Europa heeft de middelen om Rusland af te schrikken, maar aarzelt om ze geloofwaardig in te zetten. Moskou speelt daar handig op in: geen open oorlog, maar voortdurend testen hoe ver het kan gaan via sabotage, cyberaanvallen en ontwrichting.
Het Europese antwoord is vooralsnog vooral: overleg.
Een tegenstander die weet dat elke reactie eerst door eindeloze politieke mitsen en maren moet, krijgt een strategisch voordeel cadeau. Wie zijn rode lijnen publiekelijk blijft bediscussiëren, schrikt niet af, maar laat vooral zien waar de twijfel zit.
Afschrikking betekent niet dat je oorlog zoekt. Het betekent dat je bereid bent een prijs te betalen om oorlog te voorkomen.
Daarom is voorspelbare vergelding belangrijker dan harde retoriek. Niet elke provocatie vraagt om een militaire reactie, maar elke provocatie moet wel snel, gezamenlijk en voelbaar consequenties hebben.
Want wie steeds test en nooit echt wordt teruggeduwd, leert maar één ding: hier valt meer te halen.
Europa nodigt Poetin uit om verder en verder te gaan.
And what rough beast, its hour come round at last,
Slouches towards Bethlehem to be born?