Waarom liberalen meer economische vrijheden willen.

even over China voor alle duidelijkheid
Walden Bello

De wereld keek met verwondering toe hoe de Chinese economie het afgelopen decennium onstuimig groeide. Omdat China de vrije markt omarmde, betogen neoliberale economen triomfantelijk. Integendeel, China ontsprong de dodelijke dans van het speculatieve kapitaal, herhaalde de gelauwerde socioloog Walden Bello maandagavond in Amsterdam nog maar eens.
Sinds begin jaren 80 heeft China buitenlandse investeerders toegelaten – vooral uit de aangrenzende toenmalige Britse kroonkolonie Hongkong. In 2001 trad het land met de grootste bevolking ter wereld (1,3 miljard) toe tot de Wereldhandelsorganisatie, bolwerk van de vrijhandel. En zie China expanderen. Het land tekent al bijna voor de helft van de mondiale economische groei. Is China dus hét voorbeeld van het succes van globalisering?

Kom daar niet mee aan bij Walden Bello. De Filipijnse socioloog en activist (1945), die een druk bezochte lezing hield over globalisering in het Amsterdamse Felix Meritis, gruwt van deze simplificatie en ‘neoliberale mythe’.

Thailand, Indonesië, Filipijnen, Latijns Amerika en als meest recente voorbeeld Argentinië; allen zetten hun deuren wijd open voor investeringskapitaal en richtten zich op export. Het resultaat? De ongelijkheid tussen arm en rijk is groter dan ooit in Azië en in het land van Maxima, ‘dat netjes alles volgens het boekje deed’, belandde tweederde van de bevolking in 2000 onder de armoedegrens. Aldus Walden Bello.

Controle op kapitaal

China dan. De Chinese groei is indrukwekkend, beaamt Walden Bello. Maar China leverde zich niet geheel uit aan de vrije-marktpolitiek. ‘Anders dan in Zuidoost-Azië en Latijns Amerika houdt China sterke controle over de kapitaalbewegingen en de staat blijft de leidende kracht in de economie. En ook naar de WTO toe heeft China voorzichtige stappen gezet in marktopening.’

China’s groei kent bovendien nogal wat schaduwkanten, vindt Bello, die wordt gezien als de belangrijkste criticus van globalisering in Azië. De stormachtige ontwikkeling van de kustgebieden staat in schril contract met het verarmende platteland in het noorden en westen. De groei is bovendien niet duurzaam; kolengestookte elektriciteitscentrales zijn in belangrijke mate ervoor verantwoordelijk dat eenderde van het land door zure regen is aangetast.

Wegconcurreren

Daarbij komt nog dat de onophoudelijk trek naar de stad van plattelandsbewoners de lonen laag houdt. Samen met de structurele overcapaciteit (auto’s, computeronderdelen, staal) van de op stoom geraakte economie, leidt de Chinese economische ontwikkeling ertoe dat zij alle overeind krabbelende Aziatische buren wegconcurreert.

Bello: ‘China is verworden tot de goedkoopste (in lonen) fabriek wereldwijd. Maar het heeft geen oog voor de lokale markt. Die zou de drijvende kracht achter de groei moeten zijn, samen met een herverdeling van de inkomens en nivellering van de welvaart tussen stad en platteland. Landen als China moeten hun eigen kapitaal meer benutten door onder meer efficiënte belastingheffing en zich niet langer afhankelijk opstellen van buitenlands kapitaal. Al zullen multinationals, de profiteurs van de neoliberale gedachte en gedekt door mondiale instellingen als IMF, Wereldbank en WTO, het niet zover willen laten komen.'


Slim

Bello gaat te kort door de bocht, vond Peter Ho, onderzoeker van de Universiteit van Wageningen op het gebied van milieu en ontwikkeling, in een debat aansluitend op Bello’s lezing. Hij ziet minder schaduwkanten aan de Chinese koers. ‘China voert een geleidelijke en slimme koers. China gebruikt de WTO in plaats van andersom en kan als zodanig een rolmodel zijn voor hoe ontwikkelingslanden met globalisering kunnen omgaan.’

Bello betwijfelt dat omdat volgens hem de ontwikkeling van een sterke staat in China geen navolging heeft gekregen in ontwikkelingslanden.

De Filipijnse socioloog ziet wel een actievere rol voor China weggelegd binnen de G20, waarop hij zijn hoop heeft gevestigd. Dat is een groep van grote ontwikkelingslanden die zich verzetten tegen de duopolie van de Verenigde Staten en de Europese Unie in de wereldhandelspolitiek. 'De VS en de EU doen er alles aan om de G20 te splijten. Ze hebben Latijns-Amerikaanse landen als Costa Rica onder druk zover gekregen dat ze uit G20 stapten. Maar ik reken erop dat de rebellie stand houdt en uiteindelijk een verschuiving in de machtsverhoudingen ontketent.'

quote:

Op woensdag 2 juni 2004 20:45 schreef DaveM het volgende:
Het voorstel van Rutte om de helft van de ARBO-regels maar af te schaffen is ook weer zoiets.

Het populistisch-liberale verhaaltje is: werkgevers en werknemers kunnen het onderling wel oplossen, weg met al die zeik-regeltjes over goed zittende bureaustoelen enz.

Klinkt leuk, maar werkgever en werknemer zijn geen gelijkwaardige partijen. Wat als je last hebt van een kapotte airco of een te felle lamp en je werkgever wil er niks aan doen? Je kunt je dan nergens meer op beroepen. Gewoon slikken dus. Want als je blijft zeuren is dat niet bevorderlijk voor je positie.

Wat is er hier gebeurd? De werkgever heeft een nieuw stukje vrijheid gekregen en de werknemer een stukje meer onvrijheid. En daar gaat het de liberalen uiteindelijk om, ze zeggen dat ze werkgevers enkel willen beschermen tegen al die lastige regels, maar ze verzwijgen dat ze het gewoon weer makkelijk willen maken om te besparen op het werkklimaat van werknemers.

En als werknemers gezondheidsklachten krijgen dan is dat weer lekker hun eigen verantwoordelijkheid , want dan hadden ze maar beter moeten overleggen met hun superieuren. Of hadden ze maar een werkgever met betere verlichting/ betere stoelen moeten zoeken. En zo zijn werkgevers ook nog ingedekt tegen claims, altijd handig.

En zo gaan we stapje voor stapje terug naar de 19e eeuw.

Dit slaat nergens op. De werknemer heeft vele machtsmiddelen. Ten eerste is er natuurlijk gewoon overleg. Als overleg op niks uitloopt kan bijvoorbeeld het probleem worden voorgelegd bij een superieur of bij een ondernemingsraad (verplicht bij haast alle ondernemingen). De ondernemingsraad vertegenwoordigd de werknemers, en deze staan dus in gelijke verhouding (of zelfs veel sterker) tegenover de werkgevers. De werknemer is op dit punt al in het voordeel.

Als dit allemaal niet lukt dan heeft de werknemer ook nog machtsmiddelen als protesteren of zelfs staken!!! De werknemer heeft dus erg veel macht om persoonlijke doelen te bereiken, alleen, maar ook collectief in de vorm van een ondernemingsraad of vakbond.

Je vergeet dat een werkgever totaal niet gebaat is bij een verstoorde arbeidsverhouding (dit komt niet ten goede aan het te verrichten werk). Problemen worden daarom in haast alle gevallen gewoon opgelost tussen werknemers en werkgevers. Er is totaal GEEN noodzaak om deze kleine dingen te regelen in wetten. Het zorgt voor verstarringen en vaak voor niet werkbare situaties.

quote:

Op woensdag 2 juni 2004 23:03 schreef DaveM het volgende:

[..]

Hm....moeilijk om dit te beoordelen. Want toen ik nog bij een groot bedrijf werkte heb ik nooit een beroep hoeven doen op de OR. Het klinkt iig mooi.

Maar in de praktijk zal het wel neerkomen op de vraag hoeveel klagers er zijn en hoeveel het kost om het probleem te verhelpen. Als jouw klacht te duur is om snel te verhelpen (denk aan een verstopte airco) en je bent de enige die misselijk wordt van de atmosfeer denk ik niet dat je veel aan de OR hebt. Met het ARBO-voorschrift was de airco gewoon jaarlijks schoongemaakt.

In de OR nemen werknemers zitting zover ik weet. Deze staan in communicatie met werkgevers waarin problemen en wensen worden doorgesproken. Als mensen minder goed kunnen werken door een kapotte airco, dan zal dat het werk niet ten goede komen. De werkgever heeft dus ook baat bij het tijdig oplossen van problemen en kan dit in samenspraak met de ondernemingsraad goed regelen.

quote:

Natuurlijk zijn veel regels bij elkaar gekmakend (lijkt mij ook geen pretje als ik werkgever was), maar dat "we komen er samen wel uit" werkt in de praktijk maar zelden bevredigend voor alle partijen.

Waar baseer je dit nou op? Haast alle problemen binnen bedrijven worden op het huidige moment opgelost door communicatie. De ondernemingsraad speelt daarbij al een grote rol. Het voorstel wat hier gedaan wordt is om ook de indeling van het werk terug te geven aan werknemers en werkgevers. We leven niet in tijden waarbij de werkgevers werknemers massaal onderdrukken. Werknemers hebben genoeg rechten om hun eigen belangen te behartigen, daarvoor zijn geen extra wettelijke beperkingen nodig. Deze beperkingen komen niet ten goede aan beide partijen.

quote:

[..]

Zie je een ITer al staken voor een nieuwe airco?

Je past de verkeerde maatregelen toe voor de verkeerde problemen. Staken is slechts een laatste middel, zoals het nu ook wordt gebruikt.

quote:

[..]

Behoorlijk overdreven. Op papier heb je die macht inderdaad, in de praktijk meestal minder (tenzij je een goede baas hebt of over een gewild CV beschikt natuurlijk) en de tendens gaat duidelijk naar minder macht van de werknemer, zeker als men gaat toestaan om zelfs werknemers van buiten de EU hierheen te halen.

De tendens gaat helemaal niet naar minder macht voor de werknemers. De tendens gaat van starre formalisatie door de overheid naar dynamische onderhandelingen door betrokken partijen. Zoals eerder aangegeven zijn er voldoende middelen om conflicten op te lossen. Deze starre regels zijn dus niet nodig.

quote:

[..]

Neem dat vaak genoemde voorbeeld van die vloer die glad en ruw tegelijk moet zijn om verschillende redenen. Kunnen die bedrijven toch gewoon even vragen aan de arbodienst welke regel in dat geval moet gelden, inplaats van lekker gemakszuchtig te roepen dat al die domme overheidsregels maar weg moeten?

Ja liever een gladde vloer die 300 euro goedkoper is en een werknemer die op z'n bek gaat zonder dat ie een claim kan indienen, dan een ruwere vloer neerleggen.

Je mist het hele punt. Het gaat niet over dat ene regeltje. Het gaat om de som van alle bureaucratie. Het werkt belemmerend, terwijl de partijen zelf de issues goed kunnen oplossen. Vanuit dat oogpunt ontstaat de motivatie om arbo-regels terug te dringen.

Kom op Harry, er staan nog 2 posts open:

Waarom liberalen meer economische vrijheden willen.

Waarom liberalen meer economische vrijheden willen.

Of heb je al je vooroordelen zonder onderbouwing laten vallen?

quote:

Op woensdag 2 juni 2004 20:45 schreef DaveM het volgende:
Het voorstel van Rutte om de helft van de ARBO-regels maar af te schaffen is ook weer zoiets.

Het populistisch-liberale verhaaltje is: werkgevers en werknemers kunnen het onderling wel oplossen, weg met al die zeik-regeltjes over goed zittende bureaustoelen enz.

Klinkt leuk, maar werkgever en werknemer zijn geen gelijkwaardige partijen. Wat als je last hebt van een kapotte airco of een te felle lamp en je werkgever wil er niks aan doen? Je kunt je dan nergens meer op beroepen. Gewoon slikken dus. Want als je blijft zeuren is dat niet bevorderlijk voor je positie.

Wat is er hier gebeurd? De werkgever heeft een nieuw stukje vrijheid gekregen en de werknemer een stukje meer onvrijheid. En daar gaat het de liberalen uiteindelijk om, ze zeggen dat ze werkgevers enkel willen beschermen tegen al die lastige regels, maar ze verzwijgen dat ze het gewoon weer makkelijk willen maken om te besparen op het werkklimaat van werknemers.

En als werknemers gezondheidsklachten krijgen dan is dat weer lekker hun eigen verantwoordelijkheid , want dan hadden ze maar beter moeten overleggen met hun superieuren. Of hadden ze maar een werkgever met betere verlichting/ betere stoelen moeten zoeken. En zo zijn werkgevers ook nog ingedekt tegen claims, altijd handig.

En zo gaan we stapje voor stapje terug naar de 19e eeuw.

Er bestaan geen werkgevers, er bestaan slechts ondernemers.
Verder is jouw verhaal ook niet meer dan ageren zonder iets hard te maken, en paranoide gezeur.
En wat was er zo slecht aan de 19 eeuw? De sociale onderlaag ging er enorm op vooruit in vergelijking met de 18 eeuw.

quote:

Op vrijdag 4 juni 2004 01:13 schreef Pietverdriet het volgende:

[..]

Er bestaan geen werkgevers, er bestaan slechts ondernemers.
Verder is jouw verhaal ook niet meer dan ageren zonder iets hard te maken, en paranoide gezeur.
En wat was er zo slecht aan de 19 eeuw? De sociale onderlaag ging er enorm op vooruit in vergelijking met de 18 eeuw.

Voor een groot gedeelte niet om het beter te maken voor die mensen, maar omdat die mensen dan meer konden produceren. Het was dus voor een groot deel een middel, niet het doel.
(Wel een heel positief middel, dat wel.)

quote:

Op vrijdag 4 juni 2004 01:26 schreef Strijder het volgende:

[..]

Voor een groot gedeelte niet om het beter te maken voor die mensen, maar omdat die mensen dan meer konden produceren. Het was dus voor een groot deel een middel, niet het doel.
(Wel een heel positief middel, dat wel.)

Onzin
was gewoon een gevolg van de toenemende welvaard en de mechanisatie van de landbouw

quote:

Op vrijdag 4 juni 2004 01:28 schreef Pietverdriet het volgende:

[..]

Onzin
was gewoon een gevolg van de toenemende welvaard en de mechanisatie van de landbouw

Mechanisatie van de landbouw = hogere productiviteit;
hogere productiviteit = meer inkomen;
meer inkomen = stijgende welvaart.