Mooi gevonden stukje

IK BEN CULTUUR
zondag 21 november 2010
Want ik schrijf. Weliswaar schots en scheef, maar we kunnen niet allemaal even getalenteerd zijn. Dat doe ik gratis. En omdat het meer lezers oplevert dan toeschouwers naar menig gesubsidieerd kunstwerk, valt toch niets uit de schatkist mij ten deel als vergoeding hiervoor. Ook commerciële bijvangst wordt vermeden. Je moet dat tegenwoordig zo zeggen: ondergetekende wil zelf zijn broek ophouden. Daar is een reden voor. Absolute onafhankelijkheid.
Dat is wel cultuur maar geen kunst. Kunst is als de staat het geheel of gedeeltelijk op de been houdt. Dat schreeuwden ze daar gisteren op straat. Mensen die niet zonder kunnenleven op andermans beurs. En daarom was ik er niet bij, zag u mij weer eens niet op het scherm, want meebrullen in dat koor is geen kunst, helaas wel cultuur.
Een avondje televisie en volgelopen pleinen met cultuur. Feestelijk, zowel gruwelijk als grauw tegelijk. Een bonte stoet aan personen voorzien van een collectieve metaaldetector voor de speurtocht naar harde munten. Niet eens om te houwen wat ze hebben, maar vooral ook: om meer. Nog meer.
Een onwaarschijnlijk groot stel vagebonden was tezamen gekomen om ordeloos geplunder uit de staatskas te vergoelijken, te bepleiten en gezonde hersens hierover tegen te gaan.
En wat werden ze in hun bonte hemden gezet door de vrolijkste cabaretier van de dag, Frits Bolkestein.
Ik ben voor nog veel meer geld voor cultuur-subsidies, overstemde hij de hierdoor uitzinnig en mesjogge geworden menigte in gelijke bewoordingen. Het luide applaus oversteeg hun natuurlijke lawaai zeer vele malen.
Aansluitend zagen en hoorden wij de briljantst geacteerde pauze uit de geschiedenis van het niet gesubsidieerde theater. En toen zelfs het laatste gejubel over zulke fraaie woorden tot rust was gekomen, hernam de spreker het woord dat hij ontleende aan zijn meesterbrein en dat dus de allure kreeg van een pointe:
Maar alleen als we dat gaan financieren uit de pot ontwikkelingshulp. En toen zweeg het stil en groeide er boe op de pleinen. Eerst aarzelend maar snel tumultueus. Totale verwarring. Want betaalde cultuur is politiek.
De kracht van de pointe is de herkenning, het besef dat twee zaken die kennelijk niets of nauwelijks iets met elkaar te maken hebben toch een relatie hebben. Het bedrog ontmaskerd, zoals misschien alleen een Bolkenstein dat op dit moment kon, want volgens diezelfde elite moet er nooit, nergens, en zelfs niet even, pas op de plaats worden gemaakt.
Wat had ik het dankzij die geniale punchline van Bolkenstein op deze plaats kort kunnen houden. Maar er klom uit de stoet klagers plots een persoon op het podium die het bestond de eigen afgang maar eens gesubsidieerd op te voeren.
Want zoals mevrouw Willemien van Aalst (directeur van het Nederlands Filmfestival) het deed, kon het tragische misverstand in eenvoud niet beter worden verwoord en vermusicaliseerd.
"Je zult denken: Beethoven, lekker elitair", zei tante Pollewop uit de filmwereld daarover, "en daarom hebben wij er een jazz/funkversie van gemaakt zodat het voor meerdere mensen toegankelijk wordt".
Hier namen wij geschokt even pauze teneinde onze huiver tijd te gunnen om tot rust te komen. Hoezo elitair? Het is dus om te beginnen al niet Beethoven of Von Beethoven, maar gewoon Van Beethoven, maar weet zon filmtype veel midden in die kunstscene, en hoezo is deze componist lekker elitair?.
Als er nu iets niet elitair is, dan is deze historische muzikale entiteit het wel. In de wereldgeschiedenis lijkt geen componist meer door het gewone volk, wij allemaal dus, te worden begrepen als Ludwig van Beethoven en is hij nog steeds uitzinnig populair en absoluut niet ver van ons afstaand.
Uit eigen portemonnee, zonder welke staatssteun dan ook, werden diens ontelbare muzikale werken in miljarden oplages subsidieloos op plaat, Cd, Dvd, film etc. door het niet-elitaire publiek aangeschaft.
Elitair was daarentegen juist het gisteren uitgevoerde probeersel zijn 9e Symfonie tot een macabere jazz/funkverkrachting om te vormen waarin het Alle Menschen werden Brüder werd verminkt tot een wanstaltig antomien en waarmee het onderscheid werd gepropageerd en bevestigd tussen volk en elite.
Een uitvoering bovendien die nu al, zelfs door de elite, volkomen is vergeten.
En dat, terwijl In alle grote voetbalstadions ter wereld het enig correcte thema al ongeschonden en ongesubsidieerd duizendmaal zonder culturele aanziens des persoons door de massas werd meegezongen.
Dus: blijf er met je redeneerpoten vanaf mevrouw. Je gaat toch ook niet de Nachtwacht aan flarden scheuren en als een Jigsaw Puzzel weer, maar dan doorheen gehusseld, aaneenlijmen om het doek minder elitair te maken.
En vanwege dat misplaatste voorbeeld zou er dus niet bezuinigd mogen worden, omdat Van Beethovens kunst nog slechts op deze verminkte wijze in stand zou zijn te houden., en omdat de uitvoerend kunstenaars van die laatste orde weigeren anderszins voor hun vreten te zorgen zoals wij financiers dat willen, en ook zelf doen.
Omdat ze uit onkunde om zelfs maar Für Elise op de piano foutloos uit te voeren, in een daardoor diepe minachting voor de grootmeester in allerlei onbegrijpelijke verminkingen, tegen onvrijwillige dus verplichte afdracht van de belastingplichtige, nu Van Beethoven in funk denken te moeten slijten aanjuist ja, aan diezelfde elite die weliswaar het bedrog inziet doch het elitair meekoestert om voor cultureel vol te worden aangezien.
Want de toegankelijkheid waar wij een pleidooi voor meer betaald kunstgenot onder moesten verstaan bleek een betoog te zijn voor het nu definitief dichtmetselen van een gesloten elite-bastion van profiteurs.
Zelden zon grote elitaire wanvertoning van bedelaars gezien als zich gisteren in Amsterdam en tal van andere geschreeuwplaatsen, en dus met name op de buis, hadden verzameld. En vooral veel geïndoctrineerde kinderen. Jongens en meisjes van vijf, zes en zeven jaar die namens pappa en mamma vooruitgeschoven brulden dat ze zullen worden gekeeld.
Omdat ze nu op die leeftijd geen gratis saxofoonles meer dreigen te krijgen; en verder uitsluitend verzonnen voorbeelden waarom het helemaal niet gaat.
Natuurlijk moeten de muziekscholen niet dicht, en de vele duizenden met overheidshulp in stand te houden kunstuitingen die zonder materiële hulp anders geen bestaan hebben niet worden vernietigd.
Maar het gaat om de oplichters in deze kring. En daarvan zagen wij er gisteren opvallend weinig.
Zoals de zwaar betaalde inactieve museumdirecties die op het strand liggen terwijl hun museumdeuren voor verbouwingen in absurd veel jaren net zo lang gesloten blijven tot de honderden miljoenen daaraan besteed op zijn, en de subsidies aan malloten en gespuis die op andermans zak wanorde en kunstbedrog in stand houden juist omdat waardebepaling ervan niet valt aan te tonen. Juist daarom. Juist daarom. Omdat niemand de rotzooi durft te benoemen. Let vooral op degenen die zich tijdens de schreeuw van heden koest houden. De Kleren van de Keizer.
Daarover is het niet-elitaire volk bezorgd. Wat heet, men is het spuugzat.
De echte schreeuw luidt anders dan die van gisteren.
Eindelijk, vanwege nooit eerder, zagen en hoorden wij een beter en een zwaarder bezuinigingsargument om er maar eens stevig het mes in te zetten dan wat gisteren vanaf al die brulplaatsen via het scherm tot ons kwam.
Die mevrouw, de directrice, van het Nederlands Filmfestival was het laatste zetje om ons tot dat oordeel te brengen. De kakelende kip die vindt dat Van Beethoven funk moet worden opdat daarmee aan de overheid een verdere legitimatie wordt verstrekt om ons te tillen.