Trump wil Internationaal Strafhof in Den Haag 'lamleggen' met nieuwe sanctiesDe Verenigde Staten hebben vrijdag nieuwe sancties aangekondigd tegen het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag. Waar ze eerder tegen individuele rechters waren gericht, is het nu de bedoeling het strafhof zelf lam te leggen.
De stap markeert een ongekende escalatie in de strijd die Washington onder president Donald Trump tegen het ICC voert. De Amerikanen waren ook voor zijn komst geen fan van het strafhof, maar gedoogden het in zekere zin wel.
Trump opende onlangs de aanval op het strafhof door verschillende rechters en medewerkers op een sanctielijst te zetten. Daarmee verbood hij Amerikaanse bedrijven om diensten aan hen te verlenen. Ze werden bijvoorbeeld afgesloten van hun bankrekeningen of tegoeden.
De nieuwe sancties zijn onder meer gericht op het strafhof zelf. De maatregel is bedoeld om het ICC lam te leggen en te voorkomen dat het hof zijn werk kan doen. "Dat is waarom de Verenigde Staten vandaag het Internationaal Strafhof sancties opleggen", zei buitenlandminister Marco Rubio in een verklaring. "We zullen deze losgeslagen rechtbank van transacties afsluiten en de middelen beperken om het functioneren lam te leggen."
De nieuwe sancties gaan over zes maanden in. Trump hekelt het hof onder meer vanwege het arrestatiebevel dat is uitgevaardigd tegen de Israëlische premier Benjamin Netanyahu. Net als Israël erkent de VS het ICC niet.
VS op ramkoers met Europese bondgenoten
Het strafhof spreekt in een verklaring van een "aanval op de rechtsstaat en de internationale rechtsorde". Het ICC veroordeelt de sancties en zegt dat ze alleen bedoeld zijn om het werk van het hof te hinderen en de medewerkers "te intimideren".
ICC-hoofdaanklager Nazhat Shameem Khan belooft dat de onderzoeken en strafrechtelijke vervolgingen van het ICC doorgaan. De sancties volgen enkele uren na de toekenning van de Nobelprijs voor de Vrede aan voormalig ICC-rechter Navi Pillay.
Het ICC is opgericht om oorlogsmisdaden, misdaden tegen de menselijkheid en genocide te vervolgen. Het strafhof wordt gezien als een belangrijk instituut om landen, politici en andere machthebbers aan het internationaal recht te houden. Alle lidstaten van de Europese Unie en alle lidstaten van de NAVO, behalve de VS en Turkije, zijn lid van het strafhof.
Met de nieuwe sancties stuurt Washington aan op een direct conflict met de Europese bondgenoten. Die erkennen het ICC wél en pleiten openlijk voor het naleven van internationaal recht.
Verdeeldheid binnen coalitie over reactie Nederland
Minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken) noemt de nieuwe sancties "ongewenst" en "een nieuwe escalatie". "Ik betreur de stap zeer. We staan pal voor het Hof." Berendsen benadrukt wel dat de sancties niet direct ingaan en dat er "ruimte voor dialoog" is. "Die ruimte verwelkom ik en wil ik serieus gaan verkennen, samen met andere landen die bij het Hof zijn aangesloten."
NRC meldde eerder op de dag al dat er nieuwe sancties in de lucht hingen. De verwachting was onder meer dat de Europese Commissie geen grote stappen tegen de VS onderneemt als Nederland daar niet eerst zelf om vraagt.
Ook binnen de regeringscoalitie en ministeries bestaat nog grote verdeeldheid. Het is de vraag of Nederland fel moet reageren op een intensivering van de Amerikaanse sancties tegen het hof, dat in Den Haag gevestigd is.