Toch is het verstandig om het zekere voor het onzekere te nemen. Zeker omdat het niet duidelijk is hoe de waardes gaan veranderen met de noordenwind.
Het is zaak om gebotteld water uit andere regios richting Fukushima te vervoeren en datzelfde geldt ook voor groentes en melk. Daarbij is het heel lastig om te zeggen hoe lang de waardes te hoog zullen zijn. De meeste straling die gemeten wordt is afkomstig van jodium. Het radioactieve jodium verliest de helft van haar radioactiviteit in acht dagen. Als vuistregel kan je zeggen dat het na 80 dagen zo goed als verdwenen is. Dit is ook waarom soms de waardes boven de wettelijke norm zitten en soms eronder. Dus wanneer de waardes te hoog zijn kan het liggen aan de wind, aan accumulatie door regenval of door wat dan ook. Dat zegt niet dat het permanent is of dat er daar voor altijd stralingsgevaar is. Hoe dan ook, de waardes die gemeten worden zijn zeer zorgwekkend.
Kortom
Belangrijk is nu om die reactoren onder controle te houden en te voorkomen dat er meer straling weglekt. De bassins moeten gekoeld blijven worden en dat lijkt redelijk te lukken. Alle onderdelen van de centrale moeten worden doorgemeten en klaargemaakt worden om de stroom weer aan te sluiten. De bevolking moet van goed voedsel en water worden voorzien - niet alleen de bevolking in de buurt van Fukushima - want duizenden mensen beschikken op dit moment niet over goed eten en water. Als dat lukt, valt de schade misschien nog wel mee. Ik bagatelliseer hiermee niets, ik vertel alleen wat het doel en de hoop is. Het is zonneklaar dat de straling snel minder moet worden, maar dat kan alleen als de reactoren helemaal onder controle zijn. Nu al zijn er twee keer zoveel mensen doodgegaan in deze tsunami en aardbeving dan Chernobyl ooit heeft veroorzaakt en zal veroorzaken. Dat moeten we niet vergeten. Maar de meeste mensen die overlijden in de komende weken zullen dat niet doen vanwege de straling. Zij zullen dat doen omdat suikerziektepatiënten te weinig insuline hebben en hartpatiënten te weinig nitroglycerine.
(Noorderlicht)
[ Bericht 11% gewijzigd door ExperimentalFrentalMental op 25-03-2011 09:52:43 ]
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...