Frankrijk in verval aan vooravond van verkiezingen: 'Lijkt o

quote:

Frankrijk in verval aan vooravond van verkiezingen: 'Lijkt op Franse Revolutie'


Frankrijk beleeft een half jaar voor de presidentsverkiezingen de grootste demonstratiegolf in jaren. Protestbewegingen zijn er de afgelopen tien jaar steeds gewelddadiger geworden. Dat heeft alles te maken met de staat van het land.

Demonstraties zijn in Frankrijk aan de orde van de dag. Zelfs demonstraties tegen het onderwijssysteem zijn niet nieuw. Maar de huidige golf van onrust die door het land gaat is zelfs voor Franse begrippen ongekend.


1 / 11
Tijdlijn van tien jaar protest in Frankrijk
Er wordt gedemonstreerd in meer dan veertig steden, er zijn meer dan zesduizend aanhoudingen verricht en meer dan vijfhonderd scholen hebben hun deuren gesloten. De acties lopen regelmatig uit op geweld, waarbij demonstranten hard botsen met de politie. Een jongen van vijftien verloor eerder deze week zijn hand door een flitsgranaat.

"Toen ik vorige week de protesten zag ontstaan in Parijs, wist ik meteen: dit gaat enorm uit de hand lopen", zegt Alice Dejean de la Bâtie. Ze komt uit Frankrijk, werkt als universitair docent strafrecht aan de Tilburg University en is gespecialiseerd in demonstratierecht.

Frankrijk heeft te maken met extreme economische problemen, president Emmanuel Macron is historisch impopulair en het publieke debat is enorm verhard. Met de verkiezingen van komend voorjaar in aantocht waren dat genoeg ingrediënten om het scholierenprotest te laten ontsporen.

Burgemeester werpt zich tussen scholieren en politie bij protest in Frankrijk0:40
Burgemeester werpt zich tussen scholieren en politie bij protest in Frankrijk
'Er is geen grandeur meer'
De huidige protestgolf doet sterk denken aan de gelehesjesbeweging die in 2018 ontstond. Ook toen concentreerde het protest zich aanvankelijk op één specifiek punt: de verhoging van brandstofaccijnzen. Maar al snel verspreidde de beweging zich als een olievlek over de Franse samenleving.

De protesten ebden toen na verloop van tijd weg, maar de onvrede niet. Dat de protesten nu opnieuw oplaaien, betekent dat de Fransen in "een soort permanente staat van crisisbesef" verkeren, zegt Niek Pas. Hij is universitair docent Franse geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam.

"Fransen hebben van oudsher een buitengewoon zelfbeeld, ze spraken altijd over Franse grandeur", zegt hij. "Die rol speelt Frankrijk niet meer op het wereldtoneel. Er is geen grandeur meer."

'Frankrijk is failliet'
Daar komen de economische en financiële zorgen nog eens bij, vervolgt Pas. "Frankrijk is in principe failliet", zegt hij over de torenhoge staatsschuld en sputterende economie. "De Franse verzorgingsstaat is bijzonder gul opgebouwd, met veel subsidies en cadeautjes voor de bevolking. Dat geld is er nu niet meer en dus moet het mes in de sociale voorzieningen."

Intussen piepen en kraken diezelfde sociale voorzieningen, terwijl er naar verwachting alleen maar meer geld nodig is. De kosten voor gezondheidszorg en pensioenen gaan alleen maar verder oplopen in het snel vergrijzende Frankrijk.

Dat betekent dat veel Fransen weinig toekomstperspectief hebben. Pas: "Zij beseffen dat de toekomstige generaties het niet per se beter gaan hebben dan voorgaande generaties." Het is dan ook geen toeval dat de huidige protestgolf begon onder scholieren.

In het Frankrijk van 'égalité' kun je op sommige scholen niet eens naar de wc
Zie ook
In het Frankrijk van 'égalité' kun je op sommige scholen niet eens naar de wc
'Een soort Franse Revolutie'
En dus gaan mensen de straat op. Dejean de la Bâtie vergelijkt de huidige onvrede met wat er gebeurde tijdens de Franse Revolutie. Toen kwam het volk in opstand en besloot de koning naar de burgers te luisteren. Vervolgens veranderde er niets.

Datzelfde gebeurde na de massale rellen in 2018. Ook president Macron besloot toen het volk te raadplegen en tot een gezamenlijke oplossing te komen. "Er werd heel veel gepraat en beloofd, maar ik denk niet dat veel Fransen het gevoel hebben dat er écht iets is veranderd", zegt Dejean de la Bâtie

Dat Fransen het gevoel hebben dat er niet naar hen wordt geluisterd, is volgens haar funest voor het vertrouwen in de overheid. In de jaren na de gelehesjesbeweging zijn demonstraties volgens haar in extreem tempo verhard.

Zowel demonstranten als de politie zijn gewelddadiger geworden en dus ontsporen betogingen sneller. "Ik ben opgegroeid in Parijs", zegt Dejean de la Bâtie. "Het is heel lang geleden dat ik in Parijs een protest heb gezien zonder dat de oproerpolitie ter plaatse moest komen. Ouderen en ouders met jonge kinderen blijven niet lang bij een betoging, omdat ze weten dat het op een zeker moment gewelddadig wordt."

Politieke flanken profiteren van onrust
De onrust van de afgelopen tien jaar is niet beperkt gebleven tot de samenleving zelf. Hoewel populaire presidenten in Frankrijk volgens Pas niet bestaan, is de ontevredenheid over Macron ongekend. Komend voorjaar zit hij aan zijn termijnlimiet en kiezen de Fransen een nieuwe president.

Toch is het maar de vraag of zijn opvolger het veel beter gaat doen. In de peilingen gaat het radicaal-rechtse Rassemblement National van Marine Le Pen aan kop, op ruime afstand gevolgd door de partij van Macron. Vlak daarachter staat La France Insoumise (LFI), de radicaal-linkse beweging van Jean-Luc Mélenchon.

"Deze protesten werken polariserend, dus ik denk dat RN en LFI allebei profiteren van de onrust", zegt Pas. Mélenchon heeft zich opgeworpen als ongekroonde koning van de protestbeweging en RN hamert juist op de republikeinse orde en gezag.

Het zou goed kunnen dat Le Pen en Mélenchon het in april tegen elkaar opnemen in de beslissende ronde van de Franse verkiezingen. Le Pen wijt de problemen aan migranten, Mélenchon legt de schuld bij de rijken.

Volgens Pas maakt het weinig uit wie straks zijn of haar intrede neemt in het Elysées, het presidentiële paleis in Parijs dat nog wél grandeur uitstraalt. "Afgezien van of links of rechts de macht grijpt: de financieel-economische opgave is gigantisch. Het maakt eigenlijk niet uit wie wint."

quote:

Op zaterdag 10 oktober 2026 10:37 schreef Tocadisco het volgende:
Nu.nl had inderdaad moeten opschrijven dat als er geen migratie richting Frankrijk was geweest de afgelopen decennia ze nu een begrotingsoverschot van tienduizend miljoen miljard hadden kunnen hebben en de straten waarschijnlijk met goud zouden zijn geplaveid.