De Onrendabelen #3

quote:

Op maandag 7 december 2009 11:40 schreef Reya het volgende:
Dat lijkt me nog een forse onderschatting; er zijn genoeg werkzame mensen die volstrekt incompetent zijn.

quote:

Op maandag 7 december 2009 11:49 schreef EchtGaaf het volgende:

Het is zo schokkend om hier met halve pubers die amper kunnen kijken te moeten debatteren.

quote:

Op maandag 7 december 2009 11:50 schreef EchtGaaf het volgende:

Het is stuitend hoe mensen zo makkelijk over heen stappen.

quote:

Op maandag 7 december 2009 11:53 schreef DS4 het volgende:

[..]

Hij weerlegde bijzonder eenvoudig jouw stelling. Dan is het echt wel heel lachwekkend om vervolgens te gaan stellen dat je met halve pubers moet debatteren...

quote:

Op maandag 7 december 2009 11:52 schreef EchtGaaf het volgende:

Wel eens van psyche gehoord?

quote:

Op maandag 7 december 2009 11:57 schreef DS4 het volgende:

[..]

Ja, dat is inderdaad de escape die vaak wordt gepakt.

Ik heb het over mensen die ik goed ken, mankeert niets aan. Ook niet psychisch. Al was het maar omdat mijn moeder de meesten hiervan ook kent en zij herkent aardig of iemand psychisch iets mankeert... aangezien het haar vak was.

Jij weigert te accepteren dat de werkelijkheid anders kan zijn dan jij vermoedt.

quote:

Op maandag 7 december 2009 11:56 schreef EchtGaaf het volgende:

Het zijn hier jonge 20ers, die geen levenservaring hebben en over een paar (economie) boeken zijn gestruikeld. Danig frustrerend. Geen zak meegemaakt en het allemaal zo goed (denken) weten.

quote:

Geen eentje die wrs het uwv van binnen hebben gezien, laat staan onderwerp ervan zijn geweest.

Die moeten de oorlog winnen zeker. Ik heb geen hoop dat het ooit nog goedkomt.

Bedorven jeugd.

quote:

Op maandag 7 december 2009 11:58 schreef DS4 het volgende:

[..]


[..]

quote:

Op maandag 7 december 2009 11:58 schreef EchtGaaf het volgende:

Je praat echt poep. nog erger dan dat.

quote:

Op maandag 7 december 2009 11:59 schreef EchtGaaf het volgende:

Klasse.

Verwijt mij iets.

quote:

Op maandag 7 december 2009 11:49 schreef EchtGaaf het volgende:

[..]

Maak je arbeidsongeschikt en probeer maar eens uit uitkeringen te krijgen. Grote kans dat je van een koude kermis komt.

quote:

Maar jij zit nog op school en komt net kijken! Kruip eens uit die collegebanken en ga leven en praat is met de buitenwereld.

Het is zo schokkend om hier met halve pubers die amper kunnen kijken te moeten debatteren.

Flikker die boeken aan de kant en verdiep je eens wat er nu precies onder de mensen leeft.

ik neem het je niet kwalijk dat je onbevangen bent en nog veel te jong om van levenservaring te spreken. Maar stel je vooroordelen eens bij zou ik zeggen.

quote:

VERDER: JE KAN VEELAL VAN BUITEN NIET ZIEN DAT IEMAND NIET KAN WERKEN!

WEL EENS VAN PSYCHE GEHOORD

quote:

Op zondag 6 december 2009 23:36 schreef Kees22 het volgende:
Dit is lastig te beantwoorden. Ik zal het proberen.
[..]

Asociale mensen die het niks kan schelen dat de samenleving opdraait voor hun gedrag, vind je overal. Kijk maar eens in topics over al te dure en vervuilende auto's.
En iemand met een laag IQ kan er niks aan doen dat hij/zij niet veel snapt.
[..]

Dat snap ik niet zo. Ik snap niet waarom je bijvoorbeeld geen onderscheid kunt maken tussen geestelijk gehandicapten, lichamelijk gehandicapten en sociaal gehandicapten.
[..]

quote:

Op maandag 7 december 2009 12:05 schreef justanick het volgende:

[..]

Waarom zou ik mijzelf arbeidsongeschikt maken? Daarnaast ga ik er vanuit dat ik een uitkering krijg als ik onverhoopt arbeidsongeschikt mocht raken.

quote:

Op maandag 7 december 2009 12:44 schreef LesStroud het volgende:

[..]

Daar mag je ook vanuit gaan. 98% van de Wajong aanvragen wordt goedgekeurd.

quote:

Op maandag 7 december 2009 13:32 schreef justanick het volgende:

Komt dat omdat de toelatingscriteria erg soepel zijn

quote:

'Mijn voet is een maatje kleiner'
Achter de schermen bij de keuring van jongeren die zeggen niet te kunnen werken

Apeldoorn, maandagochtend 17 maart, 9.15 uur. Een mank lopende man van 36 komt kwiek de kamer van verzekeringsarts Ruud Hesse van uitkeringsinstantie UWV binnen. Hij begint meteen met praten. 'Ik heb nog vijf dagen werk, dus vandaar dat ik die Wajong-uitkering maar aanvraag.'

De man - kort grijs baardje, bruin haar dat met veel gel achterover is gekamd - praat honderduit. Hij stottert een beetje en zegt vaak: 'Laat ik het zo zeggen.' Op het eerste gezicht lijkt er niet veel met hem aan de hand. Hij vertelt al tien jaar productiewerk te doen.

'Hoe kom je erbij een Wajong-uitkering aan te vragen als je al tien jaar werkt?' vraagt Hesse. 'Daar begonnen ze op mijn werk een paar jaar geleden over. Mijn kortetermijngeheugen is aangetast.' Gaandeweg zijn verhaal blijkt dat de man op wat uitzendwerk na louter gesubsidieerd werk heeft gedaan - op een sociale werkplaats bijvoorbeeld.

Hesse vraagt wat er met zijn voet is. 'Die is een maatje kleiner.' Lang kan hij er niet op staan of lopen. 'Maar als het moet, kan ik een fiets naar tien hoog tillen.' Wanneer kreeg hij concentratieproblemen, wil Hesse weten. 'Ik ben zo geboren. Op mijn derde ben ik getest omdat ze dachten dat mijn hersenen aan het wegrotten waren.' Hesse zegt de medische gegevens van toen te willen hebben. 'Ik heb ze een keer opgevraagd. Daar stond in dat ik een halfzijdige verlamming heb.'

Of hij een arm in de lucht wil steken en zo snel mogelijk met zijn hand draaien. De man doet ontzettend zijn best. Of hij zijn stoel op kan tillen en rondlopen. Trots loopt hij met stoel de kamer door.

Hij vertelt dat hij op het speciaal onderwijs heeft gezeten en dat hij op zijn werk veel fouten maakt en langzamer is dan de rest. 'Ik pak per dag hoogstens vier archiefdozen in. Komt er een nieuwe jongen, die tien tot vijftien dozen per dag doet. Toen wist ik dat ik ontslagen zou worden.' Hij vloekte, vertelt hij, toen hij ontslag kreeg, want hij wil zichzelf kunnen redden. 'Tijdens de recessie van 2002 en 2003 wilde ik niet de WW in. Bekijk het even, dacht ik. Toen heb ik al het uitzendwerk gedaan dat ik kon krijgen, wel zestien uur per dag.'

Hesse vraagt of hij altijd zo druk is. Hij geeft de man een vragenlijst met ADHD-symptomen. Is hij vaak dingen kwijt? 'Nou, ik heb voor alles een vaste plek, hè. Ik heb overal setjes klaarliggen.' Of hij veel drinkt. 'Nou, elke dag wel vijf pijpjes bier of zo.' Dat is meer dan gemiddeld, zegt Hesse. 'Ja, sorry, ik lust hem wel.'

Hesse eindigt het gesprek met de mededeling dat er een kans is op een Wajong-uitkering, als de papieren van vroeger bewijzen dathij al voor zijn achttiende deze handicaps had. Dat ze dan met hem gaan werken aan het vinden van een baan. De man veert op uit zijn stoel: 'Weet je wat mijn droom is? Werken en leren in de computerbranche! Dan combineer ik mijn werk met mijn hobby waar ik zwaar verslaafd aan ben.'

Apeldoorn, 11.00 uur. Een zeventienjarige zwarte jongen in Feyenoord-T-shirt zit met zijn adoptiemoeder en UWV-arbeidsdeskundige Marga Preuter in een ontvangstkamertje zonder ramen. Van tevoren heeft Preuter verteld dat deze jongen vrijwel zeker een Wajong-uitkering krijgt. 'Zaken zijn niet altijd zo helder.'

De jongen zit op speciaal onderwijs voor moeilijk lerende kinderen. Hij heeft een IQ van 64, vergelijkbaar met dat van een kind in groep 4 van het basisonderwijs. Bovendien heeft hij ADHD en een vorm van autisme. Hij is al medisch gekeurd door Hesse.

Preuter: 'Zijn baan moet volledig routinewerk zijn, anders is het te moeilijk. Maar door zijn ADHD moet er ook enige afwisseling zijn. Zulke banen zijn er niet.' De moeder van de jongen voert het woord: 'De school raadde ons aan de uitkering aan te vragen. De kinderbijslag vervalt als hij achttien wordt.'

Preuter vertelt dat ze van plan is om te vragen of zijn werkgever zijn stageplek wil omzetten in een baan. De jongen krijgt een jobcoach, een begeleider die het UWV van buiten inhuurt. 'Het is niet dat hij niet kan werken, maar hij heeft begeleiding nodig,' zegt Preuter.

De jongen heeft stage gelopen bij een schoonmaakbedrijf en in de keuken van een cateringbedrijf voor bejaarden. Beide stages bevielen goed, ook al kreeg hij een keer ruzie met een collega. Hij vertelt erover met de desinteresse die pubers eigen is. Volgens Preuter is zijn houding een symptoom van zijn autisme. Ze vertelt dat werken altijd wat oplevert. 'Niet alles wordt gekort op de uitkering.' Ze eindigt: 'We kennen de uitkering toe.'

Later, tijdens de lunch, reageren Hesse en Preuter als door een wesp gestoken op de vraag of ze het niet triest vinden dat ze deze jonge mannen voor de rest van hun leven arbeidsongeschikt hebben verklaard. Preuter: 'Maar dát zeggen we niet. Ze kunnen wel werken. Ze zijn alleen niet tot normaal werk in staat. We vertellen ze dat ze recht hebben op een uitkering en dat we helpen een baan te vinden.' Hesse en Preuter zijn ervan overtuigd dat de twee zullen blijven werken.

quote:

Op maandag 7 december 2009 13:32 schreef justanick het volgende:

[..]

Da's wel een heel erg hoog percentage. Komt dat omdat de toelatingscriteria erg soepel zijn, of speelt er wat anders mee?

quote:

Op maandag 7 december 2009 13:32 schreef justanick het volgende:En waar heb je dit getal vandaan?

quote:

http://www.elsevier.nl/we(...)-levenslang-ziek.htm
Wajong: Achttien jaar en levenslang ziek

woensdag 9 april 2008 14:10

Het doet denken aan het WAO-drama. Inmiddels zitten 167.000 jongeren thuis omdat ze niet zouden kunnen werken. In 2040 zijn dat er een half miljoen. Steeds meer jongeren worden onterecht psychisch gestoord of verstandelijk gehandicapt verklaard en komen in de Wajong. De kosten stijgen, geen politicus grijpt echt in.

In elke schoolklas op de basisschool zit één kind dat later op zijn zeventiende te horen krijgt dat hij of zij arbeidsongeschikt is. Niet tijdelijk maar voor de rest van zijn of haar leven, want de jongvolwassene wordt zelden herkeurd. Volgens de overheid, om precies te zijn uitkeringsinstantie UWV, is één op de twintig achttienjarigen niet in staat om ooit op eigen kracht een volwaardige baan te vinden.

Net van school, het zelfstandige leven ontluikt. Maar de overheid meldt zich en zegt: 'Gefeliciteerd, hier heeft u een uitkering voor de komende 47 jaar. Uiteraard helpen wij u een baan te vinden, maar ons verwachtingspatroon voor u is erg laag. Mocht uw arbeidszame leven mislukken, val dan gerust terug op deze uitkering.'

Die uitkering heet de Wajong, de Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten. En met die uitkering loopt het verschrikkelijk uit de hand. Het tempo waarmee de overheid jongeren arbeidsongeschikt verklaart, versnelt enorm. Elk jaar stijgt het aantal Wajong'ers sterker dan verwacht. Kregen in 2001 nog 7.000 mensen een Wajong-uitkering toegewezen, in 2007 waren dat er 15.300. Die groei is niet ten einde. Schatte het Centraal Planbureau (CPB) eind 2007 nog dat er in 2040 400.000 zijn (tegenover 168.000 op dit moment), nu zou het om 500.000 uitkeringen gaan, zo denkt Hans Kamps, kroonlid van de Sociaal-Economische Raad, de SER. Dat komt ook doordat de uitstroom extreem laag is. Van de mensen met een Wajong-uitkering vindt slechts 9 procent een normale baan.

De Wajong doet denken aan het WAO-drama, merkte het CPB eind 2007 op. In de jaren zeventig en tachtig groeide het aantal arbeidsongeschikten van 200.000 naar 700.000 (nu 676.300). Die mensen werden vooral vanwege psychische klachten afgekeurd.

Dag en nacht, het hele jaar door, komen bijna twee jongeren per uur in de Wajong terecht, schetste Piet Hein Donner, CDA-minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid vorige week in Dordrecht. De Wajong kost de samenleving nu 1,75 miljard euro aan uitkeringen. Feitelijk zijn de kosten nog hoger, aangezien deze jongeren niet werken en dus geen belasting afdragen. Ook geeft de overheid tientallen miljoenen uit aan de reïntegratie van deze jongeren en 2,2 miljard euro aan sociale werkplaatsen waar 15 procent van de Wajong'ers werkt.

Het eerste paarse kabinet van VVD, PvdA en D66 riep in 1998 de Wajong als aparte uitkering in het leven. Maar sinds 1976 kende de Algemene Arbeidsongeschiktheidswet al een uitkering speciaal voor zwaar gehandicapte jongeren die nooit hadden gewerkt en ook nooit zouden gaan werken.

Er is geen enkele goede reden te bedenken waarom het aantal jonggehandicapten de laatste jaren zo sterk toeneemt. Dat stoornissen als autisme eerder worden ontdekt of dat betere medische hulp meer gehandicapten langer in leven houdt, is geen afdoende verklaring. Het aantal mensen dat dat betreft, staat in geen verhouding tot de explosieve groei van de Wajong'ers.

Vertwijfeld vragen politici en wetenschappers zich af waar de sterke groei vandaan komt. 'Blijkbaar zit er iets fout in onze samenleving,' zegt Hans Spekman, Tweede Kamerlid van de PvdA. 'We schrijven via de Wajong veel te veel jongeren af,' zegt Eddy van Hijum van coalitiegenoot CDA.

Minister Donner is gealarmeerd. Hij komt in mei met voorstellen die de groei moeten indammen. Donner wil waarschijnlijk dat de definitieve beslissing om jongeren arbeidsongeschikt te verklaren, wordt uitgesteld van nu 17 tot 27 jaar. Eerst moeten ze met hulp een baan proberen te vinden of verder leren. Donner draait de kraan echter niet dicht: de jongeren blijven onder de hoede van het UWV en ze houden recht op inkomensondersteuning. Dat Donners plan helpt, is onwaarschijnlijk. Wat is er aan de hand? Meest plausibele verklaring: de Wajong is een aantrekkelijke, relatief makkelijk te verkrijgen uitkering. Doordat de overheid bij het verstrekken van andere uitkeringen veel strenger is geworden, is de Wajong een afvoerput geworden. Bovendien is de groei van de Wajong-gerechtigden een symptoom van een bredere trend: het aantal kinderen dat door de overheid wordt verzorgd en gesubsidieerd omdat zij psychische problemen en verstandelijke beperkingen zouden hebben, neemt sterk toe.

Voor de duidelijkheid: de meeste Wajong'ers hebben geen lichamelijke aandoening, zitten niet in een rolstoel en zijn ook niet zwaar verstandelijk gehandicapt. Liefst 80 procent van de nieuwe Wajong'ers wordt psychisch of verstandelijk arbeidsongeschikt verklaard. Het gros heeft een laag IQ (van 50 tot 85, gemiddeld is 100). Anderen hebben een psychische stoornis, zoals autisme en ADHD. In meerderheid zijn het jongens (zie 'Wie zijn de jonge arbeidsongeschikten?' op pagina 55).

Nieuwe uitkeringsgerechtigden zijn volgens het UWV vaak wel in staat om te werken, maar niet in een volwaardige baan. 'Nederland kent veel jongeren met problemen,' zegt André van Amsterdam, programmamanager Wajong bij het UWV. 'Jongeren op het speciaal onderwijs, jongeren onder behandeling van de Jeugdzorg, dat zijn allemaal potentiële Wajong-klanten. Die groepen worden almaar groter.'

Een belangrijke oorzaak voor de groei is de strengere bijstand, blijkt uit onderzoek van het UWV uit oktober 2007. Nu gemeenten de kosten dragen van het aantal bijstandsgerechtigden binnen hun grenzen, lichten ze hun bestanden goed door. Iedere bijstandstrekker die op zijn zeventiende aantoonbaar arbeidsongeschikt was, komt alsnog in aanmerking voor de Wajong, ook al is hij of zij inmiddels 55. Dat terwijl de uitkering toch bedoeld is voor jongeren. In 2007 kwam een op de vier nieuwe Wajong'ers uit de bijstand, in 2006 was dat nog een op de zeven.

Daarbij, de uitkering is aantrekkelijk. Anders dan bij de bijstand maakt de financiële situatie van Wajong-gerechtigden niet uit voor de hoogte van de uitkering. Die is 75 procent van het minimumloon, ongeacht het eigen vermogen of het inkomen van een eventuele partner. Ook mogen ze naast hun uitkering studiefinanciering ontvangen. Er is geen plicht om passend werk te aanvaarden.

Als er al sprake is van een prikkel om te gaan werken, dan is die slechts tijdelijk. Het UWV vult voor werkende Wajong'ers het inkomen aan tot maximaal 120 procent van het minimumloon. Na vijf jaar zelfstandig werken echter verliezen ze hun uitkering. 'Door te werken vervalt na vijf jaar de inkomenszekerheid van een levenslange ongetoetste uitkering,' stelt het CPB.

'Mensen kunnen ook rekenen,' zegt Ruud Hesse, verzekeringsarts bij het UWV-kantoor in Apeldoorn. Hij keurt aanvragers van een Wajong-uitkering. 'Die is ontzettend aantrekkelijk en dat heeft een aanzuigende werking. Mensen denken: eenmaal erin, nooit meer eruit.' Of zoals minister Donner eind januari in Elsevier zei: 'Uitkeringsregelingen zijn communicerende vaten.' Oftewel: daalt het aantal mensen in de ene uitkering, dan stijgt het aantal mensen in de andere (zie 'Afvoerput van de sociale zekerheid' op pagina 53).

Speciaal onderwijs
Belangrijker nog voor de snelle toename van de Wajong is de groei van het voortgezet speciaal onderwijs. Daaruit komt 42 procent van de nieuwe uitkeringsgerechtigden. Dat onderwijs is bedoeld voor tieners die extra begeleiding nodig hebben om een diploma te halen of voor jongeren die geen diploma kunnen halen. De laatsten worden opgeleid voor simpel werk met de handen.

Het aantal leerlingen op het voortgezet speciaal onderwijs is de afgelopen elf jaar meer dan verdubbeld tot 26.000 in 2007, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek. Vooral de categorieën zeer moeilijk opvoedbare kinderen (12.000) en zeer moeilijk lerende kinderen (10.400) dijen snel uit.

Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen schat dat het aantal leerlingen op speciale scholen de komende tien jaar met nog eens 10 procent toeneemt. Volgens het UWV leidt dat een groei van 4 procent van het aantal Wajong'ers. Volgens de laatste cijfers heeft een kind op het speciaal onderwijs een kans van 55 procent om in die uitkering te belanden.

Wat voor soort kinderen zijn dit? Het UWV en leraren spreken over een nieuwe groep probleemjongeren. Vaak gaat het om tieners met een laag IQ, uit eenoudergezinnen, van werkloze ouders of immigranten - kortom wat wetenschappers de lagere sociaal- economische klasse noemen.

'Vroeger waren de kinderen op onze school heel herkenbaar,' vertelt Maureen van der Pligt, lerares op de Kingmaschool in Amsterdam voor zeer moeilijk lerende kinderen. 'Ze hadden bijvoorbeeld het syndroom van Down en een IQ van onder de 60. Nu geldt voor 95 procent van onze leerlingen dat je niks aan ze ziet: ze hebben een IQ van tussen de 60 en 70. Maar ze vertonen wel gedragsproblemen.' De Kingmaschool groeide van 90 leerlingen in 2000 naar 300 nu. Dat beeld is algemeen, bevestigt Marga Preuter, arbeidsdeskundige van het UWV in Apeldoorn. 'Op praktijkscholen is de populatie veranderd.'

PvdA-Kamerlid Spekman vindt dat gedragsproblemen en een lager IQ onvoldoende zijn om in de Wajong te belanden. 'Hoe kunnen dit soort mensen in een regeling terechtkomen voor arbeidsgehandicapten?' Van Hijum van het CDA: 'Er wordt wel heel snel geconstateerd dat er iets is met jongeren.' VVD-Tweede Kamerlid Stef Blok: 'Grote groepen krijgen etiketten opgeplakt die ze vroeger niet kregen. Zeker 40 tot 50 procent van de afgekeurde Wajong'ers kan werken.'

Dat het massaal levenslang arbeidsongeschikt verklaren van jongeren onnodig is, bewijst de Kingmaschool. Lerares Van der Pligt zette vijftien werkervaringstrajecten op voor potentiële Wajong'ers. Van vliegtuigen schoonmaken op Schiphol tot en met werken in de exotische delicatessenwinkel Sweet Store in de Amsterdamse Bijlmer. Liefst zeven van de tien jongeren wisten erna een normale baan te bemachtigen en verlieten na vijf jaar de Wajong - een uitzonderlijk succes, omdat, zoals gezegd, gemiddeld 9 procent van de Wajong-gerechtigden werk vindt.

Hoe dat kan? Van der Pligt: 'Ze groeien over hun emotionele problemen heen. Kinderen met een lager IQ hebben vaak een verlate puberteit. Die krijgen ze rond achttien à negentien jaar, precies als ze voor het eerst gaan werken. Ze gedragen zich ontzettend opstandig. Wij brengen ze discipline bij.' Collega-docent Michiel Roodnat: 'Deze kinderen zijn eigenlijk allemaal frustraten. Ze zijn gewend dat iets niet lukt. Wij geven ze juist eigenwaarde.'

Alles of niets
De criteria waarmee het UWV jongeren keurt, zijn dubieus. Ze moeten zonder hulp ten minste 75 procent van het minimumloon kunnen verdienen. Zo niet, dan zijn ze volledig arbeidsongeschikt. Verzekeringsarts Hesse: 'Vaak denk ik: deze jongen zou best voor 50 tot 75 procent van het minimumloon kunnen werken. Dat dat niet gebeurt, komt door het rare alles-of-niets-principe van de Wajong.' Dat bevreemdt nog meer, omdat het UWV werkgevers toestaat om minder te betalen dan het minimumloon, mocht de arbeidsongeschikte maar een deel van het minimumloon waarmaken. Het UWV vult de rest aan.

De uitkeringsinstantie zegt bij de Wajong net zo streng te keuren als bij de WIA voor gewone arbeidsongeschikten, de vroegere WAO. Programmamanager Van Amsterdam: 'Wij beoordelen aan de hand van de ons opgelegde criteria. Die criteria maken dat de instroom zo hoog is.'

Maar er is, zo erkennen Hesse en arbeidsdeskundige Preuter, wel een grijs gebied bij de keuringen. Vanaf een IQ van 65 moet de tiener ook andere (niet-verwijtbare) problemen hebben, anders komt hij niet in aanmerking voor de Wajong.

De vraag is echter: wat is verwijtbaar en wat niet? Hesse en Preuter stuiten zo nu en dan op dat dilemma bij tieners met een laag IQ (tot 85) en gedragsproblemen. Preuter: 'Die zijn soms moeilijk te motiveren. Er zijn te weinig sancties als ze niet meewerken aan het vinden van een baan.'

Na de toekenning van de uitkering probeert het UWV de jongeren aan het werk te krijgen. Maar, zo stelt Van Amsterdam: 'Deze jongeren zijn zo lang gepamperd en beschermd - door ouders, de school, de zorginstanties. Die zeggen allemaal: "Werken? Dat kan hij niet."'

Sinds 2005 spoort het UWV potentiële Wajong-klanten al op school op, op hun zestiende of zeventiende. De hoop was dat door vroeg ingrijpen de jongeren meer kans zouden maken op werk. In de praktijk heeft deze zogeheten regierol van het UWV onbedoeld alleen maar meer tieners in de Wajong opgeleverd, omdat de uitkering zo meer bekendheid kreeg.

'Het gaat om een maatschappelijke problematiek die veel verder reikt dan het terrein van de Wajong,' schrijft de uitkeringsinstantie in zijn eerdergenoemde rapport. Alle subsidieregelingen voor kinderen en jongeren met beperkingen en problemen groeien immers de laatste vijf à tien jaar hard. En telkens harder dan verwacht.




Kader bij artikel:

quote:

Op hun zeventiende zijn deze tieners al omgeven door hulpverleners. Preuter: 'Ik heb niet de indruk dat wij van het UWV het verschil kunnen maken als al zoveel instanties bij het kind betrokken zijn geweest.'

Het UWV kan zich moeilijk hard opstellen als een achttienjarige al een leven van door de overheid erkende en gesubsidieerde problematiek erop heeft zitten. Wie is het UWV dan om te zeggen dat er niks met het kind aan de hand is?

Veeleisend
De maatschappij is veeleisender, individualistischer en ingewikkelder, stellen hulpverleners. Daarom vallen dommere en vreemde kinderen vaker buiten de boot. 'Arbeidsongeschiktheid zet je af tegen de normen die er in de maatschappij zijn,' zegt Preuter. 'Simpel werk lag twintig à dertig jaar geleden op een lager niveau.'

Maar is dat echt zo? Onderzoeksinstituut TNO onderzocht in 2007 de redenen achter de toename van het gebruik van allerlei regelingen voor jongeren met beperkingen. Hoofdonderzoeker Jan Besseling: 'Dat de maatschappij complexer wordt en meer sociale vaardigheden vereist, klinkt logisch, maar het hoeft niet waar te zijn. En als het waar is, hoeft het niet de belangrijkste oorzaak te zijn van het groeiende aantal jongeren dat een beroep doet op deze regelingen.'

De deprimerende conclusie is gerechtvaardigd dat er steeds meer aandacht en geld vanuit de overheid naar kinderen en jongeren met een beperking gaat (zie 'Miljarden verspild' op pagina 54), maar dat dat steeds minder oplevert. Er belanden immers steeds meer jongeren in een levenslange uitkering.

Juist de nadruk op abnormaal zijn, op wat de kinderen niet kunnen, is gevaarlijk. 'Om in aanmerking te komen voor verschillende regelingen krijgen jongeren met beperkingen te maken met zeer veel indicatiestellingen,' schrijft TNO in het eerdergenoemde onderzoek. 'Deze continue bevestiging van de stoornis zal geen positief effect hebben op het zelfbeeld van de jongere.'

Kees van der Wolf, adviseur van scholen over de omgang met gedragsproblemen, spreekt zelfs over een jacht op probleemkinderen. Scholen krijgen voor hen immers extra geld. Van der Wolf: 'Vroeger was een jongen die zich vreemd gedroeg en geen vrienden had een rare snuiter, nu zegt de leraar wiskunde: "Hij is vast autistisch, ik ben hier niet voor opgeleid." Scholen beschadigen zo het gevoel van kinderen dat ze hun problemen zelf kunnen oplossen.'

Wie de groei in de Wajong wil indammen, moet de sterke toename van het aantal leerlingen in het speciaal onderwijs afremmen. Van Amsterdam van het UWV: 'Ik verwacht dat Donner de wet wijzigt, maar ook het onderwijs moet veranderen.'

PvdA-staatssecretaris van Onderwijs Sha-ron Dijksma heeft plannen in die richting. Zij wil het gewone scholen moeilijker maken leerlingen door te verwijzen naar het speciaal onderwijs. Maar zulke voornemens hadden veel voorgangers van Dijksma ook al. Zo constateerde Maria van der Hoeven, toenmalig CDA-minister van Onderwijs, in 2006 dat scholen kinderen veel te makkelijk naar het speciaal onderwijs stuurden. Maatregelen die werden genomen, leverden echter niets op. Voorlopig laat ook het huidige kabinet de meeste subsidieregelingen voor kinderen met problemen intact.

quote:

Juist de nadruk op abnormaal zijn, op wat de kinderen niet kunnen, is gevaarlijk. 'Om in aanmerking te komen voor verschillende regelingen krijgen jongeren met beperkingen te maken met zeer veel indicatiestellingen,' schrijft TNO in het eerdergenoemde onderzoek. 'Deze continue bevestiging van de stoornis zal geen positief effect hebben op het zelfbeeld van de jongere.'

quote:

Op dinsdag 8 december 2009 14:33 schreef Weltschmerz het volgende:
Ik las toevallig even het KvK-krantje, en daar stond een bericht in dat zadelmaker een uitstervend beroep was en dat paarden daardoor rugklachten kregen. Zadelmakers leiden geen jongeren meer op.

Nou lijkt mij dat weer zo'n beroep waar de vraag naar groeit, want mensen worden rijker en gaan meer paardrijden. Je hoeft er denk ik niet erg theoretisch onderlegd voor te zijn, maar het is wel werk waar je goed in kunt worden, en wat dan ook veel geld waard is. Weer een vak waarin een laagopgeleide een hoog rendement zou kunnen in halen in de zin van een prima inkomen. Laagopgeleid maar toch hoogstaand werk.

De overheid moet echt dat soort werk en dat soort vakken faciliteren en stimuleren. Alles is meegenomen, lopende band werk verdwijnt, elke theoretische niet zo slimme figuur die hoogwaardig werk vindt is winst voor ons allemaal. Winst die alleen maar belangrijker zal worden naarmate laagwaardig werk naar lagelonenlanden verdwijnt.