https://www.bnr.nl/nieuws(...)men-planeet-juist-opEuropa in spagaat: koeling cruciaal, maar airco’s warmen planeet juist op
Eind juni stegen de temperaturen in Europa ruim boven de veertig graden Celsius, wat leidde tot een stormloop op ventilatoren en airconditioners. Nu hittegolven de nieuwe norm worden, bevindt Europa zich in een spagaat: koeling is cruciaal, maar traditionele airco’s warmen de planeet juist verder op. Nieuwe, milieuvriendelijke technologieën moeten dit dilemma oplossen.
Huizen in Noord-Europa, die gebouwd zijn om warmte binnen te houden in de winter, veranderen met de huidige zomerse temperaturen in ovens. In Zuid-Europa bereikt traditionele architectuur met dikke stenen muren en zonwerende luiken ook haar grenzen.
Slechts twintig procent van de Europese huishoudens heeft momenteel airconditioning, tegenover negentig procent in de Verenigde Staten. Maar met de hitte van de afgelopen maanden wordt die achterstand snel ingehaald. Het Internationaal Energieagentschap (IEA) voorspelt dat tweederde van de huishoudens wereldwijd in 2050 een airconditioner zal bezitten.
Airco’s als politiek wapen
Deze snelle opmars maakt van airconditioning een nieuw wapen in de Europese politieke oorlogen. Politici aan de rechterflank grijpen het thema aan als een belofte van comfort en vrijheid; zo beloofde de Franse extreemrechtse politica Marine Le Pen om airconditioning in heel Frankrijk te introduceren, terwijl de Britse conservatieven de net-nulregelgeving willen terugdraaien die airco-installaties in nieuwbouw beperkt.
Aan de linkerkant van het politieke spectrum klinkt juist felle kritiek. Zij argumenteren dat actieve koeling vooral de rijken ten goede komt en waarschuwen dat Europa hiermee vastgezand raakt in een vicieuze cirkel van torenhoge energiekosten en extra uitstoot, vergelijkbaar met de situatie in de VS en Azië.
Paradox
De apparaten die ons koel houden, verwarmen tegelijkertijd de aarde. De elektriciteit voor airco's is nu al verantwoordelijk voor drie procent van de wereldwijde broeikasgasuitstoot – meer dan de luchtvaartsector. Bovendien lekken traditionele systemen vaak gefluoreerde gassen, die duizenden keren schadelijker zijn dan CO2. Nu de Europese Unie deze gassen sinds 2024 geleidelijk uitfaseert om deze reden, is de zoektocht naar alternatieven urgent. Natuurlijke koelmiddelen zoals propaan en ammoniak zijn respectievelijk zeer brandbaar en giftig, waardoor de industrie snakt naar een alternatief.
Europese innovatie
De oplossing ligt mogelijk in 'solid-state' koeling, een technologie zonder schadelijke gassen waar Europa momenteel in vooroploopt. Aan de Universiteit van Saarland werkt een Europees consortium aan een systeem met nikkel-titanium, zo meldt Wired. Dit metaal absorbeert warmte wanneer het wordt uitgerekt en losgelaten, waarmee kamers tot wel 10 graden efficiënter gekoeld kunnen worden dan met een gewone airco. Andere startups, uit het Verenigd Koninkrijk en Duitsland, experimenteren succesvol met plastic kristallen en magnetische velden.
Maar experts waarschuwen dat technologische vooruitgang alleen niet genoeg is. Volgens het IEA moeten steden prioriteit geven aan een 'koelingshiërarchie': eerst oververhitting voorkomen met bomen, schaduw en reflecterende materialen, en actieve koeling pas inzetten waar het echt nodig is, zoals in ziekenhuizen en scholen. Europa moet zich snel aanpassen, want de volgende hittegolf ligt al op de loer.
Ts
Tja zat er dik in.
Kijk technische gezien verplaats je de warmte van binnen naar buiten of andersom.
Maar de airco zijn verbruik word vaak niet mee geteld.
Maar 1000 watt stroom gebruik is ook warmte wat weg moet of opgewekt word ergens anders vandaan.
En ja dit geld ook voor warmte pompen.
Of je nu buiten lucht of grond warmte gebruikt.
Ergens moet die warmte of koelte ergens heen .