Zelfs oorlogsveteranen keren zich tegen het Kremlin: ‘Ik had nooit gedacht diezelfde vijanden ook hier aan te treffen’Het Kremlin is in de voorbereiding op de parlementsverkiezingen van 20 september gestopt met zelfs nog maar de illusie van een democratie hoog te houden. Alle middelen zijn geoorloofd om de herverkiezing van de oorlogsgezinde regeringspartij Verenigd Rusland te verzekeren.
Dit artikel is geschreven door Bruno Beeckman gepubliceerd op 14 september 2026, 03:00
“Hallo, allemaal. Ik heb goed nieuws. Ik leef, en ik ben nog steeds een vrij man. Spijtig genoeg ben ik wel niet meer in Rusland.” Zo sprak een zichtbaar opgeluchte Boris Nadezjdin op 9 augustus in een video op zijn Telegram-kanaal vanuit Parijs, met op de achtergrond de Eiffeltoren. Hij deed dit enkele dagen nadat hij werd gediskwalificeerd als onafhankelijke kandidaat.
Nadezjdin was te populair geworden door zijn anti-oorlogsretoriek in Rusland, waar elke kritiek op de oorlog wordt beschouwd als een rode lijn die onder geen beding mag worden overschreden.
Volgende week vinden de eerste zogenaamde parlementsverkiezingen sinds het begin van de invasie van Oekraïne in 2022 plaats. De samenstelling van het vorige parlement - met in totaal 450 zetels - zag er als volgt uit. Verenigd Rusland: 324 zetels (49,8% van de stemmen), Communistische Partij (KPRF): 57 zetels (18,9% van de stemmen), Liberaal-Democratische Partij (LDPR): 21 zetels (7,5% van de stemmen), Rechtvaardig Rusland: 27 zetels (7,5% van de stemmen), Nieuwe Mensen: 13 zetels (5,3% van de stemmen), Overige / Onafhankelijken, waaronder Jabloko en Moederland: 8 zetels.
Sinds Vladimir Poetin haar in 2001 oprichtte, is de regeringspartij Verenigd Rusland steevast de dominante partij in het Russische parlement geweest. Het Kremlin zag er steeds op toe om alleen kleinere partijen toe te laten die onder geen beding een existentiële bedreiging konden vormen voor de almacht van de partij van de president.
De liberale partij Jabloko, gesticht in 1993, werd in de aanloop naar deze verkiezingen ook als dusdanig beschouwd. Ze had drie zetels in het huidige parlement en werd toegelaten om deel te nemen. Tot deze zomer, toen de populariteit van de partij als een raket omhoogschoot. De reden hiervoor was niet ver te zoeken: Jabloko was de enige partij die opriep om een einde te maken aan de oorlog in Oekraïne. Hun slogan was eenvoudig: ‘Voor vrede en vrijheid, voor een leven zonder angst’.
Oppositiefiguren van andere partijen betuigden onmiddellijk hun steun, en ook veel influencers en bloggers overspoelden hun kanalen met steunbetuigingen aan de partij.
Dienaars van het Kremlin
De tegenreactie van het Kremlin liet niet op zich wachten. Via enkele boegbeelden van staatsgezinde partijen zoals de LDPR en Moederland werden er rechtszaken opgestart tegen de partij met als doel haar uit te sluiten van deelname aan de verkiezingen. Vooral de leider van de partij Moederland (1 zetel in het parlement), Aleksej Zjoeravljov, liet geen kans onbenut om Jabloko-parlementsleden als staatsvijanden voor te stellen.
Journalist Aleksander Makasjenets legt op het oppositie-YouTube-kanaal Navalny Live (3,63 miljoen volgers) uit dat partijen zoals Moederland en de LDPR in werkelijkheid fungeren als stoorzenders in dienst van het Kremlin. Zij moeten niet-Kremlin-gezinde partijen stemmen afsnoepen “om op die manier de illusie van een soeverein democratisch systeem hoog te houden”.
Anticorruptiebewegingen zoals het FBK (Fonds ter bestrijding van corruptie) hebben ondertussen bewezen dat Zjoeravljov hiervoor royaal beloond werd door het Kremlin in de vorm van onroerend goed ter waarde van ettelijke honderden miljoenen roebel. Makasjenets: “Zijn taak bestaat erin om zich in publieke optredens als een ‘bloeddorstige poedel’ op te stellen tegenover tegenstanders van het Kremlin en om zo de dalende populariteit van de regeringspartij Verenigd Rusland een halt toe te roepen.”
Zo verscheen Zjoeravljov vorige maand in een fragment waarin hij, gekleed in militair plunje met een beeltenis van Che Guevara op zijn trui, Jabloko ervan beschuldigde “een door het Westen gesteunde beweging” te zijn, die zich schuldig maakt aan “extremisme”.
Absurde beschuldigingen
De aantijgingen hadden steevast betrekking op socialemediabijdragen uit een ver verleden. Hierbij werd de in het vizier genomen politicus ofwel beschuldigd van het “in diskrediet brengen van het Russisch leger” of “het niet naleven van de wet op auteursrechten”, bijvoorbeeld wanneer ze historische beelden gebruikten, zoals een foto van de kernaanval op Hiroshima in 1945 in een bericht van Jabloko-leider Nikolaj Rybakov, die op basis hiervan werd gediskwalificeerd.
Nikolaj Rybakov (m.) van Jabloko praat met aanhangers buiten het gerechtshof.Bron AFP
Een andere Jabloko-kandidaat, rockmuzikant Dimitry Smirnov, werd op zijn beurt in zijn kiesdistrict voor de rechter gedaagd door de Partij van de Gepensioneerden. De beschuldiging? Hij zou een foto van zanger Lemmy Kilmister van de Britse metalband Motorhead hebben gepubliceerd op 29 december 2015, de dag van diens overlijden.
Kandidaten van LDPR en Moederland begonnen na de algemene uitsluiting van Jabloko op 9 augustus aan een volgende campagne, ditmaal om alle Jabloko-kandidaten eveneens te weren van deelname aan de verkiezingen voor het regionale parlement, die ook op 20 september plaatsvinden.
Woensdag werd de voorlaatste kandidaat in de regio Tomsk uitgesloten, wat maakt dat er enkel in de regio Novgorod nog een Jabloko-kandidaat overblijft. Eerder werden de twee ondervoorzitters van de partij, Maxim Kroeglov en Lev Sjlosberg, veroordeeld tot respectievelijk zeven en elf jaar effectieve gevangenisstraf in een strafkolonie.
Verzet
Toch moet het Kremlin met lede ogen toezien hoe de populariteit van Verenigd Rusland zelfs na de diskwalificatie van Jabloko bleef achteruitgaan. Ook de Communistische Partij, die voor het grootste deel bestaat uit oorlogsgezinde Kremlin-getrouwe politici, werd te populair door haar consequente aandacht voor de sociale problematiek ten gevolge van de slabakkende oorlogseconomie in Rusland.
Sindsdien nemen de kandidaten van de partij de rol van hun Jabloko-collega’s over. Hun populairste kandidaat, Nikolay Bondarenko uit het kiesdistrict Saratov, werd uitgesloten op basis van een oud bericht dat hij repostte met daarin een foto van Navalny. Na zijn uitsluiting riep hij zijn aanhang op om te blijven strijden: “Dit is niet enkel een actie die tegen mij is gericht, maar ook tegen u. Ik roep dus iedereen op te blijven protesteren.”
In het geval van Bondarenko werden de juridische aanvalshonneurs opnieuw waargenomen door Alexander Zjoeravljov, die in een videofragment opriep om Bondarenko uit de Communistische Partij te verbannen.
Sindsdien wordt ook elke kandidaat van de Communistische Partij die kritiek spuit op de regeringspartij voor de rechter gedaagd. Hun verkiezingsslogan in het district rond Syktvkar in het noordoosten van Europees Rusland - ‘Voor eerlijke verkiezingen’ - werd ongrondwettelijk verklaard.
In een zeldzaam geval trekt het Kremlin aan het kortste eind. In de regio Samara werd de communistische kandidaat Michail Matvejev geweerd op basis van een bericht op sociale media dat geschreven werd met behulp van een piratenversie van Microsoft. Die uitspraak werd nadien wel teruggedraaid.
Een paar enkelingen van de Communistische Partij blijven toch strijdvaardig met slogans als ‘Voor vrede, een vrij internet en hervormingen’ (kandidaat Alexander Andrejev in de regio Tsjoevasjië) of ‘Wanneer eindigt de speciale militaire operatie – waarom wordt het internet geblokkeerd? – hoe kan je overleven met zulke hoge belastingen? – Waarom luisteren de machthebbers niet naar ons? Macht voor het volk, en vrede aan iedereen op deze wereld’ (kandidaat Bair Tsyrenov in het Siberische Boerjatië).
Angst heerst
“Goeienavond, beste kijkers, ik heet u welkom in ons debatprogramma ter voorbereiding van de parlementsverkiezingen in ons stemdistrict”, zo begon presentatrice Elizaveta Djarotsjina afgelopen vrijdag haar avondprogramma op de regionale tv-zender van de stad Rjazan, 200 kilometer ten zuidoosten van Moskou. Maar wanneer de camera plots omschakelt naar zes lege stoelen, meldt ze haar kijkers droog dat ze de kandidaten helaas niet kan voorstellen want “zoals u kan zien, is geen van hen komen opdagen”.
De impopulaire regeringspartij Verenigd Rusland moet zelf stichter en president Vladimir Poetin als laatste reddende strohalm van stal halen.Bron Photo News
In de meeste Russische regio’s zijn volgens perswaakhonden uitgevers en journalisten te bang gemaakt om te berichten over kandidaten die kritiek hebben op het Kremlin. Directeurs over heel het land is opgedragen om in hun fabrieken posters van de regeringspartij op te hangen. Zelfs de werknemers van webwinkel Ozon, wier hangars vaak worden aangevallen door Oekraïense drones, zagen zich verplicht om hetzelfde te doen.
De Russische orthodoxe kerk gaf haar priesters de opdracht om tijdens de zondagspreek hun parochianen ervan te overtuigen om de staat niet met kritiek te overladen en in de plaats daarvan te kiezen voor stabiliteit.
Onverwachte hoek
Ook oorlogsveteranen sparen hun kritiek niet, nadat velen onder hen werden geweerd van deelname aan de verkiezingen, terwijl Poetin zelf had opgeroepen om zoveel mogelijk vertegenwoordigers van de “nieuwe Russische elite” in het parlement vertegenwoordigd te zien.
Zoals de oorlogsvrijwilligster met de roepnaam Mamasja, die vier jaar aan het front in Oekraïne doorbracht, na haar uitsluiting van de verkiezingen het volgende bericht deelde: “Geloof me, ik weet hoe de vijand eruitziet en ik kan hem na vier jaar aan het front probleemloos herkennen. Ik heb vijanden gedood en dat voelde juist aan. Alleen had ik nooit gedacht diezelfde vijanden ook hier aan te treffen.”
Mamasja
Oorlogsveteraan en uitgesloten van de verkiezingen
Maar wie de grootste problemen blijft hebben, is de regeringspartij Verenigd Rusland. De partij staat met stip op één in vrijwel alle opiniepeilingen op de vraag op wie men zeker niet zal stemmen. Slechts 17 procent verklaart wel op hen te zullen stemmen. En dus wordt Vladimir Poetin als laatste reddende strohalm van stal gehaald, om de Russische regio’s te gaan bezoeken met de boodschap dat de partij door hem werd gesticht en dus ook volmondig door hem gesteund wordt.
Het Kremlin lijkt er ook vandaag allesbehalve gerust op. Het hoofd van de Centrale Kiescommissie van de Russische Federatie, Ella Panfilova, heeft vorige week opgeroepen om Russen in het buitenland niet te laten stemmen. En het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken heeft landen opgeroepen om protestacties aan hun ambassades tijdens de verkiezingsdagen te verbieden.
Russische publicist
Voor de Russische publicist Viktor Sjenderovitsj bewijst dit dat het Kremlin zelfs de illusie van de soevereine democratie naast zich neer heeft gelegd en in de plaats daarvan “is werkelijk alles geoorloofd om de herverkiezing van Verenigd Rusland te verzekeren”.
En voor één keer lijken zelfs de Russische oppositiestemmen overal ter wereld het eens over hun advies aan hun landgenoten die wel mogen gaan stemmen: het is niet belangrijk voor wie u stemt, zolang u maar tegen Verenigd Rusland stemt.
https://www.demorgen.be/n(...)te-treffen~b61b236f/